بررسی و تحلیل تحرکات سیاسی و قومی گروهک های شبه نظامی برامنیت جنوب شرق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس دانشگاه امام علی(ع)

2 جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی ،جغرافیا و برنامه ریزی روستایی وشهری ،دانشگاه سیستان وبلوچستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه زابل

4 دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ گرایش اسلام دانشگاه پیام نور قم

چکیده

ترکیب قومی و مذهبی موجود در استان‌های مرزی شرقی کشور به نحوی است که نوعی ضعف ژئوپلیتیک را در این مناطق برای نظام جمهوری اسلامی فراهم آورده است. غفلت از این موضوع از طرفی و هوشیاری دشمنان در آن سوی مرزها و بهره‌برداری آنان از موقعیت ایجاد شده، به نوعی تهدید محسوب می‌گردد. از دیدگاه وهابیت این بخش از ایران به دلیل، اکثریت اهل‌تسنن، فقر اقتصادی و فرهنگی، خروج روحانیون اهل‌تسنن برای ادامه تحصیل به کشورهای عربستان و پاکستان، و ... دارای شرایط مناسب برای تبلیغ و توسعه فرقه‌گرایی مذهبی و گسترش وهابیت است. مهمترین پیامدهای گسترش فرقه‌گرایی وهابیت، یارگیری نهادهای جاسوسی مخالف علیه نظام است که بایستی مورد توجه نهادهای اطلاعاتی و امنیتی قرار گیرد. به ویژه که، یکی از اهداف راهبردی حامیان این فرقه تأسیس یا نفوذ بر مدارس مذهبی اهل‌سنت، به ویژه در استان‌های مرزی در جهت ترویج عقاید ضد شیعی است. به نظر می‌رسد با یک برنامه‌ریزی مناسب که بیشتر می‌بایستی متکی به تغییر نگرشی بر مرز باشد می‌توان این نقاط ضعف را به نقاط قوت تبدیل نمود، سلفی‌گری از جریان‌های رادیکال مذهبی است که بیشتر از آن که ریشه داخلی داشته باشد، ریشه‌های منطقه‌ای دارد. سه کشور عربستان، پاکستان و امارات از اصلی‌ترین حامیان مالی جریان‌های سلفی هستند و استان سیستان و بلوچستان به لحاظ بافت قومی- مذهبی و مجاورت جغرافیایی با پاکستان و افغانستان از بیشترین پتانسیل فعالیت‌ گروه‌های سلفی برخوردار است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyze and analyze the political and ethnic developments of militant groups in southeastern Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammad Amin Sargazi 1
  • hossin doostomogagdam 2
  • Maliheh Dosti Moghadam 3
  • Parvaneh Shahraki 4
1 expert of Emam Ali university
2 Geography and Environmental Programs, Geography and Urban Planning, University of Sistan and Baluchestan
3 Graduate student of geography and urban planning at Zabol University
4 Graduate Student in the History of Islam at the Payame Noor University of Qom
چکیده [English]

Ethnic and religious composition in the eastern border provinces is such that it provides a kind of geopolitical weakness in these areas for the Islamic Republic of Iran. Neglecting this issue on the one hand, and the alertness of enemies across the borders and exploiting them from the situation, is considered a threat. From the perspective of Wahhabism in this part of Iran, due to the fact that the majority are alive, the economic and cultural poverty, the departure of clerics to provide education to the countries of Saudi Arabia and Pakistan, and ... have the proper conditions for promoting religious sectarianism and the spread of Wahhabism.The most important consequences of the spread of Wahabist sectarianism are the involvement of anti-regime spy agencies, which should be considered by intelligence and security institutions. In particular, one of the strategic objectives of the supporters of this sect is to establish or influence Islamic schools of thought, especially in the border provinces, in order to promote anti-Shiite ideas. It seems that with the proper planning, which should be more dependent on changing the attitude of the border, these weaknesses can be turned into strengths; Salafism is a radical religious process that has more regional roots than its internal root.The three countries of Saudi Arabia, Pakistan and the UAE are the main sponsors of Salafist currents, and Sistan and Baluchestan province has the highest potential for Salafist groups in terms of ethno-religious fabric and geographic proximity to Pakistan and Afghanistan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political
  • Security
  • Pakistan
  • Afghanistan
  • Iran

حافظ نیا، محمدرضا (1379)،«مبانی مطالعات سیاسی-اجتماعی»، قم: سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور (جلدو دوم)

پیشگاهی فرد، زهرا و امیدی آوج، مریم (1388)،«ارتباط بین پراکندی اقوام ایرانی و امنیت مرزها»، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، سال پنجم، شماره اول

خطایی، غلامحسین (1374)،«مرزبانی»، معاونت آموزش ناجار، تهران

حسینی، محمد (1385)،«سیستان و بلوچستان: ناامنی و ریشه‌ها»، دوماهنامه سیاسی راهبرد چشم انداز ایران، تیر و مرداد ماه

حافظ نیا، محمدرضا، کاویانی راد، مراد (1385)،«نقش هویت قومی در همبستگی ملی (مطالعه موردی قوم بلوچ)»، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان (علوم انسانی)، جلد بیستم، شماره 1

ابراهیم بای سلامی، غلام حیدر (1385)،«موقعیت ژئوپلتیک و ناامنی اجتماعی(مورد: شهرستان‌های خواف و رشتخوار در شرق ایران»، فصلنامه ژئوپلتیک، سال دولم، شماره سوم و چهارم

کریمی‌پور، یدالله (1379)، « مقدمه‌ای بر ایران و همسایگان(منابع تنش و تهدید) »، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی تربیت معلم

پاپلی‌یزدی، محمدحسن (1368)، «پیامدهای سیاسی، اقتصادی بلوچستان بدون نخلستان»، شماره 13

مختاری هشی، حسین (1387)،«بررسی وضعیت هیدروپلتیک ایران»، پزوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، سال سوم، شماره دهم

مسجدجامعی، زهرا(۱۳۸۰)، نظری بر تاریخ وهابیت، تهران، صریر دانش

توحیدی، زهرا(1390)، «واکاوی بحران کشمیر: چالش‌های داخلی و سیاست خارجی»، پژوهشنامه پاکستان‌، مرداد ماه

ایزدی، حسن و علی‌اکبر دبیری (1392)، «ارزیابی جغرافیای تروریسم در جنوب شرقی ایران»، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال نهم، شماره 1

علوی‌پور، سیّدمحسن (1388). «ژئوپلیتیک عراق و امنیت در منطقه‌ خلیج ‌فارس». مطالعات خاورمیانه، سال شانزدهم، شماره‌ 2

  قوام، سیّدعبدالعلی (1383)، اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل، تهران: سمت، چ 10

Abbas, Hassan (2010), “Shiism and Sectarian Conflict in Pakistan: Identity Politics, Iranian Influence and Tit-for-Tat Violence,” Combating Terrorism Center at West Point

Jamal, Arif (2010), “A Guide to Militant Groups in Kashmir,” Terrorism Monitor, Vol. viii, issue 5

Kamran, T (2008), “The Political Economy of Sectarianism” http://spaces.brad.ac.uk:8080/download/attachments/748/Brief32fin

South Asian Terrorism Portal (2013), Sipah-e-Sahaba Pakistan, www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/terroristoutfits/lej

Danelo, David J (2011) Toward a U.S.-Mexico Security Strategy: The Geopolitics of Northern Mexico and the Implications for U.S. Policy, the Program on National Security at the Foreign Policy Research Institute

UNIDO (1994). Bridging tomorrow’s Energy Gap. Unido Update, No: 2-27,http//:www.nationmastery-28

World Drug Report(2006), Volume 22, United Nations Publication, Office on Drugs and Crime