آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Realization of spatial justice and its role in sustainable development and promotion Quality of life in cities تحقق عدالت فضایی و نقش آن در توسعه پایدار و ارتقاء کیفیت زندگی در شهرها 1 14 208561 10.22034/gahr.2024.477601.2264 FA حسن یعقوب پور گروه کارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست(گرایش منابع آب)، پردیس البرز دانشگاه تهران، ایران رقیه حمزه نفت چالی گروه کارشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، تهران، ایران غلامرضا عابدینی کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات یاسوج Journal Article 2024 09 09 In advanced countries, urban management is based on the theory of good urban governance to solve urban management problems, especially in big cities. Different global and regional models have been defined for good urban governance and each one has different dimensions and components. In order to establish good urban governance in the country's metropolises, it is necessary to prepare a local model of urban governance for each city separately. Currently, the approach that is introduced as the most effective, least expensive and most sustainable method of applying urban management is "good urban governance". Good urban governance can be defined as the method and process of managing urban affairs with the participation and constructive interaction of three sectors: government, private and civil society in order to achieve a healthy city, with high quality and livability and sustainable urban development. Accordingly, the aim of the present thesis is to realize spatial justice and its role in sustainable development and improving the quality of life in cities, which is practical in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The statistical population of this research is 650 employees of Rabat Karim Municipality, and 242 people were selected as a statistical sample using Morgan's table. In order to carry out this research, the indicators of good urban governance and sustainable urban development were asked through a questionnaire from the statistical population and the data was analyzed. The results show; The indicators of participation, rule of law, justice and accountability in terms of the impact of good urban governance on the sustainable development of the city have more priority than the indicators of transparency, accountability, collective agreement and efficiency and effectiveness. در کشورهای پیشرفته برای حل مشکلات مدیریت شهری به خصوص در کلانشهرها مدیریت شهری بر مبنای نظریه حکمروایی خوب شهری می باشد. مدل های مختلف جهانی و منطقه ای برای حکمروایی خوب شهری تعریف شده است و هر یک دارای ابعاد و مولفه های مختلفی می باشد. برای استقرار حکمروایی خوب شهری در کلانشهرهای کشور لازم است مدل بومی حکمروایی شهری برای هر شهر به صورت مجزا تهیه شود. در حال حاضر رویکردی که به عنوان اثربخش ترین، کم هزینه ترین و پایدارترین شیوه اعمال مدیریت شهری معرفی می شود«حکمروایی خوب شهری» می باشد. حکمروایی خوب شهری را می‌توان شیوه و فرایند اداره‌ امور شهری با مشارکت و تعامل سازنده‌ سه بخش دولتی، خصوصی و جامعه مدنی به منظور نیل به شهر سالم، باکیفیت و قابلیت زندگی بالا و توسعه پایدار شهری تعریف کرد. بر همین اساس هدف پزوهش حاضر تحقق عدالت فضایی و نقش آن در توسعه پایدار و ارتقاء کیفیت زندگی در شهرها می باشد که از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش650 نفر کارکنان شهرداری رباط کریم بوده که با استفاده از جدول مورگان تعداد 242 نفر به صورت تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. به منظور انجام این پژوهش شاخص های حکمروایی خوب شهری و توسعه پایدار شهری توسط پرسشنامه از جامعه آماری به پرسش گذاشته شده و به تحلیل داده ها پرداخته شد. نتایج نشان می دهد؛ شاخص های مشارکت، قانون مداری، عدالت و پاسخگویی از لحاظ میزان تاثیرگذاری حکمروائی خوب شهری برتوسعه پایدار شهر از اولویت بیشتری نسبت به شاخص های شفاف سازی، مسئولیت پذیری، توافق جمعی و کارایی و اثربخشی برخوردارند. https://www.gahr.ir/article_208561_660e3ee4247240817dfb32a5a328216c.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Analysis of built land use in Astara city and forecasting its changes in 2038 تحلیل کاربری اراضی ساخته شده شهر آستارا و پیش بینی تغییرات آن در سال 2038 15 30 197926 10.22034/gahr.2024.450717.2081 FA حسین نظم فر گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران منصور رحمتی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی،گروه جغرافیا (اردبیل، ایران 0000-0002-4413-5789 یاسر افشون جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران Journal Article 2024 04 02 Land use analysis refers to determining the type of activities that can be performed on the land and how to implement those activities. In fact, this analysis plays an important role in urban planning and proper management of land resources. By considering the needs of society and the environment based on land use analysis, it is possible to create a balance between different uses in order to make optimal use of different urban uses.. Built lands are the result of human activities on land. These activities can create changes in land use, such as the conversion of agricultural land to urban and industrial uses and its economic and environmental consequences, which is one of the problems and difficulties of urban planners in facing the physical growth and development of cities and changes in uses in the city. In this research, land use changes were investigated with the aim of analyzing the land use of Astara city and the changes that occurred in the built land use. For this purpose, Landsat satellite images of 2003 and 2021 and TM and OLI sensors were used to extract the land use map of the area, and ENVI and IDRISI SELVA software were used to check the changes and classify the uses and also predict the changes for 2038. became. The results indicated that compared to 2003, the built-up land has increased by 162.27 hectares and its size has increased, the amount of changes in the built-up land for 2021 is more than the cultivated land for 2021. Built-up land use with growth 118.08 hectares will be included for the year 2038, which will have the biggest change along with growth. Built-up land has an increasing trend between 2003 and 2021, and this increasing trend will be maintained for 2038. تحلیل کاربری اراضی به تعیین نوع فعالیت‌های قابل انجام بر روی زمین و چگونگی اجرای آن فعالیت اشاره دارد. در واقع، این تحلیل نقش مهمی در برنامه‌ریزی شهری و مدیریت مناسب منابع زمین دارد. با در نظر گرفتن نیاز های جامعه و محیط زیست بر اساس تحلیل کاربری اراضی می توان بین کاربری های مختلف توازن ایجاد کرد تا از این جهت استفاده بهینه از کاربری های مختلف شهری شود . اراضی انسان‌ساخت، نتیجه فعالیت‌های انسانی در زمین‌هاست. این فعالیت‌ها می‌توانند تغییراتی در کاربری سرزمین ایجاد کنند، مانند تبدیل اراضی کشاورزی به کاربری‌های شهری و صنعتی و پیامدهای اقتصادی و زیست محیطی آن ، یکی از مسائل و دشواری‌های برنامـه ریزان شهری در مواجهه با رشد و توسعه فیزیکی شهرها و تغییر کاربری‌ها در شهر است. در این تحقیق تغییرات کاربری‌ها با هدف تحلیل کاربری اراضی شهر آستارا و تغیییرات رخ داده در کاربری ساخته شده مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از تصاویر سال‌های 2003 و 2021 ماهواره لندست و از سنجنده های TM و OLI برای استخراج نقشه کاربری منطقه استفاده شد که از نرم افزارهای ENVI و IDRISI SELVA برای بررسی تغییرات و طبقه بندی کردن کاربری‌ها و همچنین پیش بینی تغییرات برای سال 2038 استفاده شد. نتایج حاکی از این بود که اراضی ساخته شده نسبت به سال 2003 ، 27/162 هکتار در خود افزایش داشته و وسعتش افزایش پیدا کرده است، مقدار تغییرات اراضی ساخته شده برای سال 2021 بیشتر از اراضی زراعی برای سال 2021 است کاربری ساخته شده با رشد 08/118 هکتاری برای سال 2038 همراه خواهد بود که بیشترین تغییر را همراه با رشد دارا خواهد بود. اراضی ساخته شده روندی افزایشی را بین سال‌های 2003 تا 2021 داشته و این روند افزایشی برای سال 2038 حفظ می‌شود. https://www.gahr.ir/article_197926_892b4b3971c87a08470c239d44e1ff47.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 28 Building Violations and Urban Land Use: Preventive Solutions - A Review of Global Experiences تخلفات ساختمانی و کاربری زمین شهری و راه حل‌های پیشگیری: مروری بر تجارب جهانی 31 56 197928 10.22034/gahr.2024.451259.2086 FA رویا مقابلی دانشجوی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. علیرضا محمدی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0002-3327-0942 محمدحسن یزدانی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0001-8088-6910 Journal Article 2024 04 07 Given the rising prevalence of construction violations within urban areas, there is a crucial need to investigate and understand these infractions as a means to effectively mitigate or prevent them. In Iran, the responsibility for addressing construction violations lies with the municipality and its Article 100 Commission. This study aims to analyze and classify the approaches and policies regarding construction violations and changes in urban land use across different countries, with the objective of proposing solutions to curtail these violations. Classified as fundamental research, this article employs an analytical-descriptive method to extract regulations and policies related to construction violations and urban land use planning from both developed and less developed countries. By examining the disparities in construction laws among nations, it becomes apparent that variations exist in the mechanisms and enforcement of urban regulations. The root causes of construction violations can generally be attributed to three levels: individual (property owners), administrative (supervisors, city administrators, and local, provincial, and national government officials), and legislative (laws, regulations, and statutes). Drawing upon the insights gleaned from diverse international experiences in preventing construction violations, this research identifies a range of solutions proposed in both domestic and foreign studies. Implementing these solutions offers a promising framework for strategizing and enacting policies to prevent construction violations and enhance urban land use planning in Iran, thereby potentially reducing the frequency of such violations. با توجه به افزایش تخلفات ساختمانی در شهرها، مطالعه و بررسی این تخلفات، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش یا پیشگیری از آن داشته باشد. مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در ایران شهرداری و کمیسیون ماده 100 آن می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی و دسته‌بندی تجارب و سیاست‌های تخلفات ساختمانی و تغییرات کاربری زمین شهری در کشورهای مختلف و ارائه راه حل‌های پیشگیری از این تخلفات می‌باشد. مقاله حاضر از نوع تحقیقات بنیادی محسوب می‌شود و پس از استخراج مقررات و سیاست‌های کشورهای مختلف در برخورد با تخلفات ساختمانی و برنامه‌ریزی کاربری زمین شهری در دو بخش کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای کمتر توسعه یافته بررسی و در نهایت با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. قوانین ساخت‌و‌ساز در کشورهای مختلف نشان از تفاوت‌های موجود در مکانیزم‌ها و ضمانت اجرایی قوانین شهری در این کشورها دارد. در مجموع می‌توان دلیل وقوع تخلفات ساختمانی را در سه سطح شهروندی (مالکین)، مدیریتی (ناظران، مدیران شهری، مدیریت محلی شهری، استانی و کشوری) و اجرایی (قوانین، ضوابط و آیین‌نامه‌ها) دانست. با توجه به بررسی تجارب کشورهای مختلف در پیشگیری از وقوع تخلفات ساختمانی راهکارهای مختلفی در مطالعات داخلی و خارجی ارائه شده است که توجه به آن‌ها، زمینه مناسبی برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری پیشگیری از تخلفات ساختمانی و برنامه‌ریزی کاربری زمین شهری در ایران فراهم می آورد که می‌تواند موجب کاهش بروز تخلفات ساختمانی شود. https://www.gahr.ir/article_197928_7ba441589842d6461f9e3e95b21a6c40.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 28 Investigating the impact of land use changes on the biophysical environment of Sefidroud river bank in the area of Rudbar city using random forest model (RTC) and spectral indices and its effect on land surface thermal conditions (LST) بررسی تاثیر تغییرات کاربری بر محیط بیوفیزیکی ساحل رودخانه سفیدرود در محدوده شهر رودبار با بهره گیری از مدل جنگل تصادفی (RTC) و شاخص های طیفی و تاثیر آن بر شرایط حرارتی سطح زمین (LST) 57 77 197967 10.22034/gahr.2024.459099.2143 FA مهدی فیض اله پور استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان 0000-0002-4126-0234 Journal Article 2024 05 23 In this research, the rapid change of land use and its impact on different biophysical environments along the Sefidroud River coast were investigated. For this purpose, the data of 1991, 2014 and 2023 were downloaded from Landsat 5 and 8 satellites and by means of random forest model and spectral indices of normalized difference of vegetation cover (NDVI), normalized difference of water (NDWI), index Modified normalized water difference (MNDWI), normalized barren land difference index (NDBaI), adjusted soil vegetation index (SAVI) and land surface temperature (LST) were processed. The relationship between these indicators and the surface temperature of the earth was also determined using the Pearson correlation coefficient and R2 determination coefficient, and the correctness of land use in the random forest model and each of the indicators was also estimated using the Kappa coefficient. The results showed that the decreasing trend of NDVI and SAVI index was accompanied by the increasing trend of MNDWI, NDWI and NDBaI indexes and this had an effect on the LST index. Among the spectral indices, the MNDWI index with values of -0.45 in 2014 had the highest negative correlation and the NDBaI index with values of 0.54 in 2014 had the highest positive correlation. A decreasing trend in correlations was observed among all indicators from 1991 to 2023. The values obtained from the random forest model showed that the extent of barren lands was accompanied by a significant decrease and decreased from 8.52 square kilometers in 1991 to 4.82 square kilometers in 2023, and by this amount, it was reduced to covered land. A thin herb has been added. در این تحقیق تغییر سریع کاربری زمین و تاثیر آن بر محیط های بیوفیزیکی مختلف در امتداد ساحل رودخانه سفیدرود مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، داده های سال های 1991، 2014 و 2023 از ماهواره های لندست 5 و 8 دانلود شده و به وسیله مدل جنگل تصادفی و شاخص های طیفی تفاوت نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI)، تفاوت نرمال شده آب (NDWI)، شاخص اصلاح شده تفاوت نرمال شده آب (MNDWI)، شاخص تفاوت نرمال شده زمین بایر (NDBaI)، شاخص گیاهی تنظیم شده خاک (SAVI) و دمای سطح زمین (LST) پردازش شدند. روابط بین این شاخص ها با دمای سطح زمین نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و ضریب تعیین R2 تعیین شده و صحت کاربری زمین در مدل جنگل تصادفی و هر یک از شاخص ها نیز به وسیله ضریب کاپا برآورد شد. نتایج نشان داد که روند کاهشی شاخص NDVI و SAVI با روند افزایشی شاخص های MNDWI، NDWI و NDBaI همراه بوده و این امر بر روی شاخص LST تاثیر گذاشته است. از بین شاخص های طیفی، شاخص MNDWI با مقادیر 45/0- در سال 2014 بیشترین همبستگی منفی را داشته و شاخص NDBaI با مقادیر 54/0 در سال 2014 بیشترین همبستگی مثبت را داشته است. در بین تمامی شاخص ها از سال 1991 تا 2023 روند کاهشی در همبستگی ها مشاهده شد. مقادیر حاصل از مدل جنگل تصادفی نشان داد که وسعت زمین های بایر با کاهش قابل توجه همراه بوده و از 52/8 کیلومتر مربع در سال 1991 به 82/4 کیلومتر مربع در سال 2023 کاهش یافته و به این میزان به زمین های با کاربری پوشش گیاهی تنک افزوده شده است. https://www.gahr.ir/article_197967_c73c914ca8d709e7af40ab3cc129377f.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 29 Measuring the process of urban development according to density indicators of smart urban growth (Case example: Region 1 of Tehran Metropolis) سنجش روند توسعه شهری با توجه به شاخص‌های تراکمی رشد هوشمند شهری(نمونه موردی: منطقه یک کلانشهر تهران) 77 91 197956 10.22034/gahr.2024.456546.2124 FA اسماعیل طاهر ملا دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز سعید ملکی استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز 0000-0001-6884-4259 Journal Article 2024 05 09 In recent decades in Iran, the growth and expansion of cities has become a kind of problem, and the need to pay attention to urban issues, especially its physical issues, in the form of a scientific framework, has become important and necessary. The decision-making and decision-making mechanisms in the country in recent decades have taken a trend that has led to the destruction of a huge part of the natural resources around the cities and the waste of many costs in order to develop the required infrastructures. In this research, it was explained what and how the regional development process was during the periods in which it was felt that the most changes had occurred. The nature of these changes and their drivers have been the main subject of this research, and what was pursued was an approach to the model of the 1st district of Tehran in the contemporary era and now. With this aim, influential indicators were identified, which were the physical reflection of the existing structural complex in the urban system of Region 1. Based on this, the current research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of its data collection method. In this research, a series of studies were conducted with the aim of knowing the physical reflection of macro decisions in the area of Tehran's 1st district. According to the calculation results of Shannon and Heldren entropy models, Tehran's region 1 is not far from scattered growth and is approaching the scattered surface state at a very slow rate. The coefficient of change of different variables in the 1st district of Tehran indicates that in the population sector, it has been changing slowly and downward, and in the surface sector, the coefficient of change has been changing slowly and upward. در دهه های اخیر در کشور ایران رشد و گسترش شهرها به صورت نوعی معضل درآمده و لزوم توجه به مسائل شهری و به ویژه مسائل کالبدی آن در قالب چارچوبی علمی، اهمیت و ضرورت یافته است. مکانیزم‌های تصمیم گیری و تصمیم سازی در کشور طی دهه های اخیر روندی را در پیش گرفته که به نابودی بخش عظیمی از منابع طبیعی اطراف شهرها و اتلاف هزینه های بسیاری در راستای توسعه زیر ساخت‌های مورد نیاز منجر شده است. در این پژوهش تشریح چیستی و چگونگی روند توسعه منطقه ای طی دوره‌هایی بود که احساس می‌شد در آن بیشترین تغییرات رخ داده باشد. ماهیت این تغییرات و محرک‌های آن‌ها موضوع اصلی این تحقیق بوده است و آنچه که پیگیری شده، رهیافتی به مدل و الگوی منطقه 1 تهران در دوران معاصر و اکنون بود. با این هدف، شاخص‌های تأثیرگذار شناسایی گردید، که خود بازتاب کالبدی مجموعه ساختاری موجود در سیستم شهری منطقه 1 بوده‌اند. بر این اساس پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است که شیوه ی گردآوری داده های آن اسنادی می باشد. در این پژوهش با هدف شناخت بازتاب کالبدی تصمیم‌های کلان در عرصه منطقه 1 تهران، مجموعه ای از مطالعات صورت گرفت. بر اساس نتایج محاسبات انجام شده مدل‌های آنتروپی شانون و هلدرن، منطقه 1 تهران با رشد پراکنده فاصله چندانی نداشته و در حال نزدیک شدن به حالت پراکنده رویی با آهنگ بسیار کند بوده است. ضریب تغییرات متغیر های مختلف در منطقه 1 تهران حاکی از این است که در بخش جمعیت با آهنگی کند و نزولی و در بخش سطح، ضریب تغییرات به صورت کند و صعودی در حال دگرگونی بوده است. https://www.gahr.ir/article_197956_7bb0f13af5314b17839d0454bd183950.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 29 Providing solutions to improve the quality of public spaces in Tabriz city (case study: Nader square) ارائه راهکارهای ارتقاء کیفی فضاهای عمومی شهر تبریز (نمونه موردی: چهارراه نادر) 92 121 197954 10.22034/gahr.2024.456511.2122 FA محمد هادی امین زاده دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری مهدی قاسمی دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت شهری Journal Article 2024 05 09 The square is one of the most important urban spaces, whose existence is unavoidable in all human settlements, be it cities, villages or even primary settlements. Since ancient times, the main function of squares has been the gathering of people in social, political and religious ceremonies and social interactions. With the arrival of cars, cities underwent many changes; The construction of nationwide streets in cities is especially neglected and the spatial organization of cities on the one hand and the transformation of social and economic conditions on the other hand are the results of the introduction of automobiles. It is a new space that has a name other than the square. The successive construction of streets created new openings, which in the early decades were often called flake, a circle in the middle of these openings, creating vegetation and a water feature, then a square, and after that it became important and unimportant. The dominant and incomparable function of these openings by the installation of Shahan's statue is the movement of cars, and what was not discussed was the human presence and deep concepts hidden in urban public spaces.<br>In the contemporary era, city squares have become only a traffic node and there is no place left for events and recording memories. However, today's human need for a safe space free from the tensions of fast moving vehicles makes a new approach to this type of urban space necessary.<br>According to the mentioned cases, after examining the existing problems in Tabriz's Nader intersection, solutions have been provided to strengthen its quality. میدان یکی از مهمترین فضاهای شهری است که وجود آن در تمامی مراکز سکونتی انسان، اعم از شهر، روستا و یا حتی سکونتگاههای اولیه غیر قابل اجتناب است. از زمانهای دور اصلی ترین کارکرد میادین گردهم آیی افراد در مراسم اجتماعی، سیاسی و مذهبی و بروز تعاملات اجتماعی بوده است. با ورود اتومبیل شهرها دستخوش تغییرات بسیاری شدند؛ احداث خیابانهای سراسری در شهرها بخصوص با نادیده گرفتن یافت و سازمان فضایی شهرها از یک طرف و دگرگونی شرایط اجتماعی و اقتصادی از طرف دیگر از نتایج ورود اتومبیل هستند برقراری ارتباط سواره به عنوان یکی از ضروریات زندگی اهمیت در خور توجهی یافته و این به منزله ایجاد فضایی تازه است که نامی ،دیگر سوای میدان دارد. احداث پی در پی خیابان ها گشودگی های تازه ای را به وجود آورد که در دهه های اولیه غالباً با نام فلکه خوانده می شد دایره ای در وسط این گشودگی ها ایجاد پوشش گیاهی و آب نما سپس قواره و بعد از آن مهم و غیر مهم شدن این گشودگی ها توسط نصب مجسمه شاهان عملکرد غالب و غیر قابل رقابت این گشودگی ها حرکت اتومبیل بوده و آنچه مطرح نبود حضور انسان و مفاهیم عمیق نهفته در فضاهای عمومی شهری بود.<br>در دوران معاصر میادین شهری تنها به یک گره ترافیکی تبدیل شده‌اند و دیگر جایی برای رخدادها و ثبت خاطره‌ها باقی نمانده است. با این وجود نیاز انسان امروز به فضایی امن و فارغ از تنش های حرکت سریع وسایل نقلیه نگرش جدیدی به این گونه از فضای شهری را ضروری می سازد.<br>با توجه به مواردی که ذکر شد، پس از بررسی مسائل موجود در چهارراه نادر تبریز، راهکارهایی برای تقویت کیفیت آن ارائه شده‌است. https://www.gahr.ir/article_197954_97cbaa749f4938dd8f20a5a234e0558f.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 29 Analysis and investigation of morphometric parameters of Zardkoh glacial cirques تحلیل و بررسی پارامترهای مورفومتریک سیرک های یخچالی زردکوه 122 140 199142 10.22034/gahr.2024.461057.2157 FA مهدی فیض اله پور استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان 0000-0002-4126-0234 Journal Article 2024 06 04 Glacier cirques are among the effects of glaciers that provide information on past climatic conditions, and by examining the morphometry of glacial cirques, information can be obtained on cirques and the state of moisture sources. In this research, 17 glacier cirques in the area of Zardkoh Bakhtiari mountain were investigated. Arc Gis, Portable Googemap server, Google earth, and Excel software were used for detailed examination of cirques. In order to investigate the morphometry of cirques, the parameters of area, perimeter, length, width, maximum height, minimum height, length-to-width ratio and Gravilius coefficient were used. For each of these parameters, statistical indices of standard deviation, mean, coefficient of variation and minimum and maximum values were calculated. To identify the relationship between these parameters, the Pearson correlation matrix and R2 determination coefficient were calculated. The most distribution of cirques is in the northeast direction and the maximum height is 3700 meters in the southeast direction. The area of cirques is between 0.55 and 4.38 square kilometers. The highest length-to-width ratio of 3.73 belongs to cirque No. 6 and is considered the longest cirque. The highest correlation of 0.96 belongs to the two parameters of area and environment. The highest R2 coefficient was 0.66 between the two variables of area and width. The results show that the Pleistocene period had different climatic conditions and caused the expansion of glacial cirques. سیرک های یخچالی از جمله عوارض یخچالی هستند که اطلاعاتی را در زمینه شرایط اقلیمی گذشته ارائه داده و با بررسی مورفومتری سیرک های یخچالی می توان اطلاعاتی را در زمینه سیرک ها و وضعیت منابع رطوبتی به دست آورد. در این تحقیق، 17 سیرک یخچالی در محدوده کوه زردکوه بختیاری مورد بررسی قرار گرفتند. برای بررسی دقیق سیرک ها، از نرم افزارهای Arc Gis، Portable Googemap server، Google earth و Excel استفاده شد. به منظور بررسی مورفومتری سیرک ها، از پارامترهای مساحت، محیط، طول، عرض، حداکثر ارتفاع، حداقل ارتفاع، نسبت طول به عرض و ضریب گراولیوس استفاده شد. برای هر یک از این پارامترها، شاخص های آماری انحراف معیار، میانگین، ضریب تغییرات و مقادیر حداقل و حداکثر محاسبه شد. برای شناسایی روابط بین این پارامترها نیز ماتریس همبستگی پیرسون و ضریب تعیین R2 محاسبه گردید. بیشترین توزیع سیرک ها در جهت شمال شرقی بوده و حداکثر ارتفاع نیز به میزان 3700 متر در جهت جنوب شرقی قرار دارد. محدوده مساحت سیرک ها نیز در بین 55/0 تا 38/4 کیلومتر مربع قرار دارد. بیشترین میزان نسبت طول به عرض نیز به میزان 73/3 متعلق به سیرک شماره 6 بوده و کشیده ترین سیرک به شمار می آید. بیشترین همبستگی نیز به میزان 96/0 متعلق به دو پارامتر مساحت و محیط می باشد. بیشترین ضریب R2 نیز به میزان 66/0 بین دو متغیر مساحت و عرض برقرار بوده است. نتایج نشان می دهد که دوره پلیستوسن از شرایط اقلیمی متفاوتی برخوردار بوده و باعث گسترش وسعت سیرک های یخچالی گردیده است. https://www.gahr.ir/article_199142_2fd895c44e498449431f7a2f917b6271.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Impacts of Impacts of laser land leveling adoption from sustainability perspective in Sepidan county اثرات پذیرش تسطیح لیزری از دیدگاه پایداری در شهرستان سپیدان 141 168 199475 10.22034/gahr.2024.459007.2142 FA سمیه توحیدیان فر دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران کورش رضائی مقدم گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0003-2661-453X Journal Article 2024 05 23 The purpose of this paper was to environmental, social and economic impact assessment of laser land leveling from the view of engineering (adopters of previous land leveling technology) and laser land leveling adopters. The qualitative method using multiple case study was used to collect data from 22 adopters of laser land leveling and 5 adopters of engineering land leveling. The sample was selected through purposive sampling technique. The farmers stated that improvement of rural landscape, reducing soil erosion and increased fertility are the most important environmental impacts and Interest in living in villages in the future, interest in continuing agricultural job and reducing the number of workforces are the most important social impacts of laser land leveling. Results revealed that laser land leveling increased income and decreased the costs. Finally, based on the results some practical recommendations have been suggested. The sample was selected through purposive sampling technique. The farmers stated that improvement of rural landscape, reducing soil erosion and increased fertility are the most important environmental impacts and Interest in living in villages in the future, interest in continuing agricultural job and reducing the number of workforces are the most important social impacts of laser land leveling. Results revealed that laser land leveling increased income and decreased the costs. Finally, based on the results some practical recommendations have been suggested. هدف پژوهش حاضر ارزیابی اثرات اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی طرح تسطیح لیزری و همچنین مقایسه دیدگاه دو گروه پذیرندگان تسطیح لیزری و همچنین تسطیح مهندسی به عنوان پذیرندگان تکنولوژی پیشین تسطیح اراضی در مورد اثرات طرح تسطیح لیزری بود. برای انجام این پژوهش از شیوه کیفی و طرح تحقیق چند موردی بهره برده شد. افراد مورد مطالعه از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از 22 نفر پذیرنده تسطیح لیزری و 5 نفر اجراکننده تسطیح مهندسی جمع آوری گردید. کشاورزان از جمله مهمترین اثرات زیست محیطی طرح تسطیح لیزری را بهبود چشم انداز روستا، کاهش فرسایش خاک و افزایش حاصلخیزی آن بیان نمودند. از دیدگاه کشاورزان مهمترین پیامدهای اجتماعی طرح، علاقه به زندگی در روستا، علاقه به ادامه کشاورزی و کاهش تعداد نیروی کار بود. همچنین نتایج مبین آن بود که اجرای تسطیح لیزری از لحاظ اقتصادی افزایش درآمد و کاهش هزینه ها را در پی داشته است. در پایان بر اساس یافته‌ها توصیه‌های کاربردی ارائه شده است. https://www.gahr.ir/article_199475_066032de7227d5980be5e15e1c802923.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 29 Analysing the landuse planning of ecotourism susceptible areas based on sand dunes in Lut Erg تحلیل آمایشی پهنه‌های مستعد طبیعت‌گردی مبتنی بر تپه‌های ماسه‌ای در ریگ لوت 169 193 216207 10.22034/gahr.2025.503127.2379 FA سیدحجت موسوی دانشیار گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0003-1818-439X Journal Article 2024 12 30 Sand areas are one of the most important natural spas in arid and semi-arid regions. Their healing properties and effects on improving human health have been confirmed experimentally and in present by numerous studies. Therefore, by identifying the locations and introducing the areas that have this capability, a step can be taken towards ecotourism sustainable development. Lut Desert also has such potential due to its sand area of 9077.772 KM2. Therefore, present study has spatially assessed and analyzed the areas of this Erg that have potential for sand therapy due to sand dunes presence, tourism facilities, access roads, and service centers. First part of study is a review and, based on the previous studies findings, it has investigated wind erosion, explained implementation methods, and properties of sand spas. Second part is an applied type, in which potential sand spa areas in Lut Reg were investigated and identified through spatial data analysis extracted from base maps and satellite images in ArcGIS and Google Earth software’s. Results showed sands originate from wind currents and natural bedrock, and their therapeutic properties are derived from solar energy, pressure force of sand particles, increasing metabolic activity, causing sweating, and clearing the mind. On this basis, the most important sand therapy methods in nature can be classified into sand baths, sand climbing, and sand play. Spatial analysis results showed the area of 1492.95 KM2 of Lut Erg has the maximum land suitability for sand spas, which is spread in two main areas on the northern, eastern, and southern edges of this Erg. Explaining the zoning zones in form of a land suitability map for the sand therapy spa in Lut Erg represents first step in spatial planning towards nature tourism sustainable development and can be a scientific document for managers, planners and nature-oriented tourists. پهنه‌های ماسه‌ای از مهمترین اسپای طبیعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک هستند که خاصیت شفابخشی و تاثیر آنها در ارتقا سلامت انسان پیشتر به صورت تجربی و در زمان حال توسط پژوهش‌های متعدد تایید شده است. بنابراین با شناسایی مکانی و معرفی پهنه‌هایی که این قابلیت را دارند، می‌توان گامی در راستای توسعه پایدار اکوتوریسم برداشت. کویر لوت نیز به واسطه پهنه ماسه‌ای به وسعت 772/9077 کیلومترمربع دارای چنین پتانسیلی است. لذا پژوهش حاضر پهنه‌هایی از این ریگ را که به واسطه وجود تپه‌های ماسه‌ای، تمهیدات گردشگری، راه‌های دسترسی و مراکز خدماتی قابلیت ماسه‌درمانی دارند، توان‌سنجی و تحلیل مکانی کرده است. بخش نخست پژوهش از نوع مروری است و با استناد به یافته‌های پژوهش‌های پیشین به واکاوی فرسایش بادی، تبیین روش‌های اجرایی و خواص اسپای ماسه پرداخته است. بخش دوم آن از نوع کاربردی است که پهنه‌های بالقوه اسپای ماسه در محدوده ریگ لوت از طریق تحلیل‌ داده‌های مکانی مستخرج از نقشه‌های پایه و تصاویر ماهواره‌ای در محیط نرم‌افزارهای ArcGIS و Google Earth بررسی و شناسایی شد. نتایج نشان داد که ریگزارها از جریان باد و بستر طبیعت نشأت می‌گیرند و خاصیت درمانی آنها منشعب از انرژی خورشید، نیروی فشار ذرات ماسه، افزایش فعالیت سوخت و ساز بدن، ایجاد تعریق و تخلیه ذهن است. بر این مبنا مهمترین روش‌های ماسه درمانی در طبیعت را می‌توان در قالب حمام ماسه، ماسه‌نوردی و ماسه‌بازی طبقه‌بندی نمود. نتایج تحلیل آمایشی نیز نشان داد وسعت 95/1492 کیلومترمربع از ریگ لوت دارای حداکثر تناسب ارضی برای اسپای ماسه است که در دو پهنه‌ی اصلی در حواشی شمال، شرق و جنوب این ریگ گستردگی دارد. تبیین پهنه‌های آمایشی درقالب نقشه تناسب ارضی اسپای ماسه درمانی در ریگ لوت مبین نخستین گام برنامه‌ریزی مکانی در جهت توسعه پایدار طبیعت‌گردی است و می‌تواند سند علمی برای مدیران و برنامه‌ریزان و نقشه راهی برای گردشگران طبیعت‌محور باشد. https://www.gahr.ir/article_216207_22fc5c8553e8b485521e3bf0c861a54f.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 31 Explaining Farmers' Soil Conservation Behaviors: Emphasizing the Role of Education and Behavioral Factors تبیین رفتارهای حفاظت از خاک زراعی در میان کشاورزان با تأکید بر نقش آموزش و عوامل رفتاری 193 202 238226 10.22034/gahr.2026.569843.2658 FA بهمن خسروی پور استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی خوزستان ، اهواز، خوزستان، ایران نرگس کریمی ترویج وکشاورزی آموزش، زراعی و عمران روستایی، علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران آمنه سواری ممبنی دانش آموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، راهبر اجتماعی شرکت مهندسی مشاور دزآب، اهواز،خوزستان، ایران 0000-0003-4898-1082 Journal Article 2025 12 01 Soil degradation is a critical challenge to agricultural sustainability globally, threatening food security and ecosystem health. Despite the availability of effective technical solutions, the adoption of conservation practices by farmers, especially in developing countries, remains limited. Drawing on the planned behavior model and the new environmental belief theory, this review examines the role of agricultural education as a mediator and facilitator in shaping conservation behaviors. Findings suggest that education can not only strengthen farmers’ attitudes, perceived social norms, perceived behavioral control, and environmental beliefs, but also pave the way for sustainable behavior change by linking technical knowledge and psychological motivations. Integrating these theoretical frameworks in the design of educational programs can also help reduce the gap between knowledge and practice. This study emphasizes that effective educational interventions must go beyond the transfer of technical information and focus on a deep understanding of the psychological and cultural mechanisms influencing farmers' decision-making. تخریب خاک زراعی یکی از چالش‌های بحرانی پایداری کشاورزی در سطح جهانی است که امنیت غذایی و سلامت اکوسیستم‌ها را تهدید می‌کند. با وجود وجود راهکارهای فنی مؤثر، پذیرش روش‌های حفاظتی توسط کشاورزان، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود است. این مقاله مروری با تکیه بر مدل رفتار برنامه‌ریزی‌شده و نظریه باورهای محیط‌زیستی نوین، نقش آموزش کشاورزی را به‌عنوان عاملی میانجی و تسهیل‌گر در شکل‌دهی به رفتارهای حفاظتی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که آموزش نه‌تنها می‌تواند نگرش‌ها، هنجارهای اجتماعی درک‌شده، کنترل رفتاری ادراک‌شده و باورهای محیط‌زیستی کشاورزان را تقویت کند، بلکه با ایجاد ارتباط میان دانش فنی و انگیزه‌های روان‌شناختی، زمینه‌ساز تغییر رفتار پایدار می‌شود. همچنین، تلفیق این چارچوب‌های نظری در طراحی برنامه‌های آموزشی می‌تواند به کاهش شکاف بین دانش و عمل کمک کند. این مطالعه تأکید می‌کند که مداخلات آموزشی مؤثر باید فراتر از انتقال اطلاعات فنی باشند و بر درک عمیق مکانیسم‌های روان‌شناختی و فرهنگی مؤثر بر تصمیم‌گیری کشاورزان متمرکز گردند. https://www.gahr.ir/article_238226_745557a66c8a8d7f95280901d96483f1.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Studying the spatial distribution of the covid-19 virus with the methods of measuring geographical statistical functions in the GIS environment, case: Khoy city neighborhoods مطالعه توزیع فضایی ویروس کووید-19 با روش های اندازه گیری توابع آماری جغرافیایی در محیط GIS مورد: محلات شهر خوی 203 222 197934 10.22034/gahr.2024.452667.2095 FA حسین نظم فر گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران، حسین جباری دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیلی.اردبیل.ایران Journal Article 2024 04 15 Improving the knowledge of dealing with crises that threaten human life can ensure the resilience of the human generation. The continued spread of the covid-19 virus has affected Iran's national health systems as well as other health systems around the world. The covid-19 pandemic created a form of socio-economic and especially spatial inequality and ultimately health inequality. The public health system of Khoy cities in West Azerbaijan province was also affected by the spread of this virus and reported its first case of infection and death on April 30, 2019, and recorded 530 deaths. Today he is fighting this virus. Using the descriptive-analytical method, this research studied the spatial distribution of the covid-19 virus in 62 neighborhoods of city Khoy from the beginning of 2019 to the end of 2012 using geographic information system. The purpose of this research is to use geographic measurement methods to analyze the spatial distribution of the Covid-19 virus based on the spatial diffusion theory. The findings of the research showed that the range of distribution is concentrated in the western neighborhoods of Khoy city with high population density and the oval elongation of the distribution with a relative north-south direction, and unequal factors are effective and evident in enjoying stable health. The mechanism of the spatial spread of the Covid-19 virus in Khoy areas is relatively compatible with some of the steps and the mechanism of the spatial spread theory, and some of the steps are generally disused in this field. ارتقاء دانش مقابله با بحران هایی که زندگی انسان را تهدید می کند می تواند تاب آوری نسل بشر را تضمین کند. انتشار مداوم ویروس کووید-19 سیستم های بهداشت ملی ایران را همانند سایر سیستم های بهداشت در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داد. همه گیری کووید-19 شکلی از نابرابری اجتماعی-اقتصادی و بخصوص مکانی و در نهایت نابرابری سلامت را به وجود آورد. سیستم بهداشت عمومی شهر خوی در استان آذربایجان غربی نیز تحت تاثیر انتشار این ویروس قرار گرفت و اولین مورد ابتلاء و تلفات خود را در تاریخ 30 فروردین 1399 گزارش داد و تعداد 530 مورد فوتی را ثبت کرد و مجموعه شبکه بهداشت و درمان شهر خوی تا به امروز با این ویروس مبارزه می کند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی در محدوده 62 محله شهر خوی از ابتدای سال 1399 الی پایان سال 1402 توزیع فضایی ویروس کووید-19 با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مطالعه کرد. هدف از این پژوهش استفاده از روش های اندازه گیری جغرافیایی بمنظور تجزیه و تحلیل توزیع فضایی ویروس کووید-19 بر پایه نظریه پخش فضایی است. یافته های پژوهش نشان داد دامنه پراکندگی توزیع به صورت متمرکز در محلات غربی شهر خوی با تراکم جمعیت بالا و کشیدگی بیضی توزیع با جهت نسبی شمالی-جنوبی است و عوامل نابرابر در برخورداری از سلامت پایدار تاثیرگذار و مشهود است. مکانیزم پخش فضایی ویروس کووید-19 در محلات خوی با برخی از مراحل و مکانیزم نظریه پخش فضایی تطبیق نسبی داشته و برخی از مراحل نیز در این زمینه بصورت کلی منسوخ می باشد. https://www.gahr.ir/article_197934_5b75314e487adfaed9e6b5cfe07da1b0.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Prioritizing tourism components in social studies textbooks in elementary and middle school in Iran اولویت بندی مولفه های گردشگری در کتاب های درسی مطالعات اجتماعی در مقاطع ابتدایی و راهنمایی در ایران 223 225 202024 10.22034/gahr.2024.464799.2182 FA همت رمضانی کارشناسی ارشد مدیریت برنامه ریزی درسی و مربی آموزگار ابتدایی شهرستان نوشهر Journal Article 2024 06 26 In order to measure and prioritize attractions, various criteria such as: economic, social, cultural, infrastructural, environmental, institutional, etc. are usually taken into consideration so that the ratio of various components of tourism can be decided based on them. did It is intended to fill the existing study gap and provide an image of the concepts of tourism education in the content of textbooks and also to rank the tourism curriculum components in elementary and secondary sections. so<br><br>The statistical research community of experts is responsible for curriculum planning in the field of tourism. Its validity has been confirmed by academic professors and its reliability according to Cronbach's AFA was 0.78%. The results indicate that the accessibility factor in the place First, what is tourism, in the second place, the identity of tourism, in the third place, the role of the local community in the development of tourism, in the fourth place, they got the economic value of tourism. برای سنجش و اولویت بندی جاذبه ها معمولا معیارهای مختلفی از قبیل: اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیر ساختی، زیست محیطی، نهادی، و... مورد توجه قرار می گیرد تا بر اساس آن ها بتوان نسبت مولفه های گونا گون گردشگری تصمیم گیری کرد. قصد دارد تا خلاء مطالعاتی موجود را پر کند و تصویری از مفاهیم آموزش گردشگری را در محتوای کتابهای درسی ارائه دهد و همچنین مولفه های درسی گردشگری درمقطع هایی ابتدایی و راهنمایی را رتبه بندی کند. لذا<br><br>.جامعه آماری تحقیق کارشناسان مسئول برنامه ریزی درسی در حوزه گردشگری می باشد.روایی آن توسط اساتید دانشگاهی تایید شده است و پایایی آن طبق آفای کرونباخ78/0 درصد بوده است نتایج حاکی از آن است نتایج حاصل از آن شد که، عامل دسترسی در جایگاه اول، گردشگری چیست در جایگاه دوم، هویت گردشگری ، در رتبه سوم، نقش جامعه محلی در توسعه توریسم در رتبه چهارم ارزش اقتصادی توریسم را کسب کردند. https://www.gahr.ir/article_202024_f536d7ee57266097b48afff47bfce003.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Evaluation of Destination Tourism Development in Sustainability Framework in West Azarbaijan Province of Iran ارزیابی توسعه گردشگری مقصد در چارچوب پایداری در استان آذربایجان غربی ایران 236 254 201373 10.22034/gahr.2024.455560.2139 FA فاطمه کاظمیه دانشیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-5525-6992 سهیلا عبدی کارشناس ارشد توسعه روستایی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، حسین راحلی استاد گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Journal Article 2024 05 19 The present study aims to evaluate the sustainability of the tourist villages of West Azerbaijan Province in Iran according to the effective dimensions and indicators in sustainable rural tourism development. In this study, a barometer of sustainability and a radar (amoeba) chart are utilized to evaluate how much the studied villages of West Azerbaijan province in Iran progress towards sustainable tourism. To assess the sustainability of rural tourism in the studied villages, 95 indicators appropriate to the villages' structure studied and compatible with the rural environment, are obtained. To provide a suitable strategy for sustainable tourism development, a SWOT matrix is used. The statistical population includes the heads of households in four tourist villages in West Azerbaijan, Iran (N = 1160). The sample size was estimated to be 290 according to the Krejcie and Morgan Table. The results show that the socio-cultural and economic dimensions are more sustainable than the environmental dimensions and also, the tourist villages of West Azerbaijan province have moderate sustainability. The internal and external factors evaluation matrices indicate that the final scores of 2.86 and 2.475 obtained for the internal and external factors of rural tourism, respectively, are in quadrant 4 of the strategic position and action evaluation matrix (SPACE), so, the most suitable strategy for rural tourism development in the study villages is a competitive one.<br><br>The results indicate that the final averages obtained for internal and external factors are in quadrant 4 of the strategic position and action evaluation matrix. So, the appropriate strategy for rural tourism development in the study areas is S-T strategies. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی پایداری روستاهای گردشگری استان آذربایجان غربی در ایران با توجه به ابعاد و شاخص‌های مؤثر در توسعه پایدار گردشگری روستایی است. در این مطالعه، از یک بارومتر پایداری و نمودار رادار (آمیب) برای ارزیابی میزان پیشرفت روستاهای مورد مطالعه استان آذربایجان غربی در ایران به سمت گردشگری پایدار استفاده شده است. برای ارزیابی پایداری گردشگری روستایی در روستاهای مورد مطالعه، 95 شاخص متناسب با ساختار روستاهای مورد مطالعه و سازگار با محیط روستایی به دست آمده است. برای ارائه استراتژی مناسب برای توسعه پایدار گردشگری، از ماتریس SWOT استفاده شده است. جامعه آماری شامل سرپرستان خانوار در چهار روستای گردشگری در آذربایجان غربی، ایران (1160 نفر = N) است. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 290 نفر برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد که ابعاد اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی پایدارتر از ابعاد زیست‌محیطی هستند و همچنین روستاهای گردشگری استان آذربایجان غربی از پایداری متوسطی برخوردارند. ماتریس‌های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی نشان می‌دهد که امتیاز نهایی 2.86 و 2.475 به دست آمده برای عوامل داخلی و خارجی گردشگری روستایی، به ترتیب، در ربع چهارم ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک (SPACE) قرار دارند، بنابراین، مناسب‌ترین استراتژی برای توسعه گردشگری روستایی در روستاهای مورد مطالعه، استراتژی رقابتی است. https://www.gahr.ir/article_201373_907636fd06d7391d30476a0b7122a723.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 04 Components of the "Vakil al-Raaya" political thought in construction the national identity of Iranian people in the Zandiyeh era in Governmentality Concept framework مؤلفه‌های برساخت هویت ملی مردم ایران در عصر زندیه ذیل اندیشه سیاسی "وکیل الرعایا" در چارچوب مفهوم حکومت‌مندی 255 274 203976 10.22034/gahr.2024.473175.2239 FA احسان لشگری تفرشی عضو هئیت علمی دانشگاه یزد 0000-0003-2810-8390 Journal Article 2024 08 13 National identity in the framework of Michel Foucault's concept of governmentality is the result of detailing a set of components which is articulated by socio-political discourse at a certain point in history. In this regard, at the beginning of Karim Khan Zand coming to power, the wars heavy cost of the Afsharia era had caused the breakdown of social cohesion in Iran. So that, the creation of legitimacy in order to build a national identity required an alternative political thought that framework, would be explained the causes of Iranian society integration. In this research, has been attempted to study the discourse components of Karim Khan Zand era in construction the national identity in the framework of Foucault's concept of governance. findings research show that Zand and other allied tribes in central Iran had fewer people than other tribes. As a result of the political management of Mouluk al-Tawaifi and the reading of Karim Khan Zand equal political status with ordinary people; was used by the government as a technique to legitimize the construction of national identity.On this basis, the Karim Khan Zand era was based on the distribution of political power and needed a technique to form coexistence within the framework of a territory that would formalize the distribution of power. From other side, a look at the building social cohesion Iran’s history shows that the Charismatic King Position has always been one of the legitimizing criteria for building social cohesion in Iranian society. The minimal interaction between politics and religion institutions in this period, caused that the legitimacy establishment of power required the highlighting other social symbols components that, while conforming to religious teachings, were able to create the social cohesion of the people under the Karim Khan Zand rule and stabilize the Iranian people territorial identity. هویت ملی در چارچوب مفهوم حکومت‌مندی میشل فوکو حاصل مفصل بندی مجموعه‌ای از مؤلفه‌هایی است که توسط گفتمان اجتماعی- سیاسی در مقطع مشخص از تاریخ مفصل‌بندی می‌گردد و انطباق فضایی سرزمین، ملت و حکومت را شکل می‌دهد. در این راستا در ابتدای به قدرت رسیدن کریم خان زند بار گران جنگ‌های عصر افشاریه سبب گسیختگی انسجام اجتماعی در ایران گردیده بود. به طوری که مشروعیت آفرینی جهت برساخت هویت ملی نیازمند یک اندیشه سیاسی بدیل بود که در چارچوب آن علل انسجام یابی جامعه ایران تبیین گردد. در این مقاله کوشش گردیده با اتکا به روش تفسیری و با استفاده از مضمون نظری مفهوم حکومت‌مندی میشل فوکو؛ چگونگی مفصل بندی هویت ملی در عصر حکومت کریم خان زند( 1751- 1779) در ایران ذیل اندیشه سیاسی" وکیل الرعایا" واکاوی گردد. یافته‌های تحقیق بیان‌گر آن است که ایل زند و سایر ایلات هم پیمان کریم خان در ایران مرکزی نسبت به سایر ایلات دارای نفرات محدودتر و فاقد زمینه لازم جهت شکل‌دهی به رهبری پاتریمونیال و استفاده از آن جهت برساخت هویت ملی بودند. در نتیجه مدیریت سیاسی ملوک الطوایفی و خوانش همپایگی جایگاه سیاسی کریم خان زند با رعایا به مثابه تکنیکی در مشروعیت دهی به برساخت هویت و انسجام حکومت با مردم بازنمایی گردید. ضمن اینکه تعامل حداقلی دو نهاد سیاست و مذهب در این دوره سبب گردید که برساخت هویت ملی نیازمند برجسته سازی خوانش دادگرانه از مسلک رفتاری کریم خان زند باشد که ضمن انطباق با آموزه های مذهبی قادر باشد برساخت هویت سرزمینی در این دوره را تسهیل نماید. https://www.gahr.ir/article_203976_42831a977cf2c76110fddccf02d42ccf.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 04 The role of municipalities in improving the urban environment with a citizen satisfaction approach نقش شهرداریها در ارتقاء محیط شهری با رویکرد رضایتمندی شهروندان 275 291 214883 10.22034/gahr.2025.496124.2339 FA رقیه حمزه نفت چالی گروه حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی Journal Article 2024 12 27 If we want to look for a suitable tool to create active citizen participation, we can consider gaining the trust of citizens from city officials as the most important tool. Planners always face challenges and obstacles in practice to attract citizen participation. In order to overcome these problems, implementing strategies to attract and encourage citizen participation in city affairs, including; creating a sense of trust, fair allocation of urban facilities to municipal areas, citizen consultation and local referendums, etc. is proposed. Accordingly, the aim of the present study is the role of municipalities in improving the urban environment with an approach to citizen satisfaction in Golestan city, which is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The statistical population of this study was 650 municipal employees of this city, of which 242 were selected as a simple random sample using the Morgan table. In order to conduct this study, indicators of good urban management and sustainable urban development were asked from the statistical population by a questionnaire. Data analysis was performed using SPSS and Amos software. The results of this study show that the indicators of participation, rule of law, justice, and accountability have a higher priority than the indicators of transparency, accountability, collective agreement, and efficiency and effectiveness in terms of the impact of good urban governance on the sustainable development of the city. Also, good urban management has a positive and significant impact on achieving sustainable development in Golestan city. اگر بخواهیم برای ایجاد مشارکت فعال شهروندان دنبال ابزاری مناسب باشیم، می توانیم جلب اعتماد شهروندان از سوی مسئولان شهری را مهم‌ترین ابزار قلمداد کنیم. همواره برنامه‌ریزان در عمل برای جلب مشارکت شهروندان با چالش‌ها و موانعی روبرویند، جهت غلبه بر این مشکلات، اجرای راهکارهای جلب و تشویق مشارکت شهروندان در امور شهر از جمله؛ ایجاد حس اعتماد، تخصیص عادلانه امکانات شهری نسبت به مناطق شهرداری، نظرخواهی از شهروندان و همه پرسی‌های محلی و... پیشنهاد می‌گردد. بر همین اساس هدف پزوهش حاضر نقش شهرداریها در ارتقاء محیط شهری با رویکرد رضایتمندی شهروندان در شهر گلستان می باشد که از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش 650 نفر کارکنان شهرداری این شهر بوده که با استفاده از جدول مورگان تعداد 242 نفر به صورت تصادفی ساده بعنوان نمونه آماری انتخاب شدند. به منظور انجام این پژوهش شاخص های مدیریت خوب شهری و توسعه پایدار شهری توسط پرسشنامه از جامعه آماری به پرسش گذاشته شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Amos انجام گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد؛ شاخص های مشارکت، قانون مداری، عدالت و پاسخگویی از لحاظ میزان تاثیرگذاری حکمروائی خوب شهری برتوسعه پایدار شهر از اولویت بیشتری نسبت به شاخص های شفاف سازی، مسئولیت پذیری، توافق جمعی و کارایی و اثربخشی برخوردارند. همچنین مدیریت خوب شهری در دستیابی به توسعه پایدار در شهر گلستان دارای تأثیر مثبت و معناداری می باشد. https://www.gahr.ir/article_214883_614bf7ded2452eb5de02b0b3eff7c9c6.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 09 Comparative Comparison of Tourism Climate Index (TCI) with Holiday Climate Index (HCI) in Hamadan Province مقایسه تطبیقی نمایه های اقلیم گردشگری با اقلیم تعطیلات در استان همدان 292 309 238537 10.22034/gahr.2026.568919.2654 FA سید محمد حسینی دانشیار اقلیم شناسی، دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران. 0000-0002-9851-6413 علیرضا کربلایی درئی استادیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 10 27 This diversity greatly contributes to attracting domestic and foreign tourists to the country, and this is possible through understanding the tourism climate in each region. In the present study, to achieve this goal, two tourism climate indices (TCI) and holiday climate index (HCI) were used to examine the tourism climate status of Hamadan province by comparing them. In this regard, climate data from 11 synoptic stations in Hamedan province and nearby stations with at least 30 years of statistics were used for a 34-year period (1991 to 2024). these data include; average daily maximum temperature; average daily temperature; average minimum relative humidity; average relative humidity; total monthly precipitation; average sunshine hours, average wind speed, and cloudiness. The results indicate that in both indicators, the months of June, July, August, and September, i.e., late spring and throughout the summer, are the most favorable times for tourism in Hamedan province and in the meantime, the months of July and August, with ideal conditions, rank first as the best time for tourism in the province. in contrast, the autumn and winter seasons in Hamedan Province coincide with the windiest, coldest, and rainiest months in the province, which makes tourism conditions very unfavorable and even unacceptable and it is only suitable for winter tourism and sports tourism. Also, spatial analysis of these two indicators in Hamedan province showed that the northern half of the province is less desirable for mass tourist presence due to high altitude, severe cold, snowfall, cloudiness, and winter frost. However, the southern and central half of the province is considered a more suitable option for tourists' spring and summer trips to Hamedan due to its lower altitude, milder cold, and better thermal comfort conditions than the north of the province. کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی و ژئومورفولوژیکی، در ردیف کشورهای مطرح جهان قرار دارد. این گوناگونی کمک شایانی به جذب گردشگر داخلی و خارجی به کشور می‌کند و این مهم، از طریق درک اقلیم گردشگری در هر منطقه امکان‌پذیر است. در پژوهش حاضر برای نیل به این هدف، از دو شاخص اقلیم گردشگری (TCI) و شاخص اقلیمی تعطیلات (HCI) استفاده شد تا با مقایسه تطبیقی آن‌ها، وضعیت اقلیم گردشگری استان همدان مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا، از داده‌های اقلیمی 11 ایستگاه همدید استان همدان و ایستگاه‌های مجاور با دست کم 30 سال آمار برای بازه زمانی 34 ساله(1991 تا 2024 میلادی) استفاده شد. این داده‌ها عبارتند از؛ میانگین حداکثر دمای روزانه؛ میانگین دمای روزانه؛ میانگین حداقل رطوبت نسبی؛ میانگین رطوبت نسبی؛ مجموع بارش ماهانه؛ میانگین ساعات آفتابی، میانگین سرعت باد و ابرناکی. نتایج حاکی از این است که در هر دو شاخص، ماه‌های ژوئن، جولای، آگوست و سپتامبر یعنی اواخر بهار و سرتاسر تابستان، مساعدترین زمان برای گردشگری استان همدان است و در این میان، ماه‌های جولای و آگوست(تیر و مرداد) با وضعیت ایده‌آل، در رتبه نخست بهترین زمان گردشگری استان را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، فصول پاییز و زمستان در استان همدان مصادف با پربادترین، سردترین و پربارش-ترین ماه‌های استان است که شرایط گردشگری را بسیار نامساعد و حتی غیرقابل قبول می‌کند و فقط مناسب گردشگری زمستانه و گردشگری ورزشی می‌باشد. همچنین تحلیل فضایی این دو شاخص در استان همدان نشان داد که نیمه شمالی استان به سبب ارتفاع زیاد، سرمای شدید، بارش برف، ابرناکی و یخبندان زمستانی، مطلوبیت کمتری جهت حضور گردشگران انبوه دارد، اما نیمه جنوبی و مرکزی استان به سبب ارتفاع کمتر، سرمای ملایم‌تر و داشتن شرایط آسایش حرارتی بهتر نسبت به شمال استان، گزینه مناسب‌تری در سفرهای بهاره و تابستانه گردشگران در همدان محسوب می-شود. https://www.gahr.ir/article_238537_3c0bc72727acde78211b1d87b79d8f1b.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 09 Comparative Analysis of the Performance of Facilitation Offices in Empowerment and Neighborhood Development in Informal Settlements of Tabriz Metropolis تحلیل تطبیقی عملکرد دفاتر تسهیلگری در توانمندسازی و توسعه محله‌ای در سکونتگاه‌های غیررسمی کلان‌شهر تبریز 310 331 236821 10.22034/gahr.2025.562200.2632 FA محمد شالی استادیار و عضو هیئت علمی گروه برنامه‌ریزی منطقه‌ای پژوهشکده توسعه و برنامه‌ریزی جهاددانشگاهی 0000-0001-9248-4214 حسنا امامزاده کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران Journal Article 2025 11 26 Informal settlements are among the most significant challenges of urban management in Iranian metropolises, and effective engagement with them requires community-based, participatory, and empowerment-oriented approaches. Neighborhood facilitation offices were established with this aim; however, their actual effectiveness across different neighborhoods has rarely been comparatively assessed. The present study aimed to measure and compare the performance of facilitation offices in four informal settlement neighborhoods of Tabriz Metropolis. The research adopted a descriptive–analytical and applied approach. Data were collected in 2022 from 382 residents using a researcher-designed questionnaire and analyzed through partial least squares-based structural equation modeling (PLS-SEM). The main variables—including office performance, training and empowerment, participation, and social, economic, and physical outcomes—were evaluated within a conceptual model, while urban governance indicators were also considered to complement the analysis. The results indicated that office performance varied across neighborhoods and depended directly on the quality of local governance, managerial stability, institutional capacity, and the office’s connection with neighborhood social networks. The Malazinal office, and to some extent the Ghorbani office, showed the highest effectiveness in training, participation, transparency, accountability, and achieving social and physical outcomes, whereas the Idealoo and Khalilabad offices demonstrated lower effectiveness due to institutional instability, office relocation, managerial changes, and weak social connections. Path analysis revealed that office performance is the main driver of empowerment and participation, and neighborhoods where the cycle of performance, empowerment, participation, and outcomes functioned more completely experienced stronger social and physical outcomes. Overall, the success of facilitation offices depended less on macro-level policies and more on institutional coherence, continuous presence in the neighborhood, quality of human resources, and the ability to coordinate across organizations—factors that can either facilitate or constrain community-based development in informal settlements. سکونتگاه‌های غیررسمی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت شهری در کلان‌شهرهای ایران به شمار می‌آیند و مواجهه مؤثر با آن‌ها نیازمند رویکردهای اجتماع‌محور، مشارکت‌جویانه و مبتنی بر توانمندسازی است. دفاتر تسهیلگری محله‌ای با همین هدف ایجاد شدند، اما میزان اثربخشی واقعی آن‌ها در محلات مختلف کمتر مورد ارزیابی تطبیقی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف سنجش و مقایسه عملکرد دفاتر تسهیلگری در چهار محله اسکان غیررسمی کلان‌شهر تبریز انجام شد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و کاربردی است و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته از میان 382 نفر از ساکنان در سال ۱۴۰۱ گردآوری و با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر PLS تحلیل شدند. متغیرهای اصلی شامل عملکرد دفاتر، آموزش و توانمندسازی، مشارکت و پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در قالب مدل مفهومی ارزیابی گردید و شاخص‌های حکمروایی شهری نیز برای تکمیل تحلیل در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد عملکرد دفاتر در محلات یکنواخت نیست و میزان اثرگذاری آن‌ها به کیفیت حکمرانی محلی، ثبات مدیریتی، ظرفیت نهادی و پیوند با شبکه‌های اجتماعی محله بستگی دارد. دفاتر ملازینال و تا حدی قربانی بیشترین کارآمدی در آموزش، مشارکت، شفافیت، مسئولیت‌پذیری و پیامدهای اجتماعی و کالبدی را داشتند، در حالی که دفاتر ایده‌لو و خلیل‌آباد به دلیل ناپایداری نهادی، جابه‌جایی، تغییرات مدیریتی و ضعف ارتباطات، اثربخشی کمتری نشان دادند. تفسیر مسیرها نشان داد عملکرد دفاتر عامل اصلی ارتقای توانمندسازی و مشارکت است و در محلاتی که این چرخه کامل‌تر عمل کرده، پیامدهای اجتماعی و کالبدی قوی‌تر بوده است. موفقیت دفاتر بیش از سیاست‌های کلان، تابع انسجام نهادی، حضور مستمر، کیفیت نیروی انسانی و توانایی هماهنگی بین‌سازمانی است؛ عواملی که مسیر توسعه اجتماع‌محور در سکونتگاه‌های غیررسمی را تسهیل یا محدود می‌کنند. https://www.gahr.ir/article_236821_3872e97b56d0f13dc2d9eccbc6e7cac4.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 10 Identifying Factors Affecting the Design and Construction of Rural Sports Clubs شناسایی عوامل مؤثر بر طراحی و ساخت باشگاه‌های ورزش روستایی 332 350 214279 10.22034/gahr.2025.497203.2345 FA جواد امان‌زاده دانشگاه تبریز 0009-0005-5447-1566 یعقوب بدری آذرین گروه مدیریت ورزشی، دانشکده دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز: ایران. 0000-0002-3576-3265 محمدرسول خدادادی گروه مدیریت ورزشی، دانشکده دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز: ایران. 0000-0002-3393-020X Journal Article 2025 01 01 The aim of the present study was to identify the factors affecting the design and construction of rural sports clubs. This research is applied, qualitative in nature, using thematic analysis as the research method. The statistical population of the study included sports management professors, senior managers and experts from the Ministry of Sports and Youth, senior managers and experts from the Rural Sports Federation and Indigenous Games, experienced heads of sports federations in provinces and districts, and experts in rural sports and traditional games. The sample was selected from the members of the population using purposive and snowball sampling methods. The data collection tool was semi-structured interviews with 17 experts, conducted until theoretical saturation was reached. The validity of the study was confirmed by relevant specialists, and the reliability of the research was obtained using the intra-coder agreement method, resulting in 86%. The results revealed that the study had 60 sub-themes, which were categorized into 6 organizing themes: environmental factors, economic factors, managerial factors, cultural factors, political factors, and social factors. In the design and construction of rural sports clubs, sustainable and environmentally compatible management strategies should be considered to minimize future costs and environmental damage. All designs related to sports clubs should comply with environmental requirements, and attention should be given to these aspects throughout the design and construction phases. To this end, environmental management guidelines must be communicated from high-level management to relevant sections, and through incentive policies and thorough evaluations, the implementation of green management principles in rural sports clubs should be fully achieved. These actions will not only contribute to environmental preservation but also ensure the long-term sustainability and efficiency of rural sports clubs. هدف از تحقیق حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر طراحی و ساخت باشگاه‌های ورزش روستایی بود. روش تحقیق حاضر، کاربردی از نوع تحقیقات کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری تحقیق شامل، اساتید مدیریت ورزشی، مدیران و کارشناسان خبره وزارت ورزش و جوانان، مدیران و کارشناسان خبره فدراسیون ورزش‌ روستایی و بازی‌های بومی محلی، رؤسای خبره هیئت‌های ورزشی استان‌ها و شهرستان‌های ورزش‌ روستایی و بازی‌های بومی محلی بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق مصاحبه نیمه ساختار یافته با 17 نفر از متخصصان تحقیق که تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت، روایی تحقیق توسط متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی تحقیق با استفاده از روش توافق درون موضوعی 86 درصد به دست آمد. نتایج نشان داد، تحقیق حاضر دارای 60 تا مضامین فرعی است که این مضامین شامل 6 تا مضامین سازمان دهنده عوامل زیست‌محیطی، عوامل اقتصادی، عوامل مدیریتی، عوامل فرهنگی، عوامل سیاسی، عوامل اجتماعی، می‌باشد. در طراحی و ساخت باشگاه‌های ورزش روستایی باید راهکارهای مدیریت پایدار و سازگار با محیط زیست مد نظر قرار گیرد تا در آینده کمترین هزینه و آسیب به منابع و محیط زیست به وجود آید. تمامی طرح‌های مرتبط با باشگاه‌های ورزشی باید الزامات زیست‌محیطی را رعایت کنند و در مراحل مختلف طراحی و ساخت به آن توجه ویژه شود. به همین منظور، دستورالعمل‌های مدیریت محیط زیست باید از سطوح بالای مدیریتی به بخش‌های مربوطه ابلاغ شده و از طریق سیاست‌های تشویقی و انجام ارزیابی‌های دقیق، اجرای اصول مدیریت سبز در باشگاه‌های ورزش روستایی به‌طور کامل محقق گردد. این اقدامات نه‌تنها به حفظ محیط زیست کمک خواهد کرد، بلکه به پایداری و بهره‌وری طولانی‌مدت باشگاه‌های روستایی نیز می‌انجامد. https://www.gahr.ir/article_214279_152d092c0d2397cbb8f5d043216af22d.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 13 Evaluating the Function of Cooperative Councils’ in Rural Development from the View point of local Managers Case: Bavanat & Sarchahan County ارزیابی عملکرد تعاونی دهیاری‌ها درتوسعه روستایی از دیدگاه مدیران محلی مورد: شهرستانهای بوانات و سرچهان 351 375 218144 10.22034/gahr.2025.507259.2399 FA سعیدرضا اکبریان رونیزی گروه جغرافیا دانشگاه شیراز ابراهیم رستگار دانشگاه شیراز نبی اله اسال شیراز Journal Article 2025 02 17 Rural municipality cooperatives are recognized as key managerial institutions within the country. Considering their defined responsibilities and objectives, they have the potential to significantly contribute to the development of rural areas. This study aims to evaluate the function of rural municipality cooperatives in rural development from the viewpoint of local managers in Bavanat and Sarchahan counties. The research follows a descriptive-analytical approach, with the statistical population consisting of village heads (34 individuals) and members of the Islamic Council (106 individuals) from rural areas involved in the cooperative councils. Data was collected through documentary and field methods, and statistical methods were applied for data analysis. The findings revealed that rural municipality cooperatives play an effective role in the development of rural areas. According to the Mann-Whitney test, there was a significant difference between the roles of the two cooperatives in rural development. The study further identified that the most significant contribution of the cooperatives was in the environmental development dimension of the rural areas. Additionally, respondents who were more familiar with the duties and objectives of the rural municipality cooperatives assessed their role in rural development more positively. Based on the results, it is recommended that local managers' awareness and training be enhanced, government support be increased, supervision over cooperatives be strengthened, and more attention be given to their economic development, particularly in the production and service sectors. Strengthening these aspects can more effectively empower rural municipality cooperatives in achieving sustainable rural development. تعاونی دهیاری ها به عنوان یکی از نهادهای مدیریتی در کشور بشمار می آید که با توجه به وظایف و اهدافی که برای آنها در نظر گرفته شده است می تواند نقش موثری در توسعه نواحی روستایی ایفا نماید. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعاونی دهیاری شهرستانهای بوانات و سرچهان در ابعاد توسعه روستایی انجام شده است. روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی و جامعه آماری شامل دهیاران(34 نفر) و اعضای شورای اسلامی(106 نفر) روستاهای عضو تعاونی دهیاری می باشند. اطلاعات مورد نیاز به روش اسنادی و میدانی گردآوری و برای پردازش اطلاعات از روشهای آماری استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد تعاونی دهیاری نقش موثری در توسعه نواحی روستایی داشته که بر اساس آزمون من ویتنی مشخص شد تفاوت معناداری بین نقش دو تعاونی دهیاری در توسعه روستایی وجود دارد. در همین رابطه نتایج نشان داد بیشترین نقش تعاونی دهیاری های مورد مطالعه، در توسعه بعد زیست محیطی روستاها می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد پاسخگویانی که با وظایف و اهداف تعاونی دهیاری آشنایی دارند، نقش تعاونی دهیاری را در توسعه روستایی، مطلوب تر ارزیابی نموده اند. با توجه به یافته‌های پژوهش، پیشنهاد می‌شود که آگاهی و آموزش مدیران محلی افزایش یابد، حمایت‌های دولتی توسعه یابد، نظارت بر عملکرد تعاونی‌ها تقویت شود و بر توسعه اقتصادی آن‌ها، به‌ویژه در بخش‌های تولیدی و خدماتی، تمرکز بیشتری صورت گیرد. ارتقای این ابعاد می‌تواند نقش تعاونی‌های دهیاری را در تحقق توسعه پایدار روستایی به طور مؤثرتری تقویت کند. https://www.gahr.ir/article_218144_4854f8139ddaaf6e9435b00a06157a1c.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Investigating the factors affecting the inequality of distribution of urban services in Zahedan neighborhoods بررسی عوامل موثر بر نابرابری توزیع خدمات شهری در محلات زاهدان 376 388 240357 10.22034/gahr.2026.573839.2675 FA حسین ابراهیم زاده آسمین گروه علوم اجتماعی ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0000-0001-5635-4498 مهدی شفیعی دانشگاه سیستان و بلوچستان فاطمه عدالت خواهی گروه آموزشی علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان ،شهر زاهدان، ایران بهاره برزکار گروه آموزشی علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان ،شهر زاهدان، ایران Journal Article 2025 12 06 abstract this research aimed to identify and analyze the factors affecting inequality in distribution of urban services in zahedan city . the present study shows that the distribution of urban services in zahedan is not fair and fair and there is a deep gap between the deprived and deprived neighborhoods . so that some areas have high scores , while other areas face severe privation . the results indicate that the most important factors of this inequality are in three categories <br><br>1-management and planning factors : weakness in integrated urban management system , budget deficit , lack of strategic planning and prioritization of projects based on political and dramatic considerations .<br><br>2- physical - spatial factors such as rapid population growth , expansion of informal settlements , geographical distribution of neighborhoods and concentration of services in specific areas of the city .<br><br>3- socioeconomic factors : economic poverty , low level of education , diverse ethnic texture and inequality in social capital .<br><br>this research is based on a combination methodology ( quantitative and qualitative ) and by using questionnaire , interview and statistical analysis , the present situation and relationship between variables have been studied . the results not only confirm the depth of deprivation in the marginal localities but also shows that the continuation of this inequality poses a serious threat to social justice , national security , public health and urban sustainability in zahedan . at the end , practical strategies such as reform of budget allocation based on exclusion criteria , strengthening of public participation , social empowerment and implementation of targeted infrastructural projects in neighborhoods are presented . این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر نابرابری در توزیع خدمات شهری در محلات شهر زاهدان انجام شده است. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که توزیع خدمات شهری در زاهدان از وضعیت متعادل و عادلانه‌ای برخوردار نبوده و شکاف عمیقی بین محلات برخوردار و محروم وجود دارد. به‌طوری که برخی مناطق از امتیاز بالایی برخوردارند، در حالی که مناطق دیگر با محرومیت شدیدی مواجه هستند.یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که مهم‌ترین عوامل این نابرابری در سه دسته کلی قابل‌دسته‌بندی هستند:<br><br>۱. عوامل مدیریتی و برنامه‌ریزی: شامل ضعف در نظام مدیریت یکپارچه شهری، تخصیص نامتناسب بودجه، فقدان برنامه‌ریزی راهبردی و اولویت‌بندی پروژه‌ها بر اساس ملاحظات سیاسی و نمایشی.<br><br>۲. عوامل کالبدی-فضایی: مانند رشد سریع و بی‌رویه جمعیت، گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی، پراکندگی جغرافیایی محلات و تمرکز خدمات در نقاط خاص شهر.<br><br>۳. عوامل اجتماعی-اقتصادی: از جمله فقر اقتصادی، سطح پایین تحصیلات، بافت قومیتی متنوع و نابرابری در سرمایه اجتماعی.<br><br>این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌شناسی ترکیبی (کمی و کیفی) و با استفاده از ابزارهای پرسشنامه، مصاحبه و تحلیل‌های آماری، به بررسی وضعیت موجود و رابطه بین متغیرها پرداخته است. نتایج نه‌تنها عمق محرومیت در محلات حاشیه‌ای را تأیید می‌کند، بلکه نشان می‌دهد که تداوم این نابرابری، تهدیدی جدی برای عدالت اجتماعی، امنیت ملی، سلامت عمومی و پایداری شهری در زاهدان محسوب می‌شود. در پایان، راهبردهایی کاربردی نظیر اصلاح نظام تخصیص بودجه بر اساس شاخص‌های محرومیت، تقویت مشارکت مردمی، توانمندسازی اجتماعی و اجرای پروژه‌های زیرساختی هدفمند در محلات کم‌برخوردار ارائه شده است. https://www.gahr.ir/article_240357_1c853130b06c3c9ce290e3ada5a57fdb.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 26 Investigation and analysis of precipitation and temperature changes using CMIP6 models in East Azarbaijan province بررسی و تحلیل تغییرات فرین‌های بارشی و دمایی با استفاده از مدل‌های CMIP6 در استان آذربایجان شرقی 408 430 197937 10.22034/gahr.2024.453198.2101 FA نازلی زنوزی علمداری دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه جغرافیای طبیعی، اردبیل، ایران بهروز سبحانی دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0002-8037-893x مهدی اصلاحی گروه جغرافیایی طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران مسیح اله محمدی گروه جغرافیایی طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران Journal Article 2024 04 19 One of the characteristics of the phenomenon of climate change is the reduction of precipitation, increase in temperature, and the increase in the occurrence of extreme consequences in the future, which, according to the characteristics of societies and limitations, can bring harmful consequences, and the occurrence of such a thing will be a fundamental problem. . This research is to evaluate the trend of rainfall and temperature of the stations of East Azarbaijan province until the end of the 21st century from the data of 12 models from the set of available CMIP6 models with three scenarios. (SSP1-2.6, SSP2-4.5 and SSP5-8.5) and the correct skew simulator was used. Kling-Kupta method was used to identify the best model for simulating precipitation and temperature data for the future period (2021 to 2100). Then, the non-parametric test of Mann-Kendall and Sense was used to check the presence or absence of the trend of marginal profiles. Based on the results of the uncertainty analysis of two BCC-CSM2-MR and MIROC6 models, which had the best simulation for precipitation and temperature. The results of climate tests showed that the trend of increasing hot extreme profiles and decreasing cold extreme profiles is evident in most stations, so that the profile of the number of summer days when the maximum air temperature is above 25 degrees Celsius (SU25) in all stations It has an increasing trend and the view of cold nights (TN10P) in most stations has a decreasing trend. It can be seen that the trend of precipitation limit indices in the studied area is that the index of annual precipitation is increasing in the two scenarios SSP1-2.6 and SSP2-4.5 and in the pessimistic scenario SSP5-8.5 the index trend is decreasing. In CCD, SDII and P95p indices, the index trend is increasing. یکی از مشخصه وقوع پدیده تغییر اقلیم، کاهش بارش، افزایش درجه حرارت افزایش وقوع پیامدهای حدی در آینده است که با توجه به ویژگی‌های جوامع و محدودیت‌ها می‌تواند پیامدهای زیانباری به همراه داشته باشد و وقوع چنین امری مشکلی اساسی خواهد بود. این پژوهش برای ارزیابی روند فرین‌های اقلیمی بارشی و دمای ایستگاه‌های استان آذربایجان شرقی (تبریز، اهر، جلفا، مراغه و میانه) تا پایان قرن بیست و یکم از داده‌های 12 مدل از مجموعه مدل‌های در دسترس CMIP6 با سه سناریوی (SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5) و شبیه‌ساز صحیح اریبی استفاده شد. برای شناسایی بهترین مدل جهت شبیه‌سازی داده‌های بارش و دما دوره آتی (2021 تا 2100) از روش کلینگ ـ کوپتا استفاده شد. سپس، آزمون نا پارامتریک من – کندال و شیب سنس برای بررسی وجود و یا عدم وجود روند نمایه‌های حدی به کار رفت. بر اساس نتایج بررسی عدم قطعیت دو مدل BCC-CSM2-MR وMIROC6 که بهترین شبیه‌سازی را برای بارش و دما داشتند. نتایج فرین‌های اقلیمی نشان دادند که روند افزایش نمایه‌ها حدی گرم و کاهش نماهای حدی سرد در اکثر ایستگاه‌ها مشهود است به‌طوری‌که نمایه تعداد روزهای تابستانی که دمای حداکثر هوای بالای 25 درجه سلسیوس است (SU25)، در کلیه ایستگاه‌ها دارای روند افزایشی و نمای شب‌های سرد (TN10P) در اکثر ایستگاه‌ها دارای روند کاهشی است. روند شاخص‌های حدی بارشی در سطح منطقه مورد مطالعه می‌توان مشاهده کرد شاخص مجموعه بارش سالانه در دو سناریوی SSP1-2.6 و SSP2-4.5 رو به افزایش و در سناریوی بدبینانه SSP5-8.5 روند شاخص رو به کاهش است. در شاخص‌های CCD، SDII و P95p روند شاخص‌ها رو به افزایش است. که این شرایط می‌تواند بیانگر افزایش بارش‌های شدید و کوتاه مدت در مقابل کوتاه شدن فصل بارش منطقه باشد. https://www.gahr.ir/article_197937_a919effea35ce7d8325ba06cfcb3001e.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 26 Investigating the contact points of Tehrani citizens in choosing a tourist destination بررسی نقاط تماس شهروندان تهرانی در انتخاب مقصد گردشگری 431 456 197939 10.22034/gahr.2024.453723.2103 FA سید محمد حسن حسینی کارشناس ارشد بازاریابی گردشگری ـ دانشگاه علامه طباطبایی ولی نعمتی استادیار دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی،گروه مدیریت دولتی و گردشگری، اردبیل، ایران 0000-0002-4232-2740 رقیه محرمی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری ـ دانشگاه زنجان Journal Article 2024 04 22 Destination choice is the most important subject from the viewpoint of demand management. Its importance drives from being in tourists touchpoints when they gathering data. In general being in multiple destination portfolio and ideally being final choice is like hitting the target in the destination management. By this approuch investigating touchpoints is one of important destinations reserch pools. After identification, how to be present at those points and inter the minds and hearts of tourists will become important for the final choice. Main target of this article is identifying Tehranian citizens in travel destination choise. The research method is applied, which was done qualitatively. The statistical population of the research was the citizens of Tehran and the sampling was done as a random sample. The information was collected based on library sources and semi-structured interviews with Tehrani visitors from the Tehran International Exhibition of Tourism and Related Industries in February 2023. In order to analyze the conducted interviews, Atlas ti7 software was used. After coding the obtained information, the touchpoints of Tehrani citizens were explained in 14 concepts, 4 categories and 2 classes. According to the findings, the most contact points of Tehrani tourists lie in what is called word-of-mouth information, which is divided into two parts: offline and online. مهمترین مقوله در گردشگری از دیدگاه مدیریت تقاضای آن، انتخاب مقصد است. این موضوع برای سازمان‌های مدیریت مقصد در قرار گرفتن در نقاط تماس گردشگران به هنگام جمع آوری اطلاعات حائز اهمیت است. از این دیدگاه شناسایی نقاط تماس یکی از مهترین حوزه‌های پژوهشی مقاصد می‌تواند باشد که پس از شناسایی، چگونگی حضور در آن نقاط و وارد شدن در ذهن و قلب گردشگران به منظور انتخاب نهایی اهمیت خواهد یافت. هدف از پژوهش شناسایی نقاط تماس شهروندان تهرانی در انتخاب مقصد سفر است. روش تحقیق کاربردی بوده که به صورت کیفی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شهروندان تهرانی بودند و نمونه گیری به صورت نمونه اتفاقی انجام شد. اطلاعات بر اساس منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه نیمه ساختار یافته با بازدیدکنندگان تهرانی از نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته تهران در سال 1401 گردآوری شد. به منظور تحلیل مصاحبه های انجام شده، نرم افزار Atlas ti7 مورد استفاده قرار گرفت. پس از کدگذاری اطلاعات به دست آمده، نقاط تماس شهروندان تهرانی در14مفهوم، 4 مقوله و 2 طبقه تبیین شدند. براساس یافته‌ها، بیشترین نقاط تماس گردشگران تهرانی در آنچه که اطلاعات به دهان نامیده می‌شود نهفته است که خود این مقوله به دو بخش آفلاین و آنلاین تقسیم بندی شده است. https://www.gahr.ir/article_197939_635fc84642991ba1333cf319f02e9156.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Assessment of the Performance and Challenges of Integrated Urban Management in Enhancing the Quality of Life of Citizens in District 3 of Tehran بررسی عملکرد و چالش های مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۳ شهر تهران 431 456 236896 10.22034/gahr.2025.557142.2620 FA رضا حیدری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی توکلان گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران رحیم سرور گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 11 03 The increasing fragmentation and lack of coordination within urban management systems have, in recent decades, become major obstacles to improving quality of life and achieving urban sustainability in large metropolitan areas. Integrated urban management, by harmonizing structures, procedures, and decision-making processes, can play a significant role in enhancing various dimensions of urban quality of life. Accordingly, the present study aims to examine the performance and challenges of integrated urban management in improving the quality of life of residents in District 3 of Tehran. To this end, the relationships between the components of integrated urban management and the social, economic, environmental, and physical dimensions of quality of life were analyzed. This descriptive–analytical research employed two structured questionnaires: one completed by urban managers and experts, and the other by specialists in urban planning. The reliability and validity of the instruments were confirmed using Cronbach’s alpha coefficient. Data analysis using Pearson’s correlation coefficient revealed a positive and significant relationship between the performance of integrated urban management and various quality-of-life indicators. The findings also highlight that challenges such as overlapping responsibilities, weak inter-organizational coordination, and limited resources influence the effectiveness of integrated urban management in District 3. Overall, the results indicate that adopting a comprehensive and integrated approach to urban management can reduce structural and functional challenges and improve the quality of life for residents in District 3. Therefore, formulating coordinated strategies based on stakeholder participation, institutional integration, and strengthened decision-making mechanisms is essential for enhancing urban management in this district. گسترش ناهماهنگی‌ها و پراکندگی وظایف در نظام مدیریت شهری، طی دهه‌های اخیر از مهم‌ترین موانع ارتقای کیفیت زندگی و پایداری شهری در کلان‌شهرها بوده است. در این میان، مدیریت یکپارچه شهری با هدف هماهنگ‌سازی ساختارها، رویه‌ها و تصمیم‌گیری‌ها، می‌تواند نقش مؤثری در بهبود شاخص‌های مختلف کیفیت زندگی ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی عملکرد و چالش‌های مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۳ شهر تهران انجام شده است. در این راستا، روابط میان مؤلفه‌های مدیریت یکپارچه شهری و ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی کیفیت زندگی مورد تحلیل قرار گرفته است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق دو پرسشنامه تخصصی گردآوری شده است؛ یکی با مشارکت کارشناسان و مدیران شهری و دیگری بر اساس دیدگاه‌های خبرگان حوزه برنامه‌ریزی شهری. روایی و پایایی ابزار تحقیق با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میان سطوح عملکرد مدیریت یکپارچه شهری و شاخص‌های مختلف کیفیت زندگی رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج همچنین نشان می‌دهد که چالش‌هایی نظیر تداخل وظایف، ضعف هماهنگی سازمانی و محدودیت منابع، کارآمدی مدیریت یکپارچه در منطقه ۳ را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که اتخاذ رویکرد یکپارچه و هماهنگ در مدیریت شهری، ضمن کاهش چالش‌های ساختاری و کارکردی، زمینه ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۳ را فراهم می‌سازد. بنابراین، تدوین راهبردهای هماهنگ مبتنی بر مشارکت ذی‌نفعان، یکپارچگی نهادی و تقویت سازوکارهای تصمیم‌گیری، برای بهبود مدیریت شهری در این منطقه ضروری به نظر می‌رسد. https://www.gahr.ir/article_236896_ec6fc134b506bbba6b8129ad499274ff.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 The Impact of Climate Change on Iraq's Foreign Policy towards Turkey and Iran تأثیر تغییرات اقلیمی بر سیاست خارجی عراق در قبال ترکیه و ایران 457 481 241741 10.22034/gahr.2026.519020.2457 FA رضا اختیاری امیری دانشگاه مازندران 0000-0001-6733-6172 مصطفی کامل علیوی دانشگاه مازندران مختار صالحی دانشگاه مازندران 0000-0003-2611-4420 علی اکبر جعفری دانشگاه مازندران 0000-0002-7543-6365 Journal Article 2025 04 24 Climate change is one of the great global challenges that has challenged countries and relations between them in various dimensions and levels. Currently, climate change is one of the important political topics of every country. Iraq, which is located in a hot and dry region, faces many challenges caused by climate change. These challenges have had direct and indirect effects on the domestic and foreign policy of this country. Therefore, this article tries to examine the relationship between climate change and Iraq's foreign policy towards Turkey and Iran. The main question of this research is what effect did climate change have on Iraq's foreign policy decisions in facing the countries of Turkey and Iran? The main hypothesis proposed is that climate change as a factor that strengthens the threat has caused Iraq to review its foreign relations, especially in the field of water and environmental resources. The research method of this study is analytical-descriptive and the data was collected from library sources.<br><br>The findings of this research show that the reduction of water resources caused by Turkey’s dam construction and climate change has led Iraq to cooperate with Turkey for better management of water resources. At the same time, micro dusts and droughts, as common challenges of Iraq and Iran, have become the basis for the expansion of environmental diplomacy between these two countries. By presenting a comprehensive approach to the relationship between climate change and foreign policy, this article suggests strategies to reduce regional tensions and strengthen international cooperation. تغییرات اقلیمی یکی از چالش‌های بزرگ جهانی است که در ابعاد و سطوح گوناگون کشورها و روابط بین آن‌ها را به چالش‌ها کشیده است. هم‌اکنون تغییرات اقلیمی از مباحث مهم سیاسی هر کشوری است. عراق نیز که در جغرافیایی خشک و گرم واقع شده، با چالش‌های فراوانی، که ناشی از تغییرات اقلیمی هستند، مواجه است. این چالش‌ها تأثیرات مستقیم و غیرمستقیمی بر روند سیاست داخلی و خارجی این کشور داشته است. از همین رو این مقاله تلاش می‌کند تا رابطه میان تغییرات اقلیمی و سیاست خارجی عراق را در قبال ترکیه و ایران بررسی کند. سوال اصلی این تحقیق این است که تغییرات اقلیمی چه تأثیری بر تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی عراق در مواجهه با کشورهای ترکیه و ایران داشته است؟. فرضیه اصلی مطرح‌شده این است که تغییرات اقلیمی به‌عنوان یک عامل تقویت‌کننده تهدید، موجب بازنگری عراق در روابط خارجی خود به‌ویژه در زمینه منابع آبی و زیست‌محیطی شده است. روش تحقیق این پژوهش تحلیلی-توصیفی بوده و داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهند که کاهش منابع آبی ناشی از سدسازی ترکیه و تغییرات اقلیمی، عراق را به سمت همکاری با ترکیه برای مدیریت بهتر منابع آبی سوق داده است. در عین حال، ریزگردها و خشکسالی‌ها به‌عنوان چالش‌های مشترک عراق و ایران، زمینه‌ساز گسترش دیپلماسی زیست‌محیطی میان این دو کشور شده‌اند. این مقاله با ارائه رویکردی جامع به ارتباط میان تغییرات اقلیمی و سیاست خارجی، راهبردهایی برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای و تقویت همکاری‌های بین‌المللی پیشنهاد می‌کند. https://www.gahr.ir/article_241741_79b9c06a91552c2417b5f3ddb7e53923.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Redesigning the center of the neighborhood and bazaar (case study: Sorkhab neighborhood of Tabriz) بازطراحی مرکزمحله و بازارچه (نمونه موردی: محله سرخاب تبریز) 482 530 197955 10.22034/gahr.2024.456518.2123 FA مهدی قاسمی دانشگاه تهران محمد هادی امین زاده دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران Journal Article 2024 05 09 A city is a social arena on a natural area that humans have built to meet their needs, along with comfort and social relations. Urban life is the peak of evolution of human groups in the same era. Until a few decades ago, living inside the city walls was considered a great privilege for citizens, but with the emergence of the industrial revolution and the development of small and large industries inside the city limits, the amount of environmental pollution gradually increased, and life inside the cities faced difficulties. became With the development of technological deterrence and the expansion of various types of railway lines, citizens who had a better financial situation flowed to the suburbs and suburbanization became common, thus the economic and social value of the old fabric of the cities was practically reduced.<br>Meanwhile, one should not neglect the concept of neighborhood. The emergence of concepts such as neighborhood and how people live collectively is rooted in their social behavior, which is also derived from the specific culture of that time and place. In the past, the neighborhood had special concepts and values of residence for ethnic, racial, religious and trade groups, which in a coherent and continuous physical structure, in addition to providing services to the residents, created a sense of identity and belonging in the residents of the neighborhood and solidarity and cohesion in the whole fabric of the neighborhood. has been doing<br>In this research, while dealing with the theoretical foundations of intervention in old contexts, the approach of new urban planning and its application in organizing and improving old urban contexts was also discussed, and then, in order to build the capacity of the new urban planning model, "Sarkhab" neighborhood, which is one of the historical neighborhoods of Tabriz is selected. شهر عرصه‌ای اجتماعی است بر یک پهنه‌ی طبیعی که انسان‌ها جهت رفع نیاز‌های خویش، به همراه رفاه و آسایش و داشتن مناسبات اجتماعی آن را برپا داشته‌اند. زندگی شهرنشینی اوج تکامل گروه‌های انسانی در همان عصر است. تا چند دهه پیش، زندگی در داخل باروی شهر، امتیاز بزرگی برای شهروندان محسوب می‌شد، اما با بروز انقلاب صنعتی و توسعه‌ی صنایع کوچک و بزرگ در داخل حریم شهر به تدریج بر میزان آلودگی‌های زیست محیطی افزوده شد و زندگی در داخل شهر‌ها با مشکل روبرو گردید. با توسعه‌ی جبر تکنولوژیکی و گسترش انواع خطوط ریلی، شهروندانی که از وضع مالی بهتـری بر خوردار بودند به حومه‌ها سرازیر شدند و حومه‌نشینی رایج گردیده، بدین ترتیب عملاً از ارزش اقتصادی و اجتماعی بافت قدیم شهر‌ها کاسته شد.<br>در این میان نباید از توجه به مفهوم محله غافل شد. پیدایش مفاهیمی چون محله و چگونگی زندگی جمعی مردم، ریشه در رفتار اجتماعی آن‌ها داشته که آن هم برگرفته از فرهنگ خاص آن زمان و مکان می‌باشد. محله در گذشته دارای مفاهیم و ارزش‌های خاص سکونتی برای گروه‌های قومی نژادی، مذهبی و صنفی بوده که در یک ساختار کالبدی منسجم و پیوسته، علاوه بر خدمات‌دهی به ساکنین، باعث ایجاد حس هویت و تعلق در اهالی محله و همبستگی و انسجام در کل بافت محله می‌کرده است.<br>در این تحقیق ضمن پرداختن بـه مبانی نظری مداخله در بافت هـای قـدیمی، به رویکرد شهرسازی جدید و کاربرد آن در ساماندهی و بهسازی بافت هـای قـدیـم شهری نیز پرداخته شده و سپس جهت ظرفیت‌سازی الگوی شهرسازی جدید، محله‌ی “سرخاب” که یکی از محلات تاریخی تبریز می‌باشد، انتخاب شده است. https://www.gahr.ir/article_197955_37579ca561865c021f229365b4f25c43.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Analyzing and compiling strategies for creating the city ecosystem Study area: Ahvaz city تحلیل و تدوین راهبردهای ایجاد بوم شهر منطقه مورد مطالعه: شهر اهواز 531 552 202423 10.22034/gahr.2024.471433.2223 FA فاطمه نوار باف دانشگاه شهید چمران اهواز 0000-0001-9527-3113 مهدی مه آبادی پور دانشگاه خوارزمی تهران 0009-0001-5746-2252 Journal Article 2024 08 03 Ahvaz city has unique potentials and challenges to become an eco-city due to its geographical location and special climatic conditions. This research has been done with the aim of analyzing and compiling strategies for creating urban ecosystems in Ahvaz, using conceptual frameworks and theoretical foundations of urban ecosystems and sustainable development. The research method is descriptive-analytical and the data is collected through library and field studies. The results of the research show that in order to realize the urban environment in Ahvaz, attention should be paid to the integration and coordination between environmental, social, economic, managerial and technical aspects.From an environmental point of view, reducing air, using renewable energy, water management and increasing green space are the main priorities. In the social dimension, it is important to strengthen the sense of social belonging, increase participation and public education. In the economic field, sustainable investment and the use of local resources help for the sustainable development of the city. From a management point of view, coordination between institutions and the use of new management technologies are important solutions. In the technical aspect, the design of green technologies and environmentally friendly buildings is suggested.Finally, by implementing these strategies, the city of Ahvaz can become a sustainable city ecosystem that is sustainable both from an environmental and social and economic point of view. Achieving this goal requires cooperation and coordination between all stakeholders, including citizens, city managers and investors. شهر اهواز با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی خاص خود، پتانسیل‌ها و چالش‌های منحصر به فردی برای تبدیل شدن به یک بوم شهر دارد. این پژوهش با هدف تحلیل و تدوین راهبردهای ایجاد بوم شهر در اهواز، با استفاده از چارچوب‌های مفهومی و مبانی نظری بوم شهرها و توسعه پایدار انجام شده است. روش پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که برای تحقق بوم شهر در اهواز باید به یکپارچگی و هماهنگی بین ابعاد محیطی، اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی و فنی توجه شود. از منظر محیطی، کاهش آلودگی هوا، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت منابع آب و افزایش فضای سبز از اولویت‌های اساسی هستند. در بعد اجتماعی، تقویت حس تعلق اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندان و آموزش عمومی اهمیت دارد. در زمینه اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری پایدار و استفاده بهینه از منابع محلی به توسعه پایدار شهر کمک می‌کند. از منظر مدیریتی، هماهنگی بین نهادها و استفاده از فناوری‌های نوین مدیریتی از جمله راهکارهای مهم محسوب می‌شوند. در بعد فنی نیز، استفاده از تکنولوژی‌های سبز و طراحی ساختمان‌های سازگار با محیط زیست پیشنهاد می‌شود. در نهایت، با اجرای این راهبردها، شهر اهواز می‌تواند به یک بوم شهر پایدار تبدیل شود که هم از لحاظ زیست محیطی و هم از لحاظ اجتماعی و اقتصادی پایداری داشته باشد. تحقق این هدف نیازمند همکاری و هماهنگی بین تمامی ذینفعان از جمله شهروندان، مدیران شهری و سرمایه‌گذاران است. https://www.gahr.ir/article_202423_8ea525bf875f42e442bf421715c8906e.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 05 Assessment of Livelihood Sustainability in Rural Settlements Surrounding the City of Arak. سنجش پایداری معیشت در سکونتگاههای روستایی پیرامون شهر اراک. 553 569 238216 10.22034/gahr.2026.568309.2651 FA نرگس فلاحی دانشگاه خوارزمی تهران وحید ریاحی دانشگاه خوارزمی تهران 0000-0002-6970-0625 Journal Article 2025 12 23 Studies by the World Bank and various international researchers have identified the sustainability of rural livelihoods as an important pathway for reducing poverty in rural areas. Sustainable livelihood relies on the capabilities, assets, and activities required for living, and is considered a key and modern approach in sustainable development and the empowerment of the rural poor.<br><br>This study aims to assess the sustainability of rural livelihoods across various dimensions and components, examining the status of sustainable livelihood indicators in four rural settlements surrounding the city of Arak, namely Aghilabad, Gavar, Enjedan, and Amanabad. The key components evaluated in this research include human, social, physical, financial, and natural capitals within the framework of sustainable rural livelihoods. The research method is descriptive–analytical, and the statistical population consists of 2,278 households with a total population of 7,736 individuals. Data were collected through a questionnaire based on indicators and items of sustainable livelihood. The findings indicate, first, that the overall level of livelihood sustainability in the studied villages is low. Second, among the four villages, Enjedan—followed by Aghilabad—shows relatively better conditions. Finally, among the components of the sustainable rural livelihood framework, natural capital ranks the highest, while human capital has the lowest score, likely due to the overexploitation of natural resources and environmental fragility in the rural areas surrounding the city of Arak. مطالعات بانک جهانی و تحقیقات بین‌المللی پایدار ساختن معیشت روستایی را راهی مهم برای کاهش فقر در روستاها معرفی کرده‌اند. معیشت پایدار بر توانایی‌ها، دارایی‌ها و فعالیت‌های لازم برای زندگی تکیه دارد و رویکردی جدید و کلیدی در توسعه پایدار و توانمندسازی فقرا در مناطق روستایی است. این تحقیق با هدف سنجش پایداری معیشت روستاییان در ابعاد و مولفه های مختلف، به وضعیت شاخص‌های معیشت پایدار در چهار روستای پیرامون شهر اراک به نام های عقیل‌آباد، گوار، انجدان و امان‌آباد پرداخته است. مولفه های کلیدی مورد بررسی در این تحقیق، سرمایه های انسانی، اجتماعی، فیزیکی، مالی و طبیعی روستاییان و در چارچوب معیشت پایدار روستایی بوده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل ۲۲۷۸ خانوار با جمعیت ۷۷۳۶ نفر است. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای مبتنی بر شاخص ها و گویه های معیشت پایدار جمع‌آوری شده‌اند. نتایج نشان داد نخست، در مجموع سطح پایداری معیشت در روستاهای مورد بررسی پایین بوده است. دوم، در بین روستاهای مورد مطالعه، روستای انجدان و پس از آن عقیل اباد وضعیت بهتری داشته اند. در نهایت، در بین مولفه های چارچوب معیشت پایدار روستایی، سرمایه طبیعی بالاترین رتبه و سرمایه انسانی کمترین نرخ را داشته که احتمالا بنا بر بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی روستاهای ناحیه و شکنندگی محیط طبیعی در روستاهای پیرامونی شهر اراک است. https://www.gahr.ir/article_238216_5921b4734bc21200299c4ecd359bd0ba.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Ranking of Regions in Qom city in terms of quality of life indicators سطح بندی مناطق شهر قم از نظر شاخص های کیفیت زندگی 570 594 197946 10.22034/gahr.2024.455287.2112 FA رحمن باباخانی گروه جغرافیا – برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران عطا غفاری گیلانده استاد گروه جغرافیا - برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-8145-4818 علیرضا محمدی استاد گروه جغرافیا – برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-3327-0942 Journal Article 2024 05 02 Abstract<br>Today, urban districts are facing important challenges in environmental fields, social deprivation, insecurity, unemployment, lack of housing and inadequate urban services, which greatly reduce the quality of urban life. The quality of life and its measurement may never have been as extensive as it is today, and in this field, various studies have been conducted at the national and transnational levels, and each study has different indicators depending on its goals; But what is clear indicates the existence of a relatively high consensus in many subjective and objective indicators. In this regard, the aim of the current research is Ranking of Regions in Qom city in terms of quality of life indicators. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The data collection tool consisted of documentary studies and surveys through the distribution of questionnaires. The statistical population of the research includes 390 citizens of the eight regions of Qom city, who were randomly selected and questioned. In order to analyze data from multi-criteria decision-making models including Shannon entropy and Vikor and SPSS software including statistical tests one-sample T, U-Man-Whitney, correlation Pearson, ANOVA and linear regression were used. Based on the Vikor model, eight regions of the city were ranked in four levels, where regions 4 and 8 were placed at the first level and other areas at the next levels. According to the results of the research, it is necessary for the city managers to pay equal attention to providing the necessary facilities and services to the citizens of the regions in order to increase their level of satisfaction and improve their quality of life. Abstract<br>Today, urban districts are facing important challenges in environmental fields, social deprivation, insecurity, unemployment, lack of housing and inadequate urban services, which greatly reduce the quality of urban life. The quality of life and its measurement may never have been as extensive as it is today, and in this field, various studies have been conducted at the national and transnational levels, and each study has different indicators depending on its goals; But what is clear indicates the existence of a relatively high consensus in many subjective and objective indicators. In this regard, the aim of the current research is Ranking of Regions in Qom city in terms of quality of life indicators. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The data collection tool consisted of documentary studies and surveys through the distribution of questionnaires. The statistical population of the research includes 390 citizens of the eight regions of Qom city, who were randomly selected and questioned. In order to analyze data from multi-criteria decision-making models including Shannon entropy and Vikor and SPSS software including statistical tests one-sample T, U-Man-Whitney, correlation Pearson, ANOVA and linear regression were used. Based on the Vikor model, eight regions of the city were ranked in four levels, where regions 4 and 8 were placed at the first level and other areas at the next levels. According to the results of the research, it is necessary for the city managers to pay equal attention to providing the necessary facilities and services to the citizens of the regions in order to increase their level of satisfaction and improve their quality of life. https://www.gahr.ir/article_197946_908c5f209e720ea135fc9e6137ed541f.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 07 Defense planning and location of urban shelters with passive defense approach (case study: Urmia city) آمایش دفاعی و مکان یابی پناهگاه های شهری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: شهر ارومیه) 595 611 197963 10.22034/gahr.2024.457959.2134 FA خدیجه جوان دانشگاه ارومیه 0000-0002-1005-5051 علیرضا عزیزی دانشگاه ارومیه میر نجف موسوی دانشگاه ارومیه 0000-0002-4814-5351 Journal Article 2024 05 16 Urban defense planning is a process that tries to reduce vulnerability by reviewing the spatial organization of a city and increase its stability and defense resistance against hostile enemy attacks. Since the vulnerability of cities is one of the causes of reducing the urban security factor, and shelters are one of the important components of increasing the safety factor at the level of cities in the face of dangers, in the present research, which was carried out in a descriptive and analytical method, it was tried to determine the most suitable place for the construction of urban shelters in Urmia city. Building a shelter is one of the indicators of passive defense, which is considered necessary to maintain human resources and facilities. For this purpose, today, locating using multi-criteria decisions and with the help of geographic information systems plays an essential role in determining the location of urban shelters. In this research, the Analytical Hierarchy Process (AHP) was used for weighting the 10 criteria in Super Decision software. Also, a pairwise comparison of criteria and location was done using the fuzzy method in ArcGIS. In the urban zoning of Urmia and the location of urban shelters, which was finally obtained by combining the maps of the criteria used in this research, 21% of the total area of Urmia (equivalent to 14 km2) is in a favorable condition, 30% (equivalent to 20 km2) in a relatively favorable condition, 26% (equivalent to 17 km2) in an average condition, 17% (equivalent to 11 km2) is in a relatively unfavorable condition and 6% (equivalent to 4 km2) is in an unfavorable condition in terms of the construction of urban shelters. آمایش پدافند شهری فرآیندی است که با بازبینی سازمان‌دهی فضایی یک شهر در کاهش آسیب‌پذیری و افزایش پایداری و مقاومت پدافندی آن در برابر حملات خصمانه دشمن تلاش می‌کند. از آنجایی که آسـیب‌پذیری شهرها از علل کاهش ضریب امنیت شهری و پناهگاه‌ها از مؤلفه‌های مهم افـزایش ضـریب ایمنـی در سطح شهرها در مواجهه با مخاطرات است، در تحقیق حاضر، که به شیوة توصیفی تحلیلی انجام شـده، سـعی شـده مناسـب‌تـرین مکان جهت احداث پناهگاه‌های شهری در سطح کلانشهر ارومیه تعیین شـود. احداث پناهگاه یکی از شاخصه‌های پدافند غیرعامل می‌باشد که برای حفظ نیروی انسانی و تاسیسات امری ضرورری تلقی می شود. به همین منظور امروزه مکان‌یابی با استفاده از تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره و با کمک سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی نقش اساسی در تعیین محل پناهگاه-های شهری دارد. در این تحقیق از روش تحلیل سلسه‌مراتبی (AHP) برای وزن‌دهی به معیارهای 10 گانه در نرم افزار Super Decision استفاده شد. همچنین مقایسه زوجی معیارها و مکان‌یابی به روش فازی در محیط ArcGIS صورت گرفت. در پهنه‌بندی شهری ارومیه و مکان‌یابی پناهگاه‌های شهری که نهایتا از تلفیق نقشه‌های معیارهای مورد استفاده در این پژوهش به دست آمد، 21 درصد از کل سطح کلانشهر ارومیه (معادل 14 کیلومتر مربع) در وضعیت مطلوب، 30 درصد (معادل 20 کیلومتر مربع) در وضعیت نسبتا مطلوب، 26 درصد (معادل 17 کیلومتر مربع) در وضعیت متوسط، 17 درصد (معادل 11 کیلومتر مربع) در وضعیت نسبتا نامطلوب و 6 درصد (معادل 4 کیلومتر مربع) در وضعیت نامطلوبی از نظر احداث پناه‌گاه‌های شهری قرار دارد. https://www.gahr.ir/article_197963_ae5d83c95a0027836469e6fb224430fe.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2025 09 23 Analysis of the spatial-spatial distribution of urban services with the land planning approach using GIS, case study: Samaveh city تحلیل توزیع فضایی ـ مکانی خدمات شهری با رویکرد آمایش سرزمین با استفاده از GIS، در شهر سماوه (کشور عراق) 612 627 203731 10.22034/gahr.2024.472885.2234 FA محمد عواد ناصر گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران علیرضا جمشیدی گروه جغرافیا - دانشگاه ارومیه 0000-0002-3594-4365 Journal Article 2024 08 11 At the end of the last century, different cities in the world have experienced rapid growth. These rapidly changing urban landscapes can create new opportunities for economic growth, but these same processes can create spatial inequalities within the administrative boundaries of cities. By using new and comprehensive geographic data that describes, maps and examines a dimension of urban spatial inequality, it is possible to know the status of access to urban facilities and services by citizens in the boundaries of cities. Based on what was said, The main goal of the current research is to analyze the spatial-spatial distribution of urban services with the approach of land use using GIS, in the city of Samavah, which was carried out in the general framework of descriptive research. The statistical population of this research includes 31 localities of Samawe city located in Al Muthani province of Iraq. Data analysis has been done using GIS software and various models, including Shannon's entropy coefficient and spatial statistics (spatial autocorrelation model). The preliminary results of the survey of existing urban services in Samaveh city showed that 38.4% of the urban area of the studied localities had high and very high level of utility services, which is equal to 36.01 square kilometers of Samaveh city. Also, 25.83 percent (24.22 square kilometers) is in the medium level of utility and 35.74 percent of the total surface of the studied area has low and relatively low utility. The results of the spatial analysis showed that the score of the nearest neighbor index (NNR) obtained for urban services in Samave city was equal to 0.566. Also, the extracted z-score is equal to -24.85, which is significant at the 95% level. Therefore, based on this information, it can be acknowledged that the selected services are scattered in Samah city. در اواخر قرن گذشته، شهرهای مختلف جهان رشد سریعی را تجربه کرده‌اند. این مناظر شهری که به سرعت در حال تغییر هستند می‌توانند فرصت‌های جدیدی برای رشد اقتصادی ایجاد کنند، اما همین فرآیندها می‌توانند نابرابری‌های فضایی را در داخل مرزبندی‌های اداری شهرها ایجاد کنند. با استفاده از داده‌های جدید و جامع جغرافیایی که یک بعد از نابرابری فضایی شهری را توصیف، نقشه‌برداری و بررسی می کند، می‌توان وضعیت دسترسی به امکانات و خدمات شهری توسط شهروندان را شناخت. براساس آنچه که گفته شد، هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل توزیع فضایی - مکانی خدمات شهری با رویکرد آمایش سرزمین با استفاده از GIS، در شهر سماوه بوده که در چارچوب کلی تحقیقات توصیفی به انجام رسیده است. جامعه آماری این پژوهش شامل محلات 31گانه شهر سماوه واقع در استان المثنی کشور عراق است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار GIS و مدل های مختلفی از جمله ضریب آنتروپی شانون و آمار فضایی (مدل خود همبستگی فضایی) انجام گرفته است. نتایج اولیه بررسی خدمات شهری موجود در شهر سماوه نشان داد، 4/38 درصد از پهنه شهری محلات مورد مطالعه دارای سرویس دهی خدمات شهری در سطح مطلوبیت زیاد و خیلی زیاد بوده که این مقدار برابر با 01/36 کیلومتر مربع از شهر سماوه است. همچنین، 83/25 درصد (22/24 کیلومترمربع) در سطح مطلوبیت متوسط و 74/35 درصد از سطح کل محدوده مورد مطالعه در محدوده سرویس دهی خدمات شهری دارای مطلوبیت کم و نسبتا کم می باشد. نتایج تحلیل فضایی نشان داد، نمره شاخص نزدیکترین همسایه (NNR) بدست آمده برای خدمات شهری در شهر سماوه برابر با 566/0 بوده است. همچنین z-score استخراج شده برابر با 85/24- بوده که این اطلاعات در سطح 95 درصد معنی دارد است. بنابراین براساس این اطلاعات می توان اذعان داشت که خدمات انتخابی در شهر سماه به صورت خوشه ای پراکنده شده اند. https://www.gahr.ir/article_203731_3597692158d60a57f6699c8229651077.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 10 Evaluating the impact of sidewalks on the increase of social factors (case example: comparing the Ferdowsi sidewalk in Sanandaj with the cultural sidewalk in Rasht) ارزیابی تاثیر پیاده راه ها بر افزایش تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: مقایسه پیاده راه فردوسی سنندج با پیاده راه فرهنگی رشت) 628 642 200239 10.22034/gahr.2024.465712.2195 FA نوید سعیدی رضوانی استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسالمی، قزوین، ایران 0000-0002-7585-2190 سنا محمدی گروه شهرسازی، واحد تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-0063-3492 Journal Article 2024 07 03 The current research is in the field of investigating the remains of the changes in the functions of urban streets from the vehicular axis to the pedestrian axis. The descriptive research method is an analysis that has been done using a survey. A researcher-made questionnaire was used to collect data. The statistical population of citizens of Sanandaj and Rasht, who were all over 18 years old. The statistical population of the research includes citizens of Rasht with a population of 639,951 and citizens of Sanandaj with a population of 414,069 according to the 1995 census. Using Cochran's formula, the sample size is 384 people for Rasht city and 381 people for Sanandaj city. SPSS software was used for data analysis.The results of the test showed that Rasht's cultural sidewalk has taken more effective measures in terms of increasing social interactions, while Ferdowsi Sanandaj's sidewalk was more effective in terms of physical and accessibility and did not consider the social aspects of the sidewalk. پژوهش حاضر در زمینه بررسی آثار برجای مانده از تغییر کارکرد های خیابان های شهری از محور سواره به محور پیاده می باشد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است که با استفاده از پیمایش صورت گرفته است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آماری شهروندان سنندج و رشت که همه بالای 18 سال سن داشتند. جامعه آماری تحقیق شامل شهروندان شهر رشت با جمعیت 639951 نفر و شهروندان سنندج با جمعیت 414069 بر طبق سرشماری سال 95 می باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای شهر رشت 384 نفر و برای شهر سنندج 381نفر می باشد.جهت تحلیل داده از نرم افزار spss استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون نشان داد که پیاده راه فرهنگی رشت از لحاظ افزایش تعاملات اجتماعی اقدامات موثر تری انجام داده است در حالی که پیاده راه فردوسی سنندج بیشتر از لحاظ کالبدی و دسترسی موثر بوده و جنبه های اجتماعی پیاده راه را در نظر نگرفته است. https://www.gahr.ir/article_200239_d42917b4e99e2bc4dd34e56821f8fe04.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Analysis of development levels of Ahvaz metropolitan areas واکاوی سطوح توسعه یافتگی مناطق کلانشهر اهواز 643 663 200238 10.22034/gahr.2024.464872.2183 FA مهیار سجادیان دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0001-5432-2433 محمد علی فیروزی استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، اهواز، ایران. احمد پوراحمد استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، تهران، ایران. Journal Article 2024 06 26 Achieving development is an aspiration of many countries and cities of the world; And including Iran are seeking to achieve it. But the problem is that in the metropolis of Ahvaz, despite all the efforts, this metropolis is facing many problems that have not been hidden from anyone; And the development of this center has made the important and oil-rich province a serious question mark. Due to the importance of the subject, this study aimed to identify the weak links in the development chain in the eight regions of Ahvaz metropolis. This article is in the category of applied research; Which was question-based; And has been done in an exploratory research method in order to answer the research questions. The method of data collection was library-documentary; Data collected from sources, in the framework of 79 variables and 9 development dimensions, using gray analysis, Shannon entropy weighting, K Means Cluster method, Friedman ranking test, Spearman correlation test and scattering coefficient Were analyzed. Arc GIS software was used for mapping and zoning. Based on the research findings, spatially, areas six, five and eight; And in terms of development dimensions, the three socio-economic, environmental and infrastructure dimensions are weaker development links in the metropolis of Ahvaz. At the end, solutions were proposed to overcome the current situation. دستیابی به توسعه، آرمانی است که بسیاری از کشورها و شهرهای جهان؛ و از جمله ایران به دنبال دستیابی به آن می باشند. اما مسئله این است که در کلانشهر اهواز، علیرغم تمام تلاش ها، این کلانشهر با مشکلات زیادی مواجه می باشد که بر کسی پوشیده نبوده؛ و توسعه یافتگی این مرکز استان مهم و نفت خیز را با علامت سوال جدی مواجه ساخته است. این پژوهش با توجه به اهمیت موضوع، به هدف شناسایی حلقه های ضعیف زنجیرۀ توسعه در مقیاس مناطق هشت گانۀ کلانشهر اهواز به تحقیق پرداخت. این مقاله در زمرۀ پژوهش های کاربردی محسوب می گردد؛ که سوال محور بوده؛ و با روش تحقیق اکتشافی در راستای پاسخ به سوال های تحقیق انجام یافته است. روش گردآوری داده ها، کتابخانه ای- اسنادی بوده؛ که داده های گردآوری شده از منابع، در چارچوب 79 متغیر و 9 بعد توسعه، با بهره گیری از روش های تحلیل خاکستری، وزن دهی آنتروپی شانون، خوشه بندی با روش K Means Cluster، آزمون رتبه بندی فریدمن، آزمون همبستگی اسپیرمن و ضریب پراکندگی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. ضمن این که برای نقشه سازی و ارائۀ پهنه بندی از نرم افزار Arc GIS استفاده گردید. بر مبنای یافته های تحقیق، به لحاظ مکانی، مناطق شش، پنج و هشت؛ و از جهت ابعاد توسعه، به ترتیب، سه بعد اجتماعی- اقتصادی، زیست محیطی و زیرساختی حلقه های ضعیف تر توسعه در کلانشهر اهواز می باشند. در انتها نیز راهکارهایی در راستای برون رفت از وضعیت موجود پیشنهاد گردید. https://www.gahr.ir/article_200238_e55b2a2c31fc77951b696cb95729c9f4.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 Environmental Consequences of Building Violations and Urban Land Use Changes پیامدهای زیست‌محیطی تخلفات ساختمانی و تغییرات کاربری زمین شهری 664 687 197952 10.22034/gahr.2024.456128.2120 FA رویا مقابلی دانشجوی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. علیرضا محمدی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0002-3327-0942 محمدحسن یزدانی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0001-8088-6910 Journal Article 2024 05 08 In recent decades, the ever-increasing construction activities have led to a rise in construction violations, which have severe environmental consequences. Addressing environmental issues, promoting sustainable housing systems, and preventing infringement on citizens' rights can ensure minimum quality of life standards. Should construction violations be overlooked and merely resolved through fines, countless urban issues would arise. This research examines the environmental consequences arising from construction violations and urban land use transformations. The environmental objectives of land use planning and activity organization include mitigating the detrimental effects of land use changes, preventing the depletion of non-renewable resources, preserving ecosystems, and utilizing alternative resources, energy sources, and valuable sites. This paper is considered fundamental research, categorizing and analyzing the environmental impacts of construction violations and urban land use through an analytical-descriptive approach. The findings reveal that these violations contribute to water and soil pollution, vegetation destruction, increased air pollution, noise pollution and vibrations, alterations in the hydrological cycle, and heightened risks of natural disasters, directly and indirectly causing urban environmental degradation and threatening citizens' health. Ultimately, solutions are proposed to mitigate these consequences, including legal compliance, green space preservation, waste management, and cultural development. Therefore, considering the environmental impacts of land use planning decisions, implementing effective land use planning and executive policies, and adopting measures to reduce any adverse effects are imperative. در دهه‌های اخیر، افزایش روزافزون در ساخت‌و‌سازها باعث افزایش تخلفات ساختمانی شده است که پیامدهای جدی برای محیط‌زیست دارد. توجه به مسائل زیست‌محیطی و مسائل پایداری نظام سکونت و جلوگیری از تضییع حقوق شهروندی می‌تواند شرایط حداقل کیفیت زندگی را فراهم آورد، چه بسا با کوچک شمردن یک تخلف ساختمانی و حل و فصل آن با تعیین جریمه، مسائل بی‌شماری در سطح شهر به وجود آید. این پژوهش به بررسی پیامدهای زیست‌محیطی ناشی از تخلفات ساختمانی و تغییرات کاربری اراضی شهری پرداخته است. اهداف زیست‌محیطی کاربری زمین و آمایش فعالیت‌ها، کاهش اثرات مخرب تغییر کاربری‌ها، جلوگیری از تخریب منابع تجدیدناپذیر، حفظ اکوسیستم و استفاده از منابع و انرژی‌های جایگزین و مکان‌های با ارزش می‌باشد. مقاله حاضر از نوع تحقیقات بنیادی محسوب می‌شود و پیامدهای زیست‌محیطی تخلفات ساختمانی و کاربری زمین شهری، دسته‌بندی و در نهایت با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی بررسی و ارائه گردیده است. نتایج نشان داد که پیامدهای زیست‌محیطی این تخلفات، شامل آلودگی آب و خاک، تخریب پوشش گیاهی، افزایش آلودگی هوا، آلودگی صوتی و ارتعاشات، تغییرات در چرخه هیدرولوژیکی و افزایش خطر بلایای طبیعی می‌باشد که این عوامل به‌طور مستقیم و غیرمستقیم باعث تخریب محیط‌زیست شهری و تهدید سلامت شهروندان می‌شوند. در پایان، راهکارهایی جهت کاهش این پیامدها ارائه شده است که رعایت قوانین، حفظ فضاهای سبز، مدیریت پسماند‌ها و فرهنگ‌سازی از جمله آن‌ها هستند. بنابراین در نظر گرفتن اثرات زیست‌محیطی تصمیمات برنامه‌ریزی کاربری زمین، اجرای برنامه‌ریزی و سیاست‌های اجرایی مؤثر کاربری و اتخاذ تدابیری برای کاهش هرگونه اثرات منفی، ضروری می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_197952_45b07de91125a18f09a8febb61bace3d.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 The concern and attitude of the citizens of Shirvan city in water consumption and saving دغدغه و نگرش شهروندان شهر شیروان در مصرف و صرفه جویی آب 688 706 200441 10.22034/gahr.2024.466098.2194 FA ناهید باقری مراغه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان آزاده رضائی نسب دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد، شیروان، ایران. 0009-0009-3863-3747 زهرا نوروزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان Journal Article 2024 07 03 Climate change is one of the most important challenges that affects different parts of human life on earth. These adverse effects of climate change will change production conditions, reduce agricultural production, reduce household income, and ultimately endanger the food security of urban communities. The present study was prepared with the aim of understanding the water consumption concerns of the people of Shirvan city. The collected data is a random sample of households living in Shirvan city. In this research, 30 households were questioned.The selection of research samples in the studied community was random. The research method in this research is descriptive and analytical based on its nature, descriptive-survey research in terms of obtaining facts, and practical in terms of purpose. The variables are included in the questionnaire with a 5-point Likert scale. The collected data has been analyzed with the help of spss statistical software and single sample t-test. The data has been analyzed with 5% error and 95% confidence. The results obtained from this research indicate that the people of this city have not followed the correct pattern of water consumption and they need culturalization and providing correct patterns of water consumption. تغییرات آب و هوایی یکی از مهم ترین چالش هایی است که بخش های مختلف زندگی انسان را روی زمین تحت تاثیر قرار می‌دهد. این آثار سوء تغییرات اقلیم، سبب تغییر شرایط تولید، کاهش تولیدات کشاورزی، کاهش درآمد خانوار و در نهایت، سبب به مخاطره انداختن امنیت غذایی اجتماعات شهری نیز خواهد شد. پژوهش حاضر با هدف شناخت دغدغه مصرفی اب مردم شهر شیروان تهیه شده است. داده های جمع آوری شده یک نمونه تصادفی از خانوارهای ساکن شهر شیروان می‌باشد. دراین تحقیق 30 خانوار مورد پرسشگری قرارگرفتند. انتخاب نمونه های تحقیق در جامعه مورد مطالعه تصادفی بوده است. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس ماهیت، توصیفی و تحلیلی و از لحاظ دستیابی به حقایق از نوع تحقیقات توصیفی-پیمایشی و از لحاظ هدف کاربردی می‌باشد. متغیرها با طیف 5تایی لیکرت در پرسشنامه قرار گرفته اند. داده های جمع اوری شده به کمک نرم افزار اماری spss و ازمون t تک نمونه‌ای مورد تجزیه و تحلیل و استنتاج نهایی قرار گرفته است .داده ها با خطای 5 درصد و اطمینان 95 درصد مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج بدست آمده از این تحقیق گویاست که مردم این شهر از الگوی صحیح مصرف اب پیروی نکرده و نیازمند فرهنگ سازی، وارائه الگوهای صحیح مصرف اب هستند. https://www.gahr.ir/article_200441_ac19cf0533b78b71591c6a14848da13a.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 Evaluation of the role of the corona virus epidemic on housing prices and rents in Yasouj city ارزیابی نقش همه گیری ویروس کرونا بر قیمت مسکن و اجاره‌بها در شهر یاسوج 707 734 200965 10.22034/gahr.2024.468250.2212 FA یونس غلامی دانشیار گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، کاشان، ایران عاطفه فولادی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری سهام یزدانبخش کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری Journal Article 2024 07 17 The coronavirus was an infectious disease caused by severe acute respiratory syndrome that the World Health Organization (WHO) classified this epidemic as a global pandemic, this epidemic has severely affected many social and economic activities that One of the sectors is housing. As one of the important economic sectors, the housing sector has a close and extensive relationship with other economic sectors of every country and affects it. Yasouj city is considered to be one of the small cities, but it is very important because it is the center of the province. The research method of this research was a survey and the tool for collecting information in this research was a questionnaire. The Corona questions (8 questions) were made by the researcher and the market performance (4 questions) and financial performance (4 questions) were extracted from the research of Morgan et al. (2013). The statistical population of this research is the residents of Yasouj city, and 180 people were randomly selected based on the Sample power software. The method used in this research was SEM-AMOS (structural equations) method to test the research hypotheses and SPSS 21 software was used to perform the desired statistical methods. The results of the research showed that Corona has a direct and significant effect on housing prices and rents in Yasouj city. According to this conclusion, the research showed that due to the role of Corona on housing prices and rents in Yasuj city, it caused inflation and high prices and customer dissatisfaction with prices and rents in Yasuj city. کروناویروس یک بیماری عفونی ناشی از سندرم حاد تنفسی شدید بود که سازمان بهداشت جهانی (WHO)این اپیدمی را به عنوان یک بیماری همه گیر جهانی طبقه بندی کرده، این همه گیری فعالیت های اجتماعی و اقتصادی متعددی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است که یکی از بخش ها، مسکن می باشد بخش مسکن به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصادی، ارتباط نزدیک و گسترده‌ای با سایر بخش‌های اقتصادی هر کشور دارد و بر آن تأثیر می‌گذارد. شهر یاسوج با توجه به اینکه جز شهرهای کوچک به‌حساب می‌آید ولی باتوجه به مرکز استان بودن از اهمیت زیادی برخوردار است. روش تحقیق این پژوهش به‌صورت پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه بود. که سؤالات کرونا (8 سؤال) محقق ساخته و عملکرد بازار (4 سؤال) و عملکرد مالی (4 سؤال) از تحقیق مورگان و همکاران (2013) استخراج‌شده است. جامعه آماری این پژوهش ساکنین شهر یاسوج هستند که در این بین براساس نرم افزار Sample power تعداد 180 نفر به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. روش مورداستفاده در این پژوهش برای آزمون کردن فرضیه‌های تحقیق از روش SEM-AMOS (معادلات ساختاری) استفاده شد و برای انجام روش‌های آماری موردنظر از نرم‌افزار SPSS 21 استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که کرونا بر قیمت مسکن و اجاره‌بها در شهر یاسوج تأثیر مستقیم و معناداری دارد. بنا بر این نتیجه‌گیری تحقیق نشان داد که با توجه نقش کرونا بر قیمت مسکن و اجاره‌بها در شهر یاسوج موجب تورم و گرانی و نارضایتی مشتریان نسبت به قیمت و اجاره‌بها در شهر یاسوج گردید. https://www.gahr.ir/article_200965_63035da0577b392f396e7bd9f50c1836.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 Analysis of palynological studies in Iran تحلیل مطالعات پالینولوژی در ایران 735 763 201694 10.22034/gahr.2024.467622.2206 FA مریم اسکندری یاور گروه آب و هواشناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0005-4652-5923 مهری اکبری دانشیار، گروه آب و هواشناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0001-5711-2490 Journal Article 2024 07 13 The knowledge of palynology has a significant potential to help other sciences in clarifying the dimensions of the past and present conditions of the studied scientific field. Investigations show that palynology has significant application in the field of paleoclimatology, paleobotany, archaeology, stratigraphy and determining the age of sediments during geological periods, determining the type of sedimentary formations in terms of evaluating the ability to produce formations for extracting fossil and fuel reserves, Melissopalynology, Entomopalynology, Forensic Medicine.<br><br>The studies that have been carried out in Iran are mainly in the field of geology with the focus on identifying the type of sediments, determining the age and hydrocarbon generation potential of the formation, paleoclimate-vegetation and botany to investigate the climatic conditions during past climate fluctuations and changes, botany with species recognition and Plant trees have been designed and implemented. which has been studied in this research. Therefore, topics include; Geology, paleoclimate-vegetation, botany, geology with fossil resources, archeology, paleoecology, melissopalynology. The method used in this research was library study and searching in the scientific reference databases of Maghiran, SID, ScienceDirect, etc. Based on the results of this research, the review of research conducted in the field of palynology showed that geological researchers have conducted the most palynological research, followed by botany and finally climatologists. چکیده<br><br>دانش پالینولوژی پتانسیل قابل توجهی برای کمک به سایر علوم دیگر در روشن شدن ابعاد شرایط گذشته و حال حوزه مورد مطالعه دارد. بررسی ها نشان می دهد که پالینولوژی در زمینه ی دیرینه آب وهواشناسی، دیرینه گیاه شناسی ، باستان شناسی، چینه نگاری و تعیین سن رسوبات طی دوره های زمین زشناسی، تعیین و جنس سازندهای رسوبی از نظر ارزیابی توان تولید سازندها برای استخراج ذخایر فسیلی و سوختی، گرده شناسی عسل ( Melissopalynology )، هوازی شناسی Entomopalynology) )، پزشکی قانونی کاربرد چشمگیری دارد. مطالعاتی که در ایران انجام شده عمده آن ها در حوزه زمین شناسی با محوریت شناسایی نوع رسوبات، تعیین سن و پتانسیل هیدروکربورزایی سازند، دیرینه اقلیم_ پوشش گیاهی و گیاه شناسی برای بررسی شرایط اقلیمی طی نوسانات و تغییرات اقلیمی گذشته، گیاه شناسی با بازشناسی گونه و تیره های گیاهی، طراحی و اجرا شده اند. که در این پژوهش به مطالعه این تحقیقات پرداخته شده است. بنابراین، موضوعات شامل؛ زمین شناسی، دیرینه اقلیم _پوشش گیاهی، گیاه شناسی، زمین شناسی با منابع فسیلی، باستان شناسی، دیرینه اکولوژی، گرده شناسی عسل می باشد. روش به کارگرفته شده در تحقیق حاضر مطالعه کتابخانه ای و جست وجو در پایگاه های استتنادی علمی مگیران، SID ، ScienceDirect و...بود. بر اساس نتایج این پژوهش، مرور تحقیقات انجام شده در زمینه پالینولوژی نشان داد که محققان زمین شناسی بیشترین ، بعد از آن گیاه شناسی و در آخر اقلیم شناسان پژوهش پالینولوژیکی انجام داده اند. https://www.gahr.ir/article_201694_bf75358958c2056f8f7862e84974718d.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Investigating and evaluating the effects of geotourist development on the geomorphosites of Chabahar city بررسی و ارزیابی اثرات توسعه ژئوتوریست بر ژئومورفوسایت‌های شهرستان چابهار 764 792 197966 10.22034/gahr.2024.458620.2141 FA زهرا نظری گزیک دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل ایران 0009-0008-8178-1916 موسی عابدینی استادگروه جغرافیای طبیعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل ایران 0000-0002-4243-4670 Journal Article 2024 05 21 Geotourism is a type of tourism that studies the natural environment, shapes and landforms because they are attractive. Today, tourism is rapidly becoming one of the main pillars of economic, social, cultural and political development. Due to this role and position, the tourism of a place can not only be effective in the development of that place, but it also affects the development process of some indicators in its surrounding environment. The purpose of this research is to investigate and evaluate the effect of badlands in Chabahar region on geotourism in the region, which includes 8 geosites (Marsian and miniature mountains, Chesh Ocean, Lipar lagoon, Goater bay, Derek beach, Ban-Mesiti caves, Big Darya beach, Gol Feshan Teng). was investigated. The current research is applied and of a descriptive-survey type, in which the method of data collection was document and survey using a questionnaire of experts and tourists; Also, M-GAM model and statistical tests using SPSS.26 and SmartPLS software were used to analyze the data. The results showed that Chabahar city has good tourism facilities and services due to the presence of tourist attractions and the presence of many domestic and foreign tourists. Darya Bohor Beach has the highest score in most of the investigated indicators. Tourism values have the highest score with 0.925 and scientific-educational values have the lowest score with 0.420. According to the acceptable numbers obtained for composite reliability and AVE, the validity of the questionnaires has been confirmed and its questions are suitable for the conditions. ژئوتوریسم نوعی گردشگری است که محیط‌زیست طبیعی، اشکال و لند فرمها را به دلیل جذاب بودن مورد مطالعه قرار می‌دهد. امروزه گردشگری به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. با توجه به همین نقش و جایگاه، گردشگری یک مکان نه تنها می‌تواند در توسعه آن مکان موثر باشد بلکه روند توسعه برخی شاخص‌ها در محیط پیرامون خود را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی و ارزیابی اثر بدلندهای منطقه چابهار بر ژئوتوریسم منطقه است که 8 ژئوسایت (کوه‌های مریخی و مینیاتوری، چشم اقیانوس، تالاب لیپار، خلیج گواتر، ساحل درک، غارهای بان‌مسیتی، ساحل دریا بزرگ، گل فشان تنگ) مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی است که شیوه گردآوری داده‌ها در آن اسنادی و پیمایشی با استفاده از پرسشنامه کارشناسان و گردشگران بوده‌است؛ همچنین جهت تحلیل داده‌ها از مدل M-GAM و آزمون‌های آماری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS.26 و SmartPLS استفاده شده‌است. نتایج نشان دادند که شهرستان چابهار بدلیل وجود جاذبه‌های گردشگری و حضورگردشگران داخلی و خارجی فراوان سایت‌های آن دارای امکانات و خدمات گردشگری خوبی هستند؛ ساحل دریا بزرگ در بیشتر شاخص های مورد بررسی بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده‌است. ارزش‌های گردشگری با 925/0 بیشترین امتیاز و ارزش‌های علمی-آموزشی با 420/0 کمترین امتیاز را دارد. باتوجه به نتایج اعداد قابل قبول بدست آمده برای پایایی مرکب و AVE ، روایی پرسشنامه‌ها مورد تایید و سوالات آن مناسب بوده است. https://www.gahr.ir/article_197966_52191dd9c42ce104acccd7469b00fa4c.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 Analyzing the accuracy of various basic pixel classification methods to prepare the land use map of Shahryar city using Landsat 9 satellite images. تجزیه و تحلیل دقت انواع روش‌های طبقه‌بندی پیکسل پایه جهت تهیه نقشه کاربری اراضی شهرستان شهریار با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 9 793 811 201706 10.22034/gahr.2024.465582.2190 FA مهتاب احمدی کارشناس ارشد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2024 06 30 One of the most important and influential information needed by natural resource managers and officials is land use maps. Today, remote sensing technology and geographic information system provide suitable facilities for preparing land use maps for the country's decision makers. With the development of various methods in the field of classification of satellite images and the detection of changes, especially in recent decades, Therefore, the purpose of this research is to analyze the accuracy of various basic pixel classification methods to prepare the land use map of Shahryar city in Tehran province using Landsat 9 satellite images. For this purpose, six classes of land use classification in the study area (including good pastures, poor pastures, residential areas, road, agriculture, residential) were determined using Landsat 9 satellite images. Then, training samples were collected from the area level using satellite images, online Google Earth images, and field visits. In the next step, by using the features of the images, the land use classes in the study area were determined, and after determining the degree of resolution of the classes, the classification was done using support vector machine methods, maximum likelihood, minimum average distance, and Malahonis method. The evaluation results of these four methods showed that maximum likelihood methods with (overall accuracy 95.34 and kappa coefficient 0.93%), support vector machine (overall accuracy 90.38, kappa coefficient 0.93%), and minimum average distance methods and Malahonis has (total accuracy 56.62, 94.06 and kappa coefficient 0.48, 0.91 percent) respectively. Therefore, the results of this research can be used to prepare a land use map with higher accuracy. It was also used in environmental and natural resource assessment works in areas with similar conditions. یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین اطلاعات مورد نیاز مدیران و مسئولان منابع طبیعی، نقشه‌های کاربری اراضی است. امروزه تکنولوژی سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی ، امکانات مناسبی را برای تهیه نقشه‌های کاربری اراضی در اختیار تصمیم‌گیران کشور ارائه می‌دهد. با توسعه روش‌های گوناگون در زمینه طبقه‌بندی تصاویر ماهواره‌ای و آشکارسازی تغییرات به‌ویژه در دهه‌های اخیر انتخاب بهترین و صحیح‌ترین روش برای تهیه نقشه کاربری و پوشش اراضی در مناطق مختلف رشد روزافزونی داشته است. بنابراین هدف از این پژوهش تجزیه و تحلیل دقت انواع روش‌های طبقه‌بندی پیکسل پایه جهت تهیه نقشه کاربری اراضی شهرستان شهریار در استان تهران با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 9 می‌باشد. بدین منظور شش کلاس طبقه‌بندی کاربری اراضی در منطقه مورد مطالعه (شامل مراتع خوب، ضعیف، مناطق مسکونی، جاده، کشاورزی، مسکونی) با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 9 تعیین شدند. سپس نمونه‌های آموزشی از سطح منطقه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، تصاویر آنلاین Google Earth، و بازدیدهای میدانی جمع‌آوری شد. در مرحله بعد با استفاده از ویژگی‌های تصاویر کلاس‌های کاربری اراضی در محدوده مورد مطالعه تعیین و پس از مشخص نمودن میزان تفکیک‌پذیری کلاس‌ها طبقه‌بندی به‌صورت روش‌های ماشین‌بردار پشتیبان، حداکثراحتمال، حداقل میانگین فاصله، و روش مالاهونیس انجام شد. نتایج ارزیابی این چهار روش نشان داد که روش‌های حداکثر احتمال با (دقت کلی 34/95 و ضریب کاپا 93/0 درصد)، ماشین‌بردار پشتیبان (دقت کلی 38/90، ضریب کاپا 93/0 درصد)، و روش‌های حداقل میانگین فاصله و مالاهونیس به ترتیب (دقت کلی 62/56، 06/94 و ضریب کاپای 48/0، 91/0 درصد) برخوردار است. بنابراین از نتایج این پژوهش می‌توان برای تهیه نقشه کاربری اراضی با دقت بالاتری بهره جست. همچنین در کارهای ارزیابی محیط زیست و منابع طبیعی در مناطق با شرایط مشابه استفاده نمود. https://www.gahr.ir/article_201706_de4ae824e0c8af6e6e62feb5a1429b29.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 Identifying suitable locations for the implementation of control and reduction of sheet and rill erosion using the erosion risk assessment model شناسایی محل‌های مناسب اجرای عملیات کنترل و کاهش فرسایش سطحی و شیاری با استفاده از مدل ارزیابی خطر فرسایش 811 831 203826 10.22034/gahr.2024.473715.2241 FA مسعود عشقی زاده مجتمع آموزش عالی گناباد مهدی حیات زاده دانشگاه اردکان Journal Article 2024 08 16 One of the methods that can be used to determine suitable and effective places in erosion control is to determine the soil erosion risk. In this method, to determine the suitable places for implementing soil conservation, the soil erosion risk was evaluated in 30 years in 1991 and 2020 in the Kalat watershed of Gonabad county. SL190-96 model was used to evaluate soil erosion risk. In this model, three factors of vegetation cover, slope, and land use are used as the main inputs to evaluate the erosion risk. The results showed that 9.4% of the study area has a very high priority and 45.6% has a high priority for the implementation of the soil conservation measures. In general, the erosion risk in 2021 has become more acute than in 1991, and the area of areas with slight, low, and moderate erosion risk has been reduced, and it has been added to high, very high, and extremely high. The greatest reduction in erosion risk was related to the moderate erosion risk class in 1991. The highest increase was related to the very high erosion risk class in 2021. Based on the results, in 2021 compared to 1991 only 0.13% of the studied area improved their erosion risk and 65.14% of them have become more acute. یکی از مهم‌ترین نیازهای لازم برای اجرای کارآمد عملیات حفاظت خاک، تعیین مناطقی است که از نظر فرسایش بیشترین حساسیت را داشته و مقادیر فرسایش در آنها بالا است. در این پژوهش برای تعیین محل‌های مناسب اجرای عملیات حفاظت خاک و کنترل فرسایش، خطر فرسایش خاک در یک بازه زمانی 30 ساله در دو سال 1370 و 1400 در حوزه آبخیز کلات شهرستان گناباد، مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی خطر فرسایش خاک از مدل SL190-96 استفاده شد. در این مدل سه فاکتور پوشش گیاهی، شیب و کاربری اراضی به عنوان ورودی‌های اصلی برای ارزیابی خطر فرسایش مورد استفاده قرار می‌گیرند. نتایج حاصل نشان داد 4/9 درصد از سطح حوضه مورد مطالعه دارای اولویت خیلی بالا و 6/45 درصد دارای اولویت بالا برای اجرای این عملیات هستند. بطورکلی وضعیت خطر فرسایش در سال 1400 نسبت به سال 1370 حادتر شده و از وسعت مناطق با خطر فرسایش ناچیز، کم و متوسط کاسته شده و به کلاس‌های خطر زیاد، خیلی زیاد و بسیار زیاد اضافه شده است. بیشترین کاهش در خطر فرسایش مربوط به کلاس خطر فرسایش متوسط در سال 1370 بود. بیشترین افزایش نیز مربوط به کلاس خطر فرسایش خیلی زیاد در سال 1400 بوده است. بر اساس نتایج ارزیابی حاصل، تنها 13/0 درصد از منطقه مورد مطالعه وضعیت فرسایش آنها در سال 1400 نسبت به سال 1370 بهبود یافته و 14/65 درصد از آنها از نظر وضعیت خطر فرسایش حادتر شده است. https://www.gahr.ir/article_203826_f138746be73791ce67c4b918b55e1035.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 11 "Examining the Economic Impacts of Urban Tourism Development (Case Study of Damavand City)" بررسی بازتاب های اقتصادی توسعه گردشگری شهری( مطالعه موردی شهر دماوند) 832 850 205818 10.22034/gahr.2024.477730.2265 FA جواد حسینی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان 0000-0001-5610-1167 Journal Article 2024 09 09 Among the sectors that have experienced significant and remarkable growth in the global economy in recent years, and are expected to become the most profitable and influential economic sectors of countries in the next two decades, is the tourism industry. Utilizing this sector to achieve sustainable development in any region requires an operational and executive plan based on understanding the hidden tourism potentials on one hand and the characteristics of the tourists benefiting from these facilities on the other hand. The aim of the present study is to examine the economic impacts of urban tourism development, with a case study of the city of Damavand. In this research, the RAHF AHP method has been used. Then, to calculate the RAHF weight of each criterion based on relation 3-7, the maximum second-degree geometric mean must be calculated, which is equal to 3.067. Each of the geometric means is then divided by the number 3.067 to obtain the RAHF weight of each option. The definitive weight is derived from the average of the RAHF weights of each criterion, and the normalized weight is obtained by dividing each definitive weight by the total sum of the definitive weights, with the results presented in Table 5. Accordingly, the increase in employment, with a weight of 0.419, has achieved the first rank. The reduction of unemployment, with a weight of 0.221, has secured the second rank, and the increase in income, with a weight of 0.208, has attained the third rank. از جمله بخش هایی که در عرصه اقتصادی جهان طی سال های اخیر از رشد چشمگیر و قابل توجهی برخوردار بوده و پیش بینی می شود طی دو دهه آینده به پردرآمد ترین و تأثیرگذارترین بخش اقتصادی کشورها تبدیل شود، صنعت گردشگری است. بهره گیری از این بخش برای دستیابی به توسعه پایدار در هر منطقه، نیازمند طرح و برنامه عملیاتی و اجرایی متکی بر شناخت توان های نهفته گردشگری از یک سو وویژگی های گردشگران بهره گیرنده از این امکانات از سوی دیگر است. هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب های اقتصادی توسعه گردشگری شهری مطالعه موردی شهر دماوند می باشد. در این پژوهش از روش AHP راف استفاده شده است. سپس برای محاسبه وزن راف هر کدام از معیارها بر اساس رابطه 3-7، باید ماکزیمم درایه دوم میانگین هندسی محاسبه کرد که برابر با 3.067 می‌باشد سپس هر کدام از میانگین هندسی‌ها را بر عدد 3.067 تقسیم نمود تا وزن راف هر گزینه حاصل شود سپس وزن قطعی از میانگین وزن راف هر معیار حاصل می‌شود و سپس وزن نرمال از تقسیم هر وزن قطعی بر جمع کل اوزان قطعی حاصل می‌شود که نتایج در جدول 5 آورده شده است. بر این اساس افزایش اشتغال با وزن 0.419 رتبه اول را کسب کرده است. کاهش بیکاری با وزن 0.221 رتبه دوم و افزایش در آمد با وزن 0.208 رتبه سوم را کسب کرده است. https://www.gahr.ir/article_205818_aef31773c0d70e930630afcd421830a9.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Evaluation of Ecotourism Potential of Sarvelat District, Neyshabur, in the Direction of Sustainable Development Using the SWOT Analysis Method ارزیابی توان اکوتوریستی بخش سرولایت نیشابور در راستای تحقق توسعه پایدار با استفاده از روش تحلیلی SWOT 851 865 203895 10.22034/gahr.2024.473946.2246 FA رقیه شاد دانشجوی دکتری آبخیزداری ، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران 0009-0005-5463-0395 احسان شاد دانشجوی دکتری آبخیزداری ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران 0009-0008-3737-1493 Journal Article 2024 08 17 Various natural, historical, and cultural attractions create a very high potential for the tourism industry. Today, tourism not only facilitates cultural exchange but has become one of the primary sources of income for many countries. This is especially true for developing countries grappling with challenges such as widespread unemployment, a lack of foreign exchange, and reliance on a single export product. For these nations, developing the tourism industry can be a golden opportunity for economic growth and job creation.Tourism and sustainable development are interconnected. Sustainable development focuses on balancing economy, environment, and society. A well-preserved environment can attract more tourists. The SWOT analysis has shown that the Cervelite region possesses a very high potential for ecotourism development. This area boasts pristine nature, historical landmarks, and agricultural resources that can serve as strong attractions for tourists. Based on the SWOT analysis results, an aggressive strategy has been selected as the optimal approach for ecotourism development in this region. This decision was made due to the region's high scores in both external and internal factors. جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی متنوع، پتانسیل بسیار بالایی برای صنعت گردشگری ایجاد می‌کنند. گردشگری امروزه نه تنها باعث تبادل فرهنگی می‌شود، بلکه به یکی از منابع اصلی درآمد بسیاری از کشورها تبدیل شده است. این امر به ویژه برای کشورهای در حال توسعه که با مشکلاتی مانند بیکاری گسترده، کمبود ارز و وابستگی به یک محصول صادراتی دست و پنجه نرم می‌کنند، صادق است. برای این کشورها، توسعه صنعت گردشگری می‌تواند فرصتی طلایی برای رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال باشد. گردشگری و توسعه پایدار با هم مرتبط هستند. توسعه پایدار بر ایجاد تعادل بین اقتصاد، محیط زیست و اجتماع تمرکز دارد. محیطی که به خوبی حفظ شود، می تواند باعث جذب گردشگران بیشتری شود. تحلیل SWOT نشان داده است که منطقه سرولایت پتانسیل بسیار بالایی برای توسعه گردشگری اکوتوریسم دارد. این منطقه دارای طبیعت بکر، جاذبه‌های تاریخی و ظرفیت‌های کشاورزی است که می‌تواند به عنوان نقاط قوت برای جذب گردشگر مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به نتایج تحلیل SWOT، استراتژی تهاجمی به عنوان بهترین رویکرد برای توسعه اکوتوریسم در این منطقه انتخاب شده است. این تصمیم با توجه به امتیاز بالای عوامل خارجی و داخلی منطقه گرفته شده است. https://www.gahr.ir/article_203895_c49abe75bc9f80d61e20ec9601d5f586.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 20 Challenges of effective management of natural hazards: The study of the Kohbanan earthquake in 2016 چالش های مدیریت کارآمد مخاطرات طبیعی: مورد مطالعه زلزله کوهبنان در سال 1396 866 897 205914 10.22034/gahr.2024.478213.2270 FA علیرضا صنعت خواه استادیار و عضو گروه جامعه شناسی،واحد کرمان،دانشگاه آزاد اسلامی،کرمان،ایران 0000-0002-6663-7317 Journal Article 2024 09 12 The main purpose of the research is to study the semantic understanding and interpretation of the personnel, employees and officials of the crisis management of Kohbanan city regarding earthquake crisis management and the factors affecting it based on the experiences of the 1396 Kohbanan earthquake.<br><br>Methods: The current research is applied in terms of purpose and descriptive in terms of method and in terms of the type of study, it is a qualitative research based on the foundation data method. The statistical population includes all personnel, workers and crisis management officials of Koh Banan city. Sampling method Target is available. The participants in the research were 22 of these personnel. A semi-structured interview has been used as a data collection tool. To reach the reliability criterion, three methods have been used: control or validation by members, analytical comparisons, and the use of audit techniques. The data is collected according to the procedure. Based on the contextual theory, they have been analyzed in three stages of open, selective and selective (central) coding.<br><br>Findings: Based on the findings, factors such as: identification of the region, training and task description, command coordination, previous experiences of crisis management as causative conditions, media performance, relief and assistance situation as intervening conditions, use From the people with political influence as strategies, the size of the region and the volume of information, the quick delivery of relief items, coordination and information, resilience and social hope, and inspection and supervision as background conditions and the strengths and weaknesses of crisis management as consequences. has been<br><br>Conclusion: Earthquake crisis management is beneficial under various factors and conditions, one of the most important of which is the evaluation of plans and the use of experiences from previous incidents. هدف و زمینه: زلزله یکی از وجشتناک ترین مخاطرات طبیعی است که هر ساله جان هزاران نفر از افراد را در کره زمین می گیرد. هدف اصلی تحقیق مطالعه درک معنایی و تفسیر پرسنل،کارمندان و مسئولین مدیریت بحران شهرستان کوهبنان در خصوص مدیریت بحران زلزله و عوامل تاثیرگذار بر آن براساس تجربیات زلزله سال 1396 کوهبنان است.<br><br>روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش،توصیفی و از نظر نوع مطالعه از نوع تحقیقات کیفی مبتنی بر روش داده بنیاد است.جامعه آماری شامل کلیه پرسنل ،کارکنان و مسئولین مدیریت بحران شهرستان کوهبنان می باشد.روش نمونه گیری هدفمند در دسترس می باشد. مشارکت کنندگان در پژوهش را 22 نفر از این پرسنل تشکیل داده اند . از مصاحبه نیمه ساختار یافته به عنوان ابزار گرد آوری داده ها استفاده شده است.برای رسیدن به معیار قابلیت اعتماد از سه روش: کنترل یا اعتبار یابی توسط اعضا،مقایسه های تحلیلی واستفاده از تکنیک ممیزی بهره گرفته شده است.داده ها بر طبق رویه مبتنی بر نظریه زمینه ای در سه مرحله کد گذاری باز،انتخابی و گزینشی(محوری)تجزیه و تحلیل شده اند. <br><br>یافته ها: براساس یافته های به دست آمده عواملی از جمله: شناسایی منطقه،آموزش و شرح وظایف،هماهنگی فرماندهی،تجارب پیشینی مدیریت بحران به عنوان شرایط سبب ساز،کارکرد رسانه ای،وضعیت امداد و کمک رسانی به عنوان شرایط مداخله گر، استفاده از افراد صاحب نفوذ سیاسی به عنوان استراتژی ها، وسعت منطقه و حجم اطلاعات ،ارسال سریع اقلام امدادی،هماهنگی و اطلاعات،تاب آوری و امید اجتماعی و بازرسی و نظارت به عنوان شرایط زمینه ای و نقاط قوت و ضعف مدیریت بحران به عنوان پیامدها معرفی شده است.<br><br>نتیجه گیری: مدیریت بحران زلزله تحت عوامل و شرایط مختلفی به مطلوبیت می رسد که یکی از مهمترین آنها ارزیابی برنامه ها و استفاده از تجارب حوادث پیشین است. https://www.gahr.ir/article_205914_a933ef2e28347a204cc53874db55ad0f.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 12 Analysis and identification of indicators of gardening in the Safavid period واکاوی و بازشناسایی شاخص های باغسازی دوره صفوی 866 876 206139 10.22034/gahr.2024.477107.2261 FA سما ساجدی دانشجوی کارشناسی تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2024 09 05 Iranian gardens are one of the important pillars of the history of urban development, especially the urban landscape, on this basis, it is necessary and necessary to pay attention and examine the different aspects of Iranian gardens in order to use them in new designs or to restore the mentioned gardens. In order to achieve the goal of the research, library resources and interviews with experts were used, and the statistical population consisted of 14 experts. The obtained data were entered into Mector software and analyzed. The results showed that the indicators of building a building in the center or the highest part, using a permanent main stream, flowing water in the garden to create sound, using cut stones in the bottom of the stream, creating a close relationship with nature, the presence of a pond or Swimming pool, using many and shady trees, planting fruit trees, planting ornamental and medicinal plants, extensive use of pavilions or octagonal structures, the prevalence of gardens with public functions, the prevalence of using fountains in gardens, the prevalence of mesh walls around Gardens and the connection of indoor and outdoor space in gardening are the most important and converging indicators, and the indicators of using straight and straight lines, creating narrow passages and planting more roses than other flowers are the least important and non-convergent indicators. In general, it can be said that the indicators obtained in the research should be included in the agenda of the relevant experts and officials, so that in addition to the reconstruction and restoration of the country's historical gardens, these indicators can be used in new designs, especially urban parks. باغ های ایرانی از ارکان مهم تاریخ شهرسازی به ویژه منظر شهری می باشند، بر همین اساس توجه و بررسی ابعاد مختلف باغ های ایرانی در جهت به کارگیری در طراحی های جدید و یا مرمت باغ های مذکور لازم و ضروری است. لذا در همین راستا هدف از پژوهش حاضر واکاوی و بازشناسایی شاخص های باغسازی دوره صفوی انجام می باشد. در راستای دستیابی به هدف تحقیق از منابع کتابخانه ای و مصاحبه از متخصصین امر بهره گرفته شد که جامعه آماری از 14 متخصص تشکیل گردید. داده های به دست آمده در نرم افزار مکتور وارد گردیده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد شاخص های احداث یک ساختمان در مرکز یا بلندترین قسمت، استفاده از یک جوی دائم اصلی، جاری سازی آب در باغ به جهت ایجاد صدا، استفاده از سنگ های تراش دار در کف جوی، ایجاد رابطه نزدیک با طبیعت، وجود حوض یا استخر، بهره گیری از درختان زیاد و سایه دار، کاشت درختان میوه، کاشت گیاهان زینتی و دارویی، استفاده وسیع از کوشک یا ساختار هشت ضلعی، رواج باغ ها با کارکرد عمومی، رواج استفاده از فواره در باغ ها، رواج دیوار مشبک در اطراف باغ ها و ارتباط فضای داخل با خارج در باغسازی با اهمیت ترین و همگراترین و شاخص های بهره گیری از خطوط راست و مستقیم، ایجاد معبرهای باریک و کاشت بیشتر گل سرخ نسبت به سایر گل ها کم اهمیت ترین و غیرهمگراترین شاخص ها می باشند. به طور کلی می توان بیان نمود که شاخص های به دست آمده در تحقیق باید در دستور کار متخصصین و مسئولین مربوطه قرار گیرند تا در کنار بازسازی و مرمت باغ های تاریخی کشور، از این شاخص ها در طراحی های جدید به ویژه پارک های شهری مورد استفاده قرار دهند. https://www.gahr.ir/article_206139_8b2090fef87b70656050f4b9aade7334.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 12 Evaluation and Zoning of Agricultural Climate of Persian and Alfalfa Cultivation Using Analytic Hierarchy Process and Linear Weighted Combination in GIS Environment (Case Study: Ardabil Province) ارزیابی و پهنه‌بندی اقلیم کشاورزی کشت اسپرس و یونجه با استفاده از روش‌های فرایند تحلیل سلسله مراتبی و ترکیب خطی وزنی در محیط GIS (مطالعه موردی: استان اردبیل) 898 918 201693 10.22034/gahr.2024.466693.2199 FA بهروز سبحانی دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0002-8037-893x Journal Article 2024 09 12 Agricultural meteorology seeks to discover and define the effects and consequently the application of atmospheric sciences in modern agriculture. Agricultural operations, without considering atmospheric conditions and meteorological parameters, lead to a lot of possible damages. The aim of this study was to evaluate and zoning the agroclimatology of agroclimatology of sap and alfalfa cultivation in GIS environment in Ardabil province. In this study, climatic data (precipitation, average temperature, minimum temperature and maximum temperature) of 11 synoptic stations during 30 years (1990-2020) and soil elevation, slope and depth data were used. AHP and WLC methods are used to analyze the data. The results of paired comparison of criteria with AHP method showed that annual precipitation with weight of 0.340, average temperature of 0.242, maximum temperature of 0.121, elevation of 0.094, soil depth of 0.071 and slope of land 0.069 and also in alfalfa cultivation annual precipitation with weight of 0.330, average temperature of 0.224, maximum temperature of 0.098, elevation of 0.066, soil depth of 0.023 and land slope of 0.056 had the most effect on alfalfa cultivation, respectively. . Each of the studied data was evaluated and zoned separately for spur and alfalfa cultivation using WLC method. At the end, by combining the criteria by overlaying method in GIS environment, the zoning map of Agro-Agriculture Zoning of Spur and Alfalfa was prepared in Ardabil province and the results showed that about 29% very suitable, 41% suitable, 26% slightly suitable and 4% unsuitable for forage cultivation and about 22% very suitable, 31% suitable, 23% slightly suitable and 24% unsuitable for cultivation of alfalfa forage . Therefore, both studied forages have suitable conditions for cultivation in Ardabil province. هواشناسی کشاورزی به دنبال کشف و تعریف اثرات و درنتیجه کاربرد علوم جوی در کشاورزی نوین است. انجام عملیات کشاورزی، بدون لحاظ کردن شرایط جوی و پارامترهای هواشناسی، منجر به خسارات احتمالی فراوان می‌گردد. هدف از این تحقیق ارزیابی و پهنه‌بندی آب و هواشناسی کشاورزی کشت علوفه اسپرس و یونجه در محیط GIS در استان اردبیل است. در این تحقیق، از داده‌های اقلیمی (بارش، متوسط دما، کمینه دما و بیشینه دما) 11 ایستگاه سینوپتیک در طول سی سال (1369-1399) و از داده‌های محیطی (ارتفاع، شیب و عمق خاک) استفاده گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های AHP و WLC استفاده گردید. نتایج مقایسه زوجی معیارها با روش AHP؛ درکشت اسپرس نشان داد که؛ بارش سالانه با وزن 340/0، دمای متوسط 242/0، دمای بیشینه 121/0، ارتفاع 094/0، عمق خاک 071/0 و شیب زمین 069/0 و همچنین درکشت یونجه بارش سالانه با وزن 330/0، دمای متوسط 224/0، دمای بیشینه 098/0، ارتفاع 066/0، عمق خاک 023/0 و شیب زمین 056/0 به ترتیب بیشترین تأثیر را درکشت یونجه دارند. هریک از داده‌های موردمطالعه به‌صورت جداگانه برای کشت اسپرس و یونجه با روش WLC ارزش‌گذاری و پهنه‌بندی شدند. با تلفیق معیارها به روش همپوشانی در محیط GIS پهنه‌بندی آب و هواشناسی کشاورزی اسپرس و یونجه در سطح استان اردبیل تهیه شد و نتایج نشان داد که؛ حدود 29 درصد خیلی مناسب، 41 درصد مناسب، 26 درصد کمی مناسب و 4 درصد نامناسب برای کشت علوفه اسپرس و حدود 22 درصد خیلی مناسب، 31 درصد مناسب، 23 درصد کمی مناسب و 24 درصد نامناسب برای کشت علوفه یونجه می‌باشند؛ بنابراین هردو علوفه موردمطالعه شرایط مناسب را برای کشت در استان اردبیل دارند. https://www.gahr.ir/article_201693_57b82484cba4bb861be1f6353cabc77b.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 15 Open Innovation: An Approach to the Resilience and Development of Companies and Entrepreneurial Businesses نوآوری باز: رویکردی در تاب‌آوری و توسعه شرکت‌ها و کسب‌وکارهای کارآفرینانه 919 942 205892 10.22034/gahr.2024.476205.2255 FA زهرا سیدطباطبائی بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی. شیراز. ایران. مهسا فاطمی دانشیار بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-9568-9247 Journal Article 2024 09 01 Innovation is the use of new ideas in products, processes, or other activities developed by a company and is one of the most important methods that help organizations cope with competition, sustain their growth and existence, and gain a competitive advantage. It is considered an essential factor for an organization to achieve a competitive advantage and market growth. Today, one of the key and important topics in the field of business and entrepreneurship is open innovation. Open innovation goes beyond the mere use of external ideas and technologies and involves external parties in an organization's internal innovation activities, leading to the flow of knowledge and information both internally and externally (inbound and outbound). It can also be used for the development of an organization and a community consisting of multiple organizations. Open innovation, from different perspectives, includes product innovation, process innovation, marketing innovation, and organizational innovation. It also encompasses various types of innovation, such as incremental innovation, disruptive innovation, and radical innovation. In this study, the application and importance of open innovation and its implementation in large and successful companies like NASA, LEGO, and Samsung were examined. نوآوری، استفاده از ایده‌های جدید در محصولات، فرآیندها یا سایر فعالیت‌های توسعه یافته توسط یک شرکت و یکی از مهم‌ترین روش‌هایی است که به سازمان‌ها کمک می‌کند تا از عهده رقابت و تداوم رشد و حیات‌شان برآیند و مزیت رقابتی کسب کنند، به طوری که یکی از عوامل ضروری برای داشتن مزیت رقابتی و رشد بازار یک سازمان در نظر گرفته می‌شود. امروزه، یکی از موضوعات کلیدی و مهم در حوزه کسب‌وکار و کارآفرینی، نوآوری باز است. نوآوری باز چیزی فراتر از استفاده صرف از ایده‌ها و فناوری‌های بیرونی است و طرف‌های خارجی سازمان را در فعالیت‌های نوآورانه درون سازمانی درگیر می‌کند که منجر به جریان دانش و اطلاعات در داخل و خارج (درون‌مرزی و برون‌مرزی) می‌شود؛ همچنین می‌تواند برای توسعه یک سازمان و جامعه‌ای متشکل از چندین سازمان مورد استفاده قرار گیرد. نوآوری باز از منظر تقسیم‌بندی‌های مختلف شامل نوآوری در محصول، نوآوری در فرآیند، نوآوری در بازاریابی و نوآوری سازمانی و همچنین شامل انواع مختلف نوآوری افزایشی، نوآوری مخرب و نوآوری رادیکال است. در این مطالعه کاربرد و اهمیت نوآوری باز و بکارگیری آن در شرکت‌های بزرگ و موفق ناسا، لگو و سامسونگ بررسی شد. https://www.gahr.ir/article_205892_6be105e472841e1b5c10c9508ccb86fe.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 15 Evaluation of social responsibilities of Fajr Gas Refinery in Jam city on surrounding villages using SWOT model ارزیابی مسئولیت های اجتماعی پالایشگاه گاز فجر شهرستان جم بر روستاهای پیرامون با استفاده از مدل SWOT 943 963 206466 10.22034/gahr.2024.478099.2267 FA پارسا پاشایی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0002-3452-7914 Journal Article 2024 09 11 Large industrial development projects such as gas refineries have extensive effects on the surrounding areas, which can be examined from an economic, social and environmental point of view. These projects provide opportunities such as creating employment, increasing income and developing infrastructure, but they also bring challenges such as environmental destruction and pressure on local resources. In this research, using SWOT model and library and field study methods, Fajr gas refinery in Jam city has been analyzed. The map of the studied area was also created and checked using ArcGIS software. Findings show that offensive (SO) strategies are effective for exploiting strengths in infrastructure development and educational projects. Improvement strategies (WO) help to reduce weaknesses and attract investment, and defense strategies (ST) reduce environmental threats by strengthening capabilities. Preventive strategies (WT) also focus on reducing bureaucracy and designing sustainable programs. Suggestions include investing in educational projects, developing local skills, and improving social infrastructure, which can lead to sustainable development and improve the quality of life in the region. طرح‌های توسعه صنعتی بزرگ مانند پالایشگاه‌های گاز تأثیرات گسترده‌ای بر مناطق پیرامون خود دارند که از منظر اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی قابل بررسی است. این طرح‌ها فرصت‌هایی همچون ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و توسعه زیرساخت‌ها را فراهم می‌کنند، اما چالش‌هایی چون تخریب محیط‌زیست و فشار بر منابع محلی نیز به دنبال دارند. در این پژوهش، با استفاده از مدل SWOT و روش‌های مطالعاتی کتابخانه‌ای و میدانی، پالایشگاه گاز فجر شهرستان جم تحلیل شده است. نقشه منطقه مورد مطالعه نیز با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS ایجاد و بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که استراتژی‌های تهاجمی (SO) برای بهره‌برداری از نقاط قوت در توسعه زیرساخت‌ها و پروژه‌های آموزشی کارآمد هستند. استراتژی‌های بهبود (WO) به کاهش ضعف‌ها و جذب سرمایه‌گذاری کمک می‌کنند و استراتژی‌های دفاعی (ST) تهدیدات زیست‌محیطی را با تقویت توانمندی‌ها کاهش می‌دهند. استراتژی‌های پیشگیرانه (WT) نیز بر کاهش بوروکراسی و طراحی برنامه‌های پایدار تمرکز دارند. پیشنهادات شامل سرمایه‌گذاری در پروژه‌های آموزشی، توسعه مهارت‌های محلی و بهبود زیرساخت‌های اجتماعی است که می‌تواند به توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زندگی در منطقه منجر شود. https://www.gahr.ir/article_206466_ba5c14d8064a54532c49ed11253e7292.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Social trust in rural communities and individual factors (A Case Study of Mashhad and Torqabeh Shandiz Counties) بررسی اعتماد اجتماعی جامعه روستایی و عوامل فردی موثر بر آن (مطالعه‌ی موردی: شهرستان مشهد و طرقبه شاندیز) 964 991 206465 10.22034/gahr.2024.475098.2251 FA مریم قاسمی دانشگاه فردوسی مشهد- گروه جغرافیا 0000-0002-0238-8323 نرگس رضایی دانشگاه فردوسی- گروه جغرافیا Journal Article 2024 08 24 Objective: "Trust" is the child of "Justice" and the parent of "Security". Social trust is a crucial component of social capital in rural areas, serving as the basis for participation and cooperation among community members to achieve development. The research aims to investigate and evaluate the level of social trust in rural communities, as well as the individual factors influencing it in the counties of Mashhad and Targaba Shandiz.<br><br>Methods: The research method is descriptive-analytical and applied-developmental in nature. Data was collected using documentary and field methods, employing a researcher-made questionnaire tool. The study included 10 villages in Mashhad and 6 villages in Targaba Shandiz county as samples, with 180 rural households randomly selected to complete the research tool. The structure of social trust was examined using 34 indicators across 3 dimensions: interpersonal trust (11 indicators), generalized trust (10 indicators), and institutional trust (13 indicators). The research tool demonstrated good reliability, with a Cronbach's alpha of 0.866.<br><br>Findings: The results of the T-Tech test for a sample showed the mean of the social trust structure to be 3.17 on the Likert scale, falling within the average range. Interpersonal trust was rated at 3.47, generalized trust at 3.36 (significantly higher than the theoretical average), and institutional trust at 2.78 (lower than the theoretical average). No significant relationship was observed between social trust and background factors such as age, level of education, and number of family members.<br><br>Conclusion: Given that mistrust and lack of participation reinforce each other, maintaining and strengthening social trust should be a priority for policymakers. Recognizing the importance of social trust in rural development, it is necessary to implement measures to enhance social trust, particularly in the institutional dimension, as mistrust can lead to further mistrust. هدف: «اعتماد»، فرزندِ «عدالت» و والدِ «امنیت» است. اعتماد اجتماعی از مولفه‌های حیاتی سرمایه‌ی اجتماعی در مناطق روستایی است که زمینه‌ساز مشارکت و همکاری میان اعضای جامعه در راستای دستیابی به توسعه است. هدف پژوهش بررسی و ارزیابی میزان اعتماد اجتماعی جامعه روستایی و عوامل فردی موثر بر آن در شهرستان‌های مشهد و طرقبه شاندیز است. روش و داده: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی-توسعه‌ای است. گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و میدانی با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته انجام شد. در این پژوهش 10 روستا در شهرستان مشهد و 6 روستا در شهرستان طرقبه شاندیز به عنوان نمونه انتخاب و به کمک 180 خانوار روستایی که به طور تصادفی وارد نمونه شدند، ابزار پژوهش تکمیل شد. سازه اعتماد اجتماعی به کمک 34 شاخص ذیل 3 بعد اعتماد بین‌فردی با 11، اعتماد تعمیم‌یافته با 10 و اعتماد نهادی با 13 شاخص بررسی شد. آلفای کرونباخ 866/0 بیانگر پایایی مطلوب ابزار پژوهش است.<br><br>یافته ها: نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه‌ای نشان داد میانگین سازه اعتماد اجتماعی درطیف لیکرت 17/3 و در حد متوسط است. اعتماد بین‌‌فردی با 47/3 و اعتماد تعمیم‌یافته با 36/3 به طور معناداری بالاتر از میانه نظری و در حد متوسط می‌باشد و میانگین اعتماد نهادی با 78/2 پایین‌تر از میانه نظری است. بین اعتماد اجتماعی و عوامل زمینه‌ای نظیر سن، میزان تحصیل، تعداد افراد خانوار ارتباط معناداری مشاهده نشد.<br><br>نتیجه‌گیری: از آنجا که بی‌اعتمادی و نبود مشارکت یکدیگر را بازتولید و تقویت می‌کنند، حفظ و تقویت اعتماد اجتماعی باید همواره در اولویت سیاست‌گذاران قرار گیرد. با توجه به اهمیت اعتماد اجتماعی در توسعه‌ی روستایی، ضروری است تدابیر لازم جهت تقویت اعتماد اجتماعی خصوصا در بعد نهادی در نظرگرفته شود، زیرا بی‌اعتمادی، بی‌اعتمادی بیشتری را تولید می‌کند. https://www.gahr.ir/article_206465_06a8039b14a31babf2f26fa26104df93.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 15 The Influence of Geographical Factors in the Relations of Khans of Maku with the Central Government of Iran during The Nasiri Era تأثیر عوامل جغرافیایی بر روابط خان‌های ماکو با حکومت مرکزی ایران در دورۀ ناصری 992 1016 203734 10.22034/gahr.2024.471560.2224 FA جعفر آقازاده گروه تاریخ. دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل. ایران Journal Article 2024 08 03 The Bayat Makuei family settled in Maku from the period of Shah Abbas I and continued the local government of this region with ups and downs until the Qajars came to power. With the formation of the Qajar government, they obeyed the Qajar kings, but with the emergence of signs of weakness in the Qajar rule, they gradually increased their independence-seeking tendencies. The present study deals with the relations between Maku Khans and the government of Nasir al-Din Shah Qajar. This research, with historical method and descriptive-analytical approach, seeks to answer these questions: for what reasons did Maku region become a platform for the formation of local government by Khans of Bayat? What were the ups and downs of Khans of Maku relationship with the Qajar government during the period of Nasir al-Din Shah Qajar, and what were the Khans obligations towards the central government? The findings show that the presence of Bayat Khans from the Safavid period in Maku and their use of Maku's geographical location and Strategic near Iran's borders with the Ottoman and Russian countries and the use of the fighting power of the region's tribes and nomads were important factors in shaping their local power. The investigation of the Bayat family's relations with the Qajar government during the Nasrid period shows that, especially during the rule of Teymur Pasha, they resisted the centralizing measures of Nasir al-Din Shah and minimized the interference of the central government in Maku's affairs. خاندان بیات ماکویی از دورۀ شاه‌عباس اول در ماکو ساکن شدند و حکومت محلی این منطقه را با فرازوفرودهایی تا قدرت‌یابی قاجارها ادامه دادند. با تشکیل حکومت قاجار آن‌ها به اطاعت شاهان قاجار درآمدند، اما با بروز نشانه‌های ضعف در حاکمیت قاجارها، آن‌ها به‌مرور تمایلات استقلال‌طلبانۀ خود را بیشتر نمودند. پژوهش حاضر به روابط خوانین ماکو با حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار پرداخته است. این پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ دادن به این پرسش‌ها است که منطقۀ ماکو به چه دلایلی بستری برای شکل‌گیری حکومت محلی توسط خوانین بیات شد؟ روابط خوانین ماکو با حکومت قاجار در دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار چه مراحلی را طی کرد و تعهدات خوانین در برابر حکومت مرکزی چه بود؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که حضور خوانین بیات از دورۀ صفویه در ماکو و بهره‌گیری آنان از موقعیت جغرافیایی و سوق‌الجیشی ماکو در مجاورت مرزهای ایران با کشورهای عثمانی و روسیه و استفاده از قدرت جنگی ایلات و عشایر منطقه، عوامل مهم شکل‌دهی به قدرت محلی آن‌ها بود. بررسی مناسبات خاندان بیات با حکومت قاجار در دورۀ ناصری بیانگر آن است که آن‌ها به‌خصوص در دورۀ حکمرانی تیمور پاشا در برابر اقدامات تمرکزگرایانۀ ناصرالدین‌شاه مقاومت کرده و دخالت حکومت مرکزی در امور ماکو را به حداقل رساندند. https://www.gahr.ir/article_203734_d74cfc1fc48fd3e519fdbe53745533cd.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 15 Evaluation and Analysis of the Realization of the Goals of Comprehensive Urban Plans with a Scenario-based Approach (Case Study: Arak) ارزیابی و تحلیل تحقق پذیری اهداف طرح های جامع شهری با رویکرد سناریو مبنا (مورد مطالعه: اراک) 1016 1037 207804 10.22034/gahr.2024.479669.2279 FA عامر نیک پور دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران لیلا محمدی کاظم آبادی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران مهدی هریسچیان دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-1337-3581 Journal Article 2024 09 21 Today, with the complexity of urban issues, excessive increase in population, diversity, and abundance of needs and wants, cities cannot be left alone to continue their lives, therefore, urban development plans are the most fundamental means of shaping cities based on order. And the program is considered predetermined. Therefore, the present research aims to evaluate the state of comprehensive urban plans of Arak during the years 1999 and 2019. The required data and information were obtained using the library method and the study of electronic documents. In the second part of the research, experts' opinions were used to predict the scenarios. The statistical sample is the number of 40 experts related to the research subject, who were selected by the snowball method. Finally, the obtained results confirm that the comprehensive plan of 2019 has worked well in the field of population and per capita forecasting for some uses such as educational, industrial, and almost residential, although it is far from the per capita standard. Also, the results showed that the comprehensive plan of 2018 did not work well in terms of per capita standardization and population forecasting. Finally, among the 5 scenarios with high inertia (probability of occurrence and high repeatability), i.e. with 60% inertia, three disaster scenarios were presented in the economic, social, and demographic fields. امروزه با پیچیده شدن مسائل شهری، افزایش بیش ‌از حد جمعیت، تنوع و کثرت نیازها و احتیاجات، نمی‌توان به‌طور طبیعی شهرها را به حال خود رها کرد تا خود به حیاتشان ادامه دهند، از این ‌رو طرح‌های توسعه شهری بنیادی‌ترین ابزار شکل‌دهی شهرها بر اساس نظم و برنامه از پیش تعیین‌شده محسوب می‌شوند. لذا هدف تحقیق حاضر ارزیابی وضعیت طرح‌های جامع شهری اراک در طی سال‌های 1378 و 1398 است. داده‌ها و اطلاعات موردنیاز به روش کتابخانه ای و مطالعه اسناد فرادستی به‌دست‌آمد و در بخش دوم تحقیق برای پیش‌بینی سناریوها از نظرات کارشناسان استفاده‌ شد. نمونه آماری تعداد 40 نفر از کارشناسان مرتبط با موضوع پژوهش بوده که به روش گلوله برفی انتخاب‌ شده‌اند. درنهایت نتایج به‌دست‌آمده مؤید این مطالب است که طرح جامع سال 1378 در زمینه پیش‌بینی جمعیتی و سرانه پیشنهادی برخی کاربری‌ها مانند آموزشی، صنعتی و تقریباً مسکونی مناسب عمل کرده است، اگرچه با استاندارد سرانه‌ها فاصله دارد. همچنین نتایج نشان داد که طرح جامع سال 1398 در زمینه استانداردسازی سرانه و پیش‌بینی جمعیتی به خوبی عمل نکرده است. در نهایت از بین 5 سناریوی دارای اینرسی بالا (احتمال وقوع و تکرارپذیری بالا) یعنی با اینرسی %60 درصد، تعداد سه سناریوی فاجعه در زمینه اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی ارائه گردید. https://www.gahr.ir/article_207804_c196fb95ba6f47bfa802faddf0386381.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 15 Feasibility of converting car spaces into social spaces centered on the sidewalk (Case study of Jomohri-e-Islami street in Mahabad city) امکان‌سنجی تبدیل فضاهای ماشین‌رو به فضاهای اجتماعی با محوریت پیاده‌راه ( مطالعه موردی خیابان جمهوری اسلامی شهر مهاباد ) 1038 1052 206268 10.22034/gahr.2024.472501.2228 FA عبدالقادر محمودی گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. محمود هوشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0003-0637-5674 Journal Article 2024 08 09 The transformation of car-facing spaces into pedestrian spaces has been the focus of advanced countries for the past decades, the role of pedestrians in urban spaces has diminished. This has reduced the vitality of public spaces and reduced suitable spaces for social interactions in cities.<br><br>The purpose of this research is to evaluate the feasibility of converting the car-oriented spaces into social spaces centered on the sidewalk in the Islamic Republic Street of Mahabad. The present research is of applied and analytical-descriptive type. The research method used in this method is quantitative, we use socio-economic indicators, social capital, livelihood and quality of life in order to evaluate the feasibility of converting the Islamic Republic Street into a pedestrian street. The questionnaire required for the study area is designed and collected from urban experts, professors and teachers using the Delphi technique, and after examining and preparing the theoretical foundations through charts, tables and relationships of the studied indicators, the data is analyzed with a test. Simple regression and t-test of two independent samples were performed by SPSS software.<br><br>The results of the research show that the transformation of the Islamic Republic Street in Mahabad will increase the social capital, livelihood and quality of life. تبدیل فضاهای ماشین‌رو به پیاده‌راه از دهه‌ها گذشته موردتوجه کشورهای پیشرفته بوده است، نقش عابر پیاده در فضاهای شهری کم‌رنگ شده است. این امر موجب کاهش سرزندگی فضاهای عمومی و کاهش فضاهای مناسب برای تعاملات اجتماعی در شهرهای شده است.<br><br>هدف این پژوهش امکان‌سنجی تبدیل فضاهای ماشین‌رو به فضاهای اجتماعی با محوریت پیاده‌راه در خیابان جمهوری اسلامی شهر مهاباد می‌باشد. تحقیق حاضر، از نوع کاربردی و تحلیلی- توصیفی می‌باشد. روش تحقیق مورداستفاده در این روش کمی است، که به‌منظور امکان‌سنجی تبدیل خیابان جمهوری اسلامی به پیاده‌راه از شاخص‌های اجتماعی- اقتصادی، سرمایه اجتماعی، معیشت و کیفیت زندگی استفاده می‌کنیم. پرسشنامه موردنیاز برای منطقه مورد مطالعه طراحی و با استفاده از تکنیک دلفی از متخصصان شهری و استادان و معلمان جمع‌آوری می‌گردد و پس از بررسی و تهیه مبانی نظری از طریق نمودارها، جداول و روابط شاخص‌های موردبررسی، اقدام به تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با آزمون رگرسیون ساده و آزمون تی دو نمونه مستقل توسط نرم‌افزار SPSS شده است.<br><br>نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تبدیل شدن خیابان جمهوری اسلامی شهر مهاباد باعث بالا رفتن سرمایه اجتماعی، معیشت و کیفیت زندگی می‌شود. https://www.gahr.ir/article_206268_354567da9c35a23e001dc6e7635fad68.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Assessment and Zoning of Flood Occurrence with a Spatial Planning Approach Using the Analytic Network Process ارزیابی و پهنه‌بندی خطر وقوع سیل با رویکرد آمایش سرزمین با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای 1053 1066 242018 10.22034/gahr.2026.574953.2677 FA سید اسدالله حجازی دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز 0000-0002-9289-5635 Journal Article 2026 01 10 Abstract<br><br>The present study was conducted to delineate flood hazard zones within the city of Sardroud, located in Tabriz County, using the Analytic Network Process (ANP) and Geographic Information System (GIS). To achieve this objective, topographic, hydrological, geological, and environmental factors were considered. The criteria used in the study included elevation, slope, aspect, distance from the river, river density, vegetation cover index, land use, and lithology. Criteria weighting was performed using the ANP model in Super Decisions software. The weighting results indicated that distance from the river, slope, and land use carried the highest weights of 0.199, 0.160, and 0.149, respectively, highlighting the significant role of these factors in flood occurrence in the study area. The final flood hazard zoning map was produced by integrating all layers in the GIS environment. The resulting map classified flood hazard into five categories: very high hazard covering 10 km² (12%), high hazard covering 24 km² (29%), moderate hazard covering 32.5 km² (39.5%), low hazard covering 14 km² (17%), and very low hazard covering 2 km² (2.5%). The final map review showed that Sardroud city is susceptible to flooding due to its proximity to the river and extensive construction in adjacent areas. تحقیق حاضر با هدف پهنه‌بندی خطر وقوع سیلاب در محدوده شهر سردرود، واقع در شهرستان تبریز، با رویکرد آمایشی انجام شده است. در این راستا، از تلفیق فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) به‌عنوان ابزارهای اصلی تحلیل و ارزیابی استفاده شده است. به‌منظور دستیابی به نتایج دقیق‌تر و کاربردی در زمینه برنامه‌ریزی آمایشی، مجموعه‌ای از عوامل مؤثر شامل شاخص‌های توپوگرافی، هیدرولوژی، زمین‌شناسی و زیست‌محیطی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. معیارهای مورد استفاده در تحقیق عبارت بودند از ارتفاع، شیب، جهت شیب، فاصله از رودخانه، تراکم رودخانه، شاخص پوشش گیاهی، کاربری اراضی و لیتولوژی. وزن‌دهی معیارها با استفاده از مدل فرآیند تحلیل شبکه‌ای و در نرم‌افزار Super Decisions انجام شد. نتایج وزن‌دهی معیارها نشان داد که معیارهای فاصله از رودخانه، شیب و کاربری اراضی به ترتیب با وزن‌های ۱۹۹/۰، ۱۶۰/۰ و ۱۴۹/۰ بیشترین تأثیر را داشته‌اند که نشان‌دهنده نقش مهم این عوامل در وقوع سیلاب‌های منطقه است. نقشه نهایی پهنه‌بندی خطر وقوع سیل با تلفیق تمامی لایه‌ها در محیط GIS تهیه شد. این نقشه خطر وقوع سیل در منطقه را به پنج طبقه خطر بسیار زیاد با ۱۰ کیلومترمربع (۱۲ درصد)، زیاد ۲۴ کیلومترمربع (۲۹ درصد)، متوسط ۵/۳۲ کیلومترمربع (۵/۳۹ درصد)، کم ۱۴ کیلومترمربع (۱۷ درصد) و بسیار کم ۲ کیلومترمربع (۵/۲ درصد) تقسیم کرد. بررسی نقشه نهایی با رویکرد آمایشی نشان داد که شهر سردرود به دلیل قرارگیری در مجاورت رودخانه و ساخت‌وساز در اطراف، مستعد وقوع سیل بوده و لازم است در طرح‌های آمایش سرزمین و مدیریت کاربری اراضی مورد توجه جدی قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_242018_d320452797faa03475a65c8badecb758.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 Assessing the Geopolitical Implications of Refugee Presence and Its Security Consequences (Case Study: A Comparative Analysis of Kermanshah and Razavi Khorasan Provinces) ارزیابی پیامدهای ژئوپلیتیکی حضور پناهندگان و تبعات امنیتی آن ( مطالعه موردی: مقایسه تطبیقی دو استان کرمانشاه و خراسان رضوی) 1067 1093 242064 10.22034/gahr.2026.578567.2695 FA محمد رئوف حیدری فر دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران الهام زارعی دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، روانسر، ایران بهمن محمدی دانشگاه تهران 0009-0005-1949-392X Journal Article 2026 01 09 Abstract<br><br>Migration and asylum are global phenomena with economic, social, cultural, and security implications for both host societies and migrants. This study examines the entry, exit, and presence of Iraqi and Afghan nationals in Razavi Khorasan and Kermanshah provinces. Data were collected from library sources and a field questionnaire involving 20 experts and 242 citizens. The research employs a descriptive-analytical method with inductive reasoning and independent t-tests. Results indicate that Iraqi nationals primarily entered Iran in two waves and, after returning to their home country, a small population in Kermanshah assimilated into the local society. In contrast, Afghan nationals gradually entered Razavi Khorasan in four waves and settled in cities and guest towns. Independent t-tests revealed significant differences in the economic, social, cultural, and socio-political-security impacts of migrants between the two provinces (p<0.05), with impacts being more pronounced in Razavi Khorasan. These differences are attributed to the end of Iraqi asylum, residency restrictions for Afghans in Kermanshah, and the assimilation of Iraqis into the local population. مهاجرت و پناهندگی موضوعی جهانی است که تبعات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی برای جامعه مقصد و مهاجران دارد. این پژوهش ورود، خروج و حضور اتباع عراقی و افغانی در استان‌های خراسان‌رضوی و کرمانشاه را بررسی می‌کند. داده‌ها شامل منابع کتابخانه‌ای و پرسشنامه میدانی از ۲۰ کارشناس و ۲۴۲ شهروند بود. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با استفاده از استدلال استقرایی و آزمون تی‌مستقل است. نتایج نشان داد اتباع عراقی عمدتاً در دو دوره وارد ایران شده و پس از بازگشت به کشور خود، جمعیت محدود در کرمانشاه ذوب شده‌اند؛ در حالی که در خراسان رضوی، اتباع افغانی در چهار دوره به‌طور تدریجی وارد شده و در شهرها و مهمان‌شهرها سکونت یافته‌اند. آزمون تی‌مستقل تفاوت معناداری در تأثیر اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی-سیاسی اتباع بین دو استان نشان داد (p<0.05)، به‌طوری که تأثیرات در خراسان رضوی چشمگیرتر است. علل این تفاوت‌ها شامل پایان پناهندگی اتباع عراقی، محدودیت سکونت افغانی‌ها در کرمانشاه و حل شدن جمعیت عراقی در جامعه محلی است. https://www.gahr.ir/article_242064_afd956f9b8885123798fefc8e9b8dd4d.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 The study of pay attention to environmental risks in the national security strategy of the Islamic Republic of Iran ضرورت توجه به مخاطرات محیطی در استراتژی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران 1093 1114 242063 10.22034/gahr.2026.578568.2696 FA محمد رئوف حیدری فر دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران میلاد فتح اللهی پیام نور بهمن محمدی دانشگاه تهران 0009-0005-1949-392X داوود محسنی پور کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور Journal Article 2026 01 09 National security is reflected in the ability of a country to ward off external threats against its political life or national interests; Therefore, national security is the goal and the strategy is the method of maintaining it. The meaning of national security strategy is the policies and patterns through which the country tries to provide the necessary conditions to ensure its national security. The purpose of the present research was to examine the necessity of paying attention to environmental hazards in the national security strategy of the Islamic Republic of Iran. This research has been done with descriptive analytical method and library studies. The hypothesis of the research is that environmental risks and especially human risks and social damage have been neglected in the national security strategy of the Islamic Republic. The results show that risks such as environmental risks, internal and external risks, human risks, resource risks and cyber and social network hazards are the most risks that can play a role in the national security strategy. Definitely, the attention and planning and implementation of monitoring, containment, protection, reduction and dealing with a wide range of environmental risks will lead to increasing national security and will lead to the development and progress of the country. should be taken into consideration in formulating the national security strategy. امنیت ملی در توانایی یک کشور در دفع تهدیدهای خارجی ضد حیات سیاسی یا منافع ملی خود نمود می یابد؛ بنابراین، امنیت ملی هدف و استراتژی روش حفظ آن است. منظور از استراتژی امنیت ملی، سیاستها و الگوهایی است که از طریق آن، کشور درصدد فراهم آوردن شرایط لازم برای تأمین امنیت ملی خود می باشد. هدف از تحقیق حاضر بررسی ضرورت توجه به مخاطرات محیطی در استراتژی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بوده است. این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی و با مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. فرضیه پژوهش این است که مخاطرات محیطی و مخصوصاً مخاطرات انسانی و آسیب هابی اجتماعی در استراتژی امنیت ملی جمهوری اسلامی مورد غفلت واقع شده است. نتایج نشان می دهد که مخاطراتی همچون مخاطرات محیطی، مخاطرات داخلی و خارجی، مخاطرات انسانی، مخاطرات منابع و مخاطرات سایبری و شبکه اجتماعی بیشترین مخاطراتی هستند که می توانند در استراتژی امنیت ملی نقش داشته باشند. قطعاً توجه و برنامه ریزی و اجرای سیاست های نظارت، دربرگیری، حفاظت، کاهش و مقابله با طیف وسیعی از مخاطرات محیطی به افزایش امنیت ملی خواهد انجامید و زمینه افزایش توسعه و پیشرفت کشور را به دنبال خواهد داشت که این وظیفه و این امر مهم باید در تدوین استراتژی امنیت ملی مورد توجه قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_242063_945d3fbd40e2c7bcb0754909162eca18.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 03 18 The effect of the distribution of atmospheric elements (temperature, precipitation, relative humidity) on stations in northeastern Iran over a 33-Year Period تاثیر پراکنش عناصر جوی (دما،بارش،رطوبت‌نسبی) بر ایستگاه‌های شمال‌شرق ایران طی دوره 33 ساله 1115 1129 243990 10.22034/gahr.2026.581951.2734 FA سمیه محمودی چشمه کبود فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی 0009-0006-0516-1219 Journal Article 2025 12 10 This study investigates the spatial distribution and impact of atmospheric elements including temperature, precipitation, and relative humidity in northeastern Iran. The main objective of the study is to understand the spatial differences of these elements and examine the climatic patterns governing the region. Due to the geographical and climatic diversity of northeastern Iran, a precise understanding of the state of atmospheric elements can play an important role in analyzing environmental conditions and regional planning. To conduct this research, climatic data from 13 meteorological stations in northeastern Iran were used, and indicators of temperature, precipitation, and relative humidity were analyzed. The results showed that atmospheric elements in this region are not uniformly distributed and are influenced by factors such as altitude, latitude, geographical location, and local conditions. In the temperature component, a significant difference was observed among the stations; stations such as Tabas had higher temperatures, while stations such as Quchan had lower temperatures. In the precipitation component, the spatial distribution was also heterogeneous, with northern stations showing more precipitation than hotter and drier areas. Furthermore, relative humidity, as one of the important climatic elements, played an effective role in determining the environmental conditions of the region and the climatic differences among stations. Overall, the results of this study indicate that understanding the distribution of atmospheric elements can be very useful in agricultural planning, water resource management, and climatic studies of the region, and can pave the way for more precise decision-making at the regional level. این پژوهش به بررسی پراکنش مکانی و تأثیر عناصر جوی شامل دما، بارش و رطوبت نسبی در شمال‌شرق ایران می‌پردازد. هدف اصلی مطالعه، شناخت تفاوت‌های مکانی این عناصر و بررسی الگوهای اقلیمی حاکم بر منطقه است. به دلیل تنوع جغرافیایی و اقلیمی شمال‌شرق کشور، شناخت دقیق وضعیت عناصر جوی می‌تواند در تحلیل شرایط محیطی و برنامه‌ریزی‌های منطقه‌ای نقش مهمی داشته باشد. برای انجام این تحقیق، داده‌های اقلیمی 13 ایستگاه هواشناسی در شمال‌شرق ایران مورد استفاده قرار گرفت و شاخص‌های دما، بارش و رطوبت نسبی با روش توصیفی تحلیلی مورد قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عناصر جوی در این منطقه دارای توزیع یکنواخت نیستند و تحت تأثیر عواملی مانند ارتفاع، عرض جغرافیایی، موقعیت مکانی و شرایط محلی قرار دارند. در بخش دما، اختلاف قابل‌توجهی میان ایستگاه‌ها مشاهده شد؛ به‌طوری‌که ایستگاه‌هایی مانند طبس دارای دمای بالاتر و ایستگاه‌هایی مانند قوچان دارای دمای پایین‌تر بودند. در بخش بارش نیز پراکنش مکانی ناهمگن بود و ایستگاه‌های شمالی‌تر بارش بیشتری نسبت به مناطق گرم و خشک‌تر نشان دادند. همچنین، رطوبت نسبی به عنوان یکی از عناصر مهم اقلیمی، در تعیین شرایط محیطی منطقه و تفاوت‌های آب‌وهوایی میان ایستگاه‌ها نقش مؤثری داشت. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که شناخت پراکنش عناصر جوی می‌تواند در برنامه‌ریزی کشاورزی، مدیریت منابع آب و مطالعات اقلیمی منطقه بسیار مفید باشد و زمینه را برای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر در سطح منطقه فراهم کند. https://www.gahr.ir/article_243990_527b07ca6537e5d144da0723d64d43a9.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2027 02 10 Assessment of the Importance of Environmental Strategies in Urban Development Plans (Case Study: Districts 1 and 2, Baghdad) from the Perspective of Experts ارزیابی اهمیت راهبردهای زیست محیطی در طرح های شهری (مطالعه موردی:ناحیه 1و2 شهر بغداد) از دیدگاه خبرگان 1130 1161 211332 10.22034/gahr.2024.490821.2313 FA احمد روشنی گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-4736-3338 فاطمه پرک گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران علا عدنان عبدالرزاق دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2024 11 26 Environmental assessment is increasingly being incorporated into urban development plans, and its implementation for urban projects is one of the methods for evaluating the extent to which sustainable development goals are achieved.The aim of this paper is to assess the importance of environmental strategies in urban development plans for Districts 1 and 2 of Baghdad. A descriptive-analytical and quantitative approach was used. To describe the theoretical foundations and determine the indicators, documentary and library methods were used. Questionnaires and interviews with urban planning experts were used to assess the indicators and collect data. The indicators derived from the theoretical studies of the research were based on two areas: environment and physical form. It was determined that among the sub-criteria related to the environmental criterion, reducing air pollution with a weight of 0.79, proper waste and wastewater disposal with a weight of 0.76, improving the quality and quantity of water resources with a weight of 0.18, reviving lost green spaces or pastures with a weight of 0.082, soil quality and fertility with a weight of 0.033, respectively, had the highest to lowest importance. Among the sub-criteria related to the physical criterion, achieving optimal density with a weight of 0.33, achieving a healthy city program with a weight of 0.25, improving the quality of settlements with a weight of 0.18, optimal distribution of land uses in the city with a weight of 0.082, increasing access to open and green spaces with a weight of 0.079, and attention to indigenous architecture and urban planning with a weight of 0.076 had the highest to lowest importance, respectively. Therefore, it is recommended that in designing development strategies for Baghdad, reducing air pollution and proper waste disposal, the health of water resources, population density, and improving the quality of settlements should be prioritized. ارزیابی زیست محیطی به طور فزاینده ای به عنوان بخشی از طرح های توسعه شهری به کارگرفته می شود و انجام آن برای طرح های شهری یکی از روش های ارزیابی میزان دستیابی به اهداف توسعه‌ پایدار استو با تعیین راهبردهای مناسب در جهت‌ حل‌ آن ها گام برمی دارد. هدف از این نوشتار ارزیابی اهمیت راهبردهای زیست‌ محیطی در طرح های توسعه شهری نواحی 1و2 شهربغداد‌ است که در آن از روش توصیفی-تحلیلی و کمی استفاده شده است. برای تشریح مبانی نظری و تعیین شاخص ها از روش های اسنادی و کتابخانه ای و برای بررسی شاخص ها و گردآوری داده ها از پرسشنامه و مراجعه به خبرگان مطالعات شهری استفاده شد. شاخص ها‌ی برآمده از مطالعات نظری‌ پژوهش‌ در دو حوزه محیط زیست و کالبدی مبنای‌ ارزیابی‌ قرار گرفته و مشخص شد که در بین زیر معیارهای مربوط به معیار محیط زیست کاهش آلودگی هوا با وزن 79/0، دفع بهداشتی زباله و فاضلاب با وزن 76/0، ارتقاء کیفیت و کمیت منابع آب با وزن 18/0، احیای فضای سبز یا مراتع ازدست رفته با وزن 082/0، کیفیت خاک و حاصلخیزی آن با وزن 033/0، به ترتیب بیشترین تا کمترین اهمیت را دارد. در بین زیرمعیارهای مربوط به معیار کالبدی تحقق تراکم بهینه با وزن 33/0، تحقق برنامه شهرسالم با وزن 25/0، ارتقای کیفیت سکونتگاه ها با وزن 18/0، توزیع بهینه کاربری ها در سطح شهر با وزن 082/0، افزایش دسترسی به فضاهایی باز و سبز با وزن 079/0 و توجه به معماری و شهرسازی بومی با وزن076/0 به ترتیب بیشترین تا کمترین اهمیت را دارد. بنابراین پیشنهاد می شود در طراحی راهبردهای توسعه شهر بغداد کاهش آلودگی هوا و دفع بهداشتی زباله، سلامت منابع آب، تراکم جمعیت و ارتقای کیفیت سکونتگاه ها در اولویت قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_211332_22b776baa696c419f9c8b38d3e295a5b.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 01 21 An Examination and Analysis of the Factors Influencing the Environmentally Responsible Behavior of the Marginalized Residents of Ahvaz City (Case Study: Siahayi Neighborhood) بررسی و تحلیل عوامل تاثیرگذار بر رفتار زیست محیط گرایانه حاشیه نشینان شهر اهواز (مطالعه موردی؛ کوی سیاحی) 1162 1178 241827 10.22034/gahr.2026.566737.2641 FA زهرا جلالی دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران مجید گودرزی دانشیارگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-7982-8027 علی شجاعیان استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران زهرا سلطانی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-5876-0473 Journal Article 2025 12 16 The environment, as the fundamental basis of life for humans and all other living beings across generations, holds paramount importance. Its condition is influenced by various factors, with environmentally responsible behaviors being a critical determinant. This study investigates the factors influencing pro-environmental behaviors among marginalized residents in the Siahayi neighborhood of Ahvaz. Employing a descriptive-analytical approach, this research is both theoretical and applied in its objectives. The statistical population comprises 10,441 residents of the Siahayi neighborhood in Ahvaz, from which a sample of 370 individuals was determined using Cochran’s formula. Data analysis was conducted using SPSS and Excel. The findings indicate the following: First, higher levels of social capital (trust, participation, and communication networks) positively and significantly predict pro-environmental behaviors; the regression model explains 72% of the variance in pro-environmental behaviors through these variables. Second, indigenous cultural and religious narratives exhibit a strong, positive, and significant relationship with pro-environmental behaviors, playing a crucial role in shaping and reinforcing these behaviors. These findings underscore the importance of considering socio-cultural factors when seeking to enhance pro-environmental behaviors within marginalized communities, particularly in the Siahayi neighborhood محیط زیست به مثابه ی بستر زندگی انسان و تمام موجودات دیگر گذشته، امروز و آینده، از اهمیت ویژه ای برخوردار است و از عوامل مختلفی تأثیر می پذیرد که یکی از مهمترین آنها، رفتارهای زیست محیطی است. پژوهش حاضربا هداف بررسی و تحلیل عوامل تاثیرگذار بر رفتار زیست محیط گرایانه حاشیه نشینان شهر اهواز (مطالعه موردی؛ کوی سیاحی) انجام شد.بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده، از نوع توصیفی- تحلیلی واز نظر هدف در زمره پژوهش های نظری و کاربردی است. جامعه آماری10441 نفرجمعیت ساکن در منطقه محله کوی سیاحی اهواز و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران370 نفر است.به منظور تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری،SPSS وExcel. استفاده شده است.یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد.فرضیه اول: سرمایه اجتماعی بالا (اعتماد، مشارکت و شبکه‌های ارتباطی) پیش‌بینی‌کننده مثبت و معناداری برای رفتارهای زیست‌محیطی است و مدل رگرسیون نشان‌دهنده توضیح ۷۲ درصدی تغییرات رفتارهای زیست‌محیطی توسط این متغیرها است. فرضیه دوم: روایت‌های فرهنگی و مذهبی بومی رابطه مثبت و بسیار قوی و معناداری با رفتارهای زیست‌محیطی دارند و نقش مؤثری در شکل‌گیری و تقویت این رفتارها ایفا می‌کنند. این نتایج اهمیت توجه به عوامل اجتماعی و فرهنگی در افزایش رفتارهای زیست‌محیطی در ساکنان محله کوی سیاحی را به طور جامع نشان می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_241827_0101eaa0270ec8ed8e1e771538aa620e.pdf

آئیژ عزمی جغرافیا و روابط انسانی 2645-3851 8 4 2026 02 20 Explanation and analysis of the health and corruption measurement model in Dezful Municipality تبیین و تحلیل مدل سنجش سلامت و فساد اداری در شهرداری دزفول 238231 10.22034/gahr.2026.567191.2645 FA مجید گودرزی دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-7982-8027 علی شجاعیان استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز ،اهواز، ایران زهرا سلطانی دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-5876-0473 امیر محمد سرپاس دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 12 21 In recentyears,administrative health and the fight against corruption are considered to be among the most important challenges for government organizations and urbaninstitutionsinIran.Healthyandtransparent urban management not only increases public trust and improves the quality of services, but also improvesthe organization's performance and accountability. The aim of this study is to investigate the relationship betweentypesoforganizationalcorruptionandindicatorsof organizational health and performance in Dezful Municipality. This study is applied in terms of purpose, descriptive, analytical, and survey type. The statistical population of this study was the citizens of Dezful city; in this study, the research sample was randomly distributed among 341 respondents and collected after responding. The findings show that there is a relationship between the level of financial corruption and the leveloforganizationalaccountability(r=-0.124p=0.026), communicative-interactive corruption and organizational transparency (r=-0.119, p=0.033), corruption in work quality and organizational health culture (r = -0.135, p =0.015), corruption in tenders and contracts and social responsibility (r = -0.134, p = 0.012), corruption in decision-making and employee work health (r=-0.127,p=0.022), employee work health and communication corruption (r=-0.121,p=0.030), and organizational health culture and corruption in decision-making (r = -0.127, p = 0.024) have an inverse and significant relationship. Also, an inverse and significant relationship was observed between organizational health and the level of perception of corruption among employees (r = -0.177, p = 0.001). In contrast, the findings showed that the inefficiency of supervisory bodies has a direct and significant relationship with the prevalence of financial corruption (r = 0.179, p = 0.001) and organizational transparency has a direct and significant relationship with the reduction of corruption in tenders (r = 0.292, p = 0.000). are meaningful. Overall, the results of this study indicate that strengthening organizational health, health culture, transparency, and employee occupational health can help reduce corruption in various organizational dimensions and improve the organization's performance and accountability. در سال‌های اخیر،سلامت اداری و مبارزه با فساد از مهم‌ترین چالش‌های سازمان‌های دولتی و نهادهای شهری در ایران محسوب می‌شود.مدیریت شهری سالم و شفاف نه تنها موجب افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کیفیت خدمات می‌شود،بلکه کارکرد و پاسخ‌گویی سازمان را نیز بهبود می‌بخشد.هدف این پژوهش بررسی رابطه بین انواع فساد سازمانی و شاخص‌های سلامت و کارکرد سازمانی در شهرداری دزفول است.این تحقیق ازنظر هدف، کاربردی، نوع توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است.جامعه آماری این پژوهش شهروندان شهر دزفول بوده است؛که در این تحقیق نمونه پژوهش به‌صورت تصادفی در میان 341 نفر پرسش‌شونده توزیع شد و پس از پاسخگویی گردآوری شد و یافته‌ها نشان می‌دهند که بین سطح فساد مالی و میزان پاسخ‌گویی سازمانی (r = -0.124, p = 0.026)، فساد ارتباطی-تعاملی و شفافیت سازمانی (r = -0.119, p = 0.033)، فساد در کیفیت کار و فرهنگ سلامت سازمانی (r = -0.135, p = 0.015)، فساد در مناقصات و قراردادها و مسئولیت‌پذیری اجتماعی (r = -0.134, p = 0.012)، فساد در تصمیم‌گیری و سلامت کار کارکنان (r = -0.127, p = 0.022)، سلامت کار کارکنان و فساد ارتباطی (r = -0.121, p = 0.030)، و فرهنگ سلامت سازمانی و فساد در تصمیم‌گیری (r = -0.127, p = 0.024) رابطه‌ای معکوس و معنادار وجود دارد.همچنین بین سلامت سازمانی و میزان درک فساد در میان کارکنان (r = -0.177, p = 0.001) رابطه معکوس و معناداری مشاهده شد.در مقابل، یافته‌ها نشان دادند که ناکارآمدی دستگاه‌های نظارتی با شیوع فساد مالی (r = 0.179, p = 0.001) و شفافیت سازمانی با کاهش فساد در مناقصات (r = 0.292, p = 0.000) دارای رابطه مستقیم و معنادار هستند.به طور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که تقویت سلامت سازمانی، فرهنگ سلامت، شفافیت و سلامت کاری کارکنان می‌تواند به کاهش فساد در ابعاد مختلف سازمانی کمک کرده و کارکرد و پاسخ‌گویی سازمان را بهبود بخشد. https://www.gahr.ir/article_238231_e12b2140a15fd864fbf14e8e78154d3e.pdf