آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 3 2025 09 23 The Impact of Political Tourism on the Transformation of a Village into a Town: A Case Study of Ālasht. تأثیر گردشگری سیاسی در تبدیل روستا به شهر؛ نمونه موردی آلاشت 366 390 235058 10.22034/gahr.2025.558425.2622 FA سیدحسن شجاعی دیوکلائی گروه تاریخ. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی. دانشگاه مازندران. بابلسر. ایران. 0000-0002-8714-0692 زمانه حسن نژاد دکتری تاریخ محلی و مدرس مدعو. دانشگاه مازندران. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی. گروه تاریخ. بابلسر. ایران. 0009-0000-4447-0950 Journal Article 2025 10 09 While tourism development policies with economic objectives during the Second Pahlavi era transformed the social and spatial fabric of certain Mazandaran villages into urban structures, the transformation of the village of Ālasht into a town occurred under different and exceptional circumstances—driven by political and propagandistic motives and the emergence of a particular form of political tourism. Accordingly, the present study, through a historical research method and the use of archival documents, seeks to explore and answer the following question: What impact did political tourism—based on the political and propagandistic aims of the government during the Second Pahlavi era—have on the transformation of Ālasht’s status from a village to a town?<br><br>The findings indicate that, unlike several villages in Mazandaran such as Fereydunkenar, Noshtarud, Mahmoudabad, and Motelghoo, whose rural structures were converted into urban ones as a result of economically motivated tourism development policies, the case of Ālasht was shaped by a distinct political tourism with promotional and ideological objectives. The necessity of providing infrastructural facilities for the arrival, visitation, and short stays of travelers to the birthplace of the founder of the Pahlavi dynasty stemming from the regime’s propaganda policies to present Reza Shah as the “Father of Modern Iran”—led to the formation of this unique type of political tourism in the village. Following the Second Pahlavi government’s efforts to develop political tourism in Ālasht, the village obtained certain urban features and amenities, such as public welfare and health services, roads, water, electricity, and telephone networks, as well as administrative institutions like a municipality, gendarmerie station, and a courthouse. Consequently, Ālasht was classified as an urban district in administrative divisions. Nevertheless, its structural texture remained unchanged and continued to preserve its original rural character. مازندران در زمره استان‌های با اکثریت جمعیت روستانشین و برخوردار از اقتصاد کشاورزی در دوره پهلوی‌دوم بود. در دهه چهل شمس اما با اجرای سیاست‌ها و طرح‌های جامع گردشگری بافت برخی از روستاهای استان در دچار تغییر شد. درحالی که سیاست توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی در دوره پهلوی‌دوم منجر به تغییر بافت برخی از روستاها مازندران به بافت شهری شد؛ تبدیل شدن روستای آلاشت به شهر در دوران پهلوی‌دوم متفاوت و متأثر از شرایطی ویژه‌ و در نتیجه رواج و نوعی گردشگری با اهداف سیاسی و تبلیغاتی بود. بر این اساس پژوهش پیش رو در صدد است تا با استفاده از روش تحقیق تاریخی و به کارگیری اسناد آرشیوی، به طرح و پاسخگویی این پرسش بپردازد که گردشگری سیاسی برپایه اهداف سیاسی و تبلیغاتی حکومت در عصر پهلوی‌دوم چه تأثیری بر تبدیل موقعیت آلاشت از روستا به شهر داشت؟<br><br>یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که برخلاف برخی از روستاهای مازندران مانند فریدونکار، نشتارود، محمودآباد متل‌قو ... که در نتیجه سیاست‌ توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی بافت روستائی آنها تبدیل به بافت شهری شد؛ این اتفاق در مورد روستای آلاشت در نتیجه نوعی گردشگری سیاسی با اهداف تبلیغاتی به گونه دیگر رقم خورد. ضرورت فراهم آوردن امکانات زیر ساختی برای حضور، بازدید و اقامت بازدیدگنندگان از زادگاه موسس سلسله پهلوی در نتیجه سیاست‌های تبلیغاتی حکومت پهلوی‌دوم در شناساندن رضاشاه به عنوان پدر ایران نوین منجر به شکل‌گیری نوعی گردشگری سیاسی در این روستا شد. درپی تلاش حکومت پهلوی‌دوم برای توسعه گردشگری سیاسی در آلاشت اگرچه این روستا از موقیت و امکانات شهری مانند امکانات رفاهی و بهداشتی، راه، آب، برق و تلفن، شهردار، پاسگاه ژاندامری، دادگستری ... برخوردار شد و در نتیجه آن در تقسیمات اداری به عنوان حوزه شهری شناخته شد؛ اما بافت آن دچار تغییر نشد و به شکل بافت روستایی باقی ماند. https://www.gahr.ir/article_235058_7e402b4227fe76408def4891698b9539.pdf