آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 9 1 2026 03 21 Rivalry and Cooperation at the Heart of Middle Eastern Storms: The Geopolitics of Iranian and Saudi Energy Amidst Regional Climate Crisis and Drought رقابت و همکاری در قلب طوفان‌های خاورمیانه: ژئوپلیتیک انرژی ایران و عربستان در هم‌تنیدگی با بحران اقلیم و خشکسالی منطقه 443 452 242832 10.22034/gahr.2026.579332.2710 FA فاطمه سعیدی ویری دانشگاه تهران سمیه محمودی چشمه کبود فارغ التحصیل دانشگاه شهید بهشتی 0009-0006-0516-1219 Journal Article 2025 09 19 Energy geopolitics in the Middle East has traditionally been dominated by the rivalry between Iran and Saudi Arabia over export routes, oil market share, and regional influence. However, this article argues that the climate crisis and migration-inducing droughts have transformed the dynamics of this competition. Transcontinental sand and dust storms, originating from cross-border desiccated basins, have transcended their status as a marginal environmental issue to become a strategic variable redefining the energy calculations of both nations. The objective of this research is to investigate how drought and the climate crisis, as a shared threat, have simultaneously intensified geopolitical competition over scarce water and energy resources, while also creating unspoken opportunities for cooperation in managing dust storms. Employing a descriptive-analytical approach, this study gathered information through qualitative analysis of international documents, environmental reports from transnational organizations, and official statements and declared positions of Iran and Saudi Arabia. The findings indicate that drought and dust storms have undermined the water and food security of both countries, increasing the cost of pure competition over energy. The climate crisis has emerged as a leverage point, blurring traditional lines of confrontation and fostering cooperation based on shared urgency, without eradicating the fundamental competition for oil market share and geopolitical influence. Consequently, the entanglement of climate and energy geopolitics in Iran and Saudi Arabia has shaped a pattern of “competition intertwined with emergency cooperation. ژئوپلیتیک انرژی در خاورمیانه به طور سنتی صحنه رقابت ایران و عربستان سعودی بر سر مسیرهای صادرات، سهم بازار نفت و نفوذ منطقه‌ای بوده است. با این حال، این مقاله استدلال می‌کند که بحران اقلیمی و خشکسالی‌های مهاجرت‌زا، پویایی این رقابت را دگرگون کرده‌اند. طوفان‌های گسترده گرد و غبار که از مناطق خشک فرامرزی برمی‌خیزند، از یک مسئله زیست‌محیطی حاشیه‌ای فراتر رفته و به یک متغیر راهبردی تبدیل شده‌اند که محاسبات انرژی این دو کشور را بازتعریف می‌کنند. هدف این پژوهش، بررسی این موضوع است که چگونه خشکسالی و بحران اقلیمی، ضمن ایجاد تهدیدی مشترک، همزمان رقابت ژئوپلیتیک بر سر منابع کمیاب آب و انرژی را تشدید کرده و در عین حال، فرصت‌هایی برای همکاری ناگفته در مدیریت طوفان‌های گرد و غبار فراهم آورده‌اند. این مطالعه با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی، اطلاعات خود را از طریق تحلیل کیفی اسناد بین‌المللی، گزارش‌های محیط زیستی سازمان‌های فراملی، و بیانیه‌های رسمی ایران و عربستان گردآوری کرده است. یافته‌ها حاکی از آن است که خشکسالی و طوفان‌های گرد و غبار، امنیت آبی و غذایی هر دو کشور را به چالش کشیده و هزینه‌های رقابت صرف بر سر انرژی را افزایش داده است. بحران اقلیم به عاملی بدل شده که مرزهای تقابل سنتی را کمرنگ کرده و زمینه‌ساز همکاری مبتنی بر ضرورت مشترک شده است، بدون آنکه رقابت اساسی بر سر سهم بازار نفت و نفوذ ژئوپلیتیک از میان برود. در نتیجه، هم‌تنیدگی اقلیم و ژئوپلیتیک انرژی در ایران و عربستان، الگویی نوظهور از «رقابت در هم تنیده با همکاری اضطراری» را پدید آورده است. https://www.gahr.ir/article_242832_2928802c906de7859dc07d643142fb75.pdf