بررسی نقش گردشگری روستایی در توسعه اقتصادی روستاهای هدف گردشگران (مطالعه موردی: روستاهای دهستان مدرس، شهرستان شوشتر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی، دانشکده جغرافیا، ایران

2 گروه آموزشی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

صنعت گردشگری در اقتصاد کشورها نقش مهمی را ایفا می کند. در این میان مناطق روستایی با مشکلاتی مانند مهاجرت-های روستاییان، پایین بودن سطح درآمد، فقر فزآینده و ... مواجه اند. گردشگری روستایی و اقتصاد گردشگری در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی می باشد و در همین ارتباط گردشگری روستایی نیز با برنامه ریزی مناسب و شناخت فرصت ها و محدودیت ها می تواند، نقش مهمی در توسعه روستایی و تنوع بخشی به اقتصاد ملی داشته باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی بررسی نقش گردشگری روستایی در توسعه اقتصادی روستاهای هدف گردشگران (مطالعه موردی: روستاهای دهستان مدرس، شهرستان شوشتر) است. این تحقیق از نوع توصیفی– تحلیلی که با استفاده از روش پیمایشی و کتابخانه‌ای استفاده شده است. جامعه آماری در این پژوهش، شامل روستاییان ساکن در مناطق روستایی دهستان مدرس شهرستان شوشتر است بر اساس سرشماری سال 1395 ، دارای 1259 نفر جمعیت و 361 خانوار است. در جامعه آماری مورد مطالعه از فرمول کوکران استفاده و حجم نمونه برابر با 294/434 و برای دقت بیشتر حجم نمونه 295 انتخاب شد. برای تعیین پایایی کمی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ، استفاده شد. مقدار آلفا برای قسمت‌های مختلف پرسش‌نامه 0/72 تا 0/80 محاسبه شد. به منظور به دست آوردن دیدگاه ساکنان در خصوص مولفه‌های ذکر شده از آزمون‌های آماری میانگین پاسخ‌ها و واریانس و آزمونT تک نمونه‌ای استفاده شد. نتایج یافته‌های پژوهش نشان داد که رابطه معناداری بین گردشگری روستایی و مولفه‌های اقتصادی پژوهش وجود دارد. بیشترین بررسی نقش گردشگری روستایی در توسعه اقتصادی مناطق روستایی به این ترتیب است مولفه درآمد با میانگین (1/54-) بیشترین تأثیر و مولفه اشتغال زایی با میانگین (1/10-) کمترین تأثیر را از گردشگری روستایی داشته است. نتایج حاصل از آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان‌گر مطلوب بودن و تأثیرگذاری منفی و معنی داری گردشگری روستایی در توسعه اقتصادی مناطق روستایی بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Role of Rural Tourism in Economic Development of Tourist Target Villages (Case Study: Modares Villages, Shushtar County)

نویسندگان [English]

  • saeid bosak 1
  • sajedeh dinparast 2
1 Department of Geography and Rural Planning, Kharazmi University, Faculty of Geography, Iran
2 Department of Geography and Rural Planning, Mohaghegh Ardabili University
چکیده [English]

The tourism industry plays an important role in the economies of countries. Meanwhile, rural areas are facing problems such as rural migration, low income levels, growing poverty, and so on. Rural tourism and tourism economy is becoming one of the main pillars of economic development and in this regard, rural tourism with proper planning and recognition of opportunities and constraints can play an important role in rural development and diversification of the national economy. Have. The purpose of this study is to investigate the role of rural tourism in the economic development of tourist target villages (Case study: villages of Modares district, Shushtar city). This research is of descriptive-analytical type which has been used by survey method and library. The statistical population in this study includes villagers living in rural areas of Modares district of Shushtar city. According to the 1395 census, it has a population of 1259 people and 361 households. In the studied statistical population, Cochran's formula was used and the sample size was equal to 294.43 and for more accuracy, the sample size was 295. Cronbach's alpha coefficient was used to determine the quantitative reliability of the questionnaire. The alpha value for different parts of the questionnaire was calculated from 0.72 to 0.80. In order to obtain residents' views on the mentioned components, statistical tests of mean responses and variance and one-sample t-test were used. The results showed that there is a significant relationship between rural tourism and the economic components of the study. The most important role of rural tourism in the economic development of rural areas is as follows: income component with an average (-1.54) has the most impact and employment component with an average (-1/10) has the least impact of rural tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural tourism
  • Economic Development
  • Tourism
  • Modares district
اصغری، سمیرا و حمید جعفری .(1397).((بررسی اثرات گردشگری درتوسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان تالش))، جغرافیا(فصلنامه علمی- پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیای ایران)، سال 16،ش 57، صفحه 162.
حاجی نژاد، علی؛ دانا، رحیمی و زهرا تقی زاده.(1392). ((تدوین برنامه استراتژیک توسعه گردشگری در مناطق نمونه
گردشگری روستایی مطالعه موردی: روستای نمونه گردشگری هجیج در شهرستان پاوه))، فصلنامه آمایش سرزمین، سال 5، ش 1، صص 78-51.                                                                                                                                                
حقیقی کفاش، مهدی؛ محمود، ضیایی و قاسم جعفری .(1388)، ((اولویت بندی عوامل مربوط به توسعه گردشگری درمانی ایران))، فصلنامه مطالعات جهانگردی، دوره 4، شماره 12، صص 40-23.
حیدری ساربان، وکیل و سمیه حاجی حیدری. (1396)، ((تحلیل عوامل مؤثر بر موفقیت گردشگری روستایی مطالعه موردی(روستای موئیل شهرستان مشکین شهر))، فصلنامه علمی- پژوهشی برنامه ریزی فضایی، سال 7، شماره 4، صص 92-73.
رضوانی، علی اصغر.(1382). رابطه شهر و روستا (مطالعات شهری و منطقه ای)، انتشارات ملکان.
رضوانی، محمد رضا؛ محمد رضا، اکبریان؛ عبدالرضا، رکن الدین افتخاری وسید علی بدری.(1390).((تحلیل مقایسه ای آثار اقتصادی گردشگری خانه های دوم با گردشگری خانه های دوم با گردشگری روزانه بر نواحی روستایی با رویکرد توسعه پایدار( مطالعه موردی: شهرستان شمیرانات، استان تهران))، فصلنامه پژوهش های روستایی، سال 2، شماره 4، صص 62-35.
رضوانی، محمدرضا.(1387). توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
رومیانی، احمد؛ خدیجه، عباس رشید و فریدون خادم.(1397).(( ارزیابی حمایت ساکنین روستاهای هدف گردشگری بر توسعه گردشگری پایدار(مطالعه موردی: روستاهای درسجین و گلابر، استان زنجان))، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، سال 13، ش 1، صص 233- 217
زینلی، بهرام.(1393).((ارزیابی رضایت گردشگران از محصول گردشگری پارک ساحلی قرون با استفاده از مدل HOLSAT))، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه تبریز.
سقایی، مهدی و سید دانا علیزاده .(1392). ((امکان سنجی محصول گردشگری روستایی در شهرستان پاوه))، فصلنامه فضای جغرافیایی، سال 13، ش 41، صص 20-1.
سقایی، مهدی.(1382).بررسی قابلیت های گردشگری در ایران ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، مشهد، دانشگاه فردوسی.
مهدوی، مسعود؛ مجتبی، قدیری معصوم و نسرین قهرمانی، نسرین.(1387). ((اثرات گردشگری بر توسعه روستایی با نظر سنجی از روستاییان دره کن و سولقان ))، فصلنامه روستا و توسعه، سال 11، شماره 2، صص 60-39.
شارپلی، جولیا.(1380).گردشگری روستایی، ترجمه ی، رحمت اله منشی زاده و فاطمه نصیری ، نشر منشی، تهران
عظیمی، حسین.( 1392). مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران، تهران: نشر نی، چاپ چهاردهم.
قادری، اسماعیل؛ عزت االله ، عزتی و شکوفه حسین پور. (1390). ((بررسی توسعه گردشگری روستایی در بخش آسارا شهرستان کرج))، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال 8، شماره 31، صص 30-17.
قاسمی، ایرج.(1388). برنامه ریزی کالبدی حوزه های گردشگری روستایی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تهران.
لطیفه، ناهید؛ مهدی، جهانی و حمید جعفری .(1395). ((عوامل اقتصادی موثر بر ناپایداری سکونتگاه های روستایی: مطالعه موردی شهرستان دماوند))، فصلنامه روستا و توسعه، سال 19، ش 1، صص 102- 85.
محمودی میمند، محمد؛  حسن، فارسیجانی وسارا طاهری موسوی.(1392). ((ارائه الگوی ترکیبی عوامل موثر بر توسعه و پذیرش گردشگری مجازی در ایران))، فصلنامه چشم انداز مدیریت بازرگانی، دوره 13، ش 46، صص 143-124.
ملکی، سعید؛ محمد جواد. کاملی فر و زهرا کاملی فر.(1397).((تحلیل فضایی شاخص های توسعه اقتصاد منطقه ای در استان آذربایجان شرقی))، مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال 8، ش 27، صص 64-53.
مهدوی، مسعود؛ مجتبی، قدیری معصوم ونسرین قهرمانی. (1387).((اثرات گردشگری بر توسعه با نظرسنجی از روستاییان درة کن و سولقان))، فصلنامة روستا و توسعه، سال 11، ش 2، صص 60-39.
میرزائی، حسن؛ نصرالله، فلاح تبار وعلیرضا استعلاجی.(1397).((ارائه الگوهای بهینه توسعه گردشگری در روستاهای هدف گردشگری ایران مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان گیلان))، فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، سال 9 ، ش 1، صص 362- 347.
میرزایی، رحمت.(1388). ((تأثیر توسعة گردشگری بر اشتغال درمنطقة اورامانات کرمانشاه))، فصلنامة روستا و توسعه، سال 12، ش 4، صص 76-49.
میرکتولی، جعفرو راضیه مصدق. (1389). ((بررسی وضعیت گردشگری روستایی و نقش آن در رونق صنایع دستی مورد دهستان استرآباد جنوبی، شهرستان گرگان))، مطالعات و پژوهش های شهری و منطقه ای، سال 2، ش7 ، صص 154- 137.
نقوی، نیره.( 1387). جامعه شناسی روستایی، چاپ 5، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور.
 
Afarinsh, B. (2010). The attitude and the attitude of rural residents towards tourism
development case study: the city of Abhar Soltanieh rural areas. Master’s thesis
(Department of Geography and Rural Planning). (In Persian)
 
Jose Manuel , S., N. Irmgard &  K. Richard.( 2014). Transforming economies:  Making industrial policy work for growth, jobs and development. International Labour Office – Geneva: ILO. 
 
Rezvani , M. (2008). The development of rural tourism. Tehran: Tehran University Press.

Lee, Ch.Ch & Ch. P . Chang. (2008). Tourism development and economic growth: a closer
look at panels. Journal of Tourism Management. 29 (1), 180 - 192.
Roumiani, A. (2013). Evaluation of the role of capital flows in developing urban-rural
Paydargrdshgry Case Study: Rural fence Age, the city of Bouin Zahra. Geography and
Rural Planning Master's thesis, University of Zanjan. (In Persian)
Elisabete, F & A. Raschi. (2013). Trekking out of the crisis: is there a role for rural tourism?
Working group number: 17, XXV ESRS Congeress, Florence, 29 July- 1 August 2013.
http://www.florenceesrs2013.com/wp-content/uploads/2012/07/17WG.pdf.
Garbie, I.( 2016). Sustainability in Manufacturing Enterprises: Concepts,  Analyses and Assessments for Industry 4.0. Springer.