آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 9 1 2026 03 30 The role of climate on native architecture (Study of historical houses of the Qajar era of Rasht) نقش اقلیم بر معماری بومی (مطالعه موردی خانه های تاریخی عصر قاجار رشت) 93 112 202305 10.22034/gahr.2024.472598.2230 FA حبیب شهبازی شیران دانشیار و عضو هیئت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران 0000-0003-4931-0977 متینه رستمی پور دانشگاه Journal Article 2024 08 09 In the formation of the architecture of each historical period of Iran, in addition to factors such as religion, economy, culture, and etc; geography and climate also have a direct effect on its styles and characteristics. These influences also show themselves in historical houses and it should be said that the two categories of architecture and nature (geographical features and climate of the region) are in complete relation with each other and they cannot be separated from each other. The current research is based on library studies and field investigations, which were carried out in order to identify the architectural elements affected by the climate and geography of the northern region of Iran on the historical houses of the Qajar period in Rasht city And in this regard, it pursues the following goals:<br><br>1. What is the architecture, artistic features and architectural plan of historical houses in Rasht?<br><br>2. To what extent has the weather, climate and geographical features of the region influenced the architectural elements in harmony with these factors?<br><br>The studies conducted show that the historical houses of the Qajar period in Rasht were built in accordance with the local architectural features of the region and also in accordance with the climate in the region and follow the principles of architecture. در شکل‌گیری معماری هر دوره از ادوار تاریخی ایران، علاوه بر عواملی همچون مذهب، اقتصاد، فرهنگ و... ، جغرافیا و اقلیم نیز به نوبه خود تاثیری مستقیم در سبک‌ها و ویژگی‌های آن دارد. این تاثیرات در خانه‌های تاریخی نیز خود را نمایان‌گر می‌سازد و باید گفت که دو مقوله معماری و طبیعت (ویژگی‌های جغرافیایی و اقلیم منطقه) در ارتباط کامل با یکدیگر قرار دارند و آنها را می‌توان امری جدایی‌ناپذیر از یکدیگر به شمار آورد. پژوهش حاضر که مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی است، به منظور تبیین و شناسایی عناصر معماری متاثر از اقلیم و جغرافیای منطقه شمال ایران بر خانه‌های تاریخی دوره قاجار شهرستان رشت به انجام رسیده است و در این راستا اهداف زیر را دنبال می‌کند:<br><br>1. معماری، ویژگی‌های هنری و پلان ساختارهای معماری خانه‌های تاریخی رشد چگونه است؟<br><br>2. آب و هوا، اقلیم و ویژگی‌های جغرافایی منطقه، تا چه اندازه در نمود عناصر معماری هماهنگ با این فاکتورها تاثیرگذار بوده است؟<br><br>مطالعات صرت گرفته نشان می‌دهد که خانه‌های تاریخی دوره قاجار در رشت متناسب با ویژگی‌های معماری بومی منطقه و همچنین متناسب با وضعیت اقلیم موجود در منطقه پی‌ریزی گشته و از اصول معماری متناسب با آن پیروی می‌کنند. https://www.gahr.ir/article_202305_baa7b45fd22d995658e5cc1d77c6bbec.pdf