آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 05 Assessment of Livelihood Sustainability in Rural Settlements Surrounding the City of Arak. سنجش پایداری معیشت در سکونتگاههای روستایی پیرامون شهر اراک. 553 569 238216 10.22034/gahr.2026.568309.2651 FA نرگس فلاحی دانشگاه خوارزمی تهران وحید ریاحی دانشگاه خوارزمی تهران 0000-0002-6970-0625 Journal Article 2025 12 23 Studies by the World Bank and various international researchers have identified the sustainability of rural livelihoods as an important pathway for reducing poverty in rural areas. Sustainable livelihood relies on the capabilities, assets, and activities required for living, and is considered a key and modern approach in sustainable development and the empowerment of the rural poor.<br><br>This study aims to assess the sustainability of rural livelihoods across various dimensions and components, examining the status of sustainable livelihood indicators in four rural settlements surrounding the city of Arak, namely Aghilabad, Gavar, Enjedan, and Amanabad. The key components evaluated in this research include human, social, physical, financial, and natural capitals within the framework of sustainable rural livelihoods. The research method is descriptive–analytical, and the statistical population consists of 2,278 households with a total population of 7,736 individuals. Data were collected through a questionnaire based on indicators and items of sustainable livelihood. The findings indicate, first, that the overall level of livelihood sustainability in the studied villages is low. Second, among the four villages, Enjedan—followed by Aghilabad—shows relatively better conditions. Finally, among the components of the sustainable rural livelihood framework, natural capital ranks the highest, while human capital has the lowest score, likely due to the overexploitation of natural resources and environmental fragility in the rural areas surrounding the city of Arak. مطالعات بانک جهانی و تحقیقات بین‌المللی پایدار ساختن معیشت روستایی را راهی مهم برای کاهش فقر در روستاها معرفی کرده‌اند. معیشت پایدار بر توانایی‌ها، دارایی‌ها و فعالیت‌های لازم برای زندگی تکیه دارد و رویکردی جدید و کلیدی در توسعه پایدار و توانمندسازی فقرا در مناطق روستایی است. این تحقیق با هدف سنجش پایداری معیشت روستاییان در ابعاد و مولفه های مختلف، به وضعیت شاخص‌های معیشت پایدار در چهار روستای پیرامون شهر اراک به نام های عقیل‌آباد، گوار، انجدان و امان‌آباد پرداخته است. مولفه های کلیدی مورد بررسی در این تحقیق، سرمایه های انسانی، اجتماعی، فیزیکی، مالی و طبیعی روستاییان و در چارچوب معیشت پایدار روستایی بوده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل ۲۲۷۸ خانوار با جمعیت ۷۷۳۶ نفر است. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای مبتنی بر شاخص ها و گویه های معیشت پایدار جمع‌آوری شده‌اند. نتایج نشان داد نخست، در مجموع سطح پایداری معیشت در روستاهای مورد بررسی پایین بوده است. دوم، در بین روستاهای مورد مطالعه، روستای انجدان و پس از آن عقیل اباد وضعیت بهتری داشته اند. در نهایت، در بین مولفه های چارچوب معیشت پایدار روستایی، سرمایه طبیعی بالاترین رتبه و سرمایه انسانی کمترین نرخ را داشته که احتمالا بنا بر بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی روستاهای ناحیه و شکنندگی محیط طبیعی در روستاهای پیرامونی شهر اراک است. https://www.gahr.ir/article_238216_5921b4734bc21200299c4ecd359bd0ba.pdf