آینده نگاری توسعۀ شهری با رویکرد سناریونویسی (مطالعۀ موردی: کلانشهر اهواز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

امروزه نگاه متفاوت به آینده باعث شده که انسان هوشمند به دنبال یافتن آینده نباشد، بلکه با بهره گیری از ابزارهای گوناگون آینده مطلوب خود را بسازد. هدف پژوهش حاضر، آینده پژوهی و سناریونگاری در توسعه شهری کلانشهر اهواز بر پایه روش تحلیل اثرات متقاطع و CIB می باشد. پژوهش حاضر در سه مرحله ی تعیین شاخص های کلیدی از طریق روش دلفی، شناسایی پیشران های مؤثر از طریق نرم افزارMicMac بر پایه روش تحلیل اثرات متقاطع و تدوین سناریو بر پایه نرم افزار Scenario Wizard مبتنی بر روش سایب انجام گرفته است. نتایج حاصل از پژوهش از میان 37 عامل کلیدی، 10 پیشران مؤثر از جمله؛ جمعیت، کنترل آلودگی هوا، صنعت، ساماندهی محور گردشگری، تولید محصولات ویژه، توانمندسازی سازمان ها، توجه به گسترش کارگاه ها، توجه به صنعت گردشگری، ساماندهی مناطق حاشیه و فضای باز را به عنوان عوامل و پیشران های مؤثر بر توسعۀ شهری اهواز مشخص کرد. در نهایت پیشران های حیاتی با سه وضعیت تدوین شده و 82 درصد وضعیت ها نشان از مطلوبیت و 18 درصد نشان از ثبات و بحران توسعۀ شهری اهواز داشتند. مطلوب ترین سناریو، سناریوی شماره یک پیشنهاد گردیده که شامل جمعیت مبتنی بر افزایش، کنترل آلودگی هوا مبتنی بر بهبود، صنعت مبتنی بر توسعه، ساماندهی محور گردشگری مبتنی بر بهبود، تولید محصولات ویژه مبتنی بر حفظ روند فعلی، توانمندسازی سازمان ها مبتنی بر افزایش، توجه به گسترش کارگاه ها مبتنی بر توسعه، توجه به صنعت گردشگری مبتنی بر توسعه، ساماندهی مناطق حاشیه مبتنی بر بهبود و فضای باز مبتنی بر گسترش بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

foresight Urban Development based on scenarios (Case Study: Ahwaz Metropolis)

نویسندگان [English]

  • Fereshteh shanbehpoor 1
  • masoud Safaeepour 2
1 Geography & Urban Planning, shahid chamran University, Ahvaz, Iran..
2 Professor of Geography & Urban Planning, shahid chamran University, Ahvaz
چکیده [English]

Objective: Today, looking at the future has made the smart man not just look for the future, but build on his own by using a variety of tools. The purpose of the present study is to investigate the future of scenario writing in the urban development of Ahvaz metropolis based on CIB and CIB.
Methods: The present paper is of applied purpose and descriptive-analytical method. This research was conducted in three stages of determining key indicators through Delphi method, identifying effective propellants through MicMac software based on cross-effects analysis method and scenario development based on Cyber Scenario Wizard software.
Results: The results of the research out of 37 key factors, 10 factors including population, air pollution control, industry, tourism-oriented organization, production of special products, empowerment of organizations, attention to workshops expansion, attention to tourism industry, region organization Identifies the periphery and the open space as influencing factors in Ahwaz's urban development. Finally, the critical factors were formulated with three situations, and 82% of them indicated the desirability and 18% indicated the stability and crisis of Ahwaz urban development.
Conclusion: As a consequence of the most desirable scenario, scenario number one is proposed which includes population-based, air-based pollution control, development-based industry, tourism-based organization of improvement, current-based specialty production, empowerment-based organizations. Increasingly, the focus has been on expanding development-based workshops, focusing on development-based tourism, organizing improvement-based margins and expanding outdoor spaces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foresight
  • Mic Mac
  • Scenario
  • Urban Development
  • Ahvaz
مسعود صفایی­پورa، فرشته شنبه­پورbو[1]
 
a استاد جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
b دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.