Geography and Human Relationships

Geography and Human Relationships

Systematic Review and Comprehensive Analysis of Indigenous Knowledge Studies on Rangeland Ecosystem Utilization in Iran

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, Department of Range and Watershed Management, Urmia University, Urmia, Iran.
2 MSc, Student in Rangeland Management, Faculty of Natural Resources Department of Range and Watershed Management, Urmia University, Urmia, Iran.
3 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, Department of Range and Watershed Management, Urmia University, Urmia, Iran
10.22034/gahr.2025.535767.2543
Abstract
Indigenous knowledge studies on rangeland ecosystem utilization play a crucial role in understanding the interactions between local communities and their environment, as well as sustainable natural resource management practices. This research systematically analyzes existing studies in this field, examining key concepts, methodologies, and findings related to indigenous rangeland management knowledge in Iran. The study employs a descriptive-analytical approach, conducting a comprehensive literature review to synthesize and integrate findings from existing research.The results indicate that indigenous rangeland management knowledge in Iran exhibits significant geographical diversity and is closely adapted to the ecological, cultural, and social conditions of each region. Various management systems have been developed across different areas, including specific livestock grazing techniques, the use of medicinal and edible plants, and rangeland restoration practices. The reviewed studies suggest that many of these traditional methods align with modern ecological principles and can contribute to sustainable rangeland management. However, substantial portions of this knowledge, particularly in understudied regions, remain undocumented. Additionally, intergenerational transmission of this knowledge is weakening, highlighting the urgent need for its documentation and analysis.This study demonstrates that integrating indigenous knowledge with scientific approaches can lead to more effective management models. Nevertheless, structural barriers, such as limited inclusion of local communities in rangeland policy-making and decision-making processes, persist. Accordingly, future research should focus on systematically documenting indigenous knowledge across different regions, developing integrated management frameworks, and establishing participatory mechanisms to incorporate this knowledge into policy-making. The study also emphasizes the importance of preserving Iran’s diverse indigenous rangeland management knowledge as a valuable heritage and an effective strategy for sustainable natural resource management.
Keywords
Subjects

 احمدوند، م.، شریف زاده، م.، شاه ولی، م. 1384. آینده ترویج و روند‌های آن؛ یک فراتحلیل، فصلنامه روستا و توسعه، 8 (2): 104-85.
امراللهی جلال آبادی، الف.ر.، فروزه، م.ر.، بارانی، ح.، یگانه، ح. 1402. دانش بومی تهیه خورا‌ک‌های محلی از گیاهان خودرو مرتعی، پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران، 12(23): 27-48.
بازگیر، الف.، نمیرانیان، م.، عاطفی همت، م. 1394. گیاه مردم نگاری برودار در منطقه کاکاشرف شهرستان خرم آباد، دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، 2 (3): 228-185.
باغستانی میبدی، ن.، تقی زارع، م.، احسانی، ع. 1394. تعیین زمان ورود و خروج دام در مراتع استپی ایران، مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان، 4(7): 64-53.
برزگر, م.، قربانی، م.، حسن زاده, ع. ر.، حسینی گزیر، ع. و. 1398. تحلیل دانش بومی و ابتکارات محلی سازگار در مدیریت منابع آب (منطقه مورد مطالعه: دشت گِزیر)، پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران، 8(2):  99-121. 
حاجی پور، س.، بارانی، ح.، یگانه، ح.، عابدی سروستانی، الف. 1396. بررسی عوامل موثر بر مدیریت زمانی چرای دام در مراتع استان لرستان، نشریه علمی- پژوهشی مرتع و آبخیزداری، 70 (2): 297-287.
حبیبیان، م. ر.، بارانی، ح. 1398. بررسی اولویت بندی عوامل موثر بر مدیریت چرا با استفاده از روش AHP در مراتع عشایری استان فارس، تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 26(4): 823-809.
حسینی، م.، فروزه، م.ر.، بارانی، ح. 1398. دانش بومی جوامع محلی پیرامون گیاهان خوراکی خودرو در مراتع زبرخان نیشابور، دو فصلنامه دانش های بومی ایران، 4(9): 96-43.
حیدری، ق.الف.، سعیدی گراغانی، ح.ر. 1392. بررسی دانش بومی خبرگان عشایر نیمه کوچنده البرز شمالی، فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 22 (2): 329-319.
دهداری، س.، فرجی، م.، چراغیان، ع.، قربانی، م. 1396. بررسی دانش بومی زنان روستایی در تولید و مدیریت محصولات دامی- روستای امامزاده صالح کوتاه، نشریۀ علمی پژوهشی مرتع، 11(3): 320-306.
رجنی، ح.، اکبری، ف. 1395. دانش بومی استفاده از گیاهان دارویی روستای اریم ، منطقه هزار جریب شهرستان نکا، نخستین همایش ملی گیاهان دارویی معطر و ادویه ای.
رجنی، ح.، زیدعلی، ع. 1395. دانش بومی استفاده دارویی از گیاه اسپند، نخستین همایش ملی گیاهان دارویی معطر و ادویه‌ای.
رجنی، ح.، زیدعلی، ع. 1395. دانش بومی استفاده های دارویی از بلوط مطالعه موردی، نخستین همایش ملی گیاهان دارویی معطر و ادویه ای.
رفیع فر، ج. ‌الف.، دانش مهر، ح.، احمد رش، ر. 1391. بینش و روش در پژوهش‌های دانش بومی و جایگاه آن در فرایند توسعه پایدار روستایی، توسعه محلی (روستائی-شهری)، 4 (1): 38-19.
سوداگر، ح. ر.، لایق، ر. الف.، رضایی، ح. 1402. دانش بومی جوامع بومی محلی استان خراسان شمالی. پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی، 2(1):  226- 213.
سوری، م.، بلور فروش، م.ف.، عبقری، ه.، معتمدی، ج.، عطائیان، ب. 1397. مدیریت کودپاشی مراتع با استفاده از مدل‌های شبکه عصبی مصنوعی، نشریه علمی تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 27(3): 409-396.
شکوری، ع. 1403. دانش بومی و توسعه روستایی: ریشه‌ها وچالش‌ها. پژوهش های روستائی، 15(2): 226-239.
شهرکی، م.ر.، بهمنش، ب.، کوسه غراوی، ی.م. 1395. دانش بومی گیاه‌شناسی گیاهان دارویی و خوراکی در بین روستاییان مراتع ییلاقی هزارجریب مازندران، نخستین همایش ملی گیاهان دارویی معطر و ادویه ای: 6-1.
عباسی، الف.، روشنی، و. 1393. بررسی نقش دانش و آگاهی محلی زنان در توسعه روستائی، اولین همایش ملی زن وتوسعه پایدار روستایی: 15-1.
عبدی نژاد، غ.ع.، ناطقی، د. 1389. بیابان و مقابله با بیابان زایی در ایران، پونه، 264ص.
عربیون، الف. ق. 1381. تجزیه و تحلیل، شناخت و کاربرد دانش بومی روستاییان در مدیریت دام و مرتع، تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 9 (3): 1128-1099.
فخیمی، الف.، ارزانی، ح.، معتمدی، ج. 1399. ظرفیت چرای کوتاه مدت و بلند مدت مراتع جنوب غربی تفت، یزد، طبیعت ایران، 5(4): 81-71.
فروزه، م.ر.، حشمتی، غ. ع.، بارانی، ح. 1396. بررسی دانش بومی شناخت و طبقه بندی اجزای محیطی در جهت مدیریت بهینه مراتع، دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، 4 (7): 72-34.
فروزه، م.ر.، حشمتی، غ.ع.، بارانی، ح. 1393. گیاه مردم‌نگاری گونه‌های خوراکی و دارویی مرتع دیلگان، استان کهگیلویه و بویراحمد، پژوهش‌های انسان شناسی ایران، 4(1): 129-109.
فرهادی، م. 1393. جی غال اسمک گیاه مردمشناسی و جغرافیای گیاهی این گیاه در ایران، علوم اجتماعی، 67: 72-17.
کریمیان، و.، سپهری، ع.، بارانی، ح. 1396. واکاوی دانش بومی پیرامون گیاه گَنَبو (آنغوزه) در مراتع زاگرسی، دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، 4(6): 52-1.
کریمیان، و.، صفائی، م.، متین خواه، ح. 1393. استفاده از دانش بومی عشایر راهکا‌های مناسب جهت مدیریت بهینه اکوسیستم‌های طبیعی، نشریه پژوهش‌های علوم فناوری چوب و جنگل، 21(4): 114-95.
کمکی، الف.م.، شریفیان بهرمان، الف. 1394. دانش بومی مردم ترکمن درباره قارچ دنبلان صحرایی، دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، 2(3): 103-73.
محمودی، ج.، لطفی، ش.، مهدوی، س.خ. 1394. نقش دانش بومی در حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از مرتع در حوزه‌ی خورتاب رودبار، شهرستان نور، پژوهش‌های آبخیزداری، 30(3): 60-56.
مرادی، ف، شاطری، م.، مکانیکی، ج. 1401. نقش دانش بومی در مدیریت منابع آب مورد مطالعه دهستان شاسکوه شهرستان زیرکوه، دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، 9 (18): 273- 235.
منفردی، الف.، محمدی استادکلایه، الف.، طهماسبی، الف.، پهلوان زاده، ح. 1403. تحلیلی بر نیرو محرک‌های زمان کوچ بهره برداران عشایری، دوفصلنامه (نشریه) علمی مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچنشینان، 4(7): 82-73.
یوسفی، م.م.، وثوقی، م. 1394. دانش بومی استفاده از جنگل و مرتع در شهرستان رستم، مطالعات جامعه شناسی، 5(19): 89-71.
34. Agrawal. A ,1995. Dismantling the Drivide Between Indigenous and scientific knowledge Development and change vol26.No3. 
35. Chirenje, L. I., Giliba, R. A., & Musamba, E. B. 2013. Local communities’ participation in decision-making processes through planning and budgeting in African countries. Chinese journal of population resources and environment, 11(1), 10-16.
36. Rasekhi, S., Mofidi-Chelan, M., Skataric, G., Värnik, R., & Azadi, H. 2023. Sustainability of the local stakeholder network in semi-steppe rangelands in southern Iran. Applied Geography, 161: 103093.
37. Mahdavi, S. K., Shahraki, M., & Sharafatmandrad, M. 2023. The mechanism of knowledge-based behavior of pastoralists for rangeland management: Exploitation, restoration and conservation. Scientific Reports, 13(1): 16296.
38. Jamil, A., Zubair, M., Manzoor, A. 2022. A Herder’s eye view: Traditional ecological knowledge based indicators for monitoring rangeland conditions in Thal, Pakistan, Environmental Development: 1-11.
39. Omidi Nowbijar, M., H., Barani, Forouzeh, M.R., Abedi Sarvestani, A. 2024. Research on the ethnography of traditional treatments, Case of study: exploitation systems based on rangeland and forest ecosystem. Journal of Range & Watershed Management, 77 (4): 449-469.
Volume 9, Issue 3
Autumn 2026
Pages 142-159

  • Receive Date 19 July 2025
  • Revise Date 09 September 2025
  • Accept Date 02 November 2025