آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 31 Explaining Farmers' Soil Conservation Behaviors: Emphasizing the Role of Education and Behavioral Factors تبیین رفتارهای حفاظت از خاک زراعی در میان کشاورزان با تأکید بر نقش آموزش و عوامل رفتاری 193 202 238226 10.22034/gahr.2026.569843.2658 FA بهمن خسروی پور استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی خوزستان ، اهواز، خوزستان، ایران نرگس کریمی ترویج وکشاورزی آموزش، زراعی و عمران روستایی، علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران آمنه سواری ممبنی دانش آموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، راهبر اجتماعی شرکت مهندسی مشاور دزآب، اهواز،خوزستان، ایران 0000-0003-4898-1082 Journal Article 2025 12 01 Soil degradation is a critical challenge to agricultural sustainability globally, threatening food security and ecosystem health. Despite the availability of effective technical solutions, the adoption of conservation practices by farmers, especially in developing countries, remains limited. Drawing on the planned behavior model and the new environmental belief theory, this review examines the role of agricultural education as a mediator and facilitator in shaping conservation behaviors. Findings suggest that education can not only strengthen farmers’ attitudes, perceived social norms, perceived behavioral control, and environmental beliefs, but also pave the way for sustainable behavior change by linking technical knowledge and psychological motivations. Integrating these theoretical frameworks in the design of educational programs can also help reduce the gap between knowledge and practice. This study emphasizes that effective educational interventions must go beyond the transfer of technical information and focus on a deep understanding of the psychological and cultural mechanisms influencing farmers' decision-making. تخریب خاک زراعی یکی از چالش‌های بحرانی پایداری کشاورزی در سطح جهانی است که امنیت غذایی و سلامت اکوسیستم‌ها را تهدید می‌کند. با وجود وجود راهکارهای فنی مؤثر، پذیرش روش‌های حفاظتی توسط کشاورزان، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود است. این مقاله مروری با تکیه بر مدل رفتار برنامه‌ریزی‌شده و نظریه باورهای محیط‌زیستی نوین، نقش آموزش کشاورزی را به‌عنوان عاملی میانجی و تسهیل‌گر در شکل‌دهی به رفتارهای حفاظتی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که آموزش نه‌تنها می‌تواند نگرش‌ها، هنجارهای اجتماعی درک‌شده، کنترل رفتاری ادراک‌شده و باورهای محیط‌زیستی کشاورزان را تقویت کند، بلکه با ایجاد ارتباط میان دانش فنی و انگیزه‌های روان‌شناختی، زمینه‌ساز تغییر رفتار پایدار می‌شود. همچنین، تلفیق این چارچوب‌های نظری در طراحی برنامه‌های آموزشی می‌تواند به کاهش شکاف بین دانش و عمل کمک کند. این مطالعه تأکید می‌کند که مداخلات آموزشی مؤثر باید فراتر از انتقال اطلاعات فنی باشند و بر درک عمیق مکانیسم‌های روان‌شناختی و فرهنگی مؤثر بر تصمیم‌گیری کشاورزان متمرکز گردند. https://www.gahr.ir/article_238226_745557a66c8a8d7f95280901d96483f1.pdf