آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 3 2025 12 11 Locating of urban waste disposal site using multi-criteria decision analysis based on GIS (Case study: Azadshahr and Minodasht cities) مکان‌یابی محل دفع پسماند شهری با استفاده از تحلیل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره بر مبنای GIS (مطالعه موردی: شهرستان‌های آزادشهر و مینودشت) 498 518 209593 10.22034/gahr.2024.486175.2298 FA صالح ارخی دانشگاه گلستان ندا سوری زائی دانشگاه گلستان علی اکبر نجفی کانی دانشگاه مازندران 0000-0003-0518-0277 Journal Article 2024 09 30 The purpose of this research is to identify and introduce suitable places for burying urban solid waste in Azadshahr and Minodasht cities. To carry out this research, 14 layers of information from all the hydrological criteria, infrastructure and topography were used, and using the fuzzy AHP process and network analysis (ANP) and geographic information system (GIS), the appropriate place for waste disposal was determined in the study area. Using fuzzy AHP methods (AND, OR, Product, Sum and Gamma operators) and ANP, matrix of pairwise comparisons, the formation criteria and the final weights of each of the information layers using Excel 2013 software, Super Decisions Calculated and modeled in GIS environment. The final results of the models were divided into four categories: completely suitable, suitable, unsuitable, and completely unsuitable as a place to dispose of tongues. Based on the AND operator, the completely suitable areas with 8.6% of the area in the east and south, in the OR operator, the completely suitable areas are 52% in the north and west of the region, including the Product operator, most of the area is unsuitable for waste disposal, and according to someone in the east of the region 2% is suitable, the Sum operator has identified 12% completely suitable areas in the east and south, and the Gamma operator with coefficients of (0.3, 0.5, 0.7 and 0.9) has identified the completely suitable areas as 36%, 31%, 25% and 19%, respectively is identified the eastern and southern part of the region. According to the fuzzy AHP method, only the OR operator of the disposal site is located in the appropriate region and in the western part of the region. مخاطرات زیست‌محیطی و دفع پسماندها به دلیل ارتباط با زندگی بشر نیاز به کنترل و اعمال سیستم مدیریت دارند. در فرآیند تعیین محل دفع زباله‌های شهری سعی می‌شود نقاطی با کمترین خطرات برای محیط زیست و سلامت انسان مدنظر قرار گیرد. هدف از انجام این تحقیق شناسایی و معرفی مکان‌های مناسب برای دفن مواد زائد جامد شهری، شهرستان‌های آزادشهر و مینودشت می‌باشد. برای انجام این پژوهش از 14 لایه اطلاعاتی از مجموع معیارهای هیدرولوژیکی، زیرساخت و توپوگرافی استفاده شده و با بهره‌گیری از فرآیند AHP فازی و تحلیل شبکه‌ای (ANP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) محل مناسب برای دفع پسماند در محدوده مطالعاتی تعیین شده است. با استفاده از روش‌های AHP فازی (عملگرهای AND، OR، Product، Sum و Gamma) و ANP ماتریس مقایسات زوجی معیارها تشکیل و وزن‌های نهایی هر یک از لایه‌های اطلاعاتی با استفاده از نرم‌افزار Excel 2013، Super Decisions محاسبه شده و در محیط GIS، مدل‌سازی انجام پذیرفت. نتایج نهایی مدل‌ها به چهار پهنه کاملا" مناسب، مناسب، نامناسب و کاملا" نامناسب به عنوان محل دفع زباله تقسیم‌بندی شد. بر اساس نتایج، در عملگر AND مناطق کاملا" مناسب با 6/8 درصد سطح منطقه در قسمت شرق و جنوب، در عملگر OR مناطق کاملا" مناسب 52 درصد در شمال و غرب منطقه را شامل، عملگر Product بیشتر منطقه را نامناسب برای دفع پسماند لحاظ و به میزان کمی در شرق منطقه (2 درصد) مناسب شناسایی کرده، عملگر Sum مناطق کاملا" مناسب 12 درصد در قسمت شرق و جنوب و عملگر Gamma (با ضرایب 3/0، 5/0، 7/0 و 9/0) به ترتیب مناطق کاملا" مناسب را 36، 31، 25 و 19 درصد را شامل شده و عمدتا در قسمت شرق و جنوب منطقه دیده می‌شود. با توجه به روش AHP فازی تنها در عملگر OR سایت دفع پسماند در منطقه کاملا" مناسب و غرب منطقه مورد مطالعه قرار دارد. https://www.gahr.ir/article_209593_e69cefc736c33b6825bcba8799605887.pdf