روشهای بومی کاهش ریسک خشکسالی و چالش های تلفیق آن با دانش نوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه کشاورزی، واحد پارس آباد مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارس آباد مغان، ایران

چکیده

چکیده
رویکرد جدیدی که امروزه در زمینه مدیریت بلایا به ویژه خشکسالی و کاهش آسیب‌پذیری آن مطرح می‌باشد، استفاده از تجربیات ساکنان بومی هر منطقه است. جهت تأثیر هر چه بیشتر مدیریت بلایا بهتر است از تجربیات جوامع درگیر با بلایای طبیعی نیز استفاده نمود. این آگاهی‌ها و تجربیات می‌توانند با دانش نوین تلفیق شده و اثربخشی آن را افزایش دهند راهبردهای نوینی که در زمینه کاهش آسیب‌پذیری جوامع محلی از خطرات بلایای طبیعی به وجود آمده، مبتنی بر مشارکت مردم محلی و استفاده از دانش تجربی مردم محلی در کنار دانش نوین است در این میان حجم 34 درصدی جمعیت روستایی از جمعیت کل کشور به علت داشتن توان‌های محدود، کافی نبودن خدمات لازم و دسترسی کمتر به امکانات زیربنایی، آسیب‌پذیری زیادی در برابر بلایا دارند که این مسأله باعث شده از گذشته، اقدامات و تجربیاتی توسط خود روستاییان انجام گیرد که در بیشتر موارد نقش مؤثری در کاهش اثرات این بلایا داشته است. لذا می‌توان با تکیه به دانش بومی در کنار دانش نوین، مدیریت مطلوب‌تری در راستای کاهش آثار بلایا انجام داد. لذا مقاله حاضر بر آن است که با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای ، دانش بومی را تعریف کرده ، نقش و اهمیت دانش بومی در کاهش آسیب‌های محیطی به ویژه خشکسالی، و برخی از تجربیاتی که در این زمینه وجود دارد را مطرح نماید و چالش های تلفیق دانش بومی و نوین را در این زمینه بررسی نماید.
کلمات کلیدی: خشکسالی، استراتژی های مقابله، دانش بومی، راهکارهای بومی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Indigenous Methods of Drought Risk Reduction and Challenges of Integrating it with Scientific Methods

نویسنده [English]

  • leila karpisheh
Department of Agriculture, Pars Abad Moghan Branch, Islamic Azad University, Pars Abad Moghan, Iran
چکیده [English]

Abstract
Today, a new approach in managing and reducing the vulnerability of disasters, especially in the case of drought, is to take advantage of local residents’ experiences in each region. To make the impact of disaster management more effective, it is better to use the experiences of communities involved in natural disasters. This knowledge and experiences can be combined with scientific knowledge and increase its effectiveness. The new strategies which have been emerged in reducing the vulnerability of local communities against natural disaster risks are based on local people’s participation and using their empirical knowledge accompanied by modern scientific knowledge. In this regard, about 34 percent of rural people of the total country population due to limited abilities, insufficient necessary services, and less access to infrastructural possibilities have encountered huge vulnerabilities in dealing with disasters. Consequently, these limitations have forced rural people to already apply actions and experiences which in most cases played an effective role in reducing the impacts of these disasters. Therefore, by relying on indigenous knowledge along with modern knowledge, better management can be done to reduce the effects of disasters. In this regards, the present article by using library studies intends to define indigenous knowledge, to state the contribution and importance of indigenous knowledge in reducing environmental damage, especially drought, and to illustrate some of the experiences that exist in this field, and to examine the challenges of integrating indigenous and modern knowledge.
Key Words: Drought, Copping Strategies, Indigenous Knowledge, Indigenous Solutions

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key Words: Drought
  • Copping Strategies
  • Indigenous knowledge
  • Indigenous Solutions
امیری اردکانی، م. شاه ولی، م. (۱۳۷۸). مبانی و مفاهیم و مطالعات دانش بومی کشاورزی. سلسله انتشارات روستا و توسعه شماره، ۳۴.
پاپ زن، ع. حسینی، م. ازکیا، م. و عمادی، م. ح. (1386). تدوین مدل مفهومی حاصل از تلفیق دانش بومی و رسمی با استفاده از نظریه بنیادی به منظور دستیابی به رهیافت ترویجی مناسب، مطالعه موردی منطقه بیلوار شهرستان کرمانشاه. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 58 (ویژه سیاستهای کشاورزی)، وزارت جهاد کشاورزی.
خالدی، ف.،  زرافشانی، ک.، میرک زاده، ع.، و شرفی، ل. (1395). تحلیل توان سازگاری کشاورزان گندمکار شهرستان سـر پـل ذهاب در برابر تغییرات اقلیمی. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ،جلد 12 ،شماره 2،صص 132-169.
عمادی م. ح. و عباسی ا.(1383)دانش بومی و توسعه پایدار: چاره ها و چالش ها. تهران: مرکز تحقیقات و بررسی مسایل روستایی وزارت جهاد کشاورزی.
کشاورز، ع. و صادق زاده، ک. (1379). مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی. تهران: موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی.
کربی، آ. (2000). آوارگان آب، سرویس خبر محیط زیست بی. بی. سی. مرکز حفاظت و بهره برداری از سواحل ایران. قابل دسترسی در http://www.iranrivers.com/.
کشاورز، م. و کرمی، ع. (1387). سازه های اثرگذار بر مدیریت خشکسالی. علوم و  فنون کشاورزی و منابع  طبیعی.شماره 43.
نوری‌پور سی‌سخت و منصور شاه‌ولی. 1381. بررسی عملکرد آموزشی مبارزه با کرم خوشه‌خوار انگور به کمک تلفیق دانش بومی و دانش‌رسمی.  مجله علمی، پژوهشی پژوهش و سازندگی. سال پانزدهم. شماره 2.
وجدانی، ح. ر. (1386). اهمیت ذخایر ژنتیک گیاهی و دانش بومی مربوط به گیاهان در توسعه پایدار. توسعه پایدار و جغرافیا.
وزین، ن. و رکن الدین افتخاری، ع. ( 1386). نقش دانش بومی و نوین در کاهش آسیب های محیطی روستاها، مطالعه موردی: بخش خورش رستم. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.
Alem, G. (2003 ). Rainwater Harvesting in Ethiopia. 25th WEDC Conference. Addisababa Ethiopia 2003. Available at: http://www.rainwaterharvesting.org/.
Andrew, Lo. K. F. (2000). A Simolation Model of Flood Runoff Utilization in Taiwan. Available at: http://www.Srainwaterharvesting.com/
Ferroukhi, L., and  and Chokkakula, S. (2005). Indigenous knowledge of water management. 22nd WEDC Conference Reaching thw Unreached: Challenges for the 21ST Century. New Delhi, India.
ISDR (International Strategy for Disaster Reduction). (2012). World Conference on Disaster Reduction 18-22 January 2017, Kobe, Hyogo, Japan Hyogo Framework for Action 2005-2015: Building the Resilience of Nations and Communities to Disasters. Available on: www.unisdr.org/wcdr.
Jigyasu, R. (2002). Reducing Disaster Vulnerability through Local Knowledge and Capacity: The Case of Earthquake Prone Rural Communities in India and Nepal. - PhD Thesis. Norwegian University of Science and Technology. Norway.
Mckenzie, D. J. (2003). How do households cope with aggregate shocks? Evidence from the Mexican peso crisis. World Development. 31(7),1179-1199.
Mortimore MJ, and Adams W. M (2001). Farmers’ adaptation, change and ‘crisis’ in the Sahel. Global Environmental Change 11, 49–57.
Mwando, C.J.H.l and Matambanadzo, P. (2003). Integration of indigenous knowledge in space technology information processing for disaster management in Africa:  a case of drought prone Zimbabwe . Proceedings of the 21st International Cartographic Conference (ICC) Durban, South Africa, 10 . 16 August 2003. .Cartographic Renaissance. Hosted by The International Cartographic Association (ICA)
Nasr, M. (1999). Assessing desertification and water harvesting in the Middle East and North Africa: Policy implication. Available at: http://www.zef.com/.
National Drought Mitigation Center (NDMC). (2003). What is drought ? Online, Available at:  http://www.drought.unl.edu/what is/concept.htm
Nattan, K.K., (2001). Poor Water Resources and Drought in the Gujarat/ Saurashtra Regions of India. Drought Network News, 13: 2-3
Nyong, A., F. Adesina. And B. Osman Elasha (2007). The value of indigenous knowledge in climate change mitigation and adaptation strategies in the African Sahel. Mitig Adapt Strat Glob Change (2007) 12:787–797.
Owens, T., Hoddinott, J. & Kinsey, B. (2003). Ex-Ante actions and Ex-Post public responses to drought shocks: Evidence and simulations from Zimbabwe. World Development. 31(7), 1239-1255
Rahaman, Z., Rashid, S. M. A. & Milton, A. H. (2000). Rainwater harvesting: an indigenous alternative water strategy. In: Niaz ahmad khan and Sukanta Sen (eds). Indigenous Knowledge and Practices in Bangladesh. Bangladesh: Sukanta Sen. BARCIK/IARD, p.67-75
Rautela, N.(2005). Indigenous technical knowledge inputs for effective disaster management in the fragile Himalayan ecosystem, Disaster Prevention and Management, 4(2), pp.233-241
Rockstrom, J. (2003). Resilience building and water demand management for drought mitigation. Physics and chemistry of the earth . Available on: http://www.sciencedirect.com.
Sangoyomi T. B. & Harding, B. L. (2005). Mitigating impacts of a severe sustained drought on Colorado river water resources. Water Resources Bulletin.31(5), 925-937
United Nation International Strategy for Disaster Reduction (UN/ISDR).2007. Drought risk reduction framework and practices: Contribution to the implementation of the Hyogo framework for action. United Nations secretariat of the International Strategy for Disaster Reduction, Geneva, Switzerland, 98+vi pp.
UNESCO,(2004). Comabating desertification traditional knowledge and modern technology for sustainable management of dry land ecosystems, Proceedings of the international workshop elista, Republic of Kalmykia, Russen federation, 23-27 june 2004, UNESCO-Man and the Biosphere Programme (MAB) Dry lands Series No. 4, 181.
UNESCO,(2015) . Indigenous Knowledge and Changing Environments: Biological and cultural diversities in transition. International Experts Meeting 19 to 23 August 2015, Cairns Australia.
 
Vigerstol, K. (2002). Drought Management in Mexico’s Rio Bravo basin. Unpubleshed doctoral dissertation, University of Washington.
Vojdani, F. (2003). Water management in Iran: challenges and opportunities. Tehran Province Water and Wastewater Company.
Vrolijks, L. (1998) Guidelines for community vulnerability analysis: An approach for Pacific Island Countries, UNDP, Suva, Fiji.
Ward, B. (2008) . Indigenous knowledge and coping strategies. Avaailable on: www.bvsde.paho.org/bvsacd/cd46/disaster/cap9.pdf
Wilhite, D.A. (2010a). Drought: A global assessment. Rutledge publishers, London, U.K.