آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 9 1 2026 03 21 Investigating and analyzing the distribution and dispersion of gold and jewelry trade units in Ardabil city using spatial analysis capabilities in GIS environment. بررسی و تحلیل توزیع و پراکندگی واحدهای صنفی طلا و جواهر در سطح شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط ArcGIS 12 28 198355 10.22034/gahr.2024.459704.2145 FA رویا هدایتی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران عطا غفاری گیلانده استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران 0000-0002-8145-4818 نوید غفاری چنذانق کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران 0009-0005-6755-1661 محمدحسن یزدانی استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران 0000-0001-8088-6910 Journal Article 2024 05 17 Since the optimal use of land as well as urban planning based on efficiency, environmental protection, and social justice are the main issues of urban planning, the location selection and spatial distribution pattern of city uses should be in line with meeting the needs. All sections of the society and for the well-being of the citizens. Therefore, it is important to measure the qualitative and quantitative uses in the spatial organization of the city and the spatial fit of the uses in the specified area. The gold and jewelry markets in the cities are always considered important, prosperous ,well-known commercial centers in the cities. Considering the importance of this type of use in the commercial and economic outlook of cities, including Ardabil, which is also located as the capital of the province,, in the present study, the distribution of gold and jewelry units with a variety of related services and activities was tried in the spatial container of Ardabil city. This research was conducted with to investigate the distribution of gold and jewelry units in Ardabil city based on spatial analysis models and spatial statistics. To achieve the research goal, different spatial analysis models were used in the ArcGIS environment such as hot spot, abundance weight, nearest neighborhood average model, and finally the distance from the center of gravity of the city was analyzed in distance circles. Part of the obtained results showed that trade units of gold and jewelry in region 1 of Ardabil city and collected in districts 1 and 2 are concentrated and other regions and city districts are empty of these business units, this shows that the mentioned trade unions are clustered and concentrated in certain places in the city. از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه و به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است، بازار طلا و جواهرات در سطح شهرها همیشه جزء مراکز تجاری مهم، پر رونق و با نام و نشان در شهرها به حساب می آیند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری ها در چشم انداز تجاری و اقتصادی شهرها از جمله شهر اردبیل که به عنوان مرکز استان نیز واقع شده است، در پژوهش حاضر سعی شد پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات با تنوع خدمات و فعالیت های مربوطه در ظرف فضایی شهر اردبیل از زاویه ملاحظات تحلیل فضایی مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات در سطح شهر اردبیل بر اساس مدل های تحلیل فضایی و آمار فضایی، انجام گرفت. برای رسیدن به هدف تحقیق از مدل های تحلیل فضایی مختلفی در محیط ArcGIS همچون لکه داغ، وزنه فراوانی، مدل میانگین نزدیکترین همسایگی استفاده گردید و در نهایت فاصله از مرکز ثقل شهر در حلقه های فاصله ای، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت، قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که واحدهای صنفی طلا و جواهرات در منطقه 1 شهر اردبیل و در نواحی 1 و 2 جمع شده و متمرکز هستند و سایر مناطق و نواحی شهر خالی از این واحدهای تجاری هستند، این امر نشان دهنده خوشه ای بودن و متمرکز بودن واحدهای صنفی مذکور در سطح شهر در نقاطی خاص بوده است. https://www.gahr.ir/article_198355_d225709a14b81631a423080d56cb7c76.pdf