ردپای بوم شناختی انرژی و کربن شاخصی برای محافظت از محیط زیست

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1دکتری شیمی، استادیار گروه شیمی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، حوزه تربیت و یادگیری علوم

2 2دکتری آب و هواشناسی، گروه شیمی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، حوزه تربیت و یادگیری علوم

چکیده

در دو دهه اخیر حجم قابل توجهی از کتاب ها و مقاله های علمی در دنیا در شاخه های مختلف علوم در زمینه ردپای بوم شناختی با تمرکز بر ردپای انرژی و کربن انتشار یافته است، هرچند در کشور ایران هنوز ادبیات این قلمرو علمی شناخته شده نیست. اغلب این نوشته ها از دیدگاه متفاوتی به تبیین مفهوم ردپای انرژی و کربن پرداخته اند، هر چند به ندرت حاوی مطالبی درباره شرح و تبیین انواع مفاهیم و اصطلاحات مرتبط بوده اند. افزون براین، مفهوم ردپای انرژی و کربن به طور گسترده ای مورد بررسی قرار گرفته است و هرکسی از دیدگاه خود این مفاهیم را تعریف و تبیین کرده است. در نگاه اول به نظر می رسد توافق جامعی در خصوص اصطلاح ردپای انرژی و کربن وجود دارد. اما در واقع در خصوص معنی و مفهوم دقیق آن، چگونگی اندازه گیری و بکارگیری یکای اندازه گیری آن هنوز سردرگمی زیادی وجود دارد. از سوی دیگر تنها مبحث مشترک در بین نظریات مختلف در زمینه ردپای انرژی و کربن انتشار گازهای گلخانه ای حاصل از مصرف سوخت های فسیلی و فعالیت های تولیدی بشر است و در ورای این مفهوم که به عنوان مرز مشترک علوم شناخته می شود، در خصوص سایر مفاهیم پنهان در اصطلاح ردپای انرژی و کربن اتفاق نظر لازم وجود ندارد. غالب ترین وجه اختلاف در نظریات موجود در زمینه چگونگی اندازه گیری یکای آن است. این مقاله حاصل یک مطالعه مروری است که هدف اصلی آن تلاش برای شرح و تبیین مفاهیم کلیدی مطرح در مباحث مربوط به ردپای انرژی و کربن و دستیابی به دیدگاهی یکپارچه و همسو در چارچوب ردپای بوم شناختی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Protecting of Environment Using Energy and Carbon Foot Prints Index

نویسندگان [English]

  • hasan hazarkhani 1
  • Fatemeh Parak 2
1 Science Department, Orgnization for Educational Research and Planning, Tehran, Iran.
2 Science Department, Orgnization for Educational Research and Planning, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Recently, study of the ecological foot prints and specifically including energy and carbon foort prints have been interested and a plenty of papers and books have been published in this matter over the world. Nevetheless, the ecological foot prints’ literature is not still common in Iranian scientific and public societies. These published papers and books have been mostl
focosed on the explanation of carbon and energy foot print concepts. More over, there are a lots of definitions on these concepts from different views and seems that there is a common and general understanding on the meaning of carbon and energy foot prints. Indeed, not only there is not a comprehensive agreement but also there are a lots of confusion on the exact meaning, deffintion and the way and unit of measurement of these foot prints. Despite of these different ideas, the emission of green house gases from consuming of fossile fules and human activities is the common point of view. Here we report a review article on ecological food prints for clarifying of the concept and getting a common understanding.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecological foot print
  • carbon foot print
  • energy foot print
  • Green house gas
  • Environment
-                      ارجمندنیا ,, (۱۳۸۰) جای پای بوم شناسی رهیافتی نو در ارزیابی تانپر انسان بر محیط زیست: فصلنامه مدیریت شهری، سال دوم(۶) ۹۹-۹۲.
-                      سرایی، محمدحسین و زراعی فرشاد، عبد الحمید(۱۳۸۸) جای پای بوم شناختی بعنوان شاخص سنجش پایداری اجتماعات مجله محیط شناسی سال ۳۵ شماره ۵۰ ص ۲۶-۱۵.
-                      سرایی، محمدحسین و زراعی فرشاد. عبد الحمید( ۱۳۸۹ ارزیابی توسعه پایدار بوشهر از منظر اقتصادی و اجتماعی با استفاده از شاخص EFمجله علوم اجتماعی، شماره ۵۰ صص ۳۷-۶۱
-                      سرایی، محمدحسین و زراعی فرشاد. عبد الحمید( ۱۳۹۰) بررسی پایداری منابع با استفاده از شاخص جای پای بوم شناسی در ایران، فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره ۴۱، صص ۱۰۶
-                      شکور، علی و همکاران (۱۳۹۰) ارزیابی و سنجش چگونگی پایداری گردشگری در بهشت گمشده بوان ممسنی با استفاده از مدل ردپای اکولوژیک. فصلنامه نگرش های نو در جغرافیای انسانی، سال سوم، شماره ۳، صص ۵۷۶۷
-                      کهیل، مایکل (۱۳۸۷) سباست اجتماعی و محیط زیست، ترجمه حائمی نژاد و امبربان تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ص ۱۱۸ - ۸۶
-                      کیانی، م. (۱۳۸۳). توسعه پایدار و بازسازی بمه آبادی، مرکز مطالعات و تحقیقات شهر سازی و معماری، سال چهاردهم، شماره ۴۲
 
-                      Carol Cleland; Gamelyn Dykstra; Ben Pageler (2003). "Philosophical Issues in Astrobiology". NASA Astrobiology Institute. Retrieved 2011-04-15.
-                      Carbon Trust(2007)Carbon Foot print Measurment Methedology, Version Trust, London. UK.
-                      Eckel.A.(2007)The Reality Of Carbon Neutrality Energyetic London, Gravure, 21(2), 35-36.
-                      ETAP (2007), The Carbon Trust Help UK Businesses Reduce Their Enviromental Impact. Release Press, UK
-                      McDonald, G, W., Patterson, M. G., 2004, Ecological Footprints and Interdependencies of New Zealand Regions, Ecological Economics, Vol. 50, No. 1-2, PP. 49-07.
-                      McDonald G Patterson M . Ecological Footprints and Interdependencies of New Zealand Regions, Ecological Economics... 2004,501-2): 49-67
-                      Wackernagel, Mathis, Larry Onisto, Alejandro Callejas Linares, Ina Susana L pez Falf n, Jesus M ndez Garc a, Ana Isabel Su rez Guerrero, and Ma. Guadalupe Su rez Guerrero (۱۹۹۷) Ecological Footprints of Nations,
-                      Guzman, J.S & others (2013) Methodology for determining the ecological footprint of the construction residential building in Andalusia(Spain). Ecological Indicators, Vol 25 pp 239-249 .
-                      Galli,A. Wiedmann,T. Ercin,e. Knoblanch,D. Ewing,B. Glljun,S.(2012), Integrating Ecoligical, Carbon and Water Footprint Human Pressure Family, Of Indicators, Definition Tracking Human Peressure on The Plant, Ecologycal Indicators. NO16,pp 100-112
-                      Ferguson, Andrew R. B. (۱۹۹۹), The Logical Foundations of Ecological Footprints, Environment, Development and Sustainability, ۱: ۱۴۹–۱۵۶.
-                      Zhang, Ying. (2005). the Change of Ecological Footprint and Its Effect on Sustainable Development in Beijing of China. Chinese Business Review, 4, No.10, 1-1 3.