آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 9 1 2026 06 02 Explaining the Environmental Superstitions of Villagers and the Factors Influencing their Tendency Case study: Villages in the Central Part of Ardabil تبیین خرافات زیست‌محیطی روستاییان و عوامل موثر در گرایش به آن مورد مطالعه: روستاهای بخش مرکزی اردبیل 770 788 203894 10.22034/gahr.2024.472709.2232 FA سودا صالحیان دانشجو دکترا جغرافیا برنامه ریزی شهری ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ، ایران علیرضا محمدی ستاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ،دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ،ایران 0000-0002-3327-0942 Journal Article 2024 07 10 Superstitions in any society are considered a negative category of the dimensions of the spiritual culture of that society, which affects the social strata of the society with the consequences of social and environmental damage and in various forms according to time and place; Therefore, the present research was conducted with the aim of explaining the environmental superstitions of the villagers and the factors influencing their tendency in the villages of the central part of Ardabil. The research method in this research is based on the objective of the applied type and based on the method of collecting descriptive information of the survey type. The statistical population of the research includes rural households in the central part of Ardabil city. For sampling, stratified (multi-stage) method was used, and using Cochran's formula, the sample size of households was equal to 360 households, and questionnaires were distributed among the studied villages according to the number of households. To analyze data, Pearson's correlation test and ISDM method were used in SPSS software and structural equation test was used in Lisrel software. The results showed that 10.28 percent of villagers have weak perception, 40.30 percent have moderate perception, 28.61 percent have strong perception and 20.83 percent have very strong perception regarding environmental superstitions. There is a significant relationship between gender, age group, education and occupation of villagers and tendency towards environmental superstitions. So that people of younger age and with higher education (bachelor's degree and above) and government employees have the least inclination towards environmental superstitions. Also, the results showed that social factors (with an effect coefficient of 0.951), cultural factors (with an effect coefficient of 0.819), psychological factors (with an effect coefficient of 0.709), and economic factors (with an effect coefficient of 0.702) خرافات در هر جامعه‌ای، مقوله‌ای منفی از ابعاد فرهنگ معنوی آن جامعه محسوب می‌شود که با پیامدهای آسیب اجتماعی و زیست‌محیطی و به اشکال گوناگون متناسب با زمان و مکان بر اقشار جامعه تأثیر می‌گذارد؛ پژوهش حاضر با هدف تبیین خرافات زیست‌محیطی روستاییان و عوامل موثر در گرایش به آن در روستاهای بخش مرکزی اردبیل انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس نحوه ‏گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل می‌باشد. جهت نمونه‌گیری از روش طبقه‌ای (چند رحله‌ای) استفاده گردید و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه خانوارها برابر با 360 خانوار به دست آمد و پرسشنامه‌ها به نسبت تعداد خانوار در بین روستاهای مورد مطالعه پخش شد. نتایج نشان داد که 28/10 درصد روستاییان نبست به خرافات زیست‌محیطی دارای ادراک ضعیف، 30/40 درصد ادراک متوسط، 61/28 درصد ادراک قوی و 83/20 درصد ادراک بسیار قوی می‌باشند. بین جنسیت، گروه سنی تحصیلات و شغل روستاییان و گرایش به خرافات زیست‌محیطی رابطه معناداری وجود دارد. به طوری که افرادی در سنین پایین‌تر و دارای تحصیلات عالی(لیسانس و بالاتر) و کارمندان دولتی کمترین گرایش را به خرافات زیست‌محیطی داشته‌اند. همچنین نتایج نشان داد که عوامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.951)، عوامل فرهنگی (با ضریب اثر 0.819)، عوامل روانی (با ضریب اثر 0.709)، و عوامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.702) به ترتیب مهم‌ترین عوامل موثر در گرایش روستاییان به خرافات زیست‌محیطی می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_203894_cbfae151504b131bf5c99614150d0d91.pdf