https://www.gahr.ir/ جغرافیا و روابط انسانی fa daily 1 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://www.gahr.ir/article_232292.html شهر خلاق به عنوان یک روش راهبردی در عرصه تفکر، برنامه ریزی و اجرای طرح های شهری مطرح شده است. با توجه به تغییرات بسیار عمیقی که در محیط شهر در حال وقوع است خلاقیت مسئولین، صاحبان مشاغل، ساکنین شهر یک عامل بسیار حیاتی در حل بسیاری از مسایل شهر به شمار می آید. همچنین این رویکرد به چگونگی ورود خلاقانه شهروندان به عرصه های مختلف مواجهه با مسائل مرتبط با شهر می پردازد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف‌ کاربردی و از نظر روش‌ به صورت توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای ـ پیمایشی می‌باشد. در پژوهش حاضر مناطق شهری اهواز بر اساس 14 معیار از شاخص‌های شهر خلاق سطح‌بندی شده‌اند. نتایج حاکی از آن است میزان برخورداری مناطق شهری اهواز از لحاظ شاخص‌های شهر خلاق متفاوت است و شکاف بسیاری بین مناطق وجود دارد. بهترین وضعیت از لحاظ شاخص‌های شهر خلاق بر اساس الگوی واسپاس را منطقه یک با وزن 416/0 دارد، به‌عبارتی در منطقه یک که معیارها در سطح بالا هستند، زمینۀ تحقق شهر خلاق به مراتب بالاتر است. در مقابل کمترین میزان برخورداری مربوط به منطقه هشت با وزن 224/0 می‌باشد. بنابراین مناطق هشت‌گانه شهر اهواز به لحاظ برخورداری از شاخص‌های شهر خلاق از وضعیت یکسانی برخوردار نیستند. https://www.gahr.ir/article_198355.html از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه و به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است، بازار طلا و جواهرات در سطح شهرها همیشه جزء مراکز تجاری مهم، پر رونق و با نام و نشان در شهرها به حساب می آیند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری ها در چشم انداز تجاری و اقتصادی شهرها از جمله شهر اردبیل که به عنوان مرکز استان نیز واقع شده است، در پژوهش حاضر سعی شد پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات با تنوع خدمات و فعالیت های مربوطه در ظرف فضایی شهر اردبیل از زاویه ملاحظات تحلیل فضایی مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات در سطح شهر اردبیل بر اساس مدل های تحلیل فضایی و آمار فضایی، انجام گرفت. برای رسیدن به هدف تحقیق از مدل های تحلیل فضایی مختلفی در محیط ArcGIS همچون لکه داغ، وزنه فراوانی، مدل میانگین نزدیکترین همسایگی استفاده گردید و در نهایت فاصله از مرکز ثقل شهر در حلقه های فاصله ای، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت، قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که واحدهای صنفی طلا و جواهرات در منطقه 1 شهر اردبیل و در نواحی 1 و 2 جمع شده و متمرکز هستند و سایر مناطق و نواحی شهر خالی از این واحدهای تجاری هستند، این امر نشان دهنده خوشه ای بودن و متمرکز بودن واحدهای صنفی مذکور در سطح شهر در نقاطی خاص بوده است. https://www.gahr.ir/article_198439.html موضوع تحقیق حاضر به بررسی اهمیت و تأثیر استقرار گروه واحد قومی در دو سوی مرز در کنترل مرز با تأکید بر قوم ترکمن پرداخته است. این تحقیق از طریق روش توصیفی-تحلیلی با جمع‌آوری داده‌ها از دو بخش کتابخانه‌ای و میدانی به ارزیابی و تحلیل اثرات و تأثیرات استقرار گروه‌های قومی در کنترل مرز می‌پردازد. تأمین امنیت ملی و جلوگیری از ناامنی و جنگ از جمله اهداف مهم کنترل مرزها است و به این منظور، اهمیت استقرار گروه‌های قومی در دو سوی مرز به ویژه با تأکید بر قوم ترکمن به‌عنوان جزء از جامعه محلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق به دو بخش نظری و میدانی تقسیم می‌شوند. در بخش نظری، با تکیه بر نظریات مرتبط با کنترل مرز و قومیت، شش مؤلفه و 27 متغیر به عنوان گویه‌های اصلی تحقیق معرفی شده‌اند. در بخش میدانی نیز با استفاده از پرسش‌نامه و با مشارکت 30 نفر از متخصصان مرز از جمله اساتید دانشگاه و دانشجویان دکتری در حوزه های جغرافیای سیاسی، برنامه‌ریزی شهری و علوم سیاسی، داده‌ها جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزار SMART-PLS تحلیل و بررسی شده‌اند.نتایج نشان می‌دهد که بعد سیاسی با ضریب 0.898 به عنوان یکی از عوامل مؤثر در کنترل مرز تأثیرگذار است. در این متغیر، تبعیضات سیاسی و قومی و عدم بازیگری سیاسی تأثیر مهمی در اهمیت بعد سیاسی در کنترل مرز ایران و ترکمنستان دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که در تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های مرتبط با کنترل مرز، نیاز به توجه به عوامل سیاسی و قومی از اهمیت بالقوه برخوردار است. https://www.gahr.ir/article_199300.html سیرک های یخچالی از جمله اشکال یخچالی هستند که به واسطه آنها می توان شرایط اقلیمی گذشته از جمله دوره های سرد پلیستوسن را شناسایی نمود. در این تحقیق، 20 سیرک یخچالی در حوضه آبریز دالامپر مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور از نرم افزار Arc Gis، Portable googlemap server و Google earth استفاده شد. برای بررسی مورفومتری سیرک ها نیز از پارامترهای مساحت، محیط، عرض، طول، نسبت طول به عرض، نسبت طول به ارتفاع کف و نسبت عرض به ارتفاع کف استفاده شد. برای هر یک از پارامترهای فوق نیز شاخص های آماری ضریب تغییرات، انحراف معیار، میانگین، ماکزیمم و مینیمم برآورد شد. در نهایت برای پارامترهای مورد بررسی، ضریب تعیین R2 محاسبه شده و ماتریس همبستگی پیرسون ترسیم شد. حدود 9 سیرک یخچالی با حداکثر ارتفاع 3200 متر در جهت جغرافیایی شمال قرار دارد. بیشترین مساحت نیز به میزان 3 کیلومتر مربع متعلق به سیرک شماره 9 بوده است. بررسی ها نشان می دهد که سیرک های یخچالی که در قسمت جنوبی حوضه واقع شده اند از نسبت طول به عرض بیشتری برخوردار بوده و این امر نشان دهنده کشیدگی سیرک، عمق کم و ذخیره کم برف در آنها می باشد. در بین تمامی پارامترها نیز بیشترین میزان همبستگی بین نسبت عرض با نسبت پهنا به ارتفاع کف به میزان 98/0 بوده است. بین مساحت و عرض سیرک ها نیز همبستگی بالایی به میزان 87/0 برخوردار بوده است. با توجه به جهت سیرک ها می توان استدلال نمود که این وضعیت متاثر از دوره های پرآبی دریاچه ارومیه در دوره پلیستوسن بوده است. https://www.gahr.ir/article_240461.html چکیدهشهرهای امروزی به مثابه سامانه‌های پیچیده و پویا، نیازمند رویکردهای تحلیلی نوینی هستند که از محدودیت‌های مدل‌های خطی فراتر روند. پژوهش حاضر در ادامه مطالعه پیشین نویسندگان و با هدف کاربست نظریه آشوب-پیچیدگی در حکمروایی خوب شهری سنندج پرداخت. پرسش محوری این مطالعه آن بود که مؤلفه‌های کلیدی نظریه آشوب-پیچیدگی، از جمله خودسازمان‌دهی، پویایی‌های غیرخطی و حساسیت به شرایط اولیه‌، چگونه می‌توانند در مواجهه با چالش‌های ملموس مدیریت شهری سنندج، به ابزارهای کارآمد سیاست‌گذاری تبدیل شوند؟ روش پژوهش سناریونویسی پویا و استفاده از مدل‌سازی تعاملات پیچیده‌ نهادی بود، یافته‌ها نشان داد، شاخص‌های مدل الگوی پارادایم حکمروایی خوب شهری سنندج، ضمن پوشش شاخص‌های جهانی حکمروایی خوب شهری، دو مزیت کلیدی تناسب بیشتر با ویژگی‌های محلی و قابلیت مدیریت بهتر پویایی‌های غیرخطی شهری را داشتند. در این راستا با به کارگیری روش سناریونویسی، امکان‌سنجی و پیامدهای کاربرد این نظریه در حکمروایی خوب شهری تحلیل شده است. یافته‌ها نشان داد شاخص‌های مدل توسعه‌یافته برای سنندج، ضمن پوشش شاخص‌های جهانی حکمروایی خوب شهری، دو مزیت کلیدی تناسب بیشتر با ویژگی‌های محلی و قابلیت مدیریت بهتر پویایی‌های غیرخطی شهری را داشتند. نتایج نشان داد این پژوهش نه تنها الگویی پیشنهادی برای شهر سنندج ارائه می‌دهد، بلکه چارچوبی انعطاف‌پذیر برای شهرهای با شرایط مشابه طراحی می‌کند که می‌تواند تصمیم‌گیران شهری را با نوآوری در حل مسائل و مدیریت عدم قطعیت‌های ذاتی سامانه‌های شهری یاری رساند. https://www.gahr.ir/article_200316.html . The aim of the current research is to measure and analyze health indicators in three sectors (sanitary, medical and veterinary) which play an important role in the health and development of villages in Mahabad city. The intended research method is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The analysis of the research findings was done through TOPSIS and GIS software and the data of 2015 was used. It is necessary to explain that the Shannon entropy method was used to weight the studied indicators in the TOPSIS model. Also, in this study, local Moran's statistic and spatial regression were used to examine the spatial distribution of the studied indicators. It should be mentioned that in this study, five villages and 137 villages in Mahabad city have been investigated. The results of the TOPSIS model in the field of prioritizing the districts of Mahabad city based on health indicators showed that the districts of Eastern Mangur, Kani Bazar, Western Akhtachi, Western Makarian and Eastern Makarian are in a more suitable position. In other words, Mangur East and Kani Bazar dehistans have a suitable position. Also, the results of the spatial analysis of the condition of rural settlements in Mahabad city showed that the settlements in terms of health index are in a non-clustered state with a low status in North Makrian and West Akhtachi villages. These villages are located in the northeast and east of the city. It should be noted that out of 137 villages in Mahabad city, only 22 villages have a significant status (with positive or negative I) in terms of distribution with health index, and the rest of 115 villages do not have this significance (with positive or negative I). https://www.gahr.ir/article_202305.html در شکل‌گیری معماری هر دوره از ادوار تاریخی ایران، علاوه بر عواملی همچون مذهب، اقتصاد، فرهنگ و... ، جغرافیا و اقلیم نیز به نوبه خود تاثیری مستقیم در سبک‌ها و ویژگی‌های آن دارد. این تاثیرات در خانه‌های تاریخی نیز خود را نمایان‌گر می‌سازد و باید گفت که دو مقوله معماری و طبیعت (ویژگی‌های جغرافیایی و اقلیم منطقه) در ارتباط کامل با یکدیگر قرار دارند و آنها را می‌توان امری جدایی‌ناپذیر از یکدیگر به شمار آورد. پژوهش حاضر که مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی است، به منظور تبیین و شناسایی عناصر معماری متاثر از اقلیم و جغرافیای منطقه شمال ایران بر خانه‌های تاریخی دوره قاجار شهرستان رشت به انجام رسیده است و در این راستا اهداف زیر را دنبال می‌کند:1. معماری، ویژگی‌های هنری و پلان ساختارهای معماری خانه‌های تاریخی رشد چگونه است؟2. آب و هوا، اقلیم و ویژگی‌های جغرافایی منطقه، تا چه اندازه در نمود عناصر معماری هماهنگ با این فاکتورها تاثیرگذار بوده است؟مطالعات صرت گرفته نشان می‌دهد که خانه‌های تاریخی دوره قاجار در رشت متناسب با ویژگی‌های معماری بومی منطقه و همچنین متناسب با وضعیت اقلیم موجود در منطقه پی‌ریزی گشته و از اصول معماری متناسب با آن پیروی می‌کنند. https://www.gahr.ir/article_213788.html اشتغال غیر رسمی در واقع نوعی فعالیت برای زنده ماندن و مصون بودن از انحرافات اجتماعی است که در ایران مطالعه و شناخت بخش غیر رسمی هنوز به گونه جدی در دستور کار سیاست گذاران اقتصاد قرار نگرفته ،به طوری که درک آن ها از مبارزه با این بخش در سطح شهر می باشد . دولت ها می بایست به جای مبارزه با آن و تغییر نگاه از تهدید به فرصت جهت ارتقاء آن بکوشند زیرا باعث ثبات قیمت ها ،بازار رقابتی و از همه مهمتر بازار شهروندان کم بضاعت و محلی برای عرضه محصولات سنتی روستاییان می باشد.هدف از انچام پژوهش ساماندهی و توانمند سازی دستفروشان خیابان سلمان فارسی می باشد . روش تحقیق این پژوهش توصیفی-تحلیلی (اسنادی- پیمایشی)، مشتمل بر مطالعات کتابخانه‌ای، میدانی ،طراحی و تکمیل پرسشنامه و روش گردآوری اطلاعات استفاده از منابع رسمی برای داده‌های کمّی(پرسشنامه و مصاحبه) بوده و تکنیک کار مدل VIKOR است. یافته ها نشان داد از آنجا که حذف این گروه غیر رسمی اقتصادی عملا غیر ممکن به نظر می رسد بنابراین بهترین روش ساماندهی دستفروشان انتقال و جابجایی آنان به مکانی خارج از خیابان سلمان فارسی می باشد البته فراهم نمودن شرایط مکان جدید از جمله عدم اخذ مالیات و اجاره بها ،غرفه بندی می تواند باعث تشویق دستفروشان جهت پذیرش مکان جدید شود. https://www.gahr.ir/article_209791.html توسعة کارآفرینی به عنوان راهبردی کارآمد برای حل معضل بیکاری، توسعة اقتصادی، فقرزدایی و عدالت اجتماعی به ویژه در جوامع روستایی ضرورت دارد. کارآفرینی و به تبع آن، توسعه کارآفرینی زنان روستایی پدیده‌ای پیچیده و چند بُعدی است و تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار می‌گیرد. در این پژوهش تلاش گردیده عوامل و مؤلفه‌های فردی و اقتصادی مؤثر بر توسعه کارآفرینی زنان در بخش مرکزی شهرستان خدابنده شناسایی شود. جامعة آماری پژوهش زنان کارآفرین روستایی منطقه مورد مطالعه بودنده که تعداد 117 نفر به صورت تمام سرشماری بررسی شدند. روایی چهارچوب عملیاتی شده پژوهش با بهره‌گیری از نظرات کارشناسان بررسی شد و پایایی ابزار نیز با محاسبه میزان ضریب آلفای کرونباخ انجام که مقدار آن در قسمت‌های اقتصادی و فردی به ترتیب 81% و 87% محاسبه شد. یافته‌های پژوهش بیان کنندة وجود رابطة معنادار بین ویژگی‌های شخصیتی (000/0 = sig ،668 %= r) و وضعیت اقتصادی زنان(000/0 = sig ،420 %= r) با سطح کارآفرینی است. https://www.gahr.ir/article_202118.html کاربری‌های مذهبی به‌خاطر اهمیت در تعالی شهروندی، در شهرها از اهمیت اساسی برخوردارند. بررسی نحوه پراکنش این نوع کاربری‌ها در شهر اردبیل نیازمند بررسی‌های توزیع و تحلیل فضایی می‌باشد. تحلیل فضایی داده‌ها تلاش می‌کند تا دانش پنهان در پخش داده‌های جغرافیایی یعنی؛ نظام، قوانین و الگوهای‌فضایی را کشف کند . تحقیق حاضر کاربردی و از نوع توصیفی- تحلیلی است که هدف آن تحلیل توزیع فضایی مساجد شهر اردبیل با استفاده از آمار‌فضایی در قالب سه مولفه‌ی توزیع‌عادلانه، دسترسی و رویکرد مدیریت‌شهری است.برای رسیدن به این هدف از ابزارهای موجود در آمارفضاییARC GIS 10.5 من جمله: جهت پراکنش مساجد، تراکم مساجد، پراکنش فضایی، مسافت استاندارد، میانگین مرکزی، میزان برخورداری مذهبی و سرانه مساحت مساجد و وضعیت توزیع مساجد شهر اردبیل مورد ارزیابی قرار گرفته و الگوی نابرابری فضایی در میزان برخورداری هریک از مناطق شهر اردبیل، از این کاربری بررسی گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که مناطق مرکزی شهر که منطقه ۱ محسوب می‌شود دارای بیشترین تراکم مذهبی، همچنین دارای بیشترین برخورداری و سرانه ‌مذهبی است که توزیع مساجد در سطح شهر خوشه‌ای است و دسترسی به مساجد در این منطقه آسان است. اما با فاصله گرفتن از مرکز شهر تراکم کم و درمحدوده‌‍های پیرامونی بسیار پایین است. در قسمت جنوبی منطقه ۳و۴ تراکم مساجد کم است و به نسبت مساحت محدوده در سطح پایین قرار گرفته‌اند. سرانه مساجد در مناطق ۱ و ۵ بیشتر از حد متوسط شهر و در مناطق ۲، ۳ و ۴ کمتر از حد متوسط شهر است.با بررسی توزیع فضایی مساجد می‌توان نتیجه گرفت که مساجد در سطح مناطق مختلف اردبیل به‌صورت یکسان و برابر توزیع نشده‌اند. که نشان‌دهنده این است که در توزیع مساجد بی‌برنامگی و ناعدالتی وجود داشته است و روش پراکنش خدمات‌شهری به‌درستی صورت نگرفته است. https://www.gahr.ir/article_208261.html هدف مطالعه حاضر تحلیل دانش کشاورزی دقیق، شناسایی تعیین کننده های آن و واکاوی چالشهای پذیرش و نشر این فن‌آوری‌ها می باشد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ نحوه جمع آوری دادها، توصیفی- پیمایشی است. از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده برای انتخاب نمونه‌های پژوهش استفاده شد و با 287 نفر از کارشناسان جهاد کشاورزی (115 نفر از کارشناسان استان بوشهر و 172 نفر از استان فارس) مصاحبه صورت پذیرفت. نتایج مبین آن بود که سطح دانش کشاورزی دقیق کارشناسان مناسب نیست. به گونه ای که دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در مورد این فن‌آوری‌ها متوسط و کم است. متغیر نگرش رفتاری بیشترین نقش را در تبیین دانش کارشناسان دارد. در دسترس نبودن تجهیزات و امکانات کشاورزی دقیق، مناسب نبودن ارتباط بین موسسات ترویجی و تحقیقی در کشور، کمبود متخصص به ویژه متخصصان محلی در کشور و وضع نامناسب اقتصادی کشاورزان به عنوان مهمترین چالشهای نشر فن‌آوری-های کشاورزی دقیق توسط کارشناسان بیان شده است. ضروری می باشد که آگاهی و دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در این زمینه بهبود یافته تا بتوانند پس از کسب اطلاعات لازم و مکفی آن را به سطح مزرعه انتقال داده و با فراهم نمودن شرایط و امکانات مورد نیاز، پذیرش این فن‌آوری‌ها را در بین کشاورزان تسهیل و ترویج نمایند. سیاست گزاران و برنامه‌ریزان کشاورزی کشور بایستی یک برنامه‌ریزی راهبردی بر اساس نتایج این پژوهش برای رفع محدودیت‌های نشر کشاورزی دقیق اتخاذ نمایند. https://www.gahr.ir/article_206574.html یکی از شیوه‌های فائق آمدن بر مشکلات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی موجود در کلان شهرها طراحی، ایجاد و توسعه شهرهای جدید در حوالی آنهاست. در این راستا پرداختن به موضوع مسکن قابل استطاعت، با هدف بهبود زندگی خانواده‌های کم درآمد در دستور کار بسیاری از دولت‌ها قرار گرفته است. مسکن قابل استطاعت معمولا به مسکنی گفته می‌شود که برای خانواده‌های خاص واجد شرایط که درآمد آن‌ها برای دستیابی به مسکن شایسته در بازار کافی نیست، قابل دسترسی باشد شهر تبریز طی چند دهه اخیر به علت موقعیت خاص اجتماعی و اقتصادی همه ساله سرریزه‌های جمعیتی روستاها و شهرهای پیرامونی شده که مشکلاتی را در زمینه مسکن به وجود آورده است. قسمتی از این مشکل با مساکن قابل استطاعت مسکن مهر مرتفع شده است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی وضع موجود فاز اول شهر سهند با استفاده از داده های کمی و کیفی طرح جامع شهر سهند پرداخته شده است. از ابزار‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها شاخص موران در نرم افزار Arc GIS اشاره کرد. نتایج به دست آمده: وضعیت دسترسی به انواع خدمات شهری در محدوده فاز 1 شهر جدید سهند مطلوب بوده و ساکنان این فاز از دسترسی مناسب تری به انواع کاربری‌های خدماتی برخوردارند. همچنین در وضعیت توزیع انواع خدمات شهری نیز مشخص گردید که خدمات اداری انتظامی، پارک و فضای سبز و ورزشی از الگوی توزیع تصادفی برخوردار هستند و کاربری آموزشی نیز از الگوی خوشه‌ای با تمرکز پایین برخوردار است. کاربری درمانی به دلیل تعداد کمی که دارد از الگوی توزیع خاصی برخوردار نیست. لذا با استفاده از نتایج حاصله توجه بیشتر به مناطق نامناسب از جهت برخورداری از خدمات شهری را آشکار می‌سازد و بدیهی است که باید در برنامه‌ریزی‌های بهبود وضعیت مسکن و سایر برنامه‌ها مناطق نامناسب را در اولویت قرار داد تا بتوان به تعادل منطقی دست یافت. https://www.gahr.ir/article_210049.html مقدمه و هدف : گردشگری نه‌تنها به‌عنوان یک منبع درآمد، بلکه به‌عنوان محرکی برای تقویت زیرساخت‌ها و ایجاد فرصت‌های شغلی مطرح است. مدیریت صحیح و شناسایی ظرفیت‌های گردشگری هر منطقه، می‌تواند نقش مهمی در جذب گردشگر و سرمایه‌گذاری‌های جدید داشته باشد. سردشت به عنوان یک شهر مرزی با دارا بودن مرز کیله و بازارچه‌های مرزی، هر ساله پذیرای شمار زیادی از مسافران داخلی و خارجی است. هدف این پژوهش، شناسایی ظرفیت‌های گردشگری سردشت و بررسی مشکلات بازارچه مرکزی آن است.روش تحقیق: این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی و تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. داده‌های لازم از طریق روش‌های کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی جمع‌آوری شده‌اند. در این راستا، از مطالعات کتابخانه‌ای برای بررسی منابع و مستندات مرتبط و از روش‌های میدانی برای جمع‌آوری داده‌های مستقیم از سردشت استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شد تا ارتباط بین متغیرها و وضعیت موجود بررسی شود.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که سردشت با داشتن موقعیت مرزی، جاذبه‌های طبیعی مانند جنگل‌ها و رودخانه‌ها، و فرهنگ بومی غنی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری پایدار دارد. با این حال، نبود زیرساخت‌های مناسب، مشکلات حمل‌ونقل، کمبود امکانات اقامتی، و ضعف در بازاریابی از چالش‌های اصلی توسعه گردشگری در این منطقه محسوب می‌شوند. برنامه‌ریزی برای بهبود زیرساخت‌ها، جذب سرمایه‌گذاری، و مشارکت جوامع محلی می‌تواند به توسعه گردشگری کمک کند. آموزش و توانمندسازی محلی نیز می‌تواند تجربه گردشگران را بهبود بخشد و جذابیت منطقه را تقویت کند.نتیجه‌گیری: برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در سردشت، مدیریت شهری باید با اتخاذ رویکردهای متوازن، میان حفظ محیط‌زیست و منافع اقتصادی تعادل برقرار کند. این امر می‌تواند این شهر را به یکی از قطب‌های گردشگری و اقتصادی کشور تبدیل کند. https://www.gahr.ir/article_242328.html سالمندی به عنوان یکی از چالش‌های اساسی چند دهه‌ی اخیر بروز پیدا کرده است و اندیشمندان و جامعه‌شناسان بزرگ از به صدا درآمدن زنگ خطر بحران سالمندی می‌گویند. آنها از پیش‌بینی افزایش چشمگیر تعداد افراد سالمند نسبت به سایر افراد در دهه‌های آینده خبر می‌دهند. سالمندان در این دوران دارای نیازهای و خواسته‌های متفاوتی با دوران قبل از سالمند شدن می‌باشند. از طرفی با پیشرفت فناوری و تکنولوژی‌های هوشمند شاهد طرح مفهوم شهر هوشمند و پس از آن شهر هوشمند پایدار هستیم و احتمالاً سالمندان نسل‌های آتی به مراتب بیشتر درگیر تکنولوژی‌های روز خواهند بود. بر این اساس این پژوهش در پی آن است تا به تبیین راهبردهای شهر هوشمند پایدار دوستدار سالمند در شهر سمنان بپردازد و اشتراکات احتمالی بین دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار را استخراج نماید. این پژوهش که از نوع کاربردی می‌باشد و روش مورد استفاده در آن توصیفی-تحلیلی است؛ برای گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و مطالعه اسناد موجود بهره جسته شده است و همچنین جهت تحلیل داده‌های بدست آمده از نرم افزار MAXQDA استفاده نموده است. بدین صورت که اسناد بدست آمده از منابع مختلف پس از ارزیابی اولیه وارد نرم افزار شده اند تا کدگذاری بر آنها اعمال شود. پس از پایان کدگذاری چهار عامل با زیرمعیارهای متناظر آنها استخراج گردید که معیارهای مشترک میان دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار می‌باشند. این معیارها عبارتند از: حمل و نقل هوشمند سالمندان، سلامت هوشمند سالمندان، مشارکت هوشمند سالمندان و زیرساخت‌های هوشمند و فضاهای دوستدار سالمند. این پژوهش به این نتیجه رسید که دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار دو مفهوم کاملاً جدا از هم نیستند و دارای اشتراکاتی می‌باشند که این اشتراکات بیانگر مکمل بودن این دو مفهوم می‌باشد. در پایان پژوهش، راهبردها و سیاست‌هایی جهت اجرا در شهر سمنان پیشنهاد گردیده است. https://www.gahr.ir/article_216660.html هدف از تحقیق حاضر ارائه مدل نقش توسعه گردشگری ورزشی بر اشتغال‌زایی بود. روش تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت توصیفی از نوع همبستگی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی اساتید مدیریت ورزشی، اساتید گردشگری و متخصصان کسب و کار در ورزش بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند (100 نفر). ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 10 نفر از اساتید مدیریت ورزشی و اساتید گردشگری و پایایی مرکب نیز از طریق آزمون معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری درصد فراوانی، میانگین، روایی همگرا، واگرا، پایایی مرکب و بار عاملی با استفاده از نرم‌افزار PLS نسخه 4 انجام گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که گردشگری ورزشی اثر مثبتی بر اشتغال‌زایی مستقیم، اشتغال‌زایی غیرمستقیم و تمامی ابعاد آن‌ها دارد؛ این تأثیرات به‌ویژه در بخش‌هایی مانند خدمات حمل‌ونقل، هتل‌داری، رستوران‌ها، راهنمایان تور و فروشگاه‌های مرتبط با تجهیزات ورزشی مشهود است. علاوه بر این، گردشگری ورزشی می‌تواند باعث ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در مناطق کمتر توسعه‌یافته شده و به توسعه اقتصادی و اجتماعی آن‌ها کمک کند؛ این نتایج نشان می‌دهد که گسترش گردشگری ورزشی می‌تواند به‌عنوان یک عامل کلیدی در کاهش نرخ بیکاری و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار کمک کند. https://www.gahr.ir/article_240378.html رشد سریع شهری منجر به افزایش تراکم ساختمان‌ها، آسفالت و بتون شده که گرما را جذب و نگه‌داری می‌کنند. این امر باعث شکل‌گیری جزایر حرارتی شهری می‌شود؛ مناطقی که دمای آن‌ها نسبت به اطراف روستاها یا مناطق سبز بالاتر است. حذف فضاهای سبز و کاهش جریان هوای طبیعی، تبخیر و خنک‌سازی طبیعی را مختل می‌کند. در نتیجه، دمای شب‌های شهری افزایش یافته و مصرف انرژی برای سرمایش و تهویه نیز بیشتر می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوی رشد شهری در ایجاد جزایر حرارتی در شهرها (مورد مطالعه: شهر اراک) می باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این پژوهش از روش مدل ISM استفاده شده است. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که گسترش افقی و بی‌برنامه شهر، تغییر کاربری اراضی، به‌ویژه جایگزینی مناطق سبز با سطوح نفوذناپذیر همچون آسفالت و بتن، نقش کلیدی در افزایش دمای سطح زمین دارد. همچنین تراکم بالای ساختمان‌ها و نبود تهویه طبیعی، سبب تشدید تجمع حرارت در مناطق مرکزی شهر شده است. مدل ISM با ساختار سلسله‌مراتبی خود نشان داد که متغیرهایی مانند الگوی کاربری زمین، نحوه توسعه کالبدی شهر و میزان پوشش گیاهی بیشترین تأثیر مستقیم را بر پدیده جزایر حرارتی دارند. بنابراین، مدیریت بهینه رشد شهری از طریق پایش تغییرات حرارتی، احیای فضاهای سبز، و کنترل توسعه بی‌رویه شهری می‌تواند در کاهش اثرات «جزایر حرارتی» در شهر اراک نقشی اساسی ایفا کند. https://www.gahr.ir/article_242423.html گردشگری مذهبی، به عنوان زیرشاخه‌ای حیاتی از گردشگری فرهنگی، نه تنها جایگاه مهمی در سطح جهانی دارد، بلکه می‌تواند به عنوان موتور محرک اقتصادی و اجتماعی عمل کرده و از طریق افزایش درآمد و بهبود زیرساخت‌ها، به‌ویژه در نواحی کمتر توسعه‌یافته و حاشیه‌ای، منافع قابل توجهی را به ارمغان آورد. ایران به دلیل جاذبه‌های مذهبی فراوان، از جمله بقعه متبرکه علی بن مهزیار اهوازی که یکی از قطب‌های مذهبی مهم استان خوزستان است، مقصدی جذاب برای زائران محسوب می‌شود و پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران دارد. با درک این اهمیت، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد و راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی در شهر اهواز با تأکید بر این بقعه متبرکه انجام شده است. این مطالعه از روش تحقیق آمیخته (کیفی و کمی) استفاده کرده است؛ در مرحله کیفی، با تحلیل مضمون مصاحبه‌ها با صاحب‌نظران، چهار بُعد اصلی و هجده راهبرد فرعی شناسایی شدند. در مرحله کمی، با استفاده از روش پیمایشی و تحلیل داده‌ها از طریق فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی شهودی(Intuitionistic Fuzzy AHP)، ابعاد و راهبردهای شناسایی‌شده توسط کارشناسان صنعت گردشگری اولویت‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که از دیدگاه متخصصان، چهار بُعد حیاتی در توسعه گردشگری مذهبی به ترتیب اهمیت عبارتند از: «راهبردهای بازاریابی»، «آموزش و توسعه منابع انسانی»، «تقویت ساختارهای مدیریت اجرایی» و «پیاده‌سازی فناوری اطلاعات» در نهایت، بر اساس این اولویت‌بندی، پیشنهادهای اجرایی و پژوهشی برای ارتقاء جایگاه گردشگری مذهبی اهواز ارائه گردید. https://www.gahr.ir/article_238382.html امنیت فضاهای شهری به عنوان سنگ بنای توسعه گردشگری پایدار شهری، پیش‌شرطی غیرقابل اجتناب برای جذب گردشگر و تضمین تداوم فعالیت این صنعت محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاری در ارتقای ایمنی و امنیت شهری، علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، به عاملی کلیدی در تقویت مزیت رقابتی مقصد، بهبود تصویر شهری و جذب سرمایه‌گذاری تبدیل می‌شود. بنابراین، واکاوی علمی نقش امنیت به عنوان یک پیش‌نیاز راهبردی، ضرورت گنجاندن آن در کانون سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های کلان گردشگری شهری را بیش از پیش آشکار می‌سازد. هدف این پژوهش ارزیابی وضعیت شاخص‌ها و مؤلفه‌های مؤثر بر امنیت فضاهای شهری شهرکرد بوده که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. داده‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایش میدانی گردآوری شد. جامعه آماری در بخش پیمایش شامل کلیه کاربران فضاهای گردشگری شهرکرد بالای ۱۵ سال (۱۴۸٬۶۱۷ نفر) بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۳۸۳ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS استفاده گردید. یافته‌های سنجش وضعیت مؤلفه‌ها و شاخص‌ها نشان داد مؤلفه امنیت کالبدی با میانگین ۳.۱۰ در وضعیت متوسط به پایین قرار دارد که حاکی از ضعف در شاخص‌های کلیدی مانند نظارت فنی، طراحی فضایی و دسترسی به خدمات اضطراری است. در مقابل، امنیت محیطی با میانگین ۳.۱۳ در حد نسبتاً مطلوب ارزیابی شد که نشان می‌دهد زیرساخت‌های پایه تا حدی نیازهای اولیه گردشگران را برآورده می‌کنند. امنیت اقتصادی با میانگین ۳.۳۵ و امنیت اجتماعی با میانگین ۳.۷۲ به ترتیب در وضعیت مطلوب و بسیار مطلوب قرار داشتند. https://www.gahr.ir/article_239684.html فرسایش خاک یکی از چالش‌های اساسی در مدیریت پایدار منابع طبیعی است که تأثیرات منفی متعددی از جمله کاهش حاصلخیزی خاک، تخریب اکوسیستم‌ها، و کاهش عمر سازه‌های هیدرولیکی مانند سدها را به دنبال دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات کاربری اراضی و اثرات آن بر فرسایش خاک در حوضه آبریز سد سهند (هشترود) پس از احداث سد، با استفاده از مدل تجربی EPM انجام شده است. داده‌های مورد نیاز شامل طبقات ارتفاعی، شیب زمین، کاربری اراضی، لیتولوژی، بارش، شاخص NDVIو بافت خاک از منابع مختلف گردآوری و با استفاده از نرم‌افزارهای ArcGIS و ENVI پردازش شدند. نتایج نشان‌دهنده پتانسیل بالای فرسایش خاک در این حوضه به دلیل ویژگی‌های فیزیوگرافیکی نظیر مساحت گسترده (۸۷۴ کیلومتر مربع)، اختلاف ارتفاع قابل‌توجه (۱۹۸۹ متر)، و شیب‌های تند است. بررسی تغییرات کاربری اراضی طی سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۴ نشان‌دهنده کاهش مساحت مراتع ضعیف و متوسط و افزایش اراضی کشاورزی دیم و آبی است که عمدتاً ناشی از فشارهای انسانی، تغییرات اقلیمی، و اقدامات مدیریتی است. نتایج مدل EPM حاکی از افزایش شدت فرسایش خاک (از 86/581 به 43/1221 متر مکعب در سال به ازای هر کیلومتر مربع) و دبی رسوب ویژه (از 37/221 به 66/426 متر مکعب در سال) است که با افزایش بارندگی و ضریب شدت فرسایش همخوانی دارد. تحلیل‌ها نشان داد که شیب‌های تندتر و کاربری‌های ناپایدار مانند مراتع، عوامل اصلی تشدید فرسایش هستند. این مطالعه بر ضرورت اتخاذ راهبردهای جامع مدیریت منابع طبیعی با تأکید بر حفاظت خاک و بهینه‌سازی کاربری اراضی برای کاهش فرسایش و حفظ پایداری اکوسیستم‌ها تأکید دارد. https://www.gahr.ir/article_236437.html گسترش پرشتاب حاشیه‌نشینی در کلان‌شهرها و تداوم چرخه محرومیت در روستاهای کمتربرخوردار (با تأکید بر منطقه سیستان)، بازتابی از ناکارآمدی نظام برنامه‌ریزی فضایی در ایران است. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی تحلیلی از نقش سازمان‌های مردم‌نهاد به عنوان کنشگران میانی در توانمندسازی این دو عرصه جغرافیایی، با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای عمیق، به واکاوی پیشینه، مکانیزم‌های عمل و چارچوب نظری این نهادها می‌پردازد.یافته‌ها نشان می‌دهد سازمان‌های مردم‌نهاد با وجود تفاوت در بافت‌های شهری و روستایی، عمدتاً از طریق سه مکانیزم کلیدی ظرفیت‌سازی اجتماعی، تسهیل‌گری نهادی و تولید و بازتوزیع سرمایه اجتماعی عمل می‌کنند. در سکونتگاه‌های غیررسمی شهری، تمرکز بر بازپیوند اجتماعی و ایجاد عاملیت جمعی برای تأثیرگذاری بر حکمروایی شهری است؛ حال آنکه در روستاهای محروم سیستان، نقش این نهادها معطوف به مدیریت یکپارچه منابع طبیعی در شرایط خشکسالی، تنوع‌بخشی به معیشت و افزایش تاب‌آوری اکولوژیک-اجتماعی است.مقاله با ترسیم یک مدل مفهومی یکپارچه با استفاده از نرم‌افزار NET DRAW))، تعامل پویا بین «ساختارهای کلان حمایت‌گر»، «سازمان مردم‌نهاد به عنوان هسته مرکزی»، «سرمایه‌های چهارگانه محلی» و «برون‌دادهای توسعه‌ای» را در قالب یک سیستم بازخوردی مثبت تبیین می‌کند. در نتیجه‌گیری تأکید می‌شود که گذار از رویکردهای بخشی و مقطعی به سمت «مدل توسعه یکپارچه محله‌محور» با تکیه بر پتانسیل سازمان‌های مردم‌نهاد، نه تنها امکان‌پذیر، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای تحقق عدالت فضایی و پایداری سرزمینی است. https://www.gahr.ir/article_242931.html پدیده‌های طبیعی همواره در تعیین کیفیت زندگی انسان نقشی بنیادین داشته‌اند و یکی از جلوه‌های مهم این پدیده‌ها، تغییر شکل و جابه‌جایی سطح زمین از جمله فرونشست است. با توجه به گستردگی پیامدهای تغییر اقلیم بر سامانه‌های طبیعی و جایگاه آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهانی، بررسی دقیق سازوکارهای اقلیمی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. اقلیم به‌عنوان رکن محوری اکوسیستم‌ها، نسبت به تغییرات حتی اندک، حساسیت بالایی دارد و این تغییرات می‌توانند اثرات قابل توجهی بر مؤلفه‌های زیستی و محیطی برجای گذارند. در پژوهش حاضر، روند تغییرات ماهانه و سالانه عناصر اقلیمی شامل دمای حداقل، دمای حداکثر، دمای میانگین، رطوبت نسبی و بارش در ۱۳ ایستگاه سینوپتیک استان کرمانشاه طی یک دوره آماری ده‌ساله تحلیل شده است. به‌منظور پهنه‌بندی و برآورد مقادیر مکانی، از روش میان‌یابی وزن‌دهی معکوس (IDW) بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیل نقشه‌های هم‌دما نشان می‌دهد که ایستگاه کنگاور، به دلیل ارتفاع بیشتر، کمترین مقدار دمای حداقل را تجربه می‌کند؛ در حالی‌که ایستگاه کم‌ارتفاع سومار بیشترین دمای حداقل را داراست. از نظر بارش ماهانه، ایستگاه جوانرود به‌عنوان پربارش‌ترین و ایستگاه سومار به‌عنوان کم‌بارش‌ترین نقطه در منطقه شناخته شدند. الگوی کلی بارش در استان روندی کاهشی از شمال به جنوب دارد و ایستگاه‌های روانسر و جوانرود به‌عنوان هسته‌های بارشی اصلی شناسایی شدند. همچنین رطوبت نسبی با کاهش عرض جغرافیایی، کاهش یافته و بیشترین مقدار آن در ایستگاه کنگاور و کمترین مقدار در ایستگاه سومار مشاهده شد که بیانگر نقش ارتفاعات و وجود منابع آبی در عرض‌های بالاتر است. https://www.gahr.ir/article_239415.html رشد سریع جمعیت شهری و افزایش مصرف انرژی، صنعت ساختمان را به یکی از اصلی‌ترین عوامل فشار بر محیط‌زیست و تغییرات اقلیمی تبدیل کرده است. در پاسخ به این چالش، مفهوم ساختمان سبز و نظام‌های ارزیابی مرتبط نظیر LEED و BREEAM در سطح جهانی مطرح شده‌اند. هرچند، در کشورهای خاورمیانه به‌دلیل شرایط اقلیمی گرم و خشک، محدودیت منابع و ساختارهای نهادی خاص، این نظام‌ها کارایی لازم را ندارند و با شکاف میان طراحی و عملکرد واقعی مواجه‌اند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی نظام‌های ارزیابی ساختمان سبز در کشورهای منتخب خاورمیانه و ایران است. در این راستا، شناسایی ساختار و شاخص‌های کلیدی نظام‌های بین‌المللی، مقایسه تطبیقی از نظر انطباق با اقلیم و فرهنگ منطقه و شناسایی چالش‌های نهادی، فنی و اجرایی می‌باشد. روش پژوهش در نهایت کیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور تطبیقی است؛ مروری نظام‌مند بر منابع علمی و گزارش‌ها در پایگاه‌هایی چون Scopus، Web of Science، ScienceDirect، SpringerLink و پایگاه‌های داخلی (SID، IranDoc) انجام شد (پوشش زمانی: ۲۰۰۵–۲۰۲۴). فرایند غربالگری دو مرحله‌ای اجرا و داده‌های استخراجی بر اساس سال نشر، نوع نظام، محورهای مورد بررسی و غیره در جداول فراوانی ارائه و تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد اگر نظام‌های بین‌المللی بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های محلی به کار گرفته شوند، کارایی آن‌ها در تحقق پایداری کاهش می‌یابد.؛ ضعف نظارت، کمبود داده‌های عملکردی، نبود نهادهای گواهی‌دهنده مستقل و فقدان مشوق‌های اقتصادی از مهم‌ترین موانع شناسایی‌شده‌اند. در مقابل، تجربه‌هایی مانند LGBC در دبی و SAB در عربستان ظرفیت‌هایی برای بومی‌سازی فراهم ساخته‌اند. در نهایت، مدل پیشنهادی MENA–GBRS با سه لایه شاخص‌های پایه، عملکردی و نوآورانه و با بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند BIM، IoT و هوش مصنوعی معرفی شده که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای نظام‌های ارزیابی در منطقه باشد. https://www.gahr.ir/article_242390.html روند افزایشی جمعیت و مهاجرت از روستا به شهر سبب توسعه فیزیکی بسیاری از شهرها از جمله شهر ایلام شده است. با توجه به اینکه شهر ایلام از نظر ژئومورفولوژی داری محدودیت‌های زیادی است لذا، در این پژوهش به بررسی روند توسعه فیزیکی این شهر طی سال‌های اخیر و همچنین نقش عوامل ژئومورفولوژی در جهات توسعه فیزیکی این شهر پرداخته شده است. در این تحقیق از مدل رقومی ارتفاعی 30 متر SRTM، تصاویر ماهواره لندست و لایه‌های رقومی اطلاعاتی به‌عنوان داده‌های میدانی استفاده شده است. مهم‌ترین ابزارهای تحقیق ArcGIS، ENVI و IDRISI بوده است که از نرم‌افزار ArcGIS برای تهیه نقشه‌های مورد نظر، از نرم‌افزار ENVI برای تهیه نقشه‌های کاربری اراضی و از نرم افزار IDRISI برای آنالیز تغییرات کاربری اراضی استفاده شده است. این تحقیق در 3 مرحله انجام شده است که در مرحله اول به بررسی وضعیت ژئومورفولوژی منطقه پرداخته شده است. در مرحله دوم، نقشه‌های کاربری اراضی منطقه تهیه شده است و در مرحله سوم نیز به آنالیز روند توسعه نواحی سکونتگاهی و نقش عوامل ژئومورفولوژی در آن پرداخته شده است. از جمله مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق این که؛ نواحی سکونتگاهی محدوده مطالعاتی در سال 1992، 3/7 کیلومترمربع وسعت داشته است که این میزان طی سال‌های 2002، 2012 و 2022 به ترتیب به 6/10، 7/17 و 7/20 کیلومترمربع افزایش یافته است. بر این اساس، محدوده شهری و حاشیه شهری ایلام طی سال‌های 1992 تا 2022 تا 4/13 کیلومترمربع توسعه فیزیکی مواجه شده است. بررسی جهات توسعه یافتگی شهر ایلام بیانگر این است که بیش‌ترین میزان توسعه یافتگی مربوط به مناطق غربی و شمال غربی این شهر بوده است چراکه شهر ایلام از سمت شمال، شمال شرق، شرق و جنوب شرق به واحد کوهستانی منتهی می‌شود و این واحد مانع از توسعه یافتگی این شهر شده است. https://www.gahr.ir/article_206474.html هدف پژوهش حاضر درک نظام معنایی و ذهنی مدیران روستایی بود که برای تحقق آن از نظریه زمینه‌ای و تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند از بین مدیران روستایی (اعضای شوراها و دهیاران از سال 1401 - 1375) روستای بارنجگان از استان خراسان جنوبی انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری با تعداد 15 نفر مصاحبه شد. متن مصاحبه‌ها در قالب بیش از 200 مفهوم، 17 مقوله عمده فرعی و یک مقوله هسته‌ای کدگذاری شده است. نتیجه این پژوهش که در قالب مقوله هستی‌ای آمده، حاکی از آن است که معنای مدیریت روستایی در گذر زمان و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این مطالعه نشان داد که عواملی چون خدمت به خلق، پاداش اخروی، جاه‌طلبی، عرق به وطن، قومیت‌گرایی، پیشینه مدیریت خانوادگی، نفوذ اداری و تحصیلات پایین اهالی در برخی زمان‌ها برخی افراد به‌سمت مدیریت روستایی می‌کشاند. مهم‌ترین جادبه‌های مدیریت روستا که باعث می-شود علی‌رغم تمام آسیب‌های روحی، روانی و جسمی و پیامدهای نامطلوب اجتماعی بازهم تعدادی برای پذیرفتن این پست نام‌نویسی کنند شامل بیشتر دیده شده شدن و قدرت کلام در ادارت می‌باشد. افراد پس از ورود به عرصه مدیریت، بلافاصله در گروه‌های مدیریتی جذب می‌شوند و خود را با گروه هماهنگ و همرنگ می‌کنند. آنها در جمع خود مناسک و آداب خاصی دارند که در جهت تقویت و انسجام گروهی و کاهش سختی‌های کارهاست. اعضای شورا و دهیار علی‌رغم تعلق فراوانی که به گروه دارند، در یک دوراهی می‌مانند از یک‌سو نگاه جامعه به آن‌ها برحسب اعتماد است و از سوی دیگر برچسب‌های دیگران به آن‌ها آزاردهنده است. در این برزخ فکری، مدیران راهبردهای برای اداره و کنترل شرایط دارند. آن‌ها عمدتا مدیریت روستایی را از طریق شفاف سازی‌ها و تکریم بزرگان طوایف توجیه می‌کنند و یا آن‌را موقتی می‌دانند. آسیب‌های روحی، روانی و جسمی شدید از پیامدهای مدیریت روستایی است. https://www.gahr.ir/article_242832.html ژئوپلیتیک انرژی در خاورمیانه به طور سنتی صحنه رقابت ایران و عربستان سعودی بر سر مسیرهای صادرات، سهم بازار نفت و نفوذ منطقه‌ای بوده است. با این حال، این مقاله استدلال می‌کند که بحران اقلیمی و خشکسالی‌های مهاجرت‌زا، پویایی این رقابت را دگرگون کرده‌اند. طوفان‌های گسترده گرد و غبار که از مناطق خشک فرامرزی برمی‌خیزند، از یک مسئله زیست‌محیطی حاشیه‌ای فراتر رفته و به یک متغیر راهبردی تبدیل شده‌اند که محاسبات انرژی این دو کشور را بازتعریف می‌کنند. هدف این پژوهش، بررسی این موضوع است که چگونه خشکسالی و بحران اقلیمی، ضمن ایجاد تهدیدی مشترک، همزمان رقابت ژئوپلیتیک بر سر منابع کمیاب آب و انرژی را تشدید کرده و در عین حال، فرصت‌هایی برای همکاری ناگفته در مدیریت طوفان‌های گرد و غبار فراهم آورده‌اند. این مطالعه با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی، اطلاعات خود را از طریق تحلیل کیفی اسناد بین‌المللی، گزارش‌های محیط زیستی سازمان‌های فراملی، و بیانیه‌های رسمی ایران و عربستان گردآوری کرده است. یافته‌ها حاکی از آن است که خشکسالی و طوفان‌های گرد و غبار، امنیت آبی و غذایی هر دو کشور را به چالش کشیده و هزینه‌های رقابت صرف بر سر انرژی را افزایش داده است. بحران اقلیم به عاملی بدل شده که مرزهای تقابل سنتی را کمرنگ کرده و زمینه‌ساز همکاری مبتنی بر ضرورت مشترک شده است، بدون آنکه رقابت اساسی بر سر سهم بازار نفت و نفوذ ژئوپلیتیک از میان برود. در نتیجه، هم‌تنیدگی اقلیم و ژئوپلیتیک انرژی در ایران و عربستان، الگویی نوظهور از «رقابت در هم تنیده با همکاری اضطراری» را پدید آورده است. https://www.gahr.ir/article_219301.html شرایط اجتماعی، زیرساختی و طبیعی مقاصد گردشگری، نقش اساسی در توانایی یک مقصد برای ارائه تجربیات گردشگری با کیفیت دارد. توجه به مسائل مربوط به کیفیت‌زندگی و اثرگذاری برنامه‌های توسعه گردشگری برآن اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا تجربیات گردشگری باکیفیت به جمعیت میزبان پذیرا و محیط طبیعی جذاب بستگی دارد. بنابراین در این پژوهش سعی‌شده است، نگرش شهروندان شهراشکذرکه از مقاصد اصلی گردشگری استان یزد است، به اثرات گردشگری بر شاخص‌های «مدیریتی- زیرساختی» و «محیط‌طبیعی» تحلیل و بررسی شود.این تحقیق به لحاظ روش، از نوع پیمایشی مبتنی بر استفاده از پرسشنامه و شاخص‌های ذهنی است. با استفاده از قاعده‌ی کوکران مقدار حجم نمونه‌ی مورد نظر 100 نفر برآورد شده و به منظور تحلیل از روش‌های آماری در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. بر مبنای یافته‌های تحقیق می‌توان عنوان کرد که در عامل محیط طبیعی، «توسعه‌ی گردشگری» در شهر اشکذر بر روی 4 گویه‌ی « افزایش آلودگی بصری، آلودگی خاک، بهم خوردن اکوسیستم منطقه و آسیب‌رسانی به بافت طبیعی شهر» بی‌تأثیر بوده است. این بی‌تأثیری جنبه مثبت دارد چرا که هر 4 مورد جزء عوامل تخریب‌کننده و منفی برای اثرات توسعه‌ی گردشگری در هر شهری هستند. همچنین، در عامل مدیریتی-زیرساختی، «توسعه‌ی گردشگری» در این شهر بر روی 8 گویه‌ی مد نظر تأثیر مثبت داشته است. بنابراین می‌توان گفت مدیریت شهر اشکذر در این دو عامل موفق عمل کرده‌ است. به طورکلی، نتایج این پژوهش حاکی از این بود که اثر «توسعه‌ی گردشگری» بر دو عامل «محیط طبیعی» و «مدیریتی و زیرساختی» مردم شهر اشکذر اثرگذار و این اثر در جهت مثبت است. نتایج این پژوهش در بررسی و ارزیابی اثرات توسعه گردشگری بر کیفیت زندگی می‌تواند هم برای مدیران شهری و هم برای مسئولان گردشگری شهر اشکذر برای برنامه‌ریزی موفق مهم و موثر باشد. https://www.gahr.ir/article_232677.html هدف این پژوهش، امکان‌سنجی توسعه گردشگری عکاسی (فتوتوریسم) در استان گیلان با تمرکز بر سنجش ظرفیت‌های محیطی و پیش‌شرط‌های لازم برای ترویج آن می باشد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است که با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) و در قالب یک طرح سه‌مرحله‌ای (مطالعه اسنادی، مصاحبه با متخصصان و تکمیل پرسشنامه محقق‌ساخته) انجام شده است. داده‌ها با استفاده از مدل PESTEL و ارزیابی شش شاخص کلیدی ظرفیت محیطی (تنوع منظر، پدیده‌های طبیعی، عکاسی نجومی، معماری تاریخی، سازه‌های مهندسی و پویایی فرهنگی-اقتصادی) تحلیل شده اند. یافته‌ها پژوهش نشان می دهد، استان گیلان از ظرفیت‌های محیطی استثنایی (مانند چشم‌اندازهای متنوع، پدیده‌های طبیعی منحصربه‌فرد و غنای فرهنگی) برخوردار می‌باشد. از سوی دیگر تحلیل مدل PESTEL نشان داد که در ارتباط با توسعه گردشگری عکاسی، بُعد اجتماعی (با میانگین 3/14) به عنوان نقطه قوت اصلی و بستر مساعد برای توسعه عمل خواهد کرد، در حالی که ابعاد فناوری (1/96) و سیاسی (1/94) به عنوان اصلی‌ترین چالش‌های توسعه فتوتوریسم می باشند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد وجود همبستگی قوی بین فناوری و قوانین (0/82) بر ضرورت اصلاح همزمان این دو حوزه تأکید دارد. در مجموع نتایج این پزوهش نشان داد، با وجود ظرفیت‌های بی‌نظیر محیطی، توسعه پایدار فتوتوریسم در استان گیلان مستلزم تقویت فوری زیرساخت‌های فناورانه، ثبات در سیاست‌گذاری و تدوین چارچوب‌های قانونی شفاف است. https://www.gahr.ir/article_243118.html هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین پیامدهای توسعه گردشگری ورزشی در شرایط تحریم‌های بین‌المللی و بهره‌گیری از این ظرفیت در جهت برون‌رفت ایران از وضعیت تحریمی است. این پژوهش از نوع کیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۴ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری ورزشی در ایران طی ژانویه تا آوریل ۲۰۲۵ جمع‌آوری و تا حد اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی پنج مقوله محوری از پیامدهای توسعه گردشگری ورزشی در شرایط تحریم شد: پیامدهای اقتصادی (رشد درآمدهای ارزی غیرنفتی، اشتغال‌زایی پایدار، جذب سرمایه‌های داخلی و جمعی)؛ پیامدهای فرهنگی-اجتماعی (انسجام ملی، کاهش فشار روانی، امیدآفرینی و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی)؛ پیامدهای بین‌المللی-سیاسی (بازسازی تصویر ایران در رسانه‌های خارجی، کاهش ایران‌هراسی، دیپلماسی ورزشی به‌عنوان اهرم نفوذ نرم)؛ پیامدهای زیرساختی-محیطی (بهبود حمل‌ونقل، ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی، ساماندهی بافت فرسوده)؛ پیامدهای رسانه‌ای و برندینگ (ارتقای برند ملی، تولید محتوای الهام‌بخش، رقابت‌پذیری منطقه‌ای). برخلاف پژوهش‌های پیشین که عمدتاً بر پیامدهای منفی تحریم متمرکز بوده‌اند، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که گردشگری ورزشی می‌تواند با ایجاد کانال‌های ارتباطی غیررسمی، بازسازی برند ملی از طریق دیپلماسی عمومی معکوس، و توسعه درون‌زا و تاب‌آور، به‌عنوان یک راهبرد ژئوپلیتیکی هوشمندانه عمل کرده و تهدید تحریم را به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل نماید. سرمایه‌گذاری هدفمند و میان‌بخشی در این حوزه می‌تواند نقش کلیدی در عبور ایران از شرایط تحریمی ایفا کند. https://www.gahr.ir/article_241998.html آب زیرزمینی به‌عنوان بستر تغییر و تحولات تحت عوامل تاثیر گذار بررسی گردد. توان آبی هر منطقه از طریق روش‌های بیلان آبی ناشی از اقلیم و هجوم انسانی قابل برآورد است. افزایش جمعیت و توسعه‌ی روزافزون صنعت و تخلیه‌ی بی‌حد و حصر پساب‌های شهری، و تغییر اقلیم، از سال‌های گذشته موجب نوسانات شدید آب زیرزمینی شده و بمراتب نه تنها کمییت آب زیرزمینی بلکه کیفیت آنرا تحت تاثیر قرار می دهد. آمار30 ساله عناصر اقلیمی استان گیلان تهیه و از طریق روش منکندال و psiتغییر اقلیم ایستگاه‌ها بررسی و تعداد سال‌های و دوره‌های تر و خشک برآورد و درون‌یابی شد، بیشترین تغییرات اقلیمی در شرق گیلان و بیشترین تاثیرات را بر روی آب زیرزمینی را نیز در همین منطقه برجای گذارده است. از طرف دیگر با برداشت بی رویه آب زیرزمینی استان گیلان بیشترین نوسانات آب زیرزمینی مربوط به شرق گیلان است. و تاثیراتی شگرف بر عناصر کیفی آب چاه‌ها به مدت 16 سال اخیر داشته؛ مؤثرترین عناصر در شوری Nacl، Ec، Na، Cl، Sar دسته‌بندی آنالیز و درون‌یابی شد. در نتیجه نقشه تغییر اقلیم، نوسانات آب زیرزمینی وکیفی (شوری) تقریباً برهم منطبقند که بیشترین همبستگی را در شرق گیلان نشان می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_213873.html . در این مطالعه، پارامترهای هواشناسی از نرم‌افزار مترونوم و برای شبیه‌سازی مدل بافت شهری و ارزیابی آسایش حرارتی با مدل UTCI و SET از نرم‌افزار انوی - مت 5.6.1 استفاده شده است. در این مطالعه بافت طراحی شده موردمطالعه در نرم‌افزار انوی مت شبیه‌سازی شده و داده‌های هواشناسی در سردترین (2022.1.22)و گرم‌ترین (2022.7.16) روز سال و بحرانی‌ترین ساعت از روز از نرم‌افزار متونورم استخراج گردیده و نهایتاً آسایش حرارتی در بافت موردمطالعه در 2 روز از سال بررسی می‌شود. نتایج حاکی از آن است در گرم‌ترین روز سال، کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 31 و 43 درجه می‌باشد که نشانگر آن است که فشار و گرمای زیادی در محدوده موردمطالعه حس می‌شود و این محدوده خارج از آسایش حرارتی می‌باشد، تنها در قسمت‌هایی که پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی را شامل می‌شود، میزان نارضایتی و عدم آسایش کمتر است. از لحاظ معیار SET، همانند نتایج حاصل از معیار UTCI، محدوده موردمطالعه کاملاً خارج از محدوده آسایش قرار گرفته و کل سایت دارای هوای بسیار گرم می‌باشد، باید توجه کرد که در قسمت‌هایی که سایه ساختمان‌ها بر روی معابر اطراف افتاده است و همچنین قسمت‌هایی که دارای پوشش گیاهی نسبتاً مناسبی می‌باشد، میزان نارضایتی و گرمای آزاردهنده کمتر و نزدیک به محدوده آسایش حرارتی می‌باشد. در سردترین روز سال، با بررسی نقشه‌های خروجی UTCI، می‌توان نتیجه گرفت که کمترین و بیشترین میزان UTCI، به ترتیب، 21- و 8 می‌باشد که نشان می‌دهد در محدوده هوای بسیار سرد و خارج از محدوده آسایش را شاهد هستیم و تنها در بخش‌هایی از محدوده از جمله فضاهای پیرامونی ساختمان‌ها که فضای ایجاد شده گردابه جریان غالب باد شهری و شامل پوشش گیاهی هستیم، نسبتاً آسایش برای شهروندان برقرار است و این بخش‌ها دارای آسایش حرارتی نسبی هستند. https://www.gahr.ir/article_242971.html توسعه شهری در شهرهای مرزی و آسیب دیده از جنگ با سطوح بالایی از عدم قطعیت های ساختاری، اقتصادی، اجتماعی و فضایی مواجه است که برنامه ریزی خطی و کوتاه مدت قادر به پاسخ گویی به آن ها نیست. شهر خرمشهر به عنوان یکی از مهم ترین شهرهای مرزی جنوب غرب ایران، در دهه های اخیر با چالش های پیچیده ای در مسیر توسعه شهری روبه رو بوده است که ریشه در شرایط ژئوپلیتیکی، تحولات اقتصادی، ضعف زیرساخت ها و ناپایداری های محیطی دارد. هدف پژوهش حاضر تحلیل عدم قطعیت های مؤثر بر توسعه شهری خرمشهر و تدوین سناریوهای فضایی آینده با استفاده از رویکرد آینده پژوهی و تحلیل های آماری پیشرفته است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی ترکیبی از روش های کمی و تحلیلی است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه محقق ساخته و با مشارکت متخصصان حوزه جغرافیای شهری، برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری گردآوری شده است. تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و استفاده از آزمون های آماری شامل تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که عدم قطعیت های اقتصادی، نهادی و ژئوپلیتیکی بیشترین تأثیر را بر آینده توسعه فضایی خرمشهر دارند. بر اساس پیشران های کلیدی شناسایی شده، سه سناریوی فضایی شامل سناریوی توسعه پایدار بندری، سناریوی تداوم وضعیت موجود و سناریوی افول فضایی تدوین شده است. یافته های پژوهش می تواند به عنوان مبنایی علمی برای تصمیم گیری راهبردی و سیاست گذاری توسعه شهری در شرایط عدم قطعیت مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_197970.html امروزه تاب آوری رویکردی راهبردی برای سنجش پایداری منابع و بازگشت پذیری دارایی های توسعه در برابر بحران ها و شرایط سخت به ویژه در گستره فضایی شهرهاست در این فرایتد زمانی یک گستره فضایی،در غالب شهر را تاب آور محسوب می کنیم که تمامی شاخص ها،مولفه ها و ابعاد تاب آوری در آن گستره فضایی در وضعیت بهینه و رو به رشد و ارتقا قرار بگیرد و بتواند در آن شرایط مطلوب پایدار بماند.در همین راستا هدف پژوهش حاضر ارزیابی و سنجش مولفه های تاب آوری در شهر بهبهان می باشد این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر موضوع و ماهیت، در زمره پژوهشات توصیفی- تحلیلی می باشد. گردآوری داده‌ها با استفاده از روشهای کتابخانه ای و میدانی و با ابزار پرسشنامه محقق ساخته صورت گرفت. جامعه نمونه این پژوهش را 24 نفر از کارشناسان،اساتید دانشگاه و متخصصان در زمینه مدیریت و برنامه ریزی شهری تشکل داده اند،روش نمونه گیری یکی از روش های نمونه گیری هدفمند به صورت گلوله برفی می باشد. https://www.gahr.ir/article_198989.html ژئوتوریسم شاخه‌ای از دانش است که به دنبال کشف جاذبه‌های گردشگری و گسترش صنعت گردشگری در آن مکان است. امروزه توجه به ژئوتوریسم در همه کشورها برای گسترش صنعت گردشگر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این پژوهش توان‌سنجی قابلیت‌های ژئوتوریستی روستاهای گردشگرپذیر استان اردبیل با استفاده از مدل هادزیک و مدل پارک ملی می‌باشد. درمدل دینامیکی(هادزیک)ارزش واهمیت هر مکان ژئوتوریستی بر اساس شاخص‌های ارزش علمی و ارزش مازاد آن مکان ژئوتوریستی برآورد می‌شود و در مدل پارک ملی ارزش و اهمیت یک مکان ژئوتوریستی بر اساس دو نرخ مدیریتی و گردشگی صورت می‌گیرد. بر اساس نتایج حاصله از مدل دینامیکی نشان داد که منطقه ژئوتوریستی اونار طبق ارزش علمی بر اساس نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان به ترتیب با امتیاز (31/2) و (39/0) بیش‌ترین امتیاز را نسبت به دو منطقه ژئوتوریستی دیگر کسب کرده است و بر اساس نتایج حاصله از ارزش مازاد طبق نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان به ترتیب با امتیاز (72/2) و (72/0) بیش‌ترین امتیاز را منطقه ژئوتوریستی اونار کسب کرده است. بر اساس نتایج حاصله از مدل پارک ملی نشان داده که منطقه ژئوتوریستی اونار در نرخ گردشگری و مدیریتی با کسب مقدار (59/0) بیش‌ترین امتیاز را نسبت به دو منطقه ژئوتوریستی دیگر کسب نموده است. بنابراین نتیجه‌گیری میگردد براساس نتایج منطقه ژئوتوریستی اونار از پتانسیل بالایی جهت ارزیابی و توسعه و جذب گردشگر در منطقه مشکین شهر از توان‌مندی بالای برخوردار است. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در بررسی‌های آینده به مطالعه گویه‌های مختلف از مناطق بیش‌تر به ارزیابی مناطق پرداخته شود. https://www.gahr.ir/article_199005.html از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری‌ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است؛ کاربری های ورزشی در سطح شهرها همیشه جزء کاربری های مهم و پر طرفدار بوده و با استقبال پرشور مردم مواجه می‌گردند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری های ذکر شده؛ در پژوهش حاضر توزیع و پراکندگی کاربری‌های ورزشی در ظرف فضایی شهر اردبیل از منظر توزیع و پراکندگی فضایی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش انجام آن، توصیفی – تحلیلی می باشد. در این پژوهش کاربری های ورزشی با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS و بکارگیری ابزارها و توابع موجود در آن مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. در تحقیق حاضر سعی گردید به بررسی وضعیت پراکندگی کاربری های ورزشی در سطح شهر اردبیل به تفکیک مناطق، نواحی و محلات شهرداری پرداخته شده و فراوانی و میزان Z مرتبط با متراژ فضای اختصاص یافته به کاربری‌های ورزشی و نیز درصدها و نسبت های مرتبط با متراژ فضای اختصاص یافته به کاربری های مذکور در تفکیک های فضایی مذکور مورد بررسی قرار گیرد. قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که بر اساس خروجی های حاصل از تحلیل لکه داغ مناطق، نواحی و محلات اردبیل؛ منطقه 3، ناحیه 2-3 و محله 1-3 دارای بیشترین مقدارZ بوده و داغ ترین نقاط را از لحاظ استقرار کاربری های مذکور به خود اختصاص داده اند. https://www.gahr.ir/article_201247.html مناظر شهری از مهم ترین فضاهای شهری محسوب می شوند و می توانند در پویایی و جنب و جوش شبانه روزی محیط های شهری نقش قابل توجهی را ایفا نمایند. بر همین اساس هدف از تحقیق حاضر واکاوی و بازشناسایی شاخص های برنامه ریزی و طراحی منظر شهری 24 ساعته می باشد. در راستای دستیابی به هدف تحقیق از منابع کتابخانه ای برای نگارش مقدمه و مصاحبه نیمه ساختاریافته از متخصصین امر در دو مرحله به جهت مشخص نمودن شاخص ها بهره گرفته شد که جامعه آماری از 19 متخصص تشکیل گردید. در مصاحبه اول شاخص ها به دست آمد سپس در مصاحبه دوم با تشکیل ماتریس بازیگر-هدف اهمیت شاخص ها مشخص شد. در ادامه داده های به دست آمده در نرم افزارهای مکتور و اطلس تی آی وارد گردیده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد شاخص های تفریحات شبانه روزی، روشنایی مناسب، نورپردازی جذاب، امنیت و ایمنی و پارک های شهری شبانه روزی با اهمیت ترین و شاخص رویدادهای آموزشی شبانه روزی کم اهمیت ترین شاخص در برنامه ریزی و طراحی منظر شهری 24 ساعته می باشد. به طور کلی می توان بیان نمود که برنامه ریزان و طراحان شهری باید به شاخص های مطرح شده در تحقیق حاضر و بر اساس اولویت بندی برای برنامه ریزی و طراحی منظر شهری 24 ساعته توجه ویژه داشته باشند تا با ایجاد منظر شهری مطلوب شرایط حضور شهروندان را در مناظر شهری در ساعات مختلف شبانه روز آماده نموده و رضایت آنان را کسب کنند. همچنین سبب آرامش افراد جامعه در گروه ها و اقشار مختلف شوند. https://www.gahr.ir/article_201248.html مناظر شهری از مهم ترین فضاهای شهری محسوب می شوند و می توانند در سلامت شهروندان نقش مهمی را ایفا نمایند. بر همین اساس هدف از تحقیق حاضر واکاوی و بازشناسایی شاخص های برنامه ریزی و طراحی منظر شهری سلامت محور می باشد. در راستای دستیابی به هدف تحقیق از منابع کتابخانه ای به جهت نگارش مقدمه و مصاحبه نیمه ساختاریافته از متخصصین امر در دو مرحله برای مشخص نمودن شاخص ها بهره گرفته شد که جامعه آماری از 18 متخصص تشکیل گردید. در مصاحبه اول شاخص ها به دست آمد سپس در مصاحبه دوم با تشکیل ماتریس بازیگر-هدف اهمیت شاخص ها مشخص شد. در ادامه داده های به دست آمده در نرم افزارهای مکتور و اطلس تی آی وارد گردیده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد شاخص های ارتقای تعاملات اجتماعی، زیبایی فضاها، مطلوبیت فضاها، انسان محور بودن فضاها و دسترسی عادلانه به پارک های شهری با اهمیت ترین و شاخص فراهم کردن شرایط فعالیت های فرهنگی و هنری کم اهمیت ترین شاخص در برنامه ریزی و طراحی منظر شهری سلامت محور می باشد. به طور کلی می توان بیان نمود که برنامه ریزان و طراحان شهری باید به شاخص های مطرح شده در تحقیق حاضر و بر اساس اولویت بندی برای برنامه ریزی و طراحی منظر شهری سلامت محور توجه ویژه داشته باشند تا با ایجاد منظر شهری مطلوب بتوانند رضایت شهروندان را کسب نمایند و از سلامت آن ها در جنبه های مختلف محافظت کنند. https://www.gahr.ir/article_201580.html هدف این پژوهش تحلیل سینوپتیکی سامانه‌های بارش سنگین و سیل زا در حوضه آبریز رودخانه گیوی چای واقع در شهرستان خلخال و استخراج و تحلیل سامانه‌های مؤثر در بارش سنگین با بهره‌گیری از رویکرد محیطی به گردشی می‌باشد، روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش داده‌های بارش روزانه شهرستان خلخال از ایستگاه هواشناسی سینوپتیک استان اردبیل و داده‌های دبی روزانه از منابع آب استان اردبیل اخذ گردیده و از سال ۱۹۸۷ تا سال ۲۰۲۱ که 3 روز آن دارای بارش سنگین بود استخراج گردید در این پژوهش، الگوهای گردشی اتمسفری به وجود آورنده بارش‌های سنگین در سطح زمین و در سطوح بالای اتمسفر، تشخیص داده‌شده ردیابی شدند و روزهایی که در سال‌های آماری ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۱ دارای بارش‌های مساوی یا از ۳۰ میلی‌متر در شبانه‌روز بیشتر بودند مشخص‌شده‌اند. برای تعیین الگوهای گردشی از نقشه‌های هوای سطح زمین و همچنین نقشه‌های سطوح بالاتر تراز ۵۰۰ میلی بار، نقشه‌های امگا و نقشه‌های آب قابل بارش استفاده شد. یافته‌ها: نتیجه‌ای که از این پژوهش حاصل گردید نشان‌دهنده آن است که از نقشه‌های سطح زمین، کم‌فشارها و پرفشارها هریک از آن‌ها به طریقی در ایجاد بارش سنگین شهرستان خلخال تأثیرگذار بوده‌اند. در نقشه‌های سطوح بالای جو قرارگیری منطقه در جلوی فرود و واگرایی بالایی، اصلی‌ترین عوامل به وجود آورنده بارش‌های سنگین شهرستان خلخال در فصل‌های مختلف سال بودند. وضعیت داخلی مثل دریای سیاه و مدیترانه هم منبع تغذیه رطوبت را در منطقه موردمطالعه فراهم کرده است. علت ا صلی رخداد بارش‌های بهاره شهرستان، در نقشه‌های سطح زمین پرفشارها ودرنقشه های سطوح بالای جو قرارگیری منطقه مذکور در جلوی فرود بود. https://www.gahr.ir/article_201695.html ژئوتوریسم به‌معنای گردشگری جغرافیایی است که بر ویژیگی‌های زمین شناسی و ژئومورفولوژیکی به‌عنوان بستر کلیه فعالیت‌های انسانی و خصیصه‌های جغرافیایی تاکید دارد. هدف از این پژوهش توان‌سنجی ظرفیت‌‎های ژئوتورسیتی و ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان شیراز با استفاده از مدل کوبالیکوا و مدل فیولت می‌باشد. برای این منظور سه منطقه ژئوتوریستی شامل: قلات، چهل چشمه کرونی، دشتک انتخاب شده‌اند. در پژوهش حاضر از مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیار‌های علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی تاکید دارد و هم‌چنین از مدل فیولت که مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشا شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیای، گردشگری و وضعیت دسترسی مورد بررسی قرار می‌دهد استفاده شد. نتایج حاصله نشان داد بر اساس مدل کوبالیکوا منطقه ژئوتوریستی دشتک (39/3) بیش‌ترین امتیاز را نسب به سایر مناطق ژئوتوریستی کسب کرده است و هم‌چنین نتایج حاصله از مدل فیولت نشان داد که در بین مناطق ژئوتوریستی روستای دشتک با امتیاز (86/8) از مجموع گویه‌های موثر نسبت به سایر مناطق از قابلیت‌های متنوعی برخوردار است. روستای چهل چشمه در نتایج مدل کوبالیکوا کم‌ترین امتیاز و در مدل ژئوپارک امتیاز (38/7) کم‌ترین امتیاز را به خود اختصاص داد. نتایج حاصله از ترکیب مدل فیولت نشان داد که منطقه ژئوتوریستی دشتک از شرایط مطلوبی جهت توسعه و جذب گردشگر در شهرستان شیراز را دارا می‌باشد. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود با شناسایی و ایجاد امکانات در مناطق ژئوتوریستی شهرستان شیراز منجر به جذب گردشگر و توسعه زیر ساخت‌های رفاهی خواهد شد. https://www.gahr.ir/article_201696.html گردشگری یاتوریسم سفر به قصد لذت بردن یاکسب وکار است. هم‌چنین به معنی تئوری و عمل سیاحت گری، تجارت، جذب، اسکان و سرگرمی گردشگران وتجارت مرتبط به برگزاری توراست. هدف از پژوهش حاضر واکاوی ظرفیت‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی و ژئوتوریسمی روستاهای هدف گردشگری شهرستان تالش میباشد. روش مورد استفاده در این پژوهش براساس دو مدل ژئوتوریستی هادزیک و پارک ملی خواهد بود. در مدل دینامیکی نیز از سه شاخص اصلی علمی، مازاد و آسیب‌پذیری برای برآورد پتانسیل ژئوتوریستی استفاده می‌شود. در روش پارک ملی ژئومورفوسایت و لندفرم ها با توجه به چهار معیار منشا شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت کلی دسترسی از پارک ملی جهت مطالعه وارزیابی انتخاب می‌شوند. نتایج ارزیابی در مدا دینامیکی براساس ارزش علمی ژئوتوریستی مناطق ازنظر کارشناسان نشان می‌دهد که دربین زیرشاخص های ارزش علمی مریان ازنظر شاخص، نادربودن درسطح منطقه بامقدار ۳۶/۴بیشترین امتیاز راکسب کرده است نتایج ارزیابی مدل ژئوتوریستی فیولت، مناطق ازنظر گردشگران نشان می‌دهد که دربین زیرشاخص های مریان شاخص تباین رنگ بامقدار ۸۳/۰بیشترین امتیاز راکسب کرده است وازنظر شاخص حساسیت و شکنندگی بامقدار ۳۱/۰کم‌ترین امتیاز رابه خود اختصاص داده است. بنابراین نتیجه گیری می‌شود که براساس دو مدل ارزیابی منطقه مریان و متش دارای پتانسیل‌های مناسبی جهت توسعه گردشگری روستاهای محدوده مورد مطالعه باشند و در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آینده به بررسی عوامل انسانی در توسعه محدوده مورد مطالعه پرداخته شود. https://www.gahr.ir/article_201733.html Heavy rains are one of the main climate hazards that cause enormous damage to the human environment yearly. The identification of this natural hazard is essential. Due to the special topographical and local conditions, heavy rains occur often in the northwest of Iran. The purpose of this study was to extract the dynamic and thermodynamic patterns of heavy and widespread precipitations in the northwest of Iran from 2000 to 2019. An environmental-to-circulation method with emphasis on vorticity was performed. The percentile method was used to determine heavy precipitation. Patterns were identified using the clustering method in the SPSS software environment. After determining the two general patterns, composite climatic maps at 500 hectopascals (hPa) level were drawn and analyzed. The zoning of heavy precipitation was done in a GIS software environment and the Hovmoller diagram for Jetstream was prepared and analyzed. In both patterns, the main factor of ascent was the Sudanese low, and the presence of a short front strengthened the low-level convergence conditions. The establishment of Omega blocking in the middle level of the atmosphere caused the continuation of precipitation. The primary sources of supply moisture for the heavy precipitation were the Black Sea, the Mediterranean Sea, and the Red Sea. https://www.gahr.ir/article_201895.html حکومت‌های ایرانی از دورۀ صفوی تا پهلوی با کشور عثمانی و میراث‌دار آن ترکیه اختلافات و منازعات فراوانی داشتند، عدم تعیین دقیق مرزها از سوی دو کشور از کوه آغری (آرارات) تا شط‌العرب ازجمله عوامل تشدیدکنندۀ این مسئله بود. با شکل‌گیری حکومت جمهوری در ترکیه و پهلوی در ایران، طرفین با اهتمام جدی نسبت به حل اختلافات مرزی به‌خصوص در مورد کوه آغری اقدام کردند. مقالۀ حاضر با استفاده از اسناد و متون تاریخی و بر پایۀ روش توصیفی- تحلیلی درصدد پاسخ دادن به این سؤال است که کوه آغری چه جایگاهی در مناسبات ایران و ترکیه در دورۀ پهلوی اول داشت؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که شورش کردهای اطراف کوه آغری در سال 1306 علیه حکومت ترکیه، جایگاه استراتژیک و امنیتی مهم این کوه در مرزهای ایران و ترکیه را برای طرف ترک آشکارتر ساخت. مشخص نبودن خطوط مرزی بهانۀ لازم را به طرف ترک داد و آن‌ها به بهانۀ تأمین امنیت مرزهای شرقی خود، خواستار الحاق کوه آغری کوچک که در عهدنامه‌های پیشین بین دو طرف خط مرزی از خط‌الرأس آن می‌گذشت، به خاک ترکیه شدند؛ بنابراین پس از خاتمه شورش کردها، با غفلت مقامات ایرانی، عهدنامه‌‌ای بین طرف ایرانی و ترک امضاء شد که بر طبق آن کوه آغری کوچک با قطعه زمینی از اراضی دولت ترکیه معاوضه شد. https://www.gahr.ir/article_202093.html این پژوهش به بررسی دیدگاه‌ها و تجربیات زنان در شهرهای دوستدار زنان می‌پردازد و هدف آن تحلیل عوامل مؤثر بر مطلوبیت فضای شهری برای این گروه است. شهر دوستدار زنان به معنای فضایی مناسب و مطلوب برای زندگی اجتماعی زنان در ابعاد اجتماعی، فرهنگی، حقوقی، کالبدی و بهداشتی است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات بنیادی و منابع اسنادی، به جمع‌آوری و اطلاعات در زمینه دیدگاه‌های زنان و در نهایت با استفاده از روش تحلیلی – توصیفی مورد بررسی و ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که عوامل کلیدی مانند امنیت، دسترسی، تنوع کاربری‌ها، جذابیت فضا و رفتار مناسب با بانوان بر مطلوبیت شهری تأثیرگذارند. ایجاد شهرهای دوستدار زنان نه‌تنها به افزایش امنیت و دسترسی در فضاهای عمومی منجر می‌شود، بلکه به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روانی آنان نیز کمک می‌کند. در سال‌های اخیر، توجه به نقش زنان در توسعه پایدار و برنامه‌ریزی شهری افزایش‌یافته است. نظریه‌های مختلف از جمله پایداری اجتماعی، عدالت فضایی و روان‌شناسی محیطی بر اهمیت طراحی فضاهای عمومی با درنظرگرفتن نیازهای زنان تأکید دارند. این نظریه‌ها نشان می‌دهند که دسترسی عادلانه به منابع و احساس امنیت می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی و کاهش نابرابری‌های اجتماعی و جنسیتی منجر شود. مطالعه نمونه‌هایی از شهرهای موفق در این زمینه، مانند شهرهای آمریکا، کره جنوبی و هند، نشان می‌دهد که وجود فضاهای امن و سیاست‌های حمایتی به طور قابل‌توجهی کیفیت زندگی زنان را ارتقا می‌بخشد. همچنین، استفاده از نظریه‌های فمینیستی به‌عنوان چارچوب نظری، بر لزوم توجه به برابری جنسیتی و رفع نابرابری‌های ساختاری تأکید می‌کند. https://www.gahr.ir/article_202311.html ژئوتوریسم یکی از بخش‌های رو به رشد صنعت گردشگری و نوعی توریسم کلی‌نگر است که هدفش پایداری کل منطقه و ویژگی‌های آن و در ارتباط با فرم‌ها و فرایندهای ژئومورفولوژیکی می‌باشد. هدف این مقاله ارزیابی توانمندی‌های ژئوتوریستی با استفاده از مدل پارک ملی و کوبالیکوا (روستای ابیانه، کویر ورزنه و دهکده تفریحی چادگان) است. در این پژوهش از مدل کوبالیکوا و فیولت استفاده شد که کوبالیکوا بیش‌تر بر چهار جنبه‌ی علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی تأکید دارد و هم‌چنین مدل فیولت که مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی موردبررسی قرار می‌دهد. نتایج حاصله نشان داد بر اساس مدل کوبالیکوا منطقه ژئوتوریستی روستای ابیانه با امتیاز 29/23 بیش‌ترین عدد را به خود اختصاص داده و هم‌چنین نتایج حاصله از مدل فیولت نیز نشان داد که در بین مناطق ژئوتوریستی روستای ابیانه با امتیاز 9/34 نسبت به سایر مناطق از قابلیت‌های متنوعی برخوردار است. دهکده تفریحی چادگان در نتایج این دو مدل کمترین امتیاز را در اولویت‌بندی مناطق ژئوتوریستی به خود اختصاص داد. بنابراین نتیجه‌گیری نهایی این است که با شناسایی و ایجاد امکانات در مناطق ژئوتوریستی استان اصفهان می‌توان به جذب گردشگر و توسعه زیرساخت‌های رفاهی کمکی فاخر کرد. https://www.gahr.ir/article_203732.html این پژوهش با هدف واکاوی همدیدی-ترمودینامیکی الگوهای منجر به بارش همرفتی سنگین در منطقه شمال غرب ایران انجام شده است. برای این منظور از داده بارش روزانه 17 ایستگاه سینوپتیک منتخب در سه استان اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی طی دوره آماری 17 ساله (1395-1379) استفاده گردید. از بین 63 روز با بارش همرفتی فراگیر (با پوشش حداقل 9 ایستگاه) در فصل بهار، دو روز به عنوان روز نماینده در منطقه انتخاب و بارش آن‌ها تحلیل همدیدی-ترمودینامیکی شد. ملاک انتخاب این دو روز، پوشش‌دهی حداقل 15 ایستگاه و دریافت حداقل 50 میلی‌متر بارش در هسته بیشینه است. برای تحلیل همدیدی روزهای منتخب، از داده‌های فشار سطح دریا (SLP)، ارتفاع ژئوپتانسیل (HGT)، رطوبت نسبی، سرعت قائم (Omega)، تاوایی، مؤلفه باد مداری (Uwnd) و باد نصف‌النهاری (Vwnd) تراز 500 هکتوپاسکال، نم ویژه و آب قابل بارش (PW) استفاده شد. بررسی نقشه‌ها و شاخص‌های ناپایداری به شناسایی دو الگوی مولد بارش‌های فراگیر و سنگین بهاره منتهی شد. الگوی اول، فعالیت آنتی‌سیکلون قوی در سیبری و ‌سیکلونی در حوالی عراق در سطح زمین و سردچال و ناوه مورب بر روی سوریه و اطراف آن در تراز میانی جو را نشان داد. الگوی دوم، استیلای آنتی‌سیکلون بر روی دریای سیاه در سطح زمین و فعالیت سامانه شبه‌امگایی و ناوه آن در تراز بالا بود. ارزیابی هر دو الگو نشان ‌دهنده نقش بارز و وجود واداشت-های دینامیکی در کنار واداشت‌های محلی و گرمایش ناشی از محل در وقوع این نوع بارش در منطقه است. https://www.gahr.ir/article_203733.html هدف این پژوهش تحلیل همدیدی بارش‌های سیل‌آسای روزهای 12 دسامبر 2001 و 2 فوریه 2006 و 2 فوریه 2005 حوضه آبریز کیوی چای شهرستان خلخال و استخراج و تحلیل سامانه‌های مؤثر در بارش‌های سنگین با بهره‌گیری از رویکرد محیطی به گردشی می‌باشد. روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش داده‌ها بارش روزانه حوضه آبریز کیوی چای از ایستگاه هواشناسی استان اردبیل و دبی روزانه کیوی چای شهرستان خلخال از منابع آب استان اردبیل اخذ گردیده که از سال‌های 1987 تا سال 2021 را شامل می‌شود که سه روز آن دارای بارش سنگین در فصل زمستان بود استخراج گردید و از طریق برنامه اکسل فیلتر شد . حداکثر بارش روزانه و حداکثر دبی روزانه حوضه آبریز شهرستان خلخال انتخاب گردید و از طریق سایت نو آ نقشه‌های سطح زمین و سطوح بالای اتمسفر، تشخیص داده‌شده و استخراج گردید روزهایی که بارش‌های مساوی یا از 30 میلی میتر در شبانه‌روز بیشتر بودند مشخص شدند برای تعیین الگوهای گردشی از نقشه‌های هوای سطح زمینی و همچنین نقشه‌های سطح بالای اتمسفر در ترازهای 500 میلی بار استفاده‌شده است یافته‌ها: نتیجه ایی که از این پژوهش حاصل گردید نشان‌دهنده آن است که از نقشه‌های سطح زمین کم‌فشارها و پرفشارها هر یک از آن‌ها به روشی در به وجود آمدن بارشی سنگین حوضه آبریز کیوی چای تأثیرگذار بوده‌اند و در نقشه‌های سطح بالای جو قرارگیری منطقه در جلوی فرود و واگرایی بالایی اصلی‌ترین عوامل به وجود آورنده بارش سنگین در منطقه موردمطالعه بوده‌اند و همچنین دریای سیاه و مدیترانه هم در ایجاد بارش سنگین در منطقه نقش مهمی داشته‌اند. https://www.gahr.ir/article_203795.html در عصر حاضر معلولیت پدیده‌ای غیر قابل انکار در جوامع بشری می‌باشد و با توجه به تعداد قابل توجه این افراد در جامعه به ویژه در شهرها، برنامه‌ریزی شهری در راستای مشارکت و حضور تمامی ساکنان در امورات مختلف و ایجاد فضای بدون تبعیض، ناگزیر از ایجاد شرایط برابر از ابعاد مختلف بخصوص در دسترسی مناسب به خدمات برای این افراد می‌باشد. اهمیت خدمات درمانی تخصصی بیمارستانی و دسترسی سریع در بازه زمانی و مکانی مناسب به بیمارستان‌های تخصصی در سلامت جامعه و با در نظرگیری شرایط فیزیولژیکی معلولین اهمیتی دوچندان دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر استفاده از ابزار GIS به بررسی وضعیت دسترسی افراد معلول به بیمارستانهای تخصصی در سطح شهر اردبیل پرداخته است. جامعه آماری پژوهش تعداد 6586 نفر مددجویان تحت پوشش بهزیستی در سطح شهر اردبیل می‌باشد. جهت ارزیابی میزان دسترسی جامعه هدف به مراکز بیمارستانی اعم از عمومی و تخصصی از روش service area و فاصله مکانی 500، 1000 و 2000 متری استفاده و نتایج، دسترسی ضعیف افراد معلول بویژه حاشیه نشین شهر به مراکز بیمارستانی را نشان می‌دهد. برای تحلیل دسترسی به مراکز بیمارستانی تخصصی بیمارستانی(6 مرکز بیمارستانی) با روش location allocation از دو فاصله زمانی 5 و 8 دقیقه و یک فاصله 5 هزار متری از مرکز بیمارستانی به مرکز محلات بهره گرفته شد و نتایج بیانگر این است که در فاصله 5 دقیقه ای بخش اعظمی از افراد قادر به استفاده از خدمات تخصصی بیمارستانی نبوده، فاصله 8 دقیقه‌ای نتایج بهتری را نشان می‌دهد ولی باز هم تعداد قابل توجهی از محلات منطقه 4 و 5 شهرداری(مناطق متمرکز افراد معلول)تحت پوشش خدماتی قرار نمی‌گیرند. فاصله 5 هزار متری محلات بیشتری را تحت پوشش قرار داده ولی بازهم کلیه محلات و افراد هدف را تحت پوشش قرار نمی‌دهد. https://www.gahr.ir/article_203822.html . گردشگری فعالیتی است مبتنی بر نیاز انسان ها به گردش، تفریح، استراحت، خستگی‌زدائی از تنش های روحی زندگی مدرن، شهری و حفاظت از سلامتی جسمی و روحی انسان که به سرعت رو به گسترش و توسعه نهاده است. هدف پژوهش حاضر به واکاوی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی روستاهای مرکزی استان اردبیل با استفاده از مدل‌های (H,F) پرداخته است. روش پژوهش حاضر مدل هادزیک که براساس شاخص علمی، مازاد و آسیب‌پذیری به ارزیابی مناطق ژئوتوریستی می پردازد. مدل فیولت نیز با استفاده از شاخص مدیریتی و گردشگری به ارزیابی میپردازد. بر اساس نتایج حاصله با به کارگیری مدل هادزیک این نتایج حاصل شد که منطقه ژئوتوریستی موئیل از نظر شاخص ارزیابی بیشترین توانمندی را به خود اختصاص داده است. نتایج حاصله از مدل فیولت نیز منطقه موئیل قابلیت جذب بهتری نسبت به سایر مناطق دارد. بنابراین نتیجه گیری می‌گردد که در بین روستاهای مورد مطالعه روستایی موئیل برای جذب گردشگر بسیار مناسب می‌باشد. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی به ارزیابی پتانسیلهای طبیعی مناطق نیز پرداخته شود. https://www.gahr.ir/article_203832.html این پژوهش با هدف بررسی زمانی-مکانی بارش‌های همرفتی (فروردین تا شهریور) در ایستگاه‌های منتخب شمال غرب ایران انجام گرفته است. برای این منظور داده روزانه بارش 17 ایستگاه سینوپتیک منتخب استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل در دوره آماری 17 ساله (1379-1395) از سازمان هواشناسی کشور دریافت گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد سری زمانی مجموع سالانه بارش در استان آذربایجان شرقی روند افزایشی جزئی و در استان‌های آذربایجان غربی و اردبیل کاهشی است. روند متغیر در ایستگاه‌های سردشت، ارومیه، مهاباد، اهر، سراب، تبریز، بناب، مراغه، اردبیل و خلخال، کاهشی، در ماکو، مرند، مشکین‌شهر و پارس‌آباد، افزایشی و در خوی، بستان-آباد و میانه بدون تغییر است. به لحاظ زمانی، سال 1383 بیشترین بارش همرفتی و در سال 1387 در هر سه استان کمترین میزان بارش همرفتی دریافت شده است. به لحاظ فضایی هسته بیشینه و کمینه میانگین سالانه بارش همرفتی در منطقه به‌ترتیب بر روی سردشت (180 میلی‌متر) و مراغه (74 میلی‌متر) قرار دارد. نقشه‌های توزیع فضایی متغیر و قرارگیری هسته بیشینه در ارتفاع بالای 1400 متر و هسته کمینه در ایستگاه واقع در چاله ارومیه نشان‌گر نقش مهم و محسوس توپوگرافی منطقه، ارتفاع و موقعیت قرار گرفتن ایستگاه نسبت به ناهمواری‌های اطراف در کنار تأثیر عرض جغرافیایی است. خوشه‌های به‌دست آمده بر اساس میانگین سالانه بارش همرفتی دوره نیز مؤید این مطلب می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_203893.html امروزه، صنعت هتلداری با چالش‌های عمده‌ای مواجه است. هم‌چنین، ظهور مصرف‌کنندگان نوگرا باعث شده تا به کارگیری فناوری‌های نوینی هم‌چون هوش مصنوعی حائز اهمیت باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نقش هوش مصنوعی در بهبود کیفیت خدمات هتلداری با نقش میانجی نوگرایی مصرف‌کننده بود. نوع پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت روش انجام کار، توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری، کلیۀ گردشگرانی بودند که در هتل‌های شهر سرعین اقامت داشتند. برای نمونه‌گیری، روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و برای تعیین حجم نمونه، فرمول کوکران مورد استفاده قرار گرفت که با توجه به نامحدود بودن حجم جامعۀ آماری، حجم نمونه معادل 384 نفر تعیین شد. گردآوری داده‌ها به وسیلۀ سه پرسشنامۀ استاندارد: هوش مصنوعی، کیفیت خدمات و نوگرایی مصرف‌کننده صورت گرفت. روایی به وسیلۀ تحلیل عاملی تأییدی و پایایی، با استفاده از آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت و تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها، با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با کمک دو نرم‌افزار آماری SPSS 26 و Smart-PLS 3 انجام شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، هوش مصنوعی بر بهبود کیفیت خدمات هتلداری، هوش مصنوعی بر نوگرایی مصرف‌کننده و نوگرایی مصرف‌کننده بر بهبود کیفیت خدمات هتلداری تأثیر مثبت و معنادار دارند. هم‌چنین، نوگرایی مصرف‌کننده در رابطۀ بین هوش مصنوعی و بهبود کیفیت خدمات هتلداری نقش میانجی ایفا می‌کند. یافته‌های این پژوهش، می‌تواند در حرکت هتل‌ها به سمت پیاده‌سازی هوش مصنوعی و جذب مصرف‌کنندگان نوگرا و در نهایت بهبود کیفیت خدماتشان، مؤثر واقع شود. https://www.gahr.ir/article_203894.html خرافات در هر جامعه‌ای، مقوله‌ای منفی از ابعاد فرهنگ معنوی آن جامعه محسوب می‌شود که با پیامدهای آسیب اجتماعی و زیست‌محیطی و به اشکال گوناگون متناسب با زمان و مکان بر اقشار جامعه تأثیر می‌گذارد؛ پژوهش حاضر با هدف تبیین خرافات زیست‌محیطی روستاییان و عوامل موثر در گرایش به آن در روستاهای بخش مرکزی اردبیل انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس نحوه ‏گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل می‌باشد. جهت نمونه‌گیری از روش طبقه‌ای (چند رحله‌ای) استفاده گردید و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه خانوارها برابر با 360 خانوار به دست آمد و پرسشنامه‌ها به نسبت تعداد خانوار در بین روستاهای مورد مطالعه پخش شد. نتایج نشان داد که 28/10 درصد روستاییان نبست به خرافات زیست‌محیطی دارای ادراک ضعیف، 30/40 درصد ادراک متوسط، 61/28 درصد ادراک قوی و 83/20 درصد ادراک بسیار قوی می‌باشند. بین جنسیت، گروه سنی تحصیلات و شغل روستاییان و گرایش به خرافات زیست‌محیطی رابطه معناداری وجود دارد. به طوری که افرادی در سنین پایین‌تر و دارای تحصیلات عالی(لیسانس و بالاتر) و کارمندان دولتی کمترین گرایش را به خرافات زیست‌محیطی داشته‌اند. همچنین نتایج نشان داد که عوامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.951)، عوامل فرهنگی (با ضریب اثر 0.819)، عوامل روانی (با ضریب اثر 0.709)، و عوامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.702) به ترتیب مهم‌ترین عوامل موثر در گرایش روستاییان به خرافات زیست‌محیطی می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_203994.html علم پزشکی دورۀ قاجار در ادامۀ دانش سنتی ایرانی قرار داشت و علی‌رغم آشنایی ایرانیان با علوم جدید، ازجمله دانش نوین پزشکی، موانع و مشکلات زیادی در مسیر پیشرفت پزشکی وجود داشت و به همین خاطر تغییر چندانی در روش‌های سنتی این علم ایجاد نشد و طبیبان ایرانی به شیوۀ گذشتگان و با روشهای غیر علمی به درمان بیماران می‌پرداختند. این پژوهش درصدد است که موانع و مشکلات پیشرفت پزشکی در دوره‌ی قاجار را به روش توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و مراجعه به سفرنامه‌های اروپاییان انجام دهد و به این سؤال پاسخ می‌دهد که چه عواملی در پسرفت و عدم پیشرفت شیوه‌های درمان در عصر قاجار مؤثر بودند؟ یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که وجه عمدۀ پزشکی ایران در عصر قاجار، سنتی و ناکارآمد بود. عامل عمدۀ عقب‌ماندگی پزشکی در این دوره، باورهای خرافی حاکم در جامعه، منفعت‌طلبی پزشکان سنتی، تغییر نکردن سطح نگرش و دیدگاه‌های عوام به پیشرفت‌های علم پزشکی در سایر نقاط جهان و کارشکنی افراد سودجو و درنهایت عدم اهتمام و توانایی حکومت قاجار به گسترش پزشکی نوین در جامعه بود. https://www.gahr.ir/article_204669.html بررسی پیشینه ارگ حکومتی ،به عنوان یکی از عناصر کالبدی شهرهای تاریخی واسلامی درایران وبویژه یزد می تواند بعنوان موضوعی جذاب ونو، که تاکنون کمتربدان پرداخته شده،مورد مطالعه قرارگیرد. درمقاله پیش روضمن پاسخ به پرسشهای مطرح شده درباره چگونگی ساخت ارگ حکومتی با درنظر گرفتن شرایط وویژگیهای خاص آن،علت تغییرموقعیت ارگ دردورههای مختلف تاریخی دریزد و همچنین چگونگی ساختار معماری وتزئینات آنها با بهره گیر ی از متون تاریخی محلی و بابهره گیری ازتحقیقات صورت گرفته تا کنون، به موضوع مورد بحث دقیق تر اشاره می شود. همچنین ضمن بررسی پیشینه تاریخی ارگ درایران ، به سیر تحولات ارگ در یزد بادر نظر گرفتن ساختار فضایی –کالبدی شهردر مقاطع مختلف تاریخی پرداخته شده است. ونتیجه آنکه ، انتخاب موقعیت جغرافیایی خاص برای ساخت قلعه با لحاظ کردن امنیت،مرکزیت،اسکان طبقات مختلف اجتماعی ،اتصال ویا همجواری باباروی شهرو..همراه بوده است.استقرار ارگ درکناربازار ،مسجد جامع ،میدان ودروازه شهر از نکات مهم انتخاب ارگ قلمداد می شد.شاید تغییرمحل ارگ درمقاطع مختلف تاریخی دریزد را باید در پرتوجابجایی مرکزیت شهر، گسترش وتوسعه شهر،افزایش جمعیت،رشد نهادهای اجتماعی –فرهنگی شهر دانست. هرچنددانسته های ما درمورد نحوه ساخت و تزئینات ارگها دربرخی از مقاطع تاریخی یزد بواسطه اطلاعات محدودی که منابع بومی ارائه می دهند ،همچنان باقی است، لذا مطالعات باستان شناسی در آینده شاید بتواند پاسخگوی این سوالات باشد. https://www.gahr.ir/article_204672.html در دسترسی مطلوب شهروندان به کاربری‌های خدماتی، علاوه بر وجود تعداد کافی از مراکز مربوط و کیفیت قابل قبول خدمات ارائه شده، پراکندگی فضایی متناسب این مراکز نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین ضرورت هدف پژوهش حاضر، تحلیل پراکندگی فضایی واحدهای صنفی خدماتی فعال در سطح ناحیه‌بندی شهر اردبیل می‎یاشد. این پژوهش از نوع کاربردی – توسعه‌ای و روش تحقیق آن توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌های مورد استفاده در پژوهش مشتمل بر موقعیت و مشخصات واحدهای لباسشویی و خشکشویی فعال در سطح نواحی شهر اردبیل بود که با استفاده از روش برداشت میدانی (GPS) ثبت گردیدند. سپس با خروجی گرفتن به فرمت گوگل ارث(KML) و با استفاده از این نرم‌افزار خطاهای موررد نظر تصحیح و کدگذاری مجدد انجام شده و پایگاه اطلاعاتی در نرم ‌افزار ArcGIS تشکیل شد. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز روش‌های گرافیک ‌مبنا و تحلیل‌های آمار فضایی در محیط ArcGIS هم‌چون میانگین مرکزی، تحلیل خود همبستگی فضایی و تحلیل لکه داغ مورد استفاده قرار گرفت. نتایج بخشی از پژوهش نشان‌گر این بود که در نواحی 1-3 و 3-3 به ازای 10 هزار نفر جمعیت 72/2 واحد لباسشویی و خشکشویی و در نواحی‌ 2-2 و 2-4 به ازای 10 هزار نفر جمعیت، 45/0 واحد لباسشویی و خشکشویی وجود دارد، وضعیت بقیه نواحی هم در حد فاصل این مقادیر قرار دارد. همچنین وضعیت نواحی شهر اردبیل در ارتباط با واحدهای لباسشویی و خشکشویی بر مبنای نسبت تعداد جمعیت تقسیم بر تعداد واحدهای لباسشویی و خشکشویی نشان داد که در ناحیه 3-3 هر واحد لباسشویی و خشکشویی باید جمعیتی بالغ بر 3668 نفر را پوشش دهد و ناحیه 3-4 که دارای تنها یک واحد لباسشویی و خشکشویی می‌باشد باید به تنهایی جمعیتی مابین 21956 الی 32661 نفر را پوشش دهد که این تحلیل نشان دهنده عدم پراکندگی مناسب واحدهای لباسشویی و خشکشویی در سطح ناحیه‌بندی شهر اردبیل می باشد. https://www.gahr.ir/article_205771.html معلولیت به عنوان پدیده اجتماعی در طول تاریخ همواره وجود داشته که ناشی از اتفاقات طبیعی، جنگ‌ها، تصادفات رانندگی، مشکلات مادرزادی و ژنتیکی و غیره می باشد. در عصر شهرنشینی سریع به دلیل مشکلات موجود در شهرها به ویژه در شهرهای جهان سوم این مسئله بیشترنمایان شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش اسنادی بدنبال تحلیل پراکنش افراد معلول در سطح شهر اردبیل می‌باشد و برای این منظور از ابزارهای آمار فضایی در GIS بهره برده است. جامعه آماری پژوهش 6586 نفر از معلولانی است که از مراکز بهزیستی شهرستان اردبیل خدمات دریافت می نمایند. نتایج نشان داد که از کل جامعه آماری تعداد 4302 نفر با 32/65 درصد مرد و 2284 نفر با 68/34 درصد زن می باشند. همچنین محلات مناطق 4 و 5 شهرداری به ترتیب با 94/18 و 57/13 بیشترین تعداد معلول را دارند. معلولین جسمی حرکتی با 86/41 درصد، روانی با 59/24 درصد به ترتیب بیشترین تعداد افراد را به خود اختصاص داده اند. از نظر شدت معلولیت، بیش از 41 درصد دارای معلولیت شدید و بیش از 16 درصد در رده خیلی شدید قرار گرفته اند. تحلیل فضایی خوشه‌ای فضایی چند فاصله‌ای، نزدیکترین همسایگی و موران با p-value 0.00 با سطح اطمینان بالا بیانگر توزیع خوشه‌ای افراد معلول در سطح شهر اردبیل می‌باشد و همچنین تحلیل لکه های داغ نشانگر تمرکز افراد معلول در قسمت شمالغربی شهربوده که این جزو مناطق حاشیه نشین شهر می‌باشد. برای یافتن ارتباط بین میزان جمعیت و تاثیر آن بر بالابودن تعداد معلولین محلات از رگرسیون وزنی جغرافیایی استفاده و نتیجه با توجه نسبت افراد معلول به جمعیت در محلات بیانگر عدم وجود ارتباط زیاد بین دو مولفه بوده و می‌تواند ناشی از سایر عوامل همانند فقرباشد؛ همچنان که تحلیل خودهمبستگی فضایی نشان می دهد که منطقه چهار و محلات آن(محلات فقیر) در خوشه HH قرار دارند. https://www.gahr.ir/article_205891.html امروزه، ظهور فناوری‌های جدید و ضرورت به کارگیری آن‌ها در صنعت گردشگری، زمینه را برای خلق مفهوم نوینی به نام گردشگری هوشمند فراهم کرده است. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نقش یادگیری ماشین در گردشگری هوشمند با نقش میانجی مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیک بود. نوع پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت روش انجام کار، توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری، کلیۀ گردشگران شهر اردبیل بودند. برای نمونه‌گیری، روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و برای تعیین حجم نمونه، فرمول کوکران مورد استفاده قرار گرفت که با توجه به نامحدود بودن حجم جامعۀ آماری، حجم نمونه معادل 384 نفر تعیین شد. گردآوری داده‌ها به وسیلۀ سه پرسشنامۀ استاندارد: «کاربردهای تجاری یادگیری ماشین»، «عوامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری منطقه» و «مدیریت ارتباط با مشتری به صورت الکترونیک» صورت گرفت. روایی به وسیلۀ تحلیل عاملی تأییدی و پایایی، با استفاده از آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت و تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها، با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با کمک دو نرم‌افزار آماری SPSS 26 و Smart-PLS 3 انجام شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، یادگیری ماشین بر گردشگری هوشمند و مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیک و هم‌چنین، مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیک بر گردشگری هوشمند، تأثیر مثبت و معنادار دارند. به علاوه، مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیک در رابطۀ بین یادگیری ماشین و گردشگری هوشمند، نقش میانجی ایفا می‌کند. یافته‌های این پژوهش، می‌تواند در حرکت شرکت‌های گردشگری به سوی به کارگیری یادگیری ماشین و پیاده‌سازی مدیریت ارتباط با مشتری به صورت الکترونیک، مؤثر واقع گردد. https://www.gahr.ir/article_205991.html با توجه به گسترش روزافزون جمعیت شهری و زندگی ماشینی امروزه مقوله سرزندگی فضاهای شهری به عنوان مهم‌ترین دغدغه‌ی برنامه‌ریزان و مدیران شهری می‌باشد. چرا که خلق محیط سرزنده سبب ارتقاء سطح تعاملات اجتماعی مطلوب، ایجاد فضایی جذاب، پرنشاط، پویا برای شهروندان می‌گردد. لذا هدف پژوهش حاضر سطح بندی مناطق شهراردبیل بر مبنای شاخص‌های سرزندگی شهری می-باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی پیمایش است. جامعه آماری تحقیق را شهروندان مناطق 5گانه شهر اردبیل تشکیل می‌دهد. روش گردآوری داده ها و اطلاعات بر اساس مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و پیمایشی (پرسش‌نامه) بوده است. در جریان تجزیه و تحلیل داده‌ها ابتدا ضریب اهمیت 4 ابعاد مورد مطالعه (اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست‌محیطی) با استفاده از مدل آنتروپی شانون به دست آمده و در ادامه جهت اولویت بندی مناطق شهراردبیل به لحاظ میزان برخورداری از شاخص‌های سرزندگی شهری، از مدل پرومته بهره گرفته شد. نتایج حاصله از به کارگیری مدل مزبور نشان داد منطقه دو با کسب امتیاز (0.694) و منطقه سه با کسب امتیاز (0.365-) در رتبه آخر قرار دارند. با توجه به نتایج به دست آمده در پژوهش حاضر برنامه‌ریزی جهت ارتقا و بهبود وضعیت شاخص‌های سرزندگی شهری متناسب اولویت بندی حاصله ضروری می‌نماید. https://www.gahr.ir/article_206137.html این پژوهش با هدف ارزیابی رضایت شهروندان تبریز از عملکرد شهرداری در مدیریت فضای سبز شهری، به بررسی مولفه‌های مختلف کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌ محیطی پرداخته است. این بررسی با توجه به هدف آن از نوع تحقیقات کاربردی-توسعه‌ای و با توجه به روش انجام کار از ماهیتی توصیفی-تحلیلی برخوردار بود. روش تحقیق شامل استفاده از آزمون T تک ‌نمونه‌ای بوده که به منظور تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از شهروندان، به کار گرفته شده است و با استفاده از روش پرسشنامه ای و تعیین حجم نمونه با روش نمونه گیری تصادفی و با استفاده از مدل کوکران مشخص شد که 415 نفر از شهروندان مورد پرسش قرار گرفتند نتایج نشان می‌دهد که در چندین جنبه مهم، رضایت شهروندان در سطح پایینی قرار دارد. از جمله این موارد، سرانه فضای سبز است که با 16.16 متر مربع در سال 2023، به ‌طور قابل توجهی کمتر از استاندارد جهانی 20-25 متر مربع بوده و این کمبود به‌ عنوان یکی از عوامل اصلی نارضایتی شهروندان مطرح شده است. علاوه بر این، توزیع نامتقارن فضای سبز در سطح شهر، به‌ ویژه در مناطق مرکزی با آلودگی هوای بیشتر، نیز به عنوان یک چالش مهم شناخته شده است که دسترسی عادلانه شهروندان به این فضاها را محدود کرده و رضایت آنان را تحت تأثیر قرار داده است. در بررسی جزئی‌تر، مشخص شد که شهروندان از برخی مولفه‌های دیگر مانند کیفیت دسترسی، تجهیزات فرهنگی و ورزشی، وضعیت مبلمان و روشنایی، و امنیت اجتماعی رضایت داشتند که نشان‌دهنده موفقیت نسبی مدیریت شهری در این جنبه‌ها است. تحلیل نتایج همچنین نشان داد که مشکلات اجرایی و ساختاری همچون قوانین قدیمی، تداخل قوانین، ضعف ضمانت اجرایی، نبود مدیریت واحد شهری، مشکلات مالی، و ضعف تخصص از جمله عوامل کلیدی هستند که بر مدیریت شهری تأثیر منفی گذاشته و موجب کاهش رضایت شهروندان شده‌اند. https://www.gahr.ir/article_206565.html این پژوهش از لحاظ هدف توسعه‌ای و از لحاظ ماهیت توصیفی و پیمایشی و از نوع تحلیلی است. جامعه آماری شامل کلیه روستاهای دارای دفتر ict روستایی شهرستان اسلام آباد غرب مشتمل بر 28 روستا است و تعداد 11 روستا از بین 28 روستا به روش نمونه گیری تصادفی و 362 نفر از 6200 نفر بر اساس فرمول کوکران و به شیوه تصافی در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل دو پرسشنامه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات و دانش و رفتارهای معطوف به محیط‌زیست می‌باشد. داده های گردآوری شده بر اساس آزمون تی تست مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در بهبود دانش و رفتارهای معطوف به محیط‌زیست در بین روستائیان شهرستان اسلام آباد تأثیر دارد. این امر به گونه است که در بخش «آگاهی روستاییان از دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات»؛ نتایج آزمون تی تست بیانگر آن بود که بین روستاییان برخوردار و نا برخوردار از نظر منبع تولید برق، تعریف زباله‌های خطرناک، علل آلودگی رودخانه‌ها و مقصد زباله‌های خانگی اختلاف معنی‌داری وجود دارد. همچنین بین روستاییان برخوردار و نا برخوردار از نظر تعریف تنوع زیستی، فواید مرداب‌ها، کارکرد لایه اوزن و منابع مونوکسید کربن اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. در قسمت «بهره‌گیری روستاییان از خدمات دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات» مشاهده شد که بین روستاییان برخوردار و نا برخوردار از نظر عمل به توصیه کارشناسان زیست محیطی پیرامون حفظ محیط‌زیست ، همکاری با اقدامات آبخیز داری دولت، خاموش کردن بخاری یا شوفاژ غیر ضروری و دادن لوازم اضافی خود به دیگران اختلاف معنی‌داری وجود دارد. همچنین بین روستاییان برخوردار و نا برخوردار از نظر تحویل لباس‌های اضافی به دیگران، اضافه مجدد از کاغذ باطله و استفاده مجدد از شیشه‌ها اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. در نهایت با توجه به نتایج تحقیق پیشنهادات کاربردی ارائه شده است. https://www.gahr.ir/article_206665.html سلامت و بهداشت در روند تکامل تاریخی بشر از زمان باستان تاکنون به عنوان موضوعی مطرح بوده که جوامع همواره با آن در تعامل بوده‌اند، به‌طوری که سلامت و رفاه مردم یک شهر، شاخص مهمی برای نشان دادن میزان موفقیت سیاست‌های توسعه پایدار آن شهر است. پژوهش حاضر باهدف بررسی توزیع فضا زمانی بیماری مغز و اعصاب و روان در شهر اردبیل انجام یافته است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش انجام پژوهش توصیفی- تحلیلی می باشد. روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر منابع اسنادی و میدانی (کلینیک های خصوصی مغز و اعصاب و روان) است. جامعه و فضای پژوهش تمامی بیماران مغز و اعصاب و روان در شهر اردبیل می‌باشد.که 699 بیمار مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. که هفت نوع از بیماری مغز و اعصاب در قالب بازه زمانی سال‌های 1399 تا 1401 می‌باشد یافته‌ها حاکی از آن است که بیشترین میزان بیماری به سال 1401 اختصاص یافته است در بازه 3 ساله همه بیماری ها دوبرابر شده است که نشان از افزایش اختلالات روانی در شهر اردبیل می‌باشد. برطبق یافته‌های پژوهش براساس جنسیت بیشترین بیماری در بین بانوان بوده است و براساس نوع بیماری بیشترین فراوانی مختص بیماری‌های افسردگی، صرع و تشنج می‌باشد. مطابق تحلیل لکه‌های داغ و سرد منطقه (1) بعنوان یکی از مناطق مرکزی شهر، کانون بیماری‌های مغز و اعصاب و روان شهر اردبیل است. همچنین براساس مدل تخمین تراکم کرنل منطقه(1) کانون اصلی بیماری‌ها است که به محلات نزدیک مناطق دیگر نیز تاثیرگذاشته و در منطقه 2 نیز که در همسایگی منطقه1 قرار دارد نمایان می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_207558.html به دنبال افزایش جمعیت و شهرنشینی، تغییرات آب‌وهوایی در طول دهه‌های گذشته، چالش‌های زیست‌محیطی بی‌سابقه‌ای را در شهرها ایجاد کرده است. سیستم‌های زیرساخت سبز به‌عنوان ابزاری برای افزایش تاب‌آوری و مقابله با تغییرات اقلیمی در شهرها مطرح شده است. شهر ارومیه نیز همانند سایر شهرها با اثرات تغییرات اقلیمی مواجه است. بنابراین؛ این پژوهش به بررسی تاثیر زیرساخت سبز بر تاب‌آوری اقلیمی در محلات منطقه 4 شهر ارومیه می‌پردازد. اهداف پژوهش حاضر عبارتند از: استخراج و اندازه‌گیری معیارها و شاخص‌های اثرات زیرساخت‌های سبز شهری بر تاب‌آوری اقلیمی و ارائه الگوی بهینه با توجه به شاخص‌های استخراج شده به منظور افزایش تاب‌آوری اقلیمی با استفاده از زیرساخت‌های سبز شهری. برای جمع‌آوری داده‌ها از مرکز آمار، طرح تفصیلی شهر ارومیه، داده‌های موجود در سیستم اطلاعات مکانی، تصاویر گوگل‌ارث، تصاویر ماهواره‌ای لندست و داده‌های مستخرج از پرسشنامه استفاده شده است. به منظور تحلیل داده‌ها، از روش ترکیبی تحلیل عاملی و تحلیل شبکه‌ای (F’ANP) با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Super Decision بهره‌برداری شد سپس محلات با استفاده از نرم‌افزار GIS طبق فرمول شاخص مرکب سطح‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد که 25 درصد از محلات به‌عنوان محلات با تاب‌آوری اقلیمی خیلی زیاد، 16.66 درصد در دسته تاب‌آوری اقلیمی زیاد، 25 درصد در دسته تاب‌آوری اقلیمی متوسط، 8.33 درصد در دسته تاب‌آوری اقلیمی کم و 25 درصد نیز در دسته تاب‌آوری اقلیمی خیلی کم شناسایی شدند. با نگاه کلی به وضع موجود منطقه، مشاهده شد که وضعیت کلی منطقه از لحاظ زیرساخت‌های سبز و تاب‌آوری اقلیمی چندان رضایت‌بخش نیست بنابراین در مرحله بعدی، جهت ارائه الگوی بهینه به منظور افزایش تاب‌آوری اقلیمی محلات با استفاده از زیرساخت‌های سبز شهری، اقدام به ارائه راهبرها، سیاست‌ها و برنامه‌های اقدام به تفکیک محلات، شده است. https://www.gahr.ir/article_207803.html محرمانگی، در دسترس بودن و تمامیت اطلاعات، تهدیدهای امنیتی، نفوذها، تخریب و دستکاری اطلاعات و سرقت نگرانی های اصلی در رابطه با ریسک های هوشمندسازی در شهرهای امروزی محسوب می شوند. استفاده از انعطاف پذیری سازمانی در برنامه ریزی های شهری می تواند یکی از راهکارهای اصلی در رابطه با پیشگیری از ریسک های سازمانی باشد. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ماهیتی توصیفی دارد. جامعه آماری پژوهش 50 نفر از متخصصان و کارشناسان مرتبط با شهرداری تبریز و شاغل در بخش های مختلف شهرداری می باشد. در نهایت اطلاعات به دست آمده در محیط نرم افزار Spss تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در شاخص های ساختار فناورانه و پیشگیرانه مولفه های ایمنی داده ها (مدیریت پایگاه داده، کوچک سازی داده ها، حریم خصوصی) 952/0، مدیریت بلایا (تخلیه ساختمان، سیستم‌های هشدار، جلوگیری از ازدحام، برنامه ریزی هماهنگی اضطراری) 826/0، دوربین های هوشمند (ازکارافتادگی دوربین‌ها با انواع حملات سایبری و فیزیکی، جرم و جنایت، سرقت) 777/0، و در شاخص های مدیریت سیستمی و استراتژیک مولفه های یکپارچگی (ارتباط با مرکز کنترل، اعلان‌های اضطراری یکجا به‌کل سیستم، اعمال تغییرات یکپارچه، خودکارسازی) 901/0، پشتیبانی (جایگزینی امکانات و خدمات، برنامه‌ریزی پویا، پیوندهای باکیفیت، توانایی ویرایش براساس هشدارها) 863/0 بیشترین میزان بارعاملی را به خود اختصاص داده اند. طبق نتایج بیشترین میزان نیاز به انعطاف پذیری در مواقع وقوع ریسک ها مرتبط با بخش های ایمنی داده ها، مدیریت بلایا، دوربین های هوشمند، یکپارچگی و پشتیبانی در سازمان شهرداری تبریز می باشد. https://www.gahr.ir/article_208217.html شهرها از منسجم ترین و در عین حال حساس ترین اکوسیستم های روی زمین می باشند و در حال حاضر بیش از 75 درصد جمعیت جهان در این نوع سکونتگاه ها زندگی میکنند. با لحاظ این موارد شهر و محیط طبیعی آنها فرصت های مناسبی را جهت توسعه و برنامه ریزی مهیا می نمایند. توجه به توسعه اکولوژیکی سابقه طولانی داشته و بویژه بعد از انقلاب صنعتی در غرب توجه به توسعه اکولوژیکی شهرها اهمیت بسیاری پیدا نمود. شهر اردبیل به عنوان شهر مرکز استان در سالهای اخیر با رشد فزاینده ای روبرو بوده و به تبع آن دچار مشکلات اکولوژیکی شده و توسعه شهر را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از نرم افزار میک مک و سناریو ویزارد یا تشکیل ماتریس 32*32 و در کل با احتساب 932 تاثیر متقابل به طوریکه 297 تاثیر قوی، 408 تاثیر متوسط، 227 تاثیر ضعیف و 92 تا بدون تاثیر با درجه پرشدگی 01/91 بدنبال تعیین پیشرانهای موثر بر توسعه اکولوژیک شهر اردبیل بوده و به این نتیجه رسیده است که عواملی مانند اقتصاد، بازار مسکن، اشتغال، زیرساخت ها، رشد شهر، طرح شهری، بازار مسکن، مدیریت شهری به عنوان عوامل پیشران و موثر بر توسعه اکولوژیک شهر اردبیل می باشند. گراف های اثرگذاری مستقیم و غیر مستقیم از اثرگذاری مولفه های ذکر شده با کمترین جابجایی و بیشترین تاثیر(تاثیر قوی) و عواملی مانند توپوگرافی ضعیف ترین تاثیر را بر توسعه اکولوژیک داشته اند. https://www.gahr.ir/article_209056.html با نگاهی به جوامع روستایی که مرکزیت فقر در کشورهای در حال توسعه هستند یکی از بزرگترین چالش این جوامع تامین معیشت است. یکی از بهترین روش های تامین معیشت، توسعه اشتغال و افزایش درآمد خانوارهای روستایی،گسترش فعالیت های کشاورزی از قبیل زراعت، باغداری، دامداری می باشد. در این راستا، فعالیت های باغداری در مناطق دارای پتانسیل کافی، یکی از مؤثرترین فاکتورها در معیشت روستاییان محسوب می شود. لذا این تحقیق با هدف تحلیلی بر اثرات باغداری در معیشت پایدار خانوارهای روستایی در دهستان دزلی شهرستان سروآباد انجام گرفت. تحقیق از لحاظ نوع، توصیفی – تحلیلی، از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ گرد آوری اطلاعات و داده ترکیبی از روش اسنادی(کتابخانه ای) و پیمایشی است. جامعه ی آماری پژوهش را سرپرستان خانوار های روستایی دهستان دزلی شهرستان سروآباد، تشکیل می دهد با توجه به حجم جامعه ی مورد بررسی که تعداد آن 2149 خانوار بودند با استفاده از فرمول کوکران 163 خانوار به عنوان نمونه ی آماری انتخاب شدند و توزیع پرسشنامه در بین آنها در مرحله اول، با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای و در ادامه از تصادفی ساده استفاده شد. یافته های تحقیق با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS نتایج نشان داد که باغداری بر ابعاد معیشت پایدار در شاخص های فیزیکی بیشترین تاثیر و در شاخص انسانی کمترین تاثیر را دارد و همچنین در بررسی مقایسه ای شاخص های معیشت پایدار بین شاخص ها تفاوت معنی داری وجود دارد که با توجه به سطح معنی داری نتایج رگرسیون شاخص های انسانی و فیزیکی معیشت پایدار را پیش بینی کرده اند. با توجه به شاخص بتای به دست آمده شاخص طبیعی بیشترین درصد را در پیش بینی معیشت پایدار داشته است و تحلیل مسیر نشان داد همه ی ابعاد معیشت پایدار به خوبی برازش شده اند. https://www.gahr.ir/article_209156.html مدیریت نوین روستایی به‌کارگیری رویکردها و تکنیک‌های جدید برای بهبود فرایندها و ساختارهای مدیریتی در مناطق روستایی است. این رویکردها به حل مشکلات اقتصادی، از جمله فقر و بیکاری، و ارتقای شرایط زندگی روستاییان کمک می‌کند. توسعه صنایع در روستاها به‌عنوان یکی از استراتژی‌های مؤثر برای ایجاد فرصت‌های شغلی و افزایش درآمد شناخته شده و می‌تواند به کاهش وابستگی به کشاورزی و افزایش تنوع اقتصادی کمک کند. این فرآیند همچنین موجب ارتقای زیرساخت‌های حمل‌ونقل، بهداشت و آموزش در این مناطق می‌شود. بااین‌حال، صنعتی‌سازی در مناطق روستایی می‌تواند با چالش‌هایی نظیر تخریب محیط‌زیست و افزایش نابرابری‌های اجتماعی همراه باشد. تغییرات در ساختار اجتماعی و فرهنگی روستاها نیز ممکن است منجر به نابرابری‌های جدیدی شود. برای رسیدن به توسعه پایدار، ضروری است که سیاست‌گذاری‌های مناسب و مدیریت صحیح در فرآیند صنعتی‌سازی به کار گرفته شود تا ضمن بهره‌برداری از مزایای اقتصادی، آثار منفی آن نیز به حداقل برسد. این مطالعه با استفاده از روش‌ کاربردی و توصیفی - تحلیلی اطلاعات پژوهش از طریق روش اسنادی گردآوری شده که شامل جستجو در پایگاه‌های داده علمی آنلاین مانند Google Scholar، PubMed، JSTOR، ScienceDirect، داده‌ها به طور کیفی تحلیل شده و نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای مرتبط با تأثیرات اقتصادی صنایع شناسایی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهند که صنایع روستایی می‌توانند به کاهش فقر و افزایش اشتغال کمک کنند، اما با چالش‌هایی مانند موانع مالی و مشکلات زیرساختی مواجه هستند. تجربه کشورهای موفق در این زمینه نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی مناسب و بهبود زیرساخت‌ها، می‌توان به توسعه پایدار صنایع روستایی دست‌یافت. https://www.gahr.ir/article_209320.html امروزه مداخلات شهری و گرایش افراد به زندگی ماشینی ، منجر به ازهم‌گسیختگی بافت شهری ، آسیب‌های فردی، روانی و آلودگی محیط‌زیست شده است و علاوه بر عرصه مادی، عرصه معنوی زندگی انسان را نیز تحت تأثیر قرار داده و به نظر می‌رسد شهر امروزی به‌ دور از شایستگی زیست انسان جلوه می‌نماید. لذا برای برون‌رفت از تفرق‌هایی که شهرهای ما به آن مبتلا شده‌اند و بازگشت به وحدت و یکپارچگی به‌عنوان مهم‌ترین اصل شهرهای ایرانی- اسلامی، تفکر ژرف در اصول شهرسازی اسلامی برای ساخت‌وسازهای جدید ضروری می‌نماید. مروری اجمالی بر وضعیت حاضر حکایت از عدم وجود برنامه‌ای منسجم و همه‌جانبه دارد. در این راستا این پژوهش به دنبال به‌کارگیری ارزش‌های شهر اسلامی در دوره امروزی و برای گستره جهانی می‌باشد و با هدف استخراج الگویی جامع جهت احیا شهر اسلامی از منظر اندیشه اسلامی تدوین گردیده است.تحقیق حاضر توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جمع‌آوری اطلاعات نیز بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفته است.به‌منظور دستیابی به هدف تحقیق ، ابتدا مبانی و الگوهای شهر اسلامی موردمطالعه قرار گرفت و عواملی همچون اصل درون‌گرایی، اصل سلسله‌مراتب، اصل مرکزیت و ... به‌عنوان عوامل مؤثر در خلق فضایی باکیفیت و مطابق با اصول اسلامی شناخته شد. سپس الگوی پیشنهادی تحقیق حاضر ، مبتنی برتلفیق ویژگی‌های کالبدی، معنایی، اجتماعی و اقتصادی ارائه‌شده‌ است.نتایج حاصل از این مطالعه می‌تواند برای برنامه‌ریزی در شهرهای معاصر به‌صورت گسترده‌ای از سوی مدیران شهری و برنامه‌ریزان مانند شهرداری‌ها، وزارت راه و شهرسازی مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_209323.html دانش، نقش کلیدی در جامعه، کسب‌وکار معاصر و رشد اقتصادی ایفا می‌کند. دانش اجازه می‌دهد تا تصمیمات درست را در سطح فردی و تجاری اتخاذ کرد زیرا مزیت‌های رقابتی به تصمیم‌گیری مناسب بستگی دارد که به نوبه خود بر اساس در دسترس بودن دانش مربوطه است. شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی نیز شرکت‌هایی هستند که با خلق دانش و نوآوری و بکارگیری شیوه‌های مدرن برای بهبود و توسعه برای ایحاد ارزش در محیط رقابتی به فعالیت مشغول هستند. استفاده از مدیریت دانش در عملکرد سازمانی به عاملی حیاتی برای دوام و توسعه پایدار شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی تبدیل شده است. هدف این پژوهش بررسی مدل‌ها و الگوهای مختلف مدیریت دانش و تحلیل آنها بر اساس ویژگی‌های نسل‌های مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی است. بررسی‌ها نشان داد بکارگیری ترکیبی مناسب از مدل‌های مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی با تمرکز بر ویژگی‌های نسل چهارم مدیریت دانش، مناسب‌ترین روش برای طراحی مدلی جامع و پایدار است. بنابراین، پیشنهاد می‌شودد که شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی بر مدیریت تحولی و ویژگی‌های آن در بکارگیری مدیریت دانش کشاورزی تمرکز کنند. https://www.gahr.ir/article_209521.html هدف از این تحقیق پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی در دهستان رازلیق واقع در شهرستان سراب می‌باشد. به همین منظور لایه‌های اطلاعاتی مربوط به 7 معیار مؤثر در وقوع زمین‌لغزش شامل لیتولوژی، شاخص پوشش گیاهی، شیب، ارتفاع، بارش، فاصله از آبراهه و تراکم آبراهه با استفاده از نرم‌افزار Arc‌GIS تهیه ‌شد. سپس با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکه‌ای وزن دهی به عوامل صورت گرفت. نتایج به دست آمده از تحقیق حاضر نشان داد که وزن معیارهای مورد بررسی به ترتیب 332/0، 097/0، 143/0، 069/0، 021/0، 196/0 و 139/0 است. درنهایت، با تلفیق این لایه‌ها با توجه به وزنشان، در محیط GIS نقشه‌ی پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش به‌ دست ‌آمد. نقشه پهنه‌بندی از لحاظ خطر وقوع زمین‌لغزش، منطقه را به پنج طبقه‌ی خطر خیلی زیاد (5/17 کیلومترمربع)، زیاد (2/26 کیلومترمربع)، با خطر متوسط (7/76 کیلومترمربع)، کم (4/269 کیلومترمربع) و خیلی کم (2/196 کیلومترمربع) تقسیم نموده است، که نواحی با خطر کم بیشترین مساحت منطقه را در بر می‌گیرد. همچنین نتایج نشان داد که هیچکدام از روستاهای منطقه در پهنه های با خطر بالا قرار ندارند. https://www.gahr.ir/article_209678.html هدف پژوهش حاضر، تحلیلی بر توسعه مدیریتی فضاهای روستایی با تاکید بر حکمروایی خوب روستایی در شهرستان ارومیه می باشد. پژوهش حاضر بر اساس روش کاربردی و براساس ماهیت بصورت توصیفی و تحلیلی است.که روش گردآوری اطلاعات به دو صورت اسنادی و میدانی می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات در روش میدانی پرسشنامه محقق ساخته که روایی پرسشنامه طبق نظر اساتید صاحبنظر در حوزه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی و جامعه شناسی روستایی تأیید شد،و اعتبارسنجی آن نیز با روش آلفای کرونباخ(0.85)، به دست آمده ، جامعه آماری پژوهش، ساکنین روستاهای حاشیه دریاچه ارومیه(20روستا بصورت نمونه) بوده،برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده است که حجم نمونه بدست آمده364 ،که به صورت تصادفی ساده در محدوده موردمطالعه توزیع گردیده است.ابزار تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss21است. که برای تحلیل و پردازش داده ها از آزمون های تی تک نمونه ای(T) و همبستگی اسپیرمن، و برای رتبه بندی روستاهای نمونه به لحاظ وضعیت حکمروایی روستایی، با استفاده از تکنیک چند معیاره TOPSIS و آزمون فریدمن صورت گرفته است. همچنین معیار حکمروایی خوب روستایی در این پژوهش مبتنی بر 7مولفه،عدالت،مشارکت،پاشخگویی،مسئولیت پذیری،نظارت،مشارکت و شفافیت با 44گویه بوده،با توجه به بررسی داده های تی تک نمونه ای و بررسی سطح معناداری شاخص های حکمروایی روستایی و همچنین رتبه بندی وضعیت فضاهای مدیریت روستاها براساس آزمون فریدمن و مدل تاپسیس ؛نتایج نشان داد که روستاهای محدوده مورد مطالعه از سطح فضای نسبتا ضعیفی به لحاظ حکمروایی خوب روستایی برخوردارند. و از بین 20روستا فقط 3روستا در وضعیت مناسب،5روستا در وضعیت متوسط و 12 روستا در وضعیت نامناسب حکمروانی روستایی قرار دارند. با توجه به نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن، رابطه ای معنادار بین مؤلفه های پژوهش وجود دارد که با توجه به ضرایب همبستگی، این ارتباط ها به صورت مستقیم می باشد. https://www.gahr.ir/article_210047.html در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی، هدف اصلی تحلیل و بررسی نظام سکونت‌گاهی روستایی شهرستان ارومیه بر اساس منابع ارضی است. برای دستیابی به این هدف از داده‌های آماری مرکز آمار ایران و جهاد کشاورزی استان آذربایجان غربی استفاده شده است. به‌منظور تحلیل داده‌ها، از روش وزن‌دهی آنتروپی شانون و نرم‌افزار GIS برای تهیه نقشه‌ها بهره گرفته شد. نتایج نشان داد، اکثر روستاهای مورد مطالعه در شهرستان ارومیه (19/48 درصد) به لحاظ برخورداری از شاخص‌های خدماتی 9گانه در وضعیت برخورداری قرار دارند. همچنین، 259 روستا و به عبارتی 59/42 درصد از سکونتگاه‌های مورد مطالعه در سطح نیمه برخوردار و 21/9 درصد (56 روستا) نیز به لحاظ برخورداری از شاخص‌های خدماتی 9گانه در سطح محروم یا کمتربرخورداری قرار دارند. از طرفی نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان داد، 8/44 درصد از تغییرات واریانس متغیر وابسته (میزان (وضعیت) شاخص‌های خدماتی)، به وسیله متغیرهای مستقل مطرح شده (سطج اراضی باغی (118/0)، سطح کل اراضی (108/0) و سطح اراضی آبی (09/0).) تبیین میشوند. به عبارتی دیگر می‌توان عنوان نمود که این متغیر در ایجاد و توسعه شاخص‌های خدماتی در سکونتگاه‌های روستایی مورد مطالعه در شهرستان ارومیه دارای تأثرگذاری مثبت و معنی‌داری بوده‌اند. https://www.gahr.ir/article_210955.html نقش مشارکت مردمی و رابطه متقابل دولت و مردم در مدیریت از عوامل مهمی است که باید در هر برنامه‌های توسعه موردتوجه قرار گیرد. لذا هدف تحقیق بررسی اثرات و زمینه های مشارکت در پایدار سازی اقتصادی در برابر تهدیات اقتصادی است. روش تحقیق توصیفی و تحلیل بوده و حجم نمونه 350 نقر در استان همدان بودن است. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری نیز تصادفی ساده استفاده شده است. روش جمع آوری اطلاعات اسنادی و میدانی، و ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته در طیف لیکرت بوده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که در بین عوامل مربوط به مشارکت نیز ایجاد تشکل‌های مردمی با سطح معنی‌داری 585/0 و استفاده از سرمایه‌های کوچک برای پروژه‌های بزرگ با213/0 به‌عنوان عوامل تأثیرگذار در فرایند مشارکت اقتصادی می‌باشند. در بین متغیرها بیشترین ارتباط مربوط به مؤلفه پایداری و مشارکت است که همبستگی آن‌ها 284/0 به‌دست‌آمده است. نتایج تأثیر مشارکت بر پایداری نیز به این صورت است که ضریب همبستگی چندگانه برابر 349/0 است که همبستگی ضعیف بین دو مؤلفه‌ی پایداری و مشارکت را نشان می‌دهد و حدود 34 درصد از متغیرها می‌تواند توسط خط رگرسیونی تبیین شود. https://www.gahr.ir/article_210961.html ین پژوهش، باهدف شناسایی عوامل پیش برنده و بازدارنده و راهبردهای توسعه کشت بذور اصلاح‌شده برنج در استان گیلان با استفاده از روش پیمایش و بر اساس رویکرد تحلیل میدان نیرو انجام‌شده است. جامعه آماری شامل خبرگان حوزه برنج بودند که به روش قضاوتی هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه و پرسشنامه بود که در سه مرحله انجام گرفت و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش کدگذاری و تحلیل میانگین عامل‌های شناسایی‌شده استفاده گردید و درمجموع 18 عامل پیش برنده و 18 عامل بازدارنده شناسایی شدند. عامل‌ها بر اساس تحلیل مضامین در سه گروه عوامل فنی-زراعی و اکولوژیکی، عوامل فرهنگی-اجتماعی و ترویجی، عوامل اقتصادی- مدیریتی و سیاست‌گذاری دسته‌بندی شدند. در حالت کلی، نتایج تحلیل نیروهای پیش برنده و بازدارنده نشان داد که در همه موارد برآیند امتیاز نیروهای بازدارنده بیشتر از برآیند امتیاز نیروهای پیش برنده است یعنی تمایل به حفظ وضعیت موجود و عدم‌تغییر در جهت توسعه کشت بذور اصلاح‌شده برنج در گیلان نسبت به تمایل به ایجاد تغییر بیشتر و قوی‌تر است. درنهایت شش راهکار از طریق پرسشنامه مرحله سوم توسط خبرگان توصیه شد که شامل: ایجاد و توسعه بانک اطلاعاتی و شبکه ارتباطی بین کشاورزان جهت انتقال دانش و اطلاعات، ترغیب کشاورزان به کشت قراردادی، خرید تضمینی توسط دولت، جایگزینی بذور اصلاح‌شده بجای بذور خودمصرفی، ایجاد و راه‌اندازی شرکت‌های تولیدکننده بذور اصلاح‌شده توسط بخش خصوصی در جهت تولید بذرهای شناسه دار و سالم و نهایتاً تشکیل دوره‌های آموزشی می‌‌باشد. نمرات حاصل از تعیین میزان کارایی راهکارهای پیشنهادی حاکی از تأثیر قابل‌توجه آن‌ها در بهبود توسعه بذور اصلاح‌شده برنج در استان گیلان می‌باشد https://www.gahr.ir/article_211332.html ارزیابی زیست محیطی به طور فزاینده ای به عنوان بخشی از طرح های توسعه شهری به کارگرفته می شود و انجام آن برای طرح های شهری یکی از روش های ارزیابی میزان دستیابی به اهداف توسعه‌ پایدار استو با تعیین راهبردهای مناسب در جهت‌ حل‌ آن ها گام برمی دارد. هدف از این نوشتار ارزیابی اهمیت راهبردهای زیست‌ محیطی در طرح های توسعه شهری نواحی 1و2 شهربغداد‌ است که در آن از روش توصیفی-تحلیلی و کمی استفاده شده است. برای تشریح مبانی نظری و تعیین شاخص ها از روش های اسنادی و کتابخانه ای و برای بررسی شاخص ها و گردآوری داده ها از پرسشنامه و مراجعه به خبرگان مطالعات شهری استفاده شد. شاخص ها‌ی برآمده از مطالعات نظری‌ پژوهش‌ در دو حوزه محیط زیست و کالبدی مبنای‌ ارزیابی‌ قرار گرفته و مشخص شد که در بین زیر معیارهای مربوط به معیار محیط زیست کاهش آلودگی هوا با وزن 79/0، دفع بهداشتی زباله و فاضلاب با وزن 76/0، ارتقاء کیفیت و کمیت منابع آب با وزن 18/0، احیای فضای سبز یا مراتع ازدست رفته با وزن 082/0، کیفیت خاک و حاصلخیزی آن با وزن 033/0، به ترتیب بیشترین تا کمترین اهمیت را دارد. در بین زیرمعیارهای مربوط به معیار کالبدی تحقق تراکم بهینه با وزن 33/0، تحقق برنامه شهرسالم با وزن 25/0، ارتقای کیفیت سکونتگاه ها با وزن 18/0، توزیع بهینه کاربری ها در سطح شهر با وزن 082/0، افزایش دسترسی به فضاهایی باز و سبز با وزن 079/0 و توجه به معماری و شهرسازی بومی با وزن076/0 به ترتیب بیشترین تا کمترین اهمیت را دارد. بنابراین پیشنهاد می شود در طراحی راهبردهای توسعه شهر بغداد کاهش آلودگی هوا و دفع بهداشتی زباله، سلامت منابع آب، تراکم جمعیت و ارتقای کیفیت سکونتگاه ها در اولویت قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_211618.html مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات اقتصادی روش‌های نوین آبیاری بر توسعه کشاورزی مناطق روستایی بخش مرکزی شهرستان خدابنده است. نوع تحقیق کاربردی توسعه‌ای و روش آن توصیفی همبستگی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق، کشاورزان استفاده کننده از شبکه نوین آبیاری در بخش مرکزی شهرستان خدابنده می‌باشد که براساس فرمول کوکران، از 379 خانوار کشاورز، 129 خانوار اجراکننده روش‌های نوین به عنوان حجم نمونه انتخاب شده‌اند. روایی پرسشنامه پس از چند مرحله اصلاح و بازنگری توسط اساتید جغرافیای دانشگاه تبریز مورد بررسی قرار گرفت. پایایی ابزار پژوهش نیز از طریق انجام آزمون مقدماتی و تکمیل 30 پرسشنامه مورد تأیید واقع گردید و ضریب آلفای کرونباخ نیز برای بخش‌های مختلف 89% محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان از ارتباط معنادار بین روش‌های نوین آبیاری در زمینه اثرات اقتصادی داشته به طوری که میزان t در روش‌های نوین آبیاری 220/2- بوده و علاقه‌مندی کشاورزان منطقه مورد مطالعه به استفاد از این روشها را نشان می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_212051.html گردشگری رویداد مبنا به‌عنوان یکی از راهبردهای نوین در توسعه پایدار روستایی، نقشی کلیدی در افزایش آگاهی، حمایت جامعه محلی و حفظ هویت فرهنگی دارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر آگاهی ساکنان از مزایای گردشگری رویداد مبنا و تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن بر حمایت ساکنان محلی در روستاهای بخش چورزق است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای که پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (78%) تأیید شده، جمع‌آوری گردید. جامعه آماری شامل 320 نفر از ساکنان، گردشگران و مسئولین منطقه بوده که به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که آگاهی ساکنان از مزایای گردشگری و تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن، نقش مؤثری در افزایش حمایت آن‌ها از گردشگری رویداد مبنا دارد. همچنین، تحلیل مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS , AMOS تأیید می‌کند که تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بیشترین تأثیر را بر حمایت جامعه محلی دارند. نتایج این پژوهش به‌ویژه بر لزوم تقویت آگاهی عمومی و ارتقای تأثیرات اجتماعی و فرهنگی گردشگری تأکید دارد، چراکه این عوامل می‌توانند به توسعه پایدار و موفقیت گردشگری رویداد مبنا در مناطق روستایی کمک کنند. در نهایت، این تحقیق به برنامه‌ریزان و مسئولین محلی پیشنهاد می‌دهد که با تقویت آموزش و مشارکت جامعه، زمینه‌ساز بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های گردشگری رویداد مبنا در مناطق روستایی شوند. https://www.gahr.ir/article_212109.html تداخل کاربریهای صنعتی و سکونتگاههای شهری از مهمترین چالشها و محدودیتهای توسعه در روابط بین شهر و صنعت محسوب میشود. شهرهای بسیاری از کشورهای جهان و ایران، مواجهه با این چالش بوده و آشکارترین پیامد آن، بروز مسائل زیست محیطی برای سکونتگاههای شهری بوده است. بر این اساس، سؤال محوری پژوهش این است که ایجاد و استقرار واحدهای تولیدی و صنعتی در پیرامون کلانشهر تبریز، تا چه اندازه منطبق با مقررات و ضوابط استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی سازمان محیط زیست بوده است؟ استفاده از روش توصیف-تحلیل و مستند به داده های مکانی از وضعیت استقرار واحدهای صنعتی و تولیدی برای دو دوره زمانی 15 ساله (1386 و 1401) از یک‌سو و بررسی روند توسعه فیزیکی شهری برای دو دوره زمانی 15 ساله (1386 و 1401) از سوی دیگر، اقدام به ارزیابی وضعیت استقرار کاربری‌های صنعتی در محدوده و حریم شهر تبریز و انطباق آن با مقررات و ضوابط استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و معدنی مصوب 1397 سازمان محیط زیست شد. بررسی و تحلیل یافته‌های پژوهش از وضعیت استقرار واحدهای تولیدی و صنعتی نشان میدهد که استقرار این واحدها در زونهای 500 و 1000 متری دارای بالاترین میزان تداخل با مقررات و ضوابط اعلامی محیط زیست بوده و با توجه به افزایش میزان این تداخل در فاصله زمانی مورد بررسی (1386-1401)، بخش قابل توجهی از دلیل بروز این تداخل، ناشی از توسعه فیزیکی شهر و نفوذ کاربریهای شهری در داخل کاربریهای صنعتی موجود بوده است. وضعیت و تناسب استقرار واحدهای تولیدی و صنعتی در 4 زون 1500، 2000، 2500 و بالای 2500 متری، نشان دهنده میزان بالای مطلوبیت در استقرار بر اساس ضوابط زیستمحیطی میباشد. https://www.gahr.ir/article_212125.html مقدمه و هدف: با توجه به اهمیت سلامت روان کودکان و تأثیر محیط‌های مسکونی بر آن، این پژوهش به تحلیل تطبیقی اصول طراحی مجتمع‌های مسکونی در معماری سنتی و مدرن ایران می‌پردازد. در دنیای امروز، تأمین نیازهای روانی کودکان و ایجاد فضایی مناسب برای رشد و توسعه آنها از اولویت‌های اجتماعی و فرهنگی محسوب می‌شود. طراحی فضاهای مسکونی باید به گونه‌ای باشد که علاوه بر تأمین نیازهای فیزیکی، به ارتقای سلامت روانی و اجتماعی کودکان نیز کمک کند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر فضاهای باز و سبز، فضاهای اشتراکی، نور و تهویه مناسب، و استفاده از مواد و رنگ‌های طبیعی در طراحی مجتمع‌های مسکونی بر سلامت روان کودکان است. با شناخت نقاط قوت و ضعف دو رویکرد معماری، امید است که راهکارهایی برای بهبود طراحی‌های مدرن ارائه گردد. روش پژوهش: روش این پژوهش، تحلیل کیفی و کمی بوده و شامل بررسی متون علمی، نمونه‌های میدانی از مجتمع‌های مسکونی سنتی و مدرن، و مصاحبه با کارشناسان و معماران می‌شود. داده‌ها به‌صورت توصیفی و تحلیلی ارائه گردیدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که فضاهای باز و سبز در طراحی سنتی، به ارتقای فعالیت بدنی و کاهش استرس کودکان کمک می‌کنند، در حالی که در معماری مدرن، کمبود این فضاها منجر به کاهش فعالیت و افزایش تنش روانی می‌شود. همچنین، فضاهای اشتراکی در طراحی سنتی، زمینه‌ساز تعاملات اجتماعی و تقویت مهارت‌های ارتباطی هستند که در معماری مدرن کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. نور طبیعی و مواد طبیعی و رنگ‌های ملایم نیز تأثیرات مثبتی بر سلامت روان دارند. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به اصول طراحی سنتی در معماری مدرن تأکید می‌کنند. پیشنهاد می‌شود که معماران از فضاهای باز و سبز، فضاهای اشتراکی، نور طبیعی و مواد طبیعی در طراحی مجتمع‌های مسکونی استفاده کنند تا به ارتقای سلامت روان کودکان کمک نمایند. https://www.gahr.ir/article_212156.html ﺗﻠﻔﺎت و ﺧﺴﺎرات ﺟﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﻪ وﯾﮋه در ﺷﻬﺮﻫﺎ بیش از ﭘﯿﺶ اﺣﺴﺎس ﻣﯽ ﺷﻮد. از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ اﻓﺰاﯾﺶ دﻫﻨﺪه ﺗﻠﻔﺎت اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﺣﻤﻼت ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی، ﻣﻌﻤﺎری ﻏﯿﺮاﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻏﯿﺮ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻣﺴﺎﮐﻦ ﺑﺎ اﺻﻮﻟﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﮑﺎن ﮔﺰﯾﻨﯽ و ﺟﺎﻧﻤﺎﯾﯽ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﭘﺮاﮐﻨﺪﮔﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻨﺎ، رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل اﺧﺘﻔﺎء، اﺳﺘﺘﺎر و ﻓﺮﯾﺐ، درﺟﻪ ﻣﺮﻣﺖ ﭘﺬﯾﺮی ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﻌﻤﺎری داﺧﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭘﺪاﻓﻨﺪ ﻏﯿﺮﻋﺎﻣﻞ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ازﻧﻈﺮ ﻫﺪف از ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮدی اﺳﺖ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ-ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ اﻧﺠﺎم گرفته و ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ در آن ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﮑﺎن ﻫﺎی ﺣﯿﺎﺗﯽ، ﺣﺴﺎس و ﻣﻬﻢ ﺷﻬﺮ تبریز، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮐﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎی ﻧﺎﺷﯽ از ﺣﻤﻼت دﺷﻤﻦ و ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻗﺪرت دﻓﺎﻋﯽ و آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻬﺮ اﺳﺖ. روش ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای ﺑﻮده و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺗﺤﻘﯿﻖ از مطالعات ﻣﯿﺪاﻧﯽ (پرسشنامه) ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه است. در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از روش ﻣﺎﺗﺮﯾﺴﯽ کارور ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﯽ اﻧﻄﺒﺎق ﻧﻈﺎم ﺷﻬﺮی ﺷﻬﺮ تبریز ﺑﺎ اﺻﻮل ﭘﺪاﻓﻨﺪ ﻏﯿﺮﻋﺎﻣﻞ اﺳﺘﻔﺎده شده است ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﻬﺮ و ﺗﺒﻌﺎت ﺗﻤﺮﮐﺰ تعدادی از مراکز در آن پرداخته شده است. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘـﮋوﻫﺶ ﭘﺲ از ﻃﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻛﺎرور و ارزﻳﺎﺑﻲ 30 ﻣﺮﻛﺰ ﺛﻘﻞ اداری-ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺷﻬﺮ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ 11 ﻣﺮﻛﺰ از ﻣﺮاﻛﺰ دارای اﻫﻤﻴـﺖ ﺣﻴﺎﺗﻲ ( اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻴﻦ 70 -100)، 13 ﻣﺮﻛﺰ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺣﺴﺎس (اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻴﻦ40 ﺗﺎ 69 ) و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ 6 ﻣﺮﻛﺰ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻬﻢ (امتیاز بین 9 ﺗﺎ 39) ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺮاﻛﺰ ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﭘﻲ ﺑﺮده و ﺑﺎ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮی اﺻﻮل ﭘﺪاﻓﻨﺪ ﻏﻴﺮﻋﺎﻣﻞ به ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﻣﺮاﻛﺰ ﺛﻘﻞ اداری-ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺷﻬﺮ تبریز ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺷﻬﺮ آسیب پذیر در زﻣﺎن ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ دﺷﻤﻦ و ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ. https://www.gahr.ir/article_212232.html زنان با توجه به نقشی که در خانواده ایفا می کنند، می توانند به عنوان محور اصلی پیشرفت و توسعه محسوب شوند. براساس آنچه که بیان شد هدف از انجام این پژوهش ارزیابی جایگاه و سهم زنان در اقتصاد خانوار روستایی دهستان نیمبلوک می باشد. پژوهش حاضر را می توان به لحاظ ماهیت از نوع توصیفی– تحلیلی و به لحاظ روش جمع آوری داده ها از نوع میدانی دانست. در این تحقیق جامعه آماری شامل روستاهای بالای 50 خانوار براساس جمعیت، مورد مطالعه قرار گرفته اند. براساس فرمول کوکران تعداد 190 نفر با میزان خطای 0.07 به عنوان نمونه انتخاب شدند. در این تحقیق برای مقایسه میانگین داده های جمع آوری شده از آزمون T تک نمونه ای و برای بررسی ارتباط بین متغیرها از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که متغیر صنایع دستی با مقدار میانگین 3.619 بیشترین نوع فعالیت زنان را در توسعه ی اقتصادی روستاهای مورد مطالعه در دهستان نیمبلوک را داشته است. برای بررسی اثرات فعالیت زنان روستایی در توسعه اقتصادی خانوار در روستاهای دهستان نیمبلوک از آزمون t تک نمونه ای استفاده شد. براساس میانگین به دست آمده، متغیر سرمایه گذاری – تسهیلات با مقدار 3.054 بیشترین تاثیر را در توسعه ی فعالیت های زنان روستایی در بین خانوار روستایی دهستان نیمبلوک به همراه داشته است. نتایج آزمون اسپیرمن نشان می دهد که براساس سطح معناداری بیشتر از 0.05 در بین متغیر تحصیلات زنان روستایی و توسعه اقتصادی خانوار روستایی، هیچ ارتباط معناداری وجود ندارد. برای بررسی پراکندگی وضعیت توسعه اقتصادی در روستاهای مورد مطالعه در دهستان نیمبلوک از مدل وایکور (VIKOR) که یکی از روش های تصمیم گیری چندمعیاره می باشد استفاده شد. https://www.gahr.ir/article_212544.html شرایط آب و هوایی، یکی از عوامل مهم و اثرگذار بر جنبه‌های مختلف زندگی و فعالیت انسان بویژه فعالیت‌های نظامی است و بنابراین فرماندهان نظامی نیازمند شناخت درست عناصر اقلیمی و محیطی هستند. یکی از دغدغه های فرماندهان راهبردی برای برنامه‌ریزی درازمدت، آگاهی از اقلیم نظامی مناطق مختلف است. لذا در این پژوهش به ارزیابی وضعیت اقلیم نظامی استان آذربایجان‌غربی با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET) و شاخص اقلیم نظامی (MCI) پرداخته شد. بدین منظور از آمار پارامترهای مختلف هواشناسی 8 ایستگاه سینوپتیک استان در طول دوره آماری 25 ساله (1986-2010) بهره گرفته شد. نتایج حاصل از شاخص PET نشان داد، در ماه‌های می (اردیبهشت)، ژوئن (خرداد)، جولای (تیر)، اگوست (مرداد)، سپتامبر (شهریور) و اکتبر (مهر) شرایط آسایش اقلیمی برای نیروهای نظامی در سطح استان وجود دارد و از ماه نوامبر (آبان) تا آوریل (فروردین) در بیشتر مناطق استان تنش‌های سرمایی با شدت ضعیف تا شدید دیده می شود. بر اساس این شاخص، در هیچ یک از ایستگاه‌های استان تنش گرمایی وجود ندارد. نتایج حاصل از شاخص MCI نیز نشان داد، بالاترین مطلوبیت برای عملیات نظامی در ایستگاه‌های منطقه، در ماه‌های می (اردیبهشت)، ژوئن (خرداد)، جولای (تیر)، اگوست (مرداد)، سپتامبر (شهریور)، اکتبر (مهر) و نوامبر (آبان) وجود دارد. https://www.gahr.ir/article_213340.html تقویت شهرهای میانی یکی از راهبردهای موردتوجه در تعادل بخشی به نظام سکونتگاهی و توسعه منطقه‌‌ای است و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی این شهرها از بایسته‌های نخستین توسعه آن‌هاست زیرا می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی، افزایش رقابت‌پذیری و خلاقیت شهری کمک شایانی کند. هدف این پژوهش ارزیابی و رتبه‌بندی شهرهای میانی ایران ازنظر زیرساخت‌های فرهنگی است. جامعه آماری این تحقیق شهرهای با دامنه 100 تا 250 هزار نفر طبق سرشماری 1395 است که 67 شهر می‌باشد. معیارهای تحقیق شامل دسترسی به سینما، کتابخانه عمومی، فرهنگسرا و سالن نمایش است که هر کدام دارای شاخص‌هایی هستند. ازآن‌جاکه معیارها و شاخص‌های مورد بررسی اهمیت یکسانی ندارند پیش از انجام رتبه‌بندی شهرها با به‌کارگیری روش وزن‌دهی CRITIC وزن آن‌ها محاسبه شد. وزن دهی در دو سطح شاخص‌ها و معیارها انجام شد. نتایج وزن‌دهی نشان داد معیار فرهنگسرا با وزن 299/0 و سپس کتابخانه عمومی با وزن 263/0 مهم‌ترین معیارها هستند و معیار سالن نمایش و سینما به ترتیب با وزن 242/0 و 196/0 در جایگاه بعدی قرار دارند. برای رتبه‌بندی شهرها از نظر دسترسی به زیرساخت‌های 4 گانه مورد بررسی از روش COPRAS استفاده شد. نتایج برآمده از این روش نشان داد سه شهر بوشهر، شوشتر و بهبهان رتبه یکم تا سوم را دارند. افزون بر رتبه‌بندی ، با توجه به مقدار N_j که بین 0 تا 100 است شهرها به 5 سطح با فواصل 20 امتیازی طبقه‌بندی شدند. در سطح اول شهرهای با امتیاز (80 N_j> ≤100)، هستند که سه شهر یادشده را در برمی‌گیرد. 5 شهر( 46/7 درصد) در سطح دوم(60 N_j> ≤80)، 15 شهر( 39/22 درصد) در سطح سوم(40 N_j> ≤60)، 36 شهر( 73/53 درصد) در سطح چهارم (20 N_j> ≤40)، و 8 شهر( 94/11 درصد) در سطح پنجم (20 N_j≤)، جای می‌گیرند. https://www.gahr.ir/article_213719.html در عصر حاضر، دانش به عنوان مهم‌ترین دارایی سازمان‌ها، نقش کلیدی در ارتقا عملکرد سازمانی ایفا می‌کند. شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. با توجه به ماهیت پیچیده و پویای فعالیت این شرکت‌ها، مدیریت دانش در آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این پژوهش استخراج مؤلفه‌های مدل مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق کیفی انجام شده است و داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان و مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی جمع آوری و توسط نرم‌افزار MAXQDA2022 تحلیل شد. مهم‌ترین مؤلفه‌هاِی مدیریت دانش، مؤلفه‌های آینده‌پژوهی، مدیریت مالکیت فکری، مدیریت منابع انسانی، مدیریت زمان، تعهد سازمانی، ساختار سازمانی، اثربخشی، فرهنگ سازمانی، سیاست‌گذاری، تبادل علمی و ارتباط با صنعت، ارتباط با بازار، تبادل بین المللی، تبادل علمی، مسئله محور بودن، نیاز محور بودن، تقاضامحور و اقتصاد محور بودن، امکان سنجی و اعتبارسنجی هستند. بر اساس این یافته‌ها، مؤلفه‌ها و مدل مطلوب مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی استخراج شد. این مدل 5 مرحله مهم و اساسی شناسایی و خلق دانش، سازماندهی و ذخیره دانش، انتقال دانش، کاربرد دانش و ارزیابی دانش را دربرمی‌گیرد. برطبق یافته‌ها، مراحل سازماندهی و ذخیره دانش، کاربرد دانش، شناسایی و خلق دانش، انتقال دانش و ارزیابی دانش به ترتیب بیشترین اهمیت را داشتند. https://www.gahr.ir/article_213767.html این تحقیق با هدف کلی شناسایی و اولویت‏بندی اثرات صنایع تبدیلی و تکمیلی خرما بر مناطق روستایی استان خوزستان براساس دیدگاه کارشناسان با استفاده از روش‏های تصمیم‏گیری چندمعیاره انجام شد. جامعه آماری پژوهش کارشناسان آگاه به موضوع که شامل کارشناسان تعاونی نخلداری، صنایع تبدیلی تکمیلی، جهاد کشاورزی و پژوهشکده خرما و میوه‏های گرمسیری بودند. جهت بررسی اثرات صنایع تبدیلی و تکمیلی خرما 35 اثر شناسایی شد در قالب پنج محور اصلی (موانع اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، روانشناختی و زراعی) براساس چهار معیار کاهش نابرابری و عدالت فضایی، توسعه روستایی، توسعه کشاورزی و پایدارسازی معیشت اولویت‏بندی شدند. وزن‏دهی به معیارها براساس روش تحلیل سلسله مراتبی و اولویت‏بندی موانع براساس دو روش TOPSIS و SAW انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد در اکثریت موارد نتایج دو روش مانند هم بود. نتایج ارزیابی کلی گزینه‏های مورد بررسی براساس دو روش تاپسیس و ساو نشان داد که در روش ساو مهمترین اثرات به ترتیب شامل اقتصادی، اجتماعی، زراعی، روانشناختی و محیط زیستی است. اما در روش ساو به ترتیب اثرات شامل اقتصاد، اجتماعی، زراعی، محیط زیستی و روانشناختی است. https://www.gahr.ir/article_213769.html یکی از موضوعات مهم از دیدگاه پدافند غیرعامل و مدیریت بحران، شناسایی مکان های مناسب جهت استتار مراکز اسکان و امداد مصدومین به منظور ساماندهی سریع آسیب دیدگان است. پارک ها به عنوان یکی از اشکال فضای سبز و یکی از اجزای کالبدی شهرها محسوب می شوند که هم از نظر اثرات زیست محیطی و هم در ایجاد چشم اندازهای طبیعی و هم مدیریت بحران نقش مهمی در شهرها دارند. بر همین اساس توزیع و پراکنش اصولی پارک به نحوی که پاسخگوی نیازهای همه ی شهروندان باشد از اهمیت بالایی برخوردار است. این پزوهش با هدف تاثیر و نقش پارک ها و بوستان های شهری در مدیریت بحران مطالعه موردی شهر اشنویه انجام شد.این پژوهش بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده، از نوع توصیفی تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی است.جامعه آماری جمعیت شهر اشنویه برابر 43200 نفر؛وحجم نمونه براساس فرمول کوکران380 نفر است. یافته های نشان می دهد میانگین فرضیه اول (36/3) و میانگین فرضیه دوم(46/3) است. نتایج نشان می دهد شاخص های دسترسی به تاسیسات حیاتی و دوری از تاسیسات خطرزا و معیارهای آنها از اهمیت بیشتری در مکان یابی بهینه برای اسکان موقت آسیب دیدگان برخوردارند. همچنین عدم توزیع مناسب فضاهای مورد نظر در سطح منطقه و کمبود فضاهای باز کافی از چمله پارک ها و فضاهای باز شهری جهت استقرار آسیب دیدگان در سطح منطقه است https://www.gahr.ir/article_213772.html بلوط به‌عنوان میراث کهن زاگرس‌نشینان، نمادِ تناوری، راست‌قامتی، پایداری، مقاومت، پیروزی، جاودانگی، تحول-خواهی و دگراندیشی است. جادویی‌ترین بلوط زاگرس، بلوط عاشق در راشکِ ممسنی است که چتر فراگیر آن، اکسیر داگراندیشی را در شمال فارس طنین‌انداز نموده است. آن روی دیگر سکه، کُنار مقدس با شناسه‌های تقدس،‌ جاودانگی، ‌تناوری، بقا‌، برکت،‌ دیرسالی،‌ ریشه‌داری، ‌باروری ‌و ‌زایش،‌ حمایت، امنیت‌بخشی، ‌‌بلندی ‌مرتبه، تنهایی، درون‌گرایی، انزواگرایی و غم‌بارگی قرار دارد که انرژی دینی، عرفانی و آن‌جهانی را در جنوب فارس از خود ساطع کرده است. استعاره بلوط و کنار تنها معطوف به زندگی شخصی، اجتماعی و اقتصادی مردمان فارس نیست، بلکه می‌تواند نوع کنش‌گری آنان در سپهر سیاست را تحت‌الشعاع قرار دهد. از این‌رو مقاله کنونی در پیِ تبیین جغرافیای بدن بلوط عاشق و کنار مقدس در فارس طی چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری است؟ روش تحقیق، کیفی تحلیلی از طریق ترکیبی از منابع کتابخانه‌ای، پایش میدانی و آمار و ارقام است. نتایج نشان می‌دهد، جغرافیای بدن بلوط عاشق، انسانِ‌ شمال فارس را به سوی اندیشه‌های دگراندیشانه/اصلاح‌طلبانه در حمایت از مسعود پزشکیان سوق داده است. از سوی دیگر، جغرافیای بدن کنار مقدس، انسانِ جنوب فارس را به سوی اندیشه بنیادگرایانه/اصولگرایانه در حمایت از سعید جلیلی رهنمون ساخته است. با وجود این، موارد نقضی در رابطه با الگوی رأی شهرستان‌های شمالی و جنوبی فارس (عدم پیروی از جغرافیای بدن بلوط عاشق و کنار مقدس) قابل شناسایی است؛ ضمن آنکه انسانِ رأی‌دهندة مرکزی، غربی و شرقی فارس، از جغرافیای بدن متناقضی برخوردارند و لزوماً هم‌راستای جغرافیای بدن شمال و جنوب فارس نیستند. https://www.gahr.ir/article_213791.html این پژوهش به بررسی تأثیرات تغییرات اقلیمی بر وضعیت منابع آب‌های زیرزمینی در شمال خوزستان پرداخته است. منطقه شمال خوزستان از جمله مناطق حساس کشور ایران است که به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش میزان بارش، با چالش‌های جدی در مدیریت منابع آبی مواجه است. هدف این مطالعه تحلیل تغییرات دما، میزان بارش، و تبخیر و تعرق در دوره‌های مختلف و تأثیر آن بر منابع آب زیرزمینی است. برای انجام این پژوهش، از داده‌های اقلیمی منطقه و تحلیل‌های آماری استفاده شده است. همچنین داده‌های آب زیرزمینی از چاه‌های موجود در این منطقه طی چند دهه گذشته جمع‌آوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که کاهش میزان بارندگی، افزایش دما و افزایش تبخیر و تعرق از مهم‌ترین عواملی هستند که باعث کاهش سطح آب‌های زیرزمینی شده‌اند. از سوی دیگر، تغییرات در الگوی بارش و افزایش دفعات خشک‌سالی‌ها نیز به شدت بر وضعیت منابع آب زیرزمینی تأثیر گذاشته است. در نتیجه، این پژوهش نشان می‌دهد که در صورت ادامه روند تغییرات اقلیمی، منطقه شمال خوزستان با کاهش چشمگیر منابع آب زیرزمینی مواجه خواهد شد که به تأمین آب برای مصارف کشاورزی و شرب ضربه بزرگی وارد خواهد کرد. این مقاله به ارائه راهکارهایی برای مدیریت بهینه منابع آبی و انطباق با شرایط جدید اقلیمی پرداخته است. https://www.gahr.ir/article_213796.html هدف این پژوهش، بررسی میزان نقش عوامل اکولوژیکی شهری نظیر پارک های شهری، بر میزان کاهش دمای محیط اطراف و افزایش آسایش حرارتی شهروندان است. روش پژوهش با استفاده از نقشه‌های دمای سطح زمین و سلامت پوشش گیاهی، به تحلیل میزان این شاخص‌ها در محدوده پرداخته و داده‌های خرد اقلیم شامل دما، رطوبت نسبی و سرعت باد از روز ۵ تیر تا ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ به مدت ۶ جلسه از ساعت ۱۲ تا ۱:۳۰ دقیقه ظهر، توسط دستگاه های قابل حمل برداشت و ثبت شده است. برای محاسبه شاخص دمای معادل فیزیولوژیکی که یکی از مولفه های آسایش حرارتی می باشد، از نرم افزار Ray manاستفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که وجود عوامل اکولوژیکی موجود در پارک موردمطالعه، می‌تواند ۵ تا ۷ درجه سانتیگراد در شعاع ۸۵ تا ۹۰ متری باعث کاهش دمای محیط اطراف خود شود. با تعیین نقاط مختلف در محدوده، دونقطه انتهایی هر دو پارک به فاصله ۸۵۰متری از نقطه مرکزی و فاقد پوشش گیاهی، بیشترین میزان میانگین دما را در۶ روز اندازه گرفته شده، دارا می باشند که دمای نقاط A و G به ترتیب ۲۲/۳۵ و ۲۳/۳۳ درجه سانتیگراد بود. این درحالی است که نقطه مرکزی پارک با پوشش گیاهی و آبنما، کمترین میزان میانگین دما به مقدار ۴۷/۲۹ درجه سانتیگراد داشت. میزان شاخص دمای معادل فیزیولوژیکی نیز در نقطه A با بیشترین میزان ۹۳/۵۰ و نقطه مرکزی پارک با کمترین این میزان، ۵۵/۴۲، بیانگر اختلاف این شاخص در این دو نقطه می باشد. . https://www.gahr.ir/article_213871.html یکی از اساسی‌ترین دغدغه‌های مسئولان و متولیان امور، یافتن راه حلی برای معضل بیکاری است. این مسئله به ویژه در بخش کشاورزی مهم‌تر و بغرنج‌تر به نظر می‌رسد به طوری که تاب‌آوری دانشکده‌های کشاورزی را کاهش داده است. ایجاد و توسعه بوم‌سامانه کارآفرینی، شرایط را برای تبدیل‌شدن دانشگاه به دانشگاه کارآفرین و نسل سوم تسهیل می‌کند. بنابراین شناسایی مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده‌ بوم‌سامانه کارآفرینی دانشگاه‌ و متعاقباً در شناسایی فرصت‌های کارآفرینانه و همچنین بهبود تاب‌آوری کارآفرینانه دانشگاه‌ها نقش بسیار مهمی دارد. هدف از مطالعه حاضر، شناسایی سازه‌های مؤثر بر تاب‌آوری دانشکده‌های کشاورزی در راستای بهبود آموزش‌های مهارت‌محور و ارتقای توان اشتغال‌پذیری دانشجویان مقطع کارشناسی با تأکید بر نقش محوری بوم‌سامانه کارآفرینی است. این پژوهش کمی از نوع توصیفی، با بهره‌گیری از فن پیمایش و نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، در بین 214 دانشجو انجام شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شد. روایی پرسشنامه توسط اساتید فن تأیید شد. پایایی آن از طریق انجام مطالعه راهنما و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ انجام گرفت. به منظور تحلیل داده‌ها و اجرای مدل علّی از روش تحلیل مسیر و نرم افزارAMOS بهره گرفته شد. یافئه‌های مدل علّی نشان می‌دهد که که ایجاد بوم‌سامانه کارآفرینی و توسعه‌ فعالیت‌های کارآفرینی اثر مستقیم، مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری آموزش‌های کارآفرینی در دانشکده‌های کشاورزی دارند. فضای شبکه‌سازی درونی، فضای شبکه‌سازی بیرونی و یکپارچگی درون‌سازمانی نیز دارای اثر مستقیم، مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری دانشکده‌های کشاورزی هستند. نهادینه‌سازی فرآیند کارآفرینی در دانشگاه‌ها ضمن حل بخشی از معضل بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی، به خلق ایده‌های جدیدتر کمک می‌کند. نهادینه‌سازی کارآفرینی در دانشگاه‌ها در راستای ایجاد شغل، خلق ثروت، افزایش سطح رفاه و در نهایت به پیشرفت عمومی کشور منجر می‌شود. لذا با ایجاد بستر مناسب بوم‌سامانه کارآفرینی، قادر خواهد بود به تربیت نوآوران خلاق پرداخته و برای تبدیل شدن به دانشگاه نسل سوم گام‌های اساسی بردارد. https://www.gahr.ir/article_213872.html شهر نوآور از مفاهیم نوظهور عصر حاضر است. علی‌رغم اهمیت روز افزون شهرهای نوآور، به عنوان یکی از کانون های توسعه و مکان تولید و انتشار دانش،، مطالعات آنچنانی (بویژه در داخل کشور) در این خصوص انجام نگرفته است.از همین‌رو، هدف این پژوهش واکاوی اسنادی مقالات معتبر داخلی در خصوص شهرهای نوآور به شیوه فراتحلیل بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و روش آن فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات علمی- پژوهشی است که در نشریات علمی-پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری در داخل کشور به چاپ رسیده است که به خاطر کم بودن تعداد آن‌ها (13 مورد) از روش تمام‌ شماری استفاده شده است. نتایج حاصله از تحلیل نشان می-دهد که از سال 1390 تا به حال (1401) تنها 13 مقاله علمی پژوهشی در داخل کشور وجود دارد که این امر بیانگر کم توجهی به پژوهش در خصوص شهرهای نوآور در کشور ایران است. همچنین تمام مقالات حوزه شهرهای نوآور در ایران به صورت چندبعدی یا همان کل‌نگری بوده است و چیرگی روش ترکیبی به روش پوزیتیویسم یا اثبات‌گرایی کاملا مشهود است. از دیگر یافته‌های پژوهش این است که روش گردآوری اکثر مقالات چاپ شده، اسنادی و ترکیبی (پرسشنامه و مصاحبه) بوده است. همچنین تجزیه و تحلیل داده‌ها در اکثر مقالات با استفاده از آزمون های آماری متعدد و مختلف و اغلب مدل فراترکیب بوده است و در خصوص نرم‌افزارهای پرکاربرد در حوزه مقالات داخلی شهرهای نوآور به نرم‏ ‏افزار SPSS می‌توان اشاره نمود. https://www.gahr.ir/article_214255.html توسعه شهری سریع باعث افزایش مسائل مربوط به استفاده از انرژی و آلودگی محیطی در مناطق شهری شده است. در تحقیق مورد بحث، بررسی تأثیر عوامل مختلف شکل‌گیری شهری بر میزان استفاده از انرژی در بخش حمل‌و‌نقل منطقه ۳ اصفهان مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، کمک به کاهش میزان مصرف انرژی و بهبود شرایط آلودگی هوا در این منطقه می‌باشد. رویکرد اتخاذ شده در این پژوهش، بهره‌گیری از مدل LEED برای ارزیابی میزان پایداری منطقه ۳ با انطباق دادن معیارهای این مدل با شرایط خاص محلی است. تحقیق نشان داد که عواملی مانند وجود خیابان‌هایی که به راحتی قابلیت پیاده‌روی دارند و کاهش وابستگی به استفاده از خودرو، بیشترین تأثیر را در کاهش مصرف انرژی داشته‌اند. منطقه مورد مطالعه توانسته است رتبه نقره‌ای را از این مدل دریافت کند که این امر نشان‌دهنده نیاز به اقدامات بیشتر برای بهبود وضعیت مصرف انرژی در این بخش شده است. https://www.gahr.ir/article_214396.html امروزه در جهان کشاورزی‌شهری بـه واسطه جوانب اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به عنوان پاسخی مناسب در برابر ناپایداری‌های شکل گرفته در حوزه ساخت‌وساز شهری و الخصوص در محیط‌های سکونتی مورد توجه قرارگرفته است. هدف از این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های تاثیرگذاری کشاورزی شهری در ابعاد اجتماعی در محیط‌های مسکونی و ارتقا پایداری اجتماعی در این حوزه می‌باشد. در پژوهش حاضر ابتدا براساس مطالعات کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا مهم‌ترین شاخص‌های تاثیر‌گذار در ابعاد اجتماعی استخراج گردید، سپس با استفاده از روش دلفی مولفه‌ها در سه مرحله با بهره‌گیری از دیدگاه 20 متخصص در حوزه معماری و معماری منظر اعتبارسنجی و در ادامه بر اساس سیستم ارزش‌گذاری لیکرت و تحلیل‌های آماری درجه اهمیت و رده‌بندی این مولفه‌ها در سامانه‌های اجتماعی محیط‌های مسکونی مشخص گردید. براساس یافته‌های پژوهش، 26 شاخص تاثیرگذار کشاورزی‌شهری در ابعاد اجتماعی در دو مولفه اصلی«تاثیرگذاری بر سلامت جسمی و روانی» و «تاثیرگذاری در زندگی اجتماعی-فرهنگی» شناسایی وطبقه بندی گردیدند. از منظر خبرگان شاخص‌های «کاهش استرس»، «افزایش فعالیت بدنی» و «کاهش افسردگی» از شاخص‌های تاثیرگذاری بر سلامت جسمی و روحی و «تامین اوقات فراغت»، «توسعه روابط و تعاملات اجتماعی» و «تقویت احساس تعلق و حس اجتماعی» از شاخص‌های تاثیرگذار بر زندگی اجتماعی-فرهنگی به ترتیب بالاترین امتیاز را در ارتقا پایداری اجتماعی محیط‌های مسکونی را به خود اختصاص دادند که این نتایج بر توجه بیشتر به امر کشاورزی‌شهری در محیط‌های مسکونی را برای ارتقا پایداری اجتماعی تاکید می‌نمایند. https://www.gahr.ir/article_216188.html طرح جامع شهری، طرح بلندمدتی می‌باشد که به منظور تعیین خط‌مشی کلی سیاست‌های توسعه شهری، ضوابط شهرسازی، حریم ها و حوزه‌های نفوذ شهر و مسیر توسعه آینده شهر تهیه می‌گردد. اینگونه طرح‌ها در کشور ما با در نظر گرفتن اینکه برداشتی از الگوها و تجربیات سایر کشورها می‌باشد، نتایج متفاوتی را نیز به دنبال داشته‌اند وگاهی همراه با موفقیت نبوده‌اند. لازم به ذکر است که پیشنه طرح جامع در کشور ما چندان طولانی نبوده ومربوط به دهه 1340می‌باشد. هدف این پژوهش ارزیابی و بررسی میزان عملی شدن طرح جامع شهرستان بوکان با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی است که از مطالعات کتابخانه‌ای و اسناد ارائه شده از سازمان‌های مربوطه بهره گرفته شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که میزان تحقق پذیری جمعیت شهر بوکان، طی سال‌ 1390 تا زمان حاضر بسیار بیشتر از میزان جمعیت پیش بینی شده در طرح بوده و همچنین میزان اشتغال و مسکن نیز با کمبود چشمگیری مواجه بوده است. که این میزان در سال افق یعنی1405 بیشتر خواهد شد. در میان مؤلفه‌های تحقق پذیری با توجه به امتیازات بدست آمده حوزه جمعیتی،به ترتیب با 95 و 99 درصد در سال 1395و 1390 بیشترین تأثیر را در محقق شدن پیشنهادهای طرح جامع داشته اند. ولی باز هم از میزان نرخ جمعیتی پیشنهادی برای این سال‌ها بالغ بر 15481 نفر بیشتر از مقدار تخمین زده شده بود. از آنجایی که آخرین سرشماری جمعیت در سال 1395 انجام شده، به همین خاطر اطلاع دقیقی از میزان جمعیت شهر بوکان برای سال 1400 و 1403 در دست نبود اما باتوجه به پیش بینی های جدید جمعیتی ارائه شده از سوی مرکز آمار کشور، برای شهرهای استان آذربایجان غربی، میزان جمعیت ساکن در شهر بوکان در سال‌ها مذکور نسبت به جمعیت پیش بینی شده درافق طرح جامع اختلاف چشمگیری را دارد. https://www.gahr.ir/article_216196.html طی دو دهه گذشته در پی افزایش جمعیت ، افت کمی و کیفی منابع آب رخ داده است و افزایش فاضلاب شهری نگرانی رو به افزایش از اثر آلودگی فاضلاب بر منابع تامین آب هم چنین اهمیت یافتن کیفیت پساب و لجن خروجی در طرحهای استفاده مجدد از فاضلاب باعث شده که تصفیه فاضلاب و افزایش علوم و تکنولوژی مربوطه توجه زیادی را از سوی دستگاههای قانون گذار دولتی به خود جلب کند. به ویژه مشکل فاضلاب مسکن مهر شهر قیرکه امروزه به عنوان یک مشکل و معضل برای شهرداری، شهر و ساکنین می باشند که هدف اصلی این پژوهش حل مشکل فاضلاب مسکن مهر با استفاده از سستم های بی هوازی ABR و EC می باشد. که در میان روش‌های مختلف تصفیه فاضلاب، به عنوان یک فناوری نوین و کارآمد توجه زیادی را به خود جلب کرده است. که در نتیجه روش تصفیه ABR و ECانعطاف پذیری بالایی دارد و برای مقیاس های کوچک تا بزرگ قابلیت طراحی و اجرا دارد. استفاده از پکیج تصفیه ABR و EC برای مکان هایی که با محدودیت زمین مواجه هستند مناسب است زیرا عموما به صورت دفنی مورد بهره برداری و یک مرکز دفع مهندسی - بهداشتی فاضلاب مورد استفاده و باعث به حداقل رسانیدن خطرات ناشی ازدفع و به حداکثر رساندن منافع زیست محیطی می گردد که حاصل آن ، استفاده از آب تصفیه شده جهت آبیاری فضای سبز شهر می باشد. https://www.gahr.ir/article_216210.html تغییرات زیست محیطی و تهدیدهای موجود برای کشورهای مختلف، آن‌ها را در پی اتخاذ راهکارهایی برای افزایش قدرت انعطاف‌پذیری، تاب‌آوری و رقابت پذیری اقتصاد خود برانگیخته است. در سال‌های اخیر تاب‌آوری به موضوع در حال پدیداری در مطالعات مبدل شده است. با وجود این، توجه نکردن به بهبود مستمر تاب‌آوری کسب و کار، یکی از دلایل نبودن تنوع‌بخشی مناسب مشاغل و در نتیجه، بالاتر بودن نرخ اشتغال ناقص می‌تواند باشد. در پژوهش حاضر با روش دلفی و توزیع پرسشنامه بین صنایع مختلف استان قم به تعداد 150 نفر به آن پاسخ دادند و با استفاده از نرم‌افزار SPSS23 و آزمون فریدمن جهت رتبه‌بندی به تجزیه و تحلیل داده‌ها پرداخته شد و نتایج بدست آمده به این شرح است: رتبه نخست به عوامل اقتصادی که به ترتیب شامل تغییرات مواد اولیه، مسئله زنجیر تامین و نوسان‌های نرخ ارز رسیده است و در رتبه دوم حوزه عوامل فرهنگی و اجتماعی که به ترتیب شامل حمایت از کارکنان ، تشویق کارکنان به اقدامات ابتکاری و مشارکت فعالانه و در حوزه عوامل زیرساختی که به ترتیب تعهدات مالی و خلاقیت و نوآوری مدیران ارشد بدست آمده. در این راستا همچنان به استانداری استان قم بررسی و رصد دائمی تغییرات و تحلیل محیط کسب و کار، توجه به روندهای پیش‌روی کسب و کارها و پیگیری مشکلات و مسائل مربوط به زنجیره تامین توصیه شده است. https://www.gahr.ir/article_216269.html فقدان چارچوب ارزیابی قابلیت، مزیت نسبی و سطح رقابت‌پذیری و نامشخص بودن الگوهای توسعه صنعت، ضعف شکل‌گیری خوشه‌ها و جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی را به دنبال دارد. در این تحقیق، هدف ارزیابی ظرفیت توسعه منطقه‌ای بر پایه سیستم مبتنی بر لنگر در استان بصره عراق است. روش تحقیق، توصیفی – تحلیلی و ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه مبتنی بر AHP و مدل تحلیل ساختار متقاطع (37*37) بوده است. چارچوب تحلیلی بر اساس سه مفهوم مؤثر بودن، حساس بودن، مهم بودن و متغیرها در سه مؤلفه سازنده مدل لنگر شامل 1- جذب و استقرار مستأجر لنگر، 2- خوشه‌سازی و بسیج منابع چندمقیاسی و 3- هوشمندی و تثبیت موقعیت راهبری انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که نتایج نشان داد که از لحاظ وضعیت متغیرهای موثر جذب مستاجر لنگر(سرمایه‌گذار): زیرساخت‌های حمل‌ونقل؛ از لحاظ وضعیت شاخص‌های مؤثر در خوشه‌سازی و بسیج منابع چندگانه مقیاسی: وجود شرکت‌های چندملیتی و بین‌المللی در منطقه؛ از لحاظ وضعیت شاخص‌های مؤثر هوشمندی و تثبیت موقعیت راهبری: وجود سیستم نوآوری منطقه‌ای و ملی در بخش صنعت؛ از لحاظ وضعیت متغیرها با «حساسیت کم» در جذب مستأجر لنگر (سرمایه‌گذار): میزان تخفیف مالیات؛ از لحاظ وضعیت متغیرها با «حساسیت کم» در خوشه‌سازی و بسیج منابع چندگانه مقیاسی: هیچ یک از شاخصهای مورد بررسی؛ از لحاظ وضعیت متغیرها با «حساسیت کم» در هوشمندی و تثبیت موقعیت راهبری: هیچ یک از شاخصهای مورد بررسی؛ از لحاظ وضعیت متغیرهای بااهمیت در جذب مستأجر لنگر (سرمایه‌گذار): کمیت و کیفیت زیرساخت‌های حمل‌ونقل؛ از لحاظ وضعیت متغیرهای بااهمیت در خوشه سازی و بسیج منابع چندگانه مقیاسی: شرکت‌های چندملیتی و بین‌المللی در منطقه؛ از لحاظ وضعیت متغیرهای بااهمیت در هوشمندی و تثبیت موقعیت راهبری: انگیزه قابلیت‌های تحقیق و توسعه در صنایع موجود از وضعیت متوسط به بالایی برخوردارند. https://www.gahr.ir/article_216602.html در دنیای رقابتی امروز، سازمانها در جستجوی شیوه‌های جدیدی، برای بالا بردن عملکرد شغلی کارکنان هستند. بزرگترین و اصلی‌ترین سرمایه هر سازمان، سرمایه انسانی‌شان است که سایر سرمایه گذاری‌ها را تحت الشعاع قرار می‌دهد و دست‌یابی به اهداف سازمان تا حد زیادی در گرو عملکرد مناسب و صحیح کارکنان است. هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی عملکرد شغلی کارکنان اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بر اساس مؤلفه‌های هوش اجتماعی با تاکید بر کنترل جنسیت در نیمه دوم سال 1402می‌باشد. این پژوهش از نوع توصیفی - پیمایشی است، جامعه آماری آن کلیه کارکنان اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مازندران می‌باشد، که تعداد 128 نفر از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌های این پژوهش از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شدند. برای سنجش هوش اجتماعی، عملکرد شغلی و متغیرهای دموگرافیک به ترتیب پرسشنامه‌های سیلورا و همکاران(2001)، پاترسون (1989) و پرسشنامه محقق ساخته مورد استفاده قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمونهای کولمـوگروف- اسـمیرنوف، ضـریب همبسـتگی پیرسـون، رگرسیون چند متغیره و آزمون T تست استفاده شد. نتایج نشان داد که بین همه مولفه‌های هوش اجتماعی یعنی پردازش اطلاعات اجتماعی، مهارتهای اجتماعی، آگاهی اجتماعی و عملکرد شغلی همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود دارد، ولی در معادلات رگرسیونی که اثر ابعاد مختلف مورد سنجش قرار گرفت دو بُعد آگاهی اجتماعی و مهارت اجتماعی در عملکرد شغلی تاثیر مثبت داشته، ولی بُعد پردازش اطلاعات اجتماعی قدرت پیش‌بینی پذیری عملکرد شغلی را نداشت، همچنین تحلیل آزمون t نشان داد، بین جنسیت زن و مرد از لحاظ هوش اجتماعی تفاوت معناداری وجود ندارد. https://www.gahr.ir/article_216654.html در این تحقیق به بررسی ارتباط بین شاخص خشکسالی هواشناسی (شاخص SPI) و شاخص‌های سنجش از دوری VCI، TCI و VHI در کل کشور پرداخته شده است. در این راستا، با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره مودیس سنجنده ترآ و داده‌های بارش ایستگاه‌های باران سنجی و سینوپتیک واقع در کشور، آشکارسازی تغییرات رخ داده در بازه زمانی 10 ساله محاسبه گردید. بدین منظور ابتدا با بررسی داده‌های ایستگاه‌های موجود و با استفاده از مدل شاخص بارش استاندارد شده (SPI) چهار ماه (فروردین، اردیبهشت، خرداد و تیر) به عنوان نمونه انتخاب شد. در این مطالعه با توجه به دقت زمانی، پوشش طیفی بالا، سهولت دسترسی، عدم نیاز به تصحیح اتمسفری و زمین مرجع نمودن، تصاویر با کد (MOD11A2 و MOD13A2) از محصولات ماهواره مودیس سنجنده ترا مربوط به سال‌های 1390 تا 1399 به دلیل اطمینان از وجود پدیده ترسالی و خشکسالی استفاده شد و سپس شاخص SPI با شاخص‌های VCI، TCI و VHI به صورت تلفیقی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج پایش خشکسالی نشان داد که طی این دوره 10 ساله در برخی از سال‌ها در اکثر ایستگاه‌های مورد مطالعه خشکسالی شدید وجود داشته که در همان سال نیز بارش به میزان کمتری رخ داده است. برای مثال در سال 1391 این خشکسالی بسیار شدید بوده است و در سال 1393 ترسالی بسیار شدیدی را نشان داد. نتایج حاصل از همبستگی بین شاخص SPI و شاخص‌های خشکسالی سنجش از دوری نشان داد که شاخص SPI بالاترین همبستگی را با شاخص VHI در سطح 01/0 دارد که مشخص گردید تصاویر MODIS و شاخص‌های ساخته شده دارای قابلیت لازم برای پایش خشکسالی می‌باشد. نتایج این تحقیق می‌تواند گزینه مناسبی برای تصمیم‌گیران به منظور بررسی، نظارت و حل و فصل شرایط خشکسالی موثر باشد و ضرورت تعریف نمایه‌ای را دو چندان کند. https://www.gahr.ir/article_216731.html در پژوهش حاضر عوامل موثر بر نفوذ خرده فرهنگ دهقانی راجرز در میان روستاییان اورامان بررسی شده و همچنین به بررسی سازه‌های موثر بر تغییرات کیفیت زندگی در میان روستاییان این منطقه پرداخته شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف با توجه به اهداف تحقیق کاربردی می باشد و از لحاظ رویکرد تحقیقی روش«توصیفی- تحلیلی» می باشد که به صورت کمی-کیفی انجام شد که بخش کیفی با رویکرد اکتشافی متوالی که اعتبار و اعتماد این بخش به روش گوبا و لینکن(2000) محاسبه و بخش کمی با روش معادلات ساختاری و به شکل میدانی انجام گرفت که روایی سازه روش همگرا و واگرا از آزمون تحلیل عاملی تاییدی و پایایی با آزمون الفای کرنباخ محاسبه و تایید شد. در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار با 14 نفر از نخبگان دانشگاهی و برخی از جغرافی دانان محلی منطقه اورامان به روش گلوله برفی در حد اشباع نظری صورت گرفت و در بخش کمی 374 نفر از مردمان محلی منطقه اورامان تخت شامل 5 روستای رودبر، کماله، ویسیان، سرپیر و اورامان تخت به روش طبقه ای متناسب بعنوان نمونه انتخاب شدند. بر اساس یافته ها 16 مولفه در قالب چهار عامل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در نفوذ خرده فرهنگ دهقانی راجرز در میان روستائیان بخش اورامانات موثر بودند که با توجه به بار عاملی در بین ابعاد نفوذ خرده فرهنگ دهقانی اهمیت هر عامل به ترتیب ابتدا بالاترین اهمیت در عامل فرهنگی(418/0)، عوامل اقتصادی (345/0)، عوامل اجتماعی (255/0) و عوامل سیاسی (234/0) می باشند. همچنین نتایج تحلیل فضایی و مقایسه این یافته ها در پنج روستای بخش اورامانات نشان داد که هیچ اختلافی در بین عوامل شناسایی شده در این پژوهش در روستاهای مورد مطالعه یافت نشد. https://www.gahr.ir/article_216802.html یکی از اساسی‌ترین مباحث مطرح در توسعه پایدار شهری، ارزیابی و پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی می‌باشد. چرا که با تغییرات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و زیست‌محیطی در ارتباط مستقیم قرار دارد. بحران‌ها و چالش‌های موجود در تغییرات کاربری‌های اراضی شهر در زمان حال، موجه‌ترین دلیل برای آینده‌پژوهی می‌باشد که آرمان آن کشف کردن آینده محتمل، انتخاب بهترین گزینه و در صورت امکان معماری آن می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی و شناسایی عوامل مؤثر در تغییرات کاربری اراضی شهرستان بستان‌آباد در افق زمانی 1403 تا 1413 با رویکرد آینده‌پژوهی می‌باشد. روش پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از نظر ماهیت براساس روش‌های علم آینده‌پژوهی هنجاری- تحلیلی می‌باشد. که در این راستا با استفاده از روش دلفی، مؤلفه‌های مؤثر بر الگوهای آتی تغییرکاربری اراضی شهرستان بستان‌آباد تدوین و با استفاده از نظریات کارشناسان و متخصصان در حیطه برنامه‌ریزی شهری، علوم اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به تعداد 25 نفر تکمیل و بعد از ارزیابی و میانگین‌گیری، با بهره‌گیری از نرم‌افزارمیک‌مک تحلیل شد. در طی تحلیل 20 متغییر منتخب برای پژوهش در نرم‌افزار میک‌مک، تعداد 14 متغییر به عنوان عوامل کلیدی در میزان تأثیرگذاری مستقیم و غیر مستقیم انتخاب شدند. طی تجزیه و تحلیل کلیدی‌ترین عوامل در الگوهای آتی تغییرات اراضی شهرستان بستان‌آباد، نقش اقتصادی غالب شهر، رشد شهرنشینی و سیاست‌های دولت در جهات اقدامات رفاهی مانند مسکن شناخته شدند. با در نظر گرفتن تحلیل‌های انجام شده این نتیجه به دست آمد که وضعیت متغیرها و عوامل تأثیرگذار بر الگوهای آتی تغییرات کاربری اراضی شهرستان بستان‌آباد ناپایدار هستند. https://www.gahr.ir/article_216814.html چکیده فضاهای شهری یکی از مکانهای مهم حضور اجتماعی شهروندان بوده که برای ادامه حیات به سرزندگی و آسایش مخاطبین خود نیازمند است. فعالیت شبانه در اینگونه فضاها موجب جذاب‌تر شدن این مناطق برای بازدیدکنندگان می‌شود. این پژوهش کاربردی و هدف آن، تحلیل نقش فضاهای عمومی در ارتقاء سرزندگی شبانه شهر در شهر بوشهر بود. جامعه آماری در این پژوهش شهروندان ساکن شهر بندر بوشهر می‌باشد، بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1395، 223504 نفر جمعیت داشته است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 به دست آمد که 384 نفر از عابران و استفاده‌کنندگان از فضاهای سبز عمومی پارک‌های ساحلی به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. در این پژوهش با بهره‌گیری از منابع و اطلاعات و بررسی میدانی، با در نظر گرفتن متغیرها و مؤلفه‌های مربوط، گویه‌های وابسته مربوط به هر یک از آن‌ها و سهم هریک تعیین شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی، شاخص‌های گرایش به مرکز و پراکندگی و همچنین روشهای آمار استنباطی ( ضریب همبستگی و ...) استفاده شد. پایایی ابزار تحقیق(پرسشنامه) با نرم‌افزار SPSS مورد ارزیابی و آلفای کرونباخ معادل 884/0 به دست آمد؛ نتایج نشان داد که: 1) مؤلفه بعد امنیت با ضریب (451/41)؛ 2) مؤلفه بعد اجتماعی با ضریب (829/38)؛ 3) مؤلفه بعد کالبدی با ضریب (924/33) و 4) مؤلفه بعد سرزندگی با ضریب (287/24)، معنادار است. میانگین محاسبه شده نمره آزمودنی‌ها در فاصله اطمینان 95 درصدی آزمون t در حد پایین آن قرار دارد؛ و بیانگر آن است که، در مجموع، پارک‌های ساحلی بوشهر در ارتقاء سرزندگی شبانه شهر بندر بوشهر، دارای نقش مؤثر و مطلوب نیست. https://www.gahr.ir/article_216880.html تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) یک روش ساختاریافته برای سازماندهی، تجزیه‌وتحلیل تصمیمات پیچیده است که در رشته شهرسازی به‌خصوص در داخل کشور با اهداف متعدد مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما تا‌کنون مطالعه‌‌ای در راستای پاسخ به سوال «تحلیل سلسله مراتبی در شهرسازی چگونه و با چه اهدافی انجام می‌شود؟» انجام نشده است. این در حالی است که شناخت و تحلیل روند مطالعات با این روش در حوزه شهرسازی به‌صورت سیستماتیک ضروری به نظر می‌رسد. بنابراین هدف از این مطالعه شناسایی و تحلیل پژوهش‌های منتشر شده حوزه شهرسازی با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی در بازه زمانی (1393-1403) می‌باشد. روش تحقیق در این پژوهش مرورسیستماتیک بوده و سعی شده است در چند مرحله مطالعات با روش (AHP) شناسایی و تحلیل شوند. یافته های این پژوهش نشان می‌دهد، در بازه زمانی(1393-1403) 347 مقاله علمی-پژوهشی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی در نشریات حوزه معماری، شهرسازی و با موضوعات مرتبط به شهرسازی منتشر شده است. موضوعاتی نظیر: بازآفرینی و مرمت شهری، تعاملات اجتماعی، عدالت فضایی، زلزله، توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی محبوب ترین موضوعات جهت استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی بوده است. همچنین بررسی ها نشان می‌دهد، تحلیل سلسله مراتبی در راستای اثر بخشی بهتر و پوشش نقاط ضعف درمواردی نیازمند تلفیق با سایر روش ها، تکنیک ها و ابزارها میباشد. یافته ها نشان میدهد (GIS) محبوب ترین ابزار جهت استفاده مکمل با تحلیل سلسله مراتبی میباشد. پس از این ابزار، Fuzzy ، TOPSIS، VIKOR و سوآت در رده های بعدی قرار دارند. در نتیجه این پژوهش با شناسایی نقاط ضعف روش تحلیل سلسله مراتبی، شناسایی روش های مکمل فرایند تحلیل سلسله مراتبی، شناسایی حوزه های محبوب جهت انجام پژوهش و شناسایی پراکندگی جغرافیایی انتشار مطالعات با استفاده از این روش گام مهمی در جهت توسعه دانش در این حوزه تحقیقاتی برداشته است. https://www.gahr.ir/article_216908.html یکی از چالش‌های اساسی در مدیریت منابع و محیط‌زیست، ناکافی بودن داده‌های مکانی در دسترس است. به منظور حل این مساله، روش‌های مختلف درونیابی توسعه یافته‌ که دقت این روش‌ها تحت تاثیر عوامل محیطی، شرایط محلی و پارامترهای مورد استفاده در داده‌ها متفاوت بوده و انتخاب بهترین روش درونیابی همواره یک چالش اساسی است. در این مطالعه، بهینه‌سازی روش درونیابی Cubic Spline با استفاده از منطق فازی مورد بررسی قرار گرفته که در این روش ارتفاع نقاط به صورت توابع عضویت فازی در محاسبات آورده شده و در ادامه دقت روش پیشنهادی (Fuzzy Cubic Spline) در مقایسه با اندازه‌گیری‌های زمینی ارتفاع و نتایج حاصل از روش درونیابی اسپیلاین مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج ارزیابی بیانگر اینست که روش درونیابی Fuzzy Cubic Spline با ضریب همبستگی 31/97 درصد در مقایسه با روش اسپیلاین با ضریب همبستگی 78/95 درصد، عملکرد بهتری در تخمین مدل رقومی ارتفاع منطقه داشته است، همچنین مقادیر RMSEبرای روش پیشنهادی در مقایسه با روش درونیابی اسپیلاین کمتر است که درواقع روش پیشنهادی دقت تخمین مدل رقومی ارتفاع را به طور قابل توجهی افزایش داده است. https://www.gahr.ir/article_217580.html Monitoring land cover change and understanding the dynamic of land cover is increasingly important in sustainable development and management of natural ecosystems. Most land use changes occur without a clear and logical planning with little attention to their environmental impact. This research was done in order to study land cover changes in protected area of Kabir Kouh in recent decades using Landsat satellite images between 2001 and 2020. Images were classified through supervised classification using maximum likelihood technique. Also land cover/use change map from satellite images were obtained. In order to accuracy assessment of this method, after collecting ground truth data which were carried out through field visiting, Google earth images and aerial photographs, overall accuracy and Kappa Coefficient was used. According to obtained results, overall accuracy of resulted maps through classification using maximum likelihood classifier method for TM and OLI images was 93% and 94%, respectively, that states high accuracy of this algorithm in classification of satellites images. The results indicate that during the 13 years, agriculture and rangeland land have been increased by 1.14% (2.04 km2) and 1.91% (3.42 km2), respectively, while forest area has decreased by 3.04% (5.46 km2). Thus, the present study displays that remote sensing and GIS are important technologies for temporal analysis and quantification of spatial phenomena is made possible by these technologies in less time, at low cost and with better accuracy. https://www.gahr.ir/article_217581.html توانایی جذب سرمایه‌گذاری، کسب‌وکار، خلاقیت، استعدادها و بازدیدکنندگان را رقابت‌پذیری شهری می‌گویند که با ارتقای ابعاد مختلف شهری امکان‌پذیر است و گردشگری یکی از این ابعاد شهری می‌باشد. هدف این تحقیق بررسی رقابت‌پذیری گردشگری شهری در میان 3 شهر مشکین‌شهر، سرعین و هیر از شهرهای استان اردبیل می‌باشد. این تحقیق از لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر روش از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی می‌باشد. روش جمع‌آوری داده‌ها نیز به صورت اسنادی – کتابخانه‌ای و پویش میدانی است. در این تحقیق برای شناسایی شاخص‌های موثر در رقابت‌پذیری مقاصد گردشگری 20 نفر از خبرگان و متخصصان دانشگاهی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. با توزیع پرسشنامه در مرحله اول 49 متغیر در 4 حوزه جاذبه‌های طبیعی، جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، زیرساخت‌های گردشگری، زیرساخت‌ها و امکانات شهری پشتیبان، از طرف متخصصان برای شناسایی و تعیین جایگاه شهرهای سرعین، هیر و مشکین‌شهر انتخاب شدند. در محله دوم برای تعیین وزن شاخص‌های به کار رفته در پژوهش از آنتروپی شانون و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل تصمیم‌گیری ارزیابی مبتنی بر فاصله ترکیبی که به مدل کوداس معروف می‌باشد، استفاده شده است. برای تهیه و تحلیل نقشه ها نیز از نرم افزارArc GIS استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان داد که در بین 3 شهر مورد مطالعه، در حوزه زیرساخت‌های گردشگری شهر سرعین در جایگاه اول بوده و شهرهای مشکین‌شهر و هیر در جایگاه‌های بعدی می‌باشد. در 3 حوزه دیگر نیز شهر مشکین‌شهر با اختلاف در جایگاه نخست قرار دارد. https://www.gahr.ir/article_217582.html امروزه صنعت گردشگری فراتر از یک صنعت، به مثابة پدیده پویای جهانی و اجتماعی است که پیچیدگی‌های خاصّ خود را دارد و شناخت دقیق و تحلیل علمی این پدیده می‌تواند چارچوب مطمئن برای برنامه‌ریزی صنعت گردشگری فراهم آورد. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که پیشران‌های کلیدی مؤثر بر توسعه گردشگری مشکین‌شهر شناسایی و تحلیل شوند. این مقاله با استفاده از روش‌های دلفی و تحلیل اثرات متقاطع و استفاده از نرم‌افزار میک‌مک به شناسایی پیشران‌های کلیدی پرداخته است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت بر اساس روش‌های آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی صورت گرفته و با به‌کارگیری ترکیبی از مدل‌های کمی و کیفی انجام یافته است. با توزیع پرسش‌نامه دلفی بین 25 متخصص و خبره گردشگری که در دو دور انجام یافت، در مجموع 56 متغیر انتخاب گردید و پس از امتیازدهی در جدول ماتریس طراحی شده با در نظر گرفتن تأثیر سطر بر ستون ماتریس انجام گرفت. نتیجه به دست آمده بعد از وارد کردن امتیازات به نرم‌افزار میک‌مک مشخص گردید که 14 عامل به عنوان عوامل اصلی و پیشران در توسعه گردشگری شهر مشکین‎شهر شناخته شدند. از بین این متغیرها، طراحی مناسب فضا و زیباسازی شهر، بازسازی آثار گردشگری، جاذبه‌های انسان ساخت و منابع آبی و آب درمانی دارای بیشترین تأثیرگذاری بوده‌اند و در صورت توجه مدیران شهری شهر مشکین‌شهر به این متغیرهای کلیدی می‌توان انتظار توسعه شهر مشکین‌شهر در حوزه گردشگری را داشت. https://www.gahr.ir/article_217683.html در دهه های اخیر، استفاده از کاربری های مختلط به یک پارادایم مهم در برنامه ریزی شهرها تبدیل شده؛ بطوری که در نظریات جدید شهری بطور گسترده از کاربری مختلط به عنوان یک استراتژی برای حل مشکلات ناشی از منطقه بندی سنتی نام می برند. هدف از این پژوهش، اولویت بندی شاخص های موثر بر تحقق اختلاط کاربری و رتبه بندی محدوده ها و محورهای پیاده پیشنهادی دانشگاه اصفهان نسبت به این شاخص ها می باشد. پژوهش از نظر هدف کاربردی-توسعه ای و ماهیت توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری در این پژوهش،کارشناسان دفتر فنی دانشگاه(امور فنی و نظارت بر طرح ها، تاسیسات دانشگاه، اداره احداث، اداره نوسازی و بهسازی، بخش معماری،رسیدگی به اسناد فنی، فضای سبز،برق)تشکیل می دهند و از طریق روش گلوله برفی10نفر انتخاب گردیدند. همچنین اطلاعات پژوهش با مطالعه منابع کتابخانه ای-اسنادی و مطالعات میدانی بدست آمد و برای تحلیل اطلاعات از روشAHP استفاده شد. نتایج نشان می دهد که شاخص درامدهای پایدار برای دانشگاه با ضریب6/0در اولویت نخست و شاخص های بهره گیری از ساختمان های بلا استفاده برای ایجاد انجمن های دانش بنیان و جانمایی محور کاربری های تجاری- خدماتی در پیرامون دانشکده ها با ضریب05/0 اولویت آخر را کسب کردند. همچنین محدوده پیشنهادی2-4 نسبت به شاخص های مورد نظر رتبه اول و محدوده پیشنهادی2-3رتبه آخر را بدست آوردند. سرانجام پیشنهاداتی در جهت تحقق اختلاط کاربری نسبت به شاخص های موردنظر ارائه شده است. بنابراین، ارائه هر نوع طرح جامع و تفصیلی بدون توجه به اختلاط کاربری ها در دانشگاه اصفهان مفید و موثر نمی باشد. https://www.gahr.ir/article_217691.html در بین حبوبات، عدس علاوه بـر دارا بودن مقادیر زیاد کربوهیدرات، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی، منبعی غنی از پروتئین (حدود 28 درصـد) است و در واقع، کلید تغذیه انسان می‏باشد، چرا که جایگزینی برای پروتئین‌های حیوانی بوده و می‌تواند مصرف گوشت را کاهش دهد. اما متاسفانه علیرغم اهمیت این محصول آمار ده ساله نشانگر کاهش سطح زیر کشت عدس در سطح استان می‏باشد. با آگاهی به این مطلب که کشت عدس در تناوب غلات دیم توصیه می‏شود، کاهش سطح زیر کشت این محصول نمی‏تواند پیام خوبی برای دیمزارهای استان باشد. بنابر‏این، هدف پژوهش حاضر، بررسی چالش‏ها و راهکارهای افزایش تولید عدس دیم در استان زنجان می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل خبرگان و مطلعان کلیدی در مراکز و سازمان‌های مربوطه به ویژه مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، اعضای هیأت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان و برخی بهره‎برداران عدس دیم بودند که از بین آن‏ها 19 نفر با استفاده از روش نمونه‎گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌ برفی انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌‏های تحقیق از مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. فرایند گردآوری داده‎ها تا سطح اشباع نظری یا آستانه سودمندی اطلاعات قابل دسترس ادامه یافت. تجزیه و تحلیل کیفی داده‌ها با استفاده از نرم‏‌افزار مکس‌‏کیودا انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل متعددی در پایین بودن عملکرد این گیاه در استان زنجان دخیل است. پتانسیل پایین ارقام محلی مورد استفاده توسط کشاورزان، کمبود ارقام اصلاح شده و بذور گواهی شده، مدیریت ضعیف عملیات زراعی (آماده‏سازی زمین، روش کشت، میزان بذر، زمان کشت، کنترل آفات و علف‏های هرز، روش برداشت غیر مکانیزه)، تغییرات اقلیمی، عدم وجود سیستم خرید تضمینی محصول، کیفیت خاک، دسترسی محدود به بذر، عدم حمایت و آگاهی اندک کشاورزان، دوره رشد محدود و عدم دسترسی به داده‏های دقیق هواشناسی از جمله عوامل مؤثر در کاهش عملکرد محصول می‏باشد. https://www.gahr.ir/article_217995.html در دهه های اخیر بسیاری از سازمانها و نهادهای مدیریتی به ترویج نوعی نگرش مشارکتی از طریق تأکید بر اجتماعات محلی و در راستای افزایش تعاملات اجتماعی در سطح محله برآمده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرای محلات در ارتقاء فرهنگ شهروندی ساکنان محلات کم برخوردار شهر اهواز مطالعه موردی؛ کوی آل صافی است.این تحقیق بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده، از نظر هدف، نظری – کاربردی است از نظر ماهیت و روش اجرا توصیفی - تحلیلی می باشد. جامعه آماری جمعیت 15سال به بالا، حجم نمونه براساس فرمول کوکران230 نفر است. به منظور تحلیل یافته ها از نرم افزار SPSS ، آزمون Test ـ T ، و تکنیک SWOT استفاده شد. یافته ها حاکی از آن است که فرضیه اول با میانگین کل 21/4 و فرضیه دوم با میانگین کل 29/4، نشان دهنده پاسخ های مثبت شهروندان است. براساس مدلSWOT مناسب ترین راهبرد،تدافعی (WT) و نسبت به سایر راهبردها در اولویت قرار می گیرد. نتیجه اینکه سراهای محله نه تنها در بعد زیرساختی زمینه شکل گیری مشارکت را فراهم آورده، بلکه از منظر و ابعاد اجتماعی به عنوان بعدی روساختی نیز موجب تقویت مقوله مشارکت، مشارکت پذیری، مشارکت اجتماعی و مشارکت جویی شهروندان در امور شهری و سرنوشت خود و شهر خود شده است. https://www.gahr.ir/article_218118.html کاربری اراضی به معنی نوع استفاده از زمین برای رفع نیازهای انسان است و از اساسی ترین عواملی می باشدکه انسان از طریق آن محیط زیست را تحت تأثیر قرار می دهد. بنابراین بررسی تغییرات کاربری و پوشش اراضی نه تنها برای جلوگیری از وقوع آن بلکه جهت مدیریت و برنامه ریزی امری ضروری است. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی تغییرات کاربری اراضی/پوشش و نیروهای محرک آن در منطقه مورد مطالعه انجام شد که تغییرات کاربری اراضی توسط تصاویر ماهواره ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی آشکارسازی و پیش بینی می شود. بدین منظور تصاویرسنجنده سال های 2020 ،1990،2010 ماهواره لندست تهیه شدند. تصاویر ماهواره ای از نظر خطاهای هندسی و رادیومتری مورد بررسی قرارگرفتند. به این ترتیب در منطقه مورد پژوهش شش کلاس کاربری اراضی ‌مشخص شدند و‌ برای‌سال‌های‌موردمطالعه نقشه‌کاربری‌اراضی‌آماده‌شد. نتایج حاصل نشان داد که به مقدار 62/31248 هکتار طی 30 سال گذشته، تغییرکاربری اراضی رخ داده است. همچنین بررسی اثرعوامل فیزیوگرافی و انسانی توسط مدل رگرسیون لجستیک ، بیانگر رابطه مستقیم بین تغییرات کاربری اراضی با جهت شیب بود، درصورتی که تغییرات کاربری اراضی با عوامل درصد شیب، ارتفاع از سطح دریا، فاصله از جاده، فاصله از مناطق مسکونی و فاصله از منابع اب دارای رابطه عکس بود. جهت پیش بینی تغییرات کاربری اراضی در سال های2030 و2040 از مدل CA-Marco که تلفیقی از مدل سلول های خودکار و زنجیره مارکوف می باشد استفاده شد، برای اعتبار سنجی مدل از نقشه کاربری اراضی سال 2020 استفاده شد و ضریب کاپای 49/95 درصد به معنی توانایی بالای مدل در شبیه سازی تغییرات کاربری در آینده می باشد. https://www.gahr.ir/article_218133.html تنگه هرمز و باب المندب به عنوان دو گذرگاه استراتژیک جهانی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی بین‌المللی ایفا می‌کنند. تنگه هرمز، که تنها مسیر دریایی خلیج فارس به اقیانوس هند است، روزانه حدود چندین میلیون بشکه نفت خام و حجم قابل توجهی از گاز طبیعی مایع (LNG) را از خود عبور می‌دهد. از سوی دیگر، باب المندب، که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند، مسیر اصلی انتقال نفت و گاز از خلیج فارس به اروپا و آمریکای شمالی محسوب می‌شود. هرگونه اختلال در این مسیرها می‌تواند تأثیرات فوری و گسترده‌ای بر بازارهای جهانی انرژی، اقتصاد کشورهای واردکننده انرژی و حتی امنیت غذایی و سیاسی جهان داشته باشد.پس تنگه هرمز و باب المندب دو نقطه بسیار مهم سوق الجیشی و راهبردی در جغرافیای سیاسی هستند که نقش بسیار مهمی در روند ترانزیت انرژی دارند. اگر در این مناطق جنگ یا درگیری نظامی اتفاق بیفتد، بدون تردید صلح و امنیت بین المللی با تهدید جدی مواجهه می گردد، می‌تواند جریان انرژی را مختل نموده و بالتبع قیمت نفت و گاز را در جهان بالا خواهد رفت و باعث ایجاد تنش‌های سیاسی و اقتصادی بین کشورها شود. این جستار بررسی می‌کند که چنین درگیری‌هایی چطور می‌تواند امنیت جهانی را به خطر بیندازد و مشکلات بزرگی برای اقتصاد جهان ایجاد کند. تنش‌های نظامی در تنگه هرمز و باب‌المندب تنها یک مسئله منطقه‌ای نیست، بلکه یک چالش جهانی است که نیازمند همکاری و تعهد همه کشورها برای یافتن راه‌حل‌های پایدار است. در پایان، پیشنهاد می‌شود که کشورها بیشتر با هم همکاری کنند و از راه‌های دیپلماتیک (گفت‌وگو و مذاکره) برای جلوگیری از جنگ و حفظ امنیت انرژی جهان استفاده کنند. https://www.gahr.ir/article_218217.html عدالت به عنوان یکی از اصلی‌ترین اهداف برنامه ریزی شهری صرفا شامل توزیع ابزار، منافع، مضرات و یا توزیع خدمات نمی‌شود، بلکه دامنه آن به اندازه تمامی ابعاد شهر گسترده است و نقش بسیار موثری در در زندگی شهروندان دارد. اما با توجه به اهمیت شناسایی مهم‌ترین معیارهای تجلی فضیلت عدالت در ابعاد شهر و به تبع آن راهکارهای ارتقا عدالت در شهرهای ایرانی تا کنون هیچ مطالعه‌ای در این باره انجام نشده است. به همین منظور این پژوهش با هدف شناسایی کلیدی ترین معیار ها و راهکارهای تجلی فضیلت عدالت در محیط شهری انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش تلفیقی از روش های کمی و کیفی بوده است و برای جمع آوری داده‌ها از مطالعات کتابخانه‌ای، اجماع خبرگان و مصاحبه و برای تحلیل آنها از روش های تحلیل محتوا و تحلیل ساختاری استفاده شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد، معیارهای برابری فرصت‌ها و برابری طبقاتی، تفاوت و تنوع و آزادی، نیاز، استحقاق، شرکت در منفعت عمومی و توزیع عادلانه امکانات، فضا، جمعیت، و منابع، مشارکت و غیره به ترتیب بیشترین تکرار را در مطالعات داخلی داشته‌اند. همچنین معیار های تنوع، منفعت عمومی، برابری، همه شمولی، مشارکت، دسترسی، نیاز و استحقاق به ترتیب کلیدی ترین معیار ها در این حوزه می باشند. در نتیجه شهر عادل شهری است که معیار های تنوع، منفعت عمومی، برابری، همه شمولی، مشارکت، دسترسی و نیاز در همه ابعاد کالبدی، کاربری و فعالیت، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، محیطی، حمل و نقل و مسکن و استحقاق صرفا در بعد اقتصادی آن تجلی یافته باشد. https://www.gahr.ir/article_218218.html امروزه تحقق توازن و عدالت در دستیابی به شاخص‌های توسعه، به‌ویژه در سطح منطقه‌ای، به عنوان یکی از چالش‌های اساسی در مسیر دستیابی به توسعه پایدار در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، مطرح است. این امر مستلزم پایبندی به اصول تعریف‌شده توسعه پایدار، اتخاذ سیاست‌های عادلانه و توزیع بهینه منابع برای دستیابی به تعادل و پایداری در فرآیند توسعه برای کاهش نابرابری‌های ساختاری است. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات فضایی-زمانی شاخص‌های توسعه در ایران، از سال‌ 1385 تا 1401، به روش توصیفی-تحلیلی در چارچوب روش‌شناسی کمی و با استفاده از داده‌های مرکز آمار ایران انجام شده است. شاخص‌های مورد بررسی در ابعاد جمعیتی، آموزشی، اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و بهداشت و درمان در سطوح ملی و استانی تحلیل شده‌اند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از تکنیک‌های آمار فضایی در محیط نرم‌افزار Arcmap انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که در سطح ملی، بطور کلی شاخص‌های جمعیتی، آموزشی، زیرساختی و بهداشت و درمان تغییرات مثبتی داشته‌اند، در حالی که شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی با چالش‌هایی مانند کاهش نرخ ولادت، افزایش نرخ طلاق و نابرابری درآمدی مواجه بوده‌اند. در سطح استانی، نابرابری‌های فضایی و منطقه‌ای در دسترسی به امکانات و خدمات همچنان قابل توجه است. این پژوهش بر ضرورت برنامه‌ریزی منطقه‌ای و توزیع عادلانه منابع برای کاهش نابرابری‌ها و دستیابی به توسعه پایدار تأکید می‌کند. https://www.gahr.ir/article_218226.html برندسازی گردشگری روستایی به‌عنوان یکی از ابزارهای مؤثر در جذب گردشگران و توسعه پایدار این حوزه، نقشی کلیدی در ارتقای گردشگری کشورهای مختلف ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موانع و بادرنده‌ها در برندسازی گردشگری روستایی در ایران، به‌ویژه از منظر خبرگان این حوزه، انجام شده است. جهت گردآوری داده‌ها، 20 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با افراد متخصص در زمینه گردشگری روستایی صورت گرفت. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری باز و محوری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحقیق، شناسایی 38 عامل موانع و بادرنده در قالب شش عامل اصلی را نشان می‌دهد که شامل چالش‌های زیرساختی و کالبدی، معضلات سیاسی، ضعف در عوامل اقتصادی و مالی، چالش بازآفرینی هویت تاریخی و فرهنگی، ضعف در تبلیغات و تکنولوژی و ضعف در دانش فنی مدیران می‌باشد. این یافته‌ها می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان کمک کند تا با تحلیل دقیق‌تر این عوامل، استراتژی‌های مؤثرتری برای برندسازی گردشگری روستایی تدوین کنند. به‌ویژه در کشوری مانند ایران با پتانسیل بالای گردشگری روستایی، توجه به این عوامل می‌تواند به ایجاد هویت برند قوی‌تر و جذب گردشگران بیشتر منجر شده و در نهایت به توسعه پایدار این صنعت کمک نماید. https://www.gahr.ir/article_218560.html مشارکت در برنامه های توسعه، بویژه توسعه روستایی اهمیت زیادی دارد، چرا که هیچ گونه برنامه ای بدون مشارکت مردم نمی تواند به موفقیت نائل آید. این مسئله در مورد زنان روستایی اهمیت خاصی پیدا می‌کند، زیرا این افراد علاوه بر این که حدود نیمی از جمعیت روستاها را تشکیل می دهند، به عنوان نیروی انسانی قابل توجه، نقش مهمی در تولید محصولات کشاورزی و غذایی و به طور کلی در فعالیت های مختلف رایج در روستا دارند. از این رو، در پژوهش حاضر به شناسایی عوامل موثر بر میزان مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های کشاورزی دهستان داریان پرداخته شده است. روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر روش پیمایشی و اسنادی می‌باشد. رویکرد غالب پژوهش پیمایشی و برخی از اطلاعات مورد نیاز با بهره‌گیری از روش اسنادی جمع‌آوری شده است. از لحاظ مکانی جامعه آماری این پژوهش روستاهای واقع در دهستان داریان واقع در استان فارس و جامعه مورد تحقیق شامل زنان خانوارهای روستایی است. روش نمونه‌گیری در این پژوهش روستاهای بالای 20 خانوار را شامل می شود و با توجه به اینکه هر 8 روستای این دهستان بالای 20 خانوار جمعیت داشتند، کلیه روستاها مورد بررسی قرار خواهند گرفت. در این پژوهش زنان ساکن در روستاها به عنوان جامعه هدف پرسشگری خواهند بود. این تعداد روستا در مجموع دارای 2315 خانوار می‌باشند که بر اساس روش کوکران تعداد 330 خانوار به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. برای پردازش داده‌ها از روش های آماری(توصیفی و استنباطی) استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که از لحاظ میزان مشارکت زنان در فعالیت های کشاورزی در بین روستاهای نمونه تفاوت معناداری وجود دارد و مشخص شد که میزان مشارکت زنان در فعالیت های کشاورزی در بعد اجتماعی فرهنگی بیشتر از دو بعد دیگر (اقتصادی و آموزشی ترویجی) است. https://www.gahr.ir/article_218799.html در کشورمان سالیانه بخش عمده‌ای از محصولات کشاورزی بر اثر ناکارآمدی ادوات برداشت هدر می‌رود. یک راهکار مناسب برای غلبه بر این مشکل، استفاده از ادوات برداشتی است که حداکثر دقت را در این خصوص اعمال نماید. فن-آوری‌های پایش عملکرد محصولات کشاورزی به عنوان رشد یافته‌ترین نوع فن‌آوری‌های نوپای کشاورزی دقیق، گزیداری مناسب برای کمباین‌های ناکارآمد موجود هستند. هدف مطالعه حاضر شناسایی تعیین کننده های نگرش و تمایل به کاربرد فن‌آوری‌های پایش عملکرد به منظور ترویج و آموزش این گونه فن آوری‌های در کشور می باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش جمع آوری دادها جزء تحقیقات توصیفی- پیمایشی می باشد.با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده، نمونه تحقیق شامل 287 نفر از کارشناسان استان های فارس و بوشهر انتخاب شدند. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری حاکی از آن است که در بین کارشناسان استان بوشهر متغیر درک مفید بودن بیشترین اثر مستقیم را بر تمایل به کاربرد فن‌آوری‌های پایش عملکرد دارد. نوگرایی فردی متغیری است که بیشترین اثر مستقیم را بر تمایل به کاربرد کارشناسان استان فارس دارد و در مجموع دو استان متغیر درک مفید بودن بهترین تبیین کننده تمایل به کاربرد است. بر طبق نتایج، متغیرهای نگرش نسبت به اثرات فن‌آوری‌های کشاورزی دقیق و درک مفید بودن بر روی نگرش به کاربرد کارشناسان در استان بوشهر اثرگذار می باشند و نگرش به کاربرد کارشناسان استان فارس متاثر از متغیرهای درک مفید بودن، نگرش اعتمادی، قابلیت کنترل رفتاری و نگرش نسبت به اثرات فن آوری‌های کشاورزی دقیق است. برنامه ریزی دورره‌های ضمن خدمت و کارگاه های آموزشی، تاکید بر آموزش کشاورزی دقیق در دانشگاه ها، تشکیل شبکه ای از متخصصان، آموزشگران و کارشناسان و اجرای برنامه های کارآموزی برای افزایش نگرش و تمایل کارشناسان برخی از پیشنهادات این پژوهش می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_219053.html پژوهش حاضر در مورد تاثیر مبلمان های شهری بر کیفیت محیط زیست شهری میباشد.و این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. که گردآوری اطلاعات با استفاده از دو روش کتابخانه­ای و میدانی (پرسشنامه) صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش را شهروندان شیروان در چهار منطقه مختلف بوده است که از این میان 250 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند. روش نمونه گیری، خوشه ای چندمرحله ای بوده است. پرسشنامه پژوهش محقق ساخته است که روایی آن با استفاده از روایی محتوایی از طریق اساتید مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به میزان 80/0 تایید شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های همبستگی، t استیودنت در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که از نظر ساکنان این منطقه مولفه فرهنگی، اجرایی و عملکردی و زیست محیطی مبلمان شـهری در محـدودة مورد مطالعه از وضعیت مناسبی به هیچ وجه برخوردار نیستند. https://www.gahr.ir/article_219223.html ژئوتوریسم از ارتباط طبیعت و ساخته دست بشر ایجاد می‌گردد. در ژئوتوریسم پدیده‌های ژئومورفولوژیک غلبه بیش‌تری نسبت به سایر پدیده‌های زمین‌شناسی دارند. این مخاطبان نه‌تنها متخصصان و کارشناسان ژئومورفولوژی و زمین‌شناسی، بلکه گردشگران عادی و علاقه‌مندان به طبیعت هم هستند. هدف از این پژوهش شناسایی و ارزیابی ظرفیت‌های ژئوتوریستی استان البرز براساس مدل‌های کوبالیکوا و فیولت است. در پژوهش حاضر از مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی تاکید دارد و هم‌چنین از مدل فیولت که مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشا شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی مورد بررسی قرار می‌دهد استفاده شد. نتایج حاصله نشان داد بر اساس مدل کوبالیکوا منطقه ژئوتوریستی جاده چالوس با مقدار (25/9) بیش‌ترین امتیاز را نسبت به سایر مناطق ژئوتوریستی کسب کرده است و هم‌چنین نتایج حاصله از مدل فیولت نشان داد که در بین مناطق ژئوتوریستی جاده چالوس با امتیاز (11) از مجموع گویه‌های موثر نسبت به سایر مناطق از قابیلیت‌های متنوعی برخوردار است . منطقه سد طالقان در نتایج مدل‌های کوبالیکوا و فیولت کم‌ترین امتیاز را در اولویت‌بندی مناطق ژئوتوریستی به خود اختصاص داد. نتایج حاصله از ترکیب مدل فیولت نشان داد که منطقه ژئوتوریستی جاده چالوس از شرایط مطلوبی جهت توسعه و جذب گردشگر در استان البرز را دارا می‌باشد. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود با شناسایی و ایجاد امکانات در مناطق ژئوتوریستی استان البرز منجر به جذب گردشگر و توسعه زیرساخت‌های رفاهی خواهد شد. https://www.gahr.ir/article_219265.html پایش مناطق سوخته با بهره‌گیری از تصاویر چند طیفی ماهواره‌ای به‌سادگی قابل‌انجام است. به‌منظور تفکیک پوشش گیاهی سالم از نواحی آسیب‌دیده، شاخص‌هایی طراحی و ارائه شده‌اند. در راستای کاهش خطا و بهبود دقت نتایج، با درنظرگرفتن ویژگی‌های بازتابی باندهای سنجنده سنتینل-۲، شاخص سوختگی نرمال‌شده +NBR معرفی گردید. کارایی این شاخص از طریق مقایسه با چهار شاخص دیگر، در منطقه‌ای به وسعت ۵۵ کیلومترمربع در منطقه حفاظت‌شده کوه دیل، واقع در شمال شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد، مورد تأیید قرار گرفت. برای دستیابی به این هدف، دو رویکرد تک‌زمانه و دوزمانه مورد استفاده قرار گرفت. به‌منظور تفکیک پیکسل‌های مربوط به نواحی سوخته از نواحی فاقد سوختگی، از روش تفاضل‌گیری میان تصاویر مربوط به پیش و پس از آتش‌سوزی در تاریخ‌های ۱۲ مه ۲۰۲0 و 11 ژوئن ۲۰۲۰ استفاده شد. همچنین، جهت ارزیابی عملکرد شاخص‌ها، ماتریس‌های سردرگمی تهیه شده و با یکدیگر مقایسه گردیدند. شاخص +NBR به دلیل حذف توده‌های ابری و پهنه‌های آبی که در سایر شاخص‌ها به طور نادرست طبقه‌بندی شده بودند، به نتایج مطلوب‌تری دست‌یافته است. مقادیر ضریب همبستگی پیرسون نیز نشان داد که شاخص‌های NBR و NDSWIR با مقدار ۹۲/۰ بالاترین همبستگی را با شاخص +NBR دارند، درحالی‌که شاخص MIRBI با مقدار ۳۷/۰ کمترین میزان همبستگی را نشان داده است. در همین حال، شاخص +NBR با دستیابی به بالاترین ضریب کاپا معادل ۹۰/۰، توانمندی بالایی در شناسایی نواحی تحت‌تأثیر آتش‌سوزی از خود نشان داده است. https://www.gahr.ir/article_219300.html سلامت شهری به‌عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار، با هدف ارتقای کیفیت زیست و کاهش نابرابری‌ها در محیط‌های شهری مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با تمرکز بر شهر ارومیه، به سنجش شاخص‌های سلامت شهری در ۱۵ ناحیه این شهر پرداخته تا وضعیت سلامت را ارزیابی و نواحی نیازمند مداخله را شناسایی کند. شهر ارومیه، به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای شمال‌غرب ایران، با چالش‌هایی نظیر رشد سریع جمعیت، توزیع نابرابر امکانات و تخریب محیط‌زیست مواجه است که سلامت شهروندان را تهدید می‌کند. در این مطالعه، ۲۱ شاخص سلامت شهری، از جمله دسترسی به فضای سبز، کیفیت آب، استحکام بنا، حمل‌ونقل همگانی و غیره، با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره SECA بررسی شدند. داده‌ها از طریق توزیع ۳۸۴ پرسشنامه میان ساکنان، تحلیل طرح تفصیلی و مشاهدات میدانی جمع‌آوری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار GIS تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ناحیه (2-1) با امتیاز 0.7856 در رتبه اول، ناحیه (1-5) با 0.7555 در رتبه دوم و ناحیه (1-3) با 0.7343 در رتبه سوم قرار دارند، در حالی که نواحی (3-3)، (1-2) و (2-3) با امتیازهای 0.5835، 0.5884 و 0.5926 کمترین سطح سلامت شهری را دارا هستند. تحلیل وزن معیارها حاکی از آن است که دسترسی به فضای سبز (8.379%)، دسترسی به خدمات درمانی - بهداشتی (7.906%) و کیفیت آب آشامیدنی(7.790%) مهم‌ترین عوامل موثر بر سلامت شهری‌اند. نتایج همچنین نابرابری‌های آشکاری را بین نواحی مرکزی و حاشیه‌ای نشان داد که بر ضرورت عدالت شهری تاکید دارد. این پژوهش با پیشنهاد توسعه زیرساخت‌های بهداشتی، افزایش فضای سبز، بهسازی شبکه آب و فاضلاب و تقویت حمل‌ونقل همگانی، چارچوبی جامع برای برنامه‌ریزی سلامت‌محور ارائه می‌دهد که می‌تواند الگویی برای سایر شهرهای ایران باشد. https://www.gahr.ir/article_219328.html This study aimed to investigate the phenomenon of unauthorized agricultural land-use change (outside the city, towns and villages involving the Hadi Plan) in East Azarbaijan province, Iran.The present study was based on the Driving Force-Actor-Land Change (DF-A-C) Model. Qualitative content analysis was performed to conduct the research. The participants of thestudyconsisted of activists in the agricultural sector and managers and experts at the Agricultural Jihad Organization. Using snowball sampling method, 20 of them were selected for the interview.Fifteen actors were found to directly and indirectly affect the preservation of agricultural land-use in East Azerbaijan province. Apart from the Agricultural Jihad Organization, 13 other relevant organizations or institutions and 4 regulatory organizations were involved in this issue. Also, 104 driving forces were found to have effect on the unauthorized agricultural land-use change in the province, and were classified into 24 groups. in this regard, the following driving forces accounted for the highest frequency, respectively: "Pressure and influence of influential and rent-seeking people", "Lack of manpower in LandAffairsManagement", "Greed of intermediaries and profiteers", "Absence of a comprehensive program to preserve agricultural land-use" and "Low income for agricultural activities". Considering the fact that out of 104 driving forces, 48 driving forces affected the decision-making and behavior of agricultural land owners, farmers,land-usechanging individuals, and institutions, and that 124 driving forces affect Jihad Agricultural Organization, relevant organizations,institutions, and regulatory organizations; it is suggested that planners and officials in charge of agricultural land conservation pay special attention to this issue. https://www.gahr.ir/article_219329.html با افزایش جمعیت کشورها در دهۀ اخیر، متوسط آب تجدید شونده به شدت کاهش یافته و این روند همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، عواملی همچون تغییر الگوی مصرف، تغییر در الگوی بارندگی و گرم شدن تدریجی جهان موجب پدیدار شدن خشکسالی دوره‌ای گردیده است. همچنین عدم سرمایه‌گذاری کافی و مناسب، مدیریت نامناسب منابع آبی موجود و رشد مصرف سرانه آب، همگی باعث شده اند، منابع آبی موجود پاسخگوی نیاز جمعیت امروز و آینده نباشد. هدف از این پژوهش، بررسی عوامل موثر بر مدیریت پایدار آب در بین باغداران بخش قصابه شهرستان مشکین شهر بود. روش تحقیق در این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها و اطلاعات به روش توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش شامل مجموعه باغداران بخش قصابه شهرستان مشکین شهر (N=156) بود که به دلیل محدود بودن جامعه آماری برای جمع آوری اطلاعات از روش سرشماری استفاده شد. برای گردآوری اطلاعات از دو روش اسنادی و میدانی(پرسشنامه) استفاده شد. اطلاعات بدست آمده از همبستگی نشان داد که بین متغیرهای ترویج، عوامل زراعی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی با اقدامات مرتبط با مدیریت پایدار منابع آب از سوی باغداران رابطه مثبت و معنی داری در سطح یک درصد وجود دارد و به این معنی که با افزایش یکی دیگری نیز افزایش می‌یابد. البته لازم به ذکر است که بیشترین ضریب همبستگی مربوط به عوامل سیاستگذاری (ضریب همبستگی 0.630) و کمترین ضریب همبستگی مربوط به عوامل اجتماعی (ضریب همبستگی 0.466) بود. نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای آموزشی و ترویجی، عوامل زراعی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی، عوامل سیاستگذاری توانایی تبیین 85.8 درصد تغییرات متغیر مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی را دارا می‌باشند. https://www.gahr.ir/article_219398.html از ایام گذشته تا به حال فرآیند کشاورزی جزء مهمترین نیازهای بشر بوده و افزایش جمعیت؛ کشاورزان را مجبور به تولید بیشتر یا مصرف کمتر منابع می‌کند. کشاورزی با توجه به مشکلات متعددی نظیر کمبود منابع و تغییرات آب و هوایی که با آن مواجه است، از لحاظ کیفی و کمی نیاز به تولید بیشتر محصولات غذایی دارد. پیشرفت‌های صورت گرفته در فناوری اینترنت اشیاء و تحلیل داده‌های آن این امکان را فراهم نموده است که راهکارهای جدیدی برای مقابله با این چالش‌های پیچیده استفاده گردد. از این رو هدف این پژوهش شناسایی کاربردهای اینترنتی اشیاء در کشاورزی به روش توصیفی – تحلیلی و جمع آوری اطلاعات به صورت اسنادی صورت گرفته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از مهتمرین کاربرد اینترنت اشیاء در کشاورزی؛ بهینه‌سازی مصرف انرژی، افزایش تولید، کاهش هزینه‌ها و بهره‌وری مالی، جلوگیری از بروز مشکلات زیست محیطی و... می‌باشد.از این رو هدف این پژوهش شناسایی کاربرد‌های اینترنت اشیاء در کشاورزی به روش توصیفی – تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت اسنادی صورت گرفته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از مهتمرین مزایای کاربرد اینترنت اشیاء در کشاورزی؛ بهینه-سازی مصرف انرژی، افزایش ظرفیت تولید، کاهش هزینه‌ها و بهره‌وری مالی، جلوگیری از بروز مشکلات زیست محیطی و... می‌باشد. https://www.gahr.ir/article_219399.html در ذیل دیدگاه گفتمانی شکل‌گیری هویت سرزمینی به معنای ایجاد انسجام اجتماعی میان مردم در ذیل یک حاکمیت مشخص و در محدودۀ جغرافیایی متمایز می‌باشد که از طریق مفصل‌بندی مجموعه‌ای از نمادها؛ ذیل یک اندیشۀ سیاسی حاصل می‌گردد. در این راستا شکل‌گیری هویت سرزمینی مسلمانان در عهد پیامبر اسلام(ص) در مدینه بین سال‌های اول تا هشتم هجری دارای گسست گفتمانی با دوره‌های پیش از خود بود. به طوری که قلمرومندی مبتنی بر تبار طایفه‌ای جای خود را به قلمروزایی بر مبنای اعتقاد به آموزه‌های اسلامی داد. در این پژوهش کوشش گردیده مبتنی بر روش گفتمانی چگونگی مفصل‌بندی نمادهای اسلامی در جهت ایجاد انسجام میان مسلمانان در شهر مدینه مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد بعد از هجرت پیامبر به مدینه به تدریج دال مرکزی امت اسلامی خود را در مدلول قلمرو اسلامی متجلی و در آیات مدنی نیز مکرراً بر حفظ وحدت مسلمین در چارچوب این مفهوم تأکید گردید. از سوی دیگر قرابت جغرافیایی پیروان یهودیت با مرزهای امت اسلامی سبب گردید بخشی از هویت سرزمینی حکومت اسلامی از طریق مرزبندی با یهودیان متبلور گردد. به طوری که با جداسازی نمادهای مقدس این دو دین در قالب تغییر قبلۀ مسلمانان از بیت المقدس به سوی مکه این قلمرومندی آغاز و به تدریج این خود را در شکل تعارضات نظامی پدیدار نماید. ضمن اینکه اقتصاد سیاسی در عصر پیامبر با شکل‌یابی مفاهیم نوین اقتصادی نظیر مضاربه، مساقات، مزارعه، خمس و زکات همراه بود که سبب گردید که جغرافیای اقتصادی- سیاسی مدینه در شکلواره نوینی تبلور یابد. https://www.gahr.ir/article_219409.html The present study aims to assess the sustainability of tourism development in the tourist villages of East Azerbaijan province, Iran. The required data are collected using a library study and a field study (using a questionnaire). In this study, a barometer of sustainability, and a radar (amoeba) chart are used to evaluate how much sustainable tourism development in the tourist villages of East Azerbaijan province. To assess the sustainability of rural tourism in the studied villages, 95 indicators appropriate to the structure of the villages studied and compatible with the rural environment, are obtained (41 indicators for assessing social sustainability, 25 indicators for economic sustainability, 29 indicators for environmental sustainability. In this study, analysis is performed at the village level and the unit of analysis is rural household heads. The statistical population includes the household heads in the four tourist villages of East Azerbaijan, Iran (N = 819). The sample size is estimated to be 265 for the household heads according to the Krejcie and Morgan Table. The sample household heads are selected using stratified sampling. The results show that the socio-cultural and economic dimensions are more sustainable than the environmental dimension and also the tourist villages of East Azerbaijan province have relatively moderate sustainability. Therefore, to enhance the sustainability of tourism development in the studied villages, in addition to applying the principles and requirements of sustainable tourism development in policies and action plans, it is required to consider the interests and needs of stakeholders from various aspects to balance the three pillars of sustainable development in East Azerbaijan province. https://www.gahr.ir/article_219479.html گستره‌ی وسیعی از بافت شهری زاهدان به دلیل دارای بافت شهری فرسوده می باشد. قرار گیری عناصر شاخص؛ فرهنگی و تاریخی و منطقه ای در این بافت ها، اهمیت ساماندهی با استراتژی صنعت گردشگری برای پایدار ساختن توسعه همه جانبه را امری ضروری نموده است. ﺷﻬﺮ زاهدان ﺑﻪﻋﻨﻮان یکی از مراکز مهم شهری شرق کشور داراى ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎى ﻓﺮﺳﻮدة ﻣﺘﻌﺪد اﻋﻢ از ﺗـﺎرﻳﺨﻲ، ﻣﻴﺎﻧﻲوﺣﺎﺷﻴﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ و ﺑﻪ دﻻﻳـﻞ ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ﺣﺎل نابودی می باشند، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﻄﻘﺔ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدﺷﮕﺮى وﺗﻔﺮّﺟﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد. بنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی و تحلیل اثرات ساماندهی در بافت های فرسوده با رویکرد گردشگری در بافت فرسوده شهری در بازار رسولی است. رویکرد حاکم بر فضای تحقیق کیفی و کمی و نوع تحقیق کاربردی است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات، توصیفی و استنباطی بخش کمی از نرم افزار (SPSS) و مدل های کمی مانند آزمون t و رتبه بندی فریدمن استفاده شده است. برای تهیه نقشه ها ار نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که رابطه میان تمام شاخصهای بازافرینی و توسعه گردشگری به شکل مستقیم و معنادار است. میانگین کلی برای شاخصهای کالبدی در بافت برابر 1/3 و بیشتر از 3 می باشد که نشان میدهد میزان باز زنده سازی در و توسعه وضعیت کالبدی بافت تاریخی بازار رسولی از دیدگاه کارشناسان، ساکنین و گردشگران بیشتر از حد متوسط میباشد و نشان دهنده در مولفه های بازآفرینی شهری و گردشگری مولفه های کالبدی اهمیت بیشتری دارا می باشد. https://www.gahr.ir/article_219599.html چکیده امروزه شهرها محمل توسعه اقتصادی جوامع هستند و از آنجایی که موجودیت انسانی دارند، برای تأمین زیربنای مناسب در جهت پیشرفت و رشد اقتصادی، رفاه شهرها یکی از چالش های توسعه و مبارزه با فقر است. با تکیه بر تقویت شاخص های رفاه چند بعدی می توان مسائلی مانند نابرابری های اقتصادی و اجتماعی را در شهر به حداقل رساند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل جغرافیایی ابعاد اجتماعی و اقتصادی فقر در مناطق شهری (مطالعه موردی: کلان شهر اصفهان) می باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این پژوهش از روش AHP فازی استفاده شده است. هدف اصلی، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر فقر و ترسیم الگوی توزیع فضایی آن در سطح شهر است. نتایج نشان می‌دهد فقر در اصفهان پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر عواملی نظیر دسترسی به فرصت‌های شغلی، سطح تحصیلات، کیفیت مسکن و دسترسی به خدمات زیربنایی قرار دارد. تحلیل فضایی داده‌ها حاکی از آن است که فقر در اصفهان دارای الگوی توزیع نامتعادل بوده و در برخی مناطق جغرافیایی به‌طور خاص متمرکز شده است. https://www.gahr.ir/article_219626.html چکیده امروزه توجه به ظرفیت ها و توانمندی های یک مکان مانند ناحیه، استان و یا کشور در جهت توسعه ی منطقی آن مکان بیانگر مفهوم واقعی آمایش است. لذا به منظور جلوگیری از مسائلی از جمله بحران محیط زیست، فرسایش، تخریب خاک، رشد ناموزون شهری و ...... تدوین طرح های آمایش سرزمین به منظور نیل به اهداف استراتژی های جامع توسعه ملی و شهری ضروری به نظر می رسد. هدف پژوهش حاضر، بررسی آمایش سرزمین و نقش آن در توسعه پایدار کلانشهرها (مطالعه موردی: کلانشهر ارومیه) می باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این پژوهش از ابزارها و تکنیک‌های جغرافیایی، نرم‌افزار GIS و روش تکنیک دیمتل و ANP استفاده‌شده است. با توجه به چالش‌های موجود در این کلانشهر، از جمله رشد نامتوازن، آلودگی زیست‌محیطی و محدودیت منابع، ضرورت توجه به آمایش سرزمین بیش از پیش احساس می‌شود. در این پژوهش، با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره DEMATEL و ANP، عوامل مؤثر بر آمایش سرزمین و توسعه پایدار شناسایی و اولویت‌بندی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که مدیریت بهینه منابع آب، توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل پایدار و ارتقاء شاخص‌های اقتصادی-اجتماعی، از جمله مهم‌ترین عوامل در دستیابی به توسعه پایدار در کلانشهر ارومیه هستند. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران شهری در جهت تدوین استراتژی‌های مناسب برای آمایش سرزمین و توسعه پایدار این کلانشهر کمک کند. https://www.gahr.ir/article_219821.html اگرچه زمان تأسیس اولین شهرها مشخص نیست، اما شهرها توسط مردم پایه گذاری شده و توسط انسان های مختلف ساخته شده اند. با افزایش فرصت ها در زندگی روزمره، فضاهای شهری به منظور پاسخگویی به نیازهای مختلف اقتصادی و اجتماعی به ساختاری دگرگون شده تبدیل شدند. به ویژه پس از انقلاب صنعتی، وضعیت شهرها دستخوش دگرگونی بزرگی شد و کارکردهای آن شروع به افزایش و تنوع کرده است. با رویدادهای اجتماعی بزرگ و مهاجرت های بزرگ بعدی، ظرفیت جمعیت شهرها افزایش یافته است. در این مرحله مشکلات شهری پدید آمد و مشکلات زیرساختی، کمبود مسکن و موقعیت هایی که به ساختار اجتماعی آسیب می رساند (مانند زاغه نشینی) و مشکلات زیست محیطی پدید آمد . بسیاری از پیشگامان و نظریه پردازان شهری ، پیشنهادهایی را در خصوص راه حل های این مشکلات ارائه کردند. یکی از این پیشگامان ، ابنزر هاوارد بود که ایده «باغ شهر» را به عنوان یک سنتز شهری – روستایی مطرح کرد که در آن می توان مزایای زندگی روستایی و شهری را با هم تجربه کرد ، تا مشکلات موجود در شهرها را حل کند. هدف این مطالعه بررسی و تبیین چارچوب مفهومی فضا ، باغ و نظام باغشهری است.در پژوهش ابتدا مفهوم فضا ، باغ مورد بحث قرار گرفته و سپس به تحلیل نظریه نظام باغشهری پرداخته شده است. و در نهایت با تحلیل اهمیت فضای سبز در زندگی انسانها و تلاش در زمینه سازی آن بعنوان یک رکن اساسی در زندگی شهری به پایان می رسد. https://www.gahr.ir/article_219822.html موضوع این پژوهش برنامه ریزی اکو شهر و آگاهی زیست محیطی است. برنامه ریزی اکو شهر که دارای تاریخچه ای طولانی است، در سال های اخیر به طور فزاینده ای محبوب شده است. شهرهای امروزی منبع اصلی بسیاری از مشکلات زیست محیطی هستند. اگر بخواهیم از طبیعت محافظت کنیم ، به درک و ایده جدید نیاز داریم. در این زمینه ، بایستی مفاهیم پایداری و اکولوژی وراه حلی که بتواند این اصول را در تمام اجزای شهر ادغام کند ، تولید شود ؛ عواملی که منجر به پیدایش درک جدیدی از جهان گردد. نظم‌های اجتماعی که در این دنیای جدید ایجاد می‌شوند، بر اساس سنت آرمان‌شهری خواهند بود؛ که هدف آن ایجاد جامعه ای برابرتر، عادلانه تر و شادتر مانند جامعه آرمانشهرهاست. طرح های شهری سنت سیمون، چارلز فوریه و رابرت اوون( سوسیالیست های آرمانگرا) ، در قرن نوزدهم با هدف کاهش اختلالات اجتماعی، اقتصادی و فضایی ناشی از انقلاب صنعتی بود و با رویکردهای ایدئولوژیک شکل می‌گرفت ؛ و آرمانشهرهای شهری قرن بیستم مانند باغ شهر ابنزر هاوارد، شهر بروداکر فرانک لوید رایت و شهرهای معاصر و شعاعی لوکوربوزیه رویکردهای عملگرایانه ای هستند که برای برآوردن نیازهای اقتصادی، اجتماعی و فضایی تولید شده اند. در این پژوهش ، از روش توصیفی- تحلیلی ژرفانگر بهره گرفته است و سعی گردید با بهره گیری از تفکرات آرمانگرایان قرون نوزده و بیستم ، فرآیند برنامه ریزی اکولوژیکی و آگاهی زیست محیطی در واکنش به بحران های اکولوژیکی که ما در آن قرار داریم مورد مطالعه قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_220842.html همه گیری کووید-19 صنعت گردشگری را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. در این چارچوب کشورها و مناطق مختلف جهت بهره‌مندی از حداکثر مزایا آن به رقابت می‌پردازند. در این بستر مناطقی توان رقابت بیشتری را کسب می‌کنند که بر مسئله رقابت پذیری گردشگری اهتمام ورزند، بنابراین می‌تواند عنوان کرد که هرچه جاذبه‌های محلی در سطح منطقه بیشتر موردتوجه قرار گیرند و بسترهای سرمایه‌گذاری در آن‌ها صورت گیرد با این رویکرد هدف پژوهش حاضر تبیین پیشران های موثر بر رقابت پذیری گردشگری شهری در عصر پسا کرونا با رویکرد آینده‌پژوهی در منطقه 12 تهران بوده است.پژوهش حاضر بر اساس هدف در زمره تحقیقات کاربردی، از لحاظ ماهیت و روش از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی می‌باشد. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی، تحلیلی- اکتشافی است که با بکارگیری ترکیبی از مدل‌های کمی و کیفی انجام خواهد گرفت. بسته به هدف دلفی در پژوهش حاضر از تعداد 30 متخصص در دسترس و آشنا با موضوع پژوهش به روش نمونه‌گیری غیر احتمالی و از نوع (نمونه‌گیری زنجیره‌ای ) استفاده گردید. از نرم‌افزار نیز میک مک(Micmac)، جهت شناسایی عوامل کلیدی اثرگذار کووید 19 در گردشگری کلانشهر تهران استفاده می‌شود از روش سناریو‌نویسی و نرم‌افزار سناریو ویزارد (Scenario Wizard) جهت تدوین سناریو‌های مختلف جهت بهبود وضعیت گردشگری به دلیل تبعات ناشی از کویید 19 استفاده می‌شود. نتایج نشان داد مؤلفه‌های کیفیت فرایند گردشگری و خدمات ارزان گردشگری کمتر در رقابت پذیری گردشگر به منطقه نسبت به دیگر مؤلفه‌ها مهم بوده است. در رابطه با سؤالات نیز باید عنوان داشت که برخورد مؤدبانه و محترمانه شهروندان با گردشگران و به‌روز بودن گردشگری در سطح منطقه مهم‌ترین ضریب را داشته‌اند، و در مراتب بعدی می‌توان بهره‌گیری از افراد آموزش‌دیده و پارک‌های مناسب، توصیه و معرفی‌های از جانب دیگران، نگرش مثبت به سفر مجدد، ارائه اطلاعات از طریق رسانه‌ها اشاره کرد. https://www.gahr.ir/article_220892.html تراکم بیش از حد جمعیت در شهرها ناشی از مهاجرت از سکونتگاه های روستایی که از ابتدای قرن گذشته شتاب بیشتری گرفته است، مشکلات مسکن را برای ساکنان این شهرها به همراه داشته است. اگرچه دولت‌های محلی روش‌های مختلفی را برای حل این مشکل توسعه داده‌اند، اما از گسترش شهری جلوگیری نشده است. بی شک این بدان معناست که اراضی کشاورزی با ارزشی که خوراک شهر است در برنامه های توسعه گنجانده شده است. به همین دلیل مناطق روستایی مناسب برای کشاورزی در حاشیه شهرها روز به روز در حال کاهش است و توانایی شهرها برای تغذیه خود ضعیف می شود. در این مرحله شهرنشینان با مشکل «امنیت غذایی» یعنی دسترسی به غذای سالم و ارزان مواجه هستند. هدف این تحقیق مبارزه اکولوژیکی با مشکلات ناشی از رشد سریع جمعیت و ظهور اشکال نامنظم شهرنشینی و اطمینان از ادغام کشاورزی با شهر به منظور تضمین سلامت انسان و محیط زیست، ایمنی غذایی، زیبایی شهری، اجتماعی است.در این تحقیق از مطالعات داخلی و خارجی برای مثال های کاربردی از پدیده کشاورزی شهری استفاده شده است.یافته ها بیانگر آن است که در طول تاریخ بشر، کشاورزی جزء تولید مواد غذایی و کارکردهای اجتماعی بوده است. با این حال، کشاورزی شهری از نظر اکثر مدیران و برنامه ریزان شهری، عنصر مهم توسعه پایدار در فرآیند برنامه ریزی شهری محسوب نمی شود. کشاورزی شهری هنوز در اجزای سیستماتیک شهرها ادغام نشده است.نتایج حاصله بیانگر آن است که که مراحل شناسایی و فرآیندهای حمایتی از طریق سیاست عمومی در ایران مانند بسیاری از کشورها به رویکرد جدیدی تبدیل شده است. در حالی که پدیده کشاورزی شهری در آسیا سابقه طولانی دارد، مشاهده می شود که در ایران این امر آگاهانه نیست. https://www.gahr.ir/article_221224.html این پژوهش با هدف سنجش تطبیقی میزان رضایت شهروندان ساکن محلات ولیعصر یاغچیان و یوسف آباد تبریز از خدمات شهری شهرداری انجام شده است. هدف اصلی شناسایی تفاوتهای موجود در رضایت شهروندان از خدمات شهری و بررسی عوامل مؤثر بر این رضایت در محلات مورد مطالعه است.این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است و داده ها از طریق پرسشنامه ای 24 سوالی که پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (735.0 ) تأیید شدجمع آوری گردید. جامعه آماری شامل شهروندان بالای 18 سال ساکن در محلات ولیعصر، یاغچیان و یوسف آباد تبریز بودحجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران محاسبه و در مجموع 384 پرسشنامه به صورت تصادفی توزیع و تحلیل شدداده ها با نرم افزار SPSS دردو سطح توصیفی و استنباطی تحلیل گردیدندنتایج نشان داد که بیشتر پاسخ دهندگان در گروه سنی 18 تا 29 سال (6.45 درصد) و دارای تحصیلات کارشناسی(3.33 درصد) بودند. از نظر جنسیتی(2.54 درصد) مرد و (8.45 درصد) زن بودند. همچنین،(2.59 درصد) از پاسخ دهندگان متأهل و( 9.40 درصد) مجرد بودند. تحلیل داده ها نشان داد که تفاوتهای معناداری در میزان رضایت شهروندان از خدمات شهری بین محلات مورد مطالعه وجود دارد. محله ولیعصر به دلیل برخورداری از امکانات بهتر، رضایت بیشتری را نسبت به محلات یاغچیان و یوسف آباد نشان داد. عوامل مؤثر بر رضایت شهروندان شامل کیفیت خدمات، دسترسی به امکانات و مشارکت شهروندان در تصمیم گیریها بود.این پژوهش نشان داد که توزیع ناعادلانه خدمات شهری و تفاوت در کیفیت ارائه خدمات، منجر به نارضایتی شهروندان در محلات کم برخوردار شده است. برا ی بهبود رضایت شهروندان، لازم است شهرداریها به توزیع عادلانه تر خدمات، ارتقای کیفیت و افزایش مشارکت شهروندان در فرآیندهای تصمیم گیری توجه کنند. نتایج این مطالعه میتواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی و مدیریت بهتر خدمات شهری در تبریز و سایر شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_221227.html برای قرن‌ها زنان به عنوان همسر، زن خانه‌دار و به عنوان زیردستان مردان دیده می‌شدند، از نظر اقتصادی به مردان وابسته بودند و پتانسیل‌های آن‌ها نادیده گرفته می‌شد. هدف اصلی از مطالعه، واکاوی تطبیقی خصیصه‌های روانشناختی و کارآفرینانه تأثیرگذار بر گرایش زنان روستایی استان فارس نسبت به خوداشتغالی است. در این پژوهش کمّی با روش پیمایش و طبق روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، 365 نفر از زنان روستایی استان فارس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی آن توسط اساتید بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز و پایایی آن از طریق انجام یک مطالعه راهنما خارج از نمونه اصلی (327 نفر) تأیید شد. در این مطالعه از آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه برای مقایسه‌ گروه‌های مختلف زنان روستایی با استفاده از نرم‌افزار SPSS26 استفاده شد. طبق یافته‌های پژوهش، زنان روستایی در گروه‌های سنی مختلف، از نظر نگرانی از استقلال و توانمندی سیاسی، به طور معناداری، با یکدیگر تفاوت داشتند و این میانگین در زنان مسن بیشتر از دو گروه دیگر میانسال و جوان بود. همچنین، نتایج مقایسه‌ زنان از لحاظ تحصیلات نیز نشان داد که با افزایش سطح سواد و تحصیل در دانشگاه، شدت سندرم سیندرلا کمتر و توانمندی و خودکارآمدی زنان، افزایش یافته است. از سوی دیگر، یافته‌ها بیان‌گر این بود که بین زنان روستایی در شهرستان‌های مورد مطالعه از لحاظ شاخص سندرم سیندرلا، تفاوت معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که زنان شهرستان سروستان بیشترین امتیاز را در شاخص سندرم سیندرلا کسب کردند. طبق نتایج تحلیل واریانس، زنان شاغلی که صاحب کسب‌وکار شخصی هستند، سطح خودکارآمدی بالاتری داشته و از سطح وابستگی کمتری نیز برخوردارند؛ به طوری‌که امتیاز سندروم سیندرلا در گروه زنان شاغل، به طور معناداری کمتر بود. بنابراین، براساس یافته‌ها، تفاوت‌های فرهنگی-اجتماعی، محیطی و ساختاری، سن، شرایط تحصیلی و شغلی زنان، در تمایل آنان نسبت به خوداشتغالی و راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی تأثیرگذار است. https://www.gahr.ir/article_221232.html زمینه و هدف : با پیشرفت و رشد جوامع مشکلات شهری نیز افزایش می‌یابد یکی از این مشکلات تغییرات اقلیمی است که به انعطاف‌پذیری بیشتر شهرها نیاز دارد. انعطاف‌پذیری توانایی پاسخ‌دهی فضاهای شهری نسبت به تغییرات محیطی است . هدف اصلی آن بررسی میزان انعطاف‌پذیری شهر ارومیه با استفاده از مناطق ۵ گانه آن در مواجهه با تغییرات اقلیمی است. روش پژوهش :پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و از لحاظ ماهیت توصیفی – تحلیلی است.این مطالعه حاوی سه بخش است : بخش اول مطالعات اقلیم (دماو بارش)شهر ارومیه طی ۳۰ سال گذشته و آینده . بخش دوم : مربوط به مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و با استفاده از مشاهدات میدانی و امتیازبندی با روش لیکرت و استفاده از نمره عاملی برای رتبه بندی شاخص ها در نظر گرفته شده است و بخش سوم : انجام آزمون کولموگروف – اسمیرنوف با استفاده از نرم افزار spss که به رتبه‌بندی داده‌ها با استفاده از نمره عاملی پرداخته شده است. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن است که شهر ارومیه برای مواجهه با تغییرات اقلیمی آینده ضعیف عمل کرده و نیازمند بازنگری در برنامه ها و شرایط محیطی است. نتیجه گیری :تغییرات اقلیمی در ۳۰ سال آینده در شهر ارومیه سالانه به طور متوسط ۰.۷ درجه سیلسیوس خواهد بود پس شرایط آب و هوایی در ۳۰ سال آینده نیازمند برنامه ریزی است . از طرفی با توجه به نتایج حاصل از جدول شاخص های انعطاف پذیری می توان گفت دو معیارانعطاف پذیری در بافت و کالبد شهری و سازگاری و چند منظوره بودن فضا دارای بالاترین امتیاز یعنی ۲.۰۴ و ۲.۰۲ بوده و شرایط مطلوبی دارند اما دو بعد برنامه ریزی و مدیریت بحران و ابعاد محیط زیستی در موضع ضعف قرار دارند و با امتیاز ۱.۲۳۲ و ۱.۶۸ نیازمند بازنگری و ارائه برنامه جامع می باشند https://www.gahr.ir/article_221324.html هدف از تحقیق حاضر، طراحی مدل نقش رسانه‎ها در توسعه گردشگری ورزشی شهر شیراز بود. تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت توصیفی از نوع همبستگی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل، اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان گردشگری، مدیران آژانس‌های گردشگری، پژوهشگران دکتری گردشگری بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 12 نفر اساتید و متخصصان اساتید و متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. روایی همگرا، واگرا و پایایی مرکب نیز از طریق نرم‌افزار PLS مورد بررسی و تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری درصد فراوانی، میانگین، انحراف معیار، تحلیل عاملی تأییدی و معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزارهای PLS نسخه 3 انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که رسانه‌ها نقش قابل توجهی در توسعه ابعاد مختلف گردشگری ورزشی در شهر شیراز ایفا می‌کنند. بر این اساس، بهره‌گیری هدفمند از رسانه‌ها می‌تواند تأثیر مثبتی بر تصویر ذهنی گردشگران ورزشی داشته باشد. رسانه‌ها، سطح آگاهی عمومی نسبت به رویدادها و جاذبه‌های ورزشی شهر را افزایش داده و ارتباط میان ارائه‌دهندگان خدمات گردشگری و مخاطبان هدف را تسهیل می‌نمایند. همچنین رسانه‌ها می‌توانند موجب افزایش مشارکت در رویدادهای ورزشی محلی و جذب گردشگران داخلی و خارجی شوند. https://www.gahr.ir/article_221325.html در برنامه‌ریزی و توسعه نواحی روستایی، شناخت و درک تفاوت‌های موجود میان سکونتگاه‌های روستایی از نظر میزان برخورداری آن‌ها از امکانات و خدمات گوناگون برای شناخت سطح توسعه و محرومیت مناطق روستایی ضروری است. در همین راستا، محققان روش‌ها و تکنیک‌های متعددی را جهت سطح‌بندی سکونتگاه‌ها معرفی نموده‌اند. یکی از روش‌های نوین تصمیم‌گیری چندمعیاره، روش SECA است که به منظور وزن‌دهی معیارها و رتبه‌بندی گزینه‌ها استفاده می‌شود. هدف این پژوهش رتبه‌بندی سطوح توسعه‌یافتگی سکونتگاه‌های روستایی استان تهران در راستای تخصیص متوازن و متناسب خدمات و امکانات است. در این پژوهش برای تعیین و رتبه‌بندی سطح توسعه‌یافتگی مناطق روستایی استان تهران با استفاده از روش SECA، 43 متغیر در قالب شاخص‌های آموزشی، بهداشتی - درمانی، فرهنگی - مذهبی، تأسیساتی و زیربنایی، اداری - سیاسی، ارتباطی و اطلاع‌رسانی و بازرگانی و خدمات مورد استفاده قرار گرفت. نهایتاً، شهرستان‌های قدس، بهارستان و شهریار به‌ترتیب با امتیاز 0.966، 0.813 و 0.797 به لحاظ سطح توسعه‌یافتگی در مناطق روستایی در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین شهرستان‌های دماوند، شمیرانات و پردیس به‌ترتیب با امتیاز 0.534، 0.523 و 0.449 از نظر سطح توسعه‌یافتگی روستایی جزء شهرستان‌های محروم و کم‌برخوردار استان تهران محسوب می‌شوند. در این رتبه‌بندی به‌ترتیب، شاخص‌ فرهنگی – مذهبی با امتیاز 0.163، بهداشتی - درمانی با امتیاز 0.151، ارتباطی و اطلاع‌رسانی با امتیاز 0.149، آموزشی با امتیاز 0.141، اداری - سیاسی با امتیاز 0.139، بازرگانی و خدمات با امتیاز 0.137 و تأسیساتی و زیربنایی با امتیاز 0.117 مؤثر بوده‌اند. https://www.gahr.ir/article_221396.html یکی‌ از مشکلات‌ شـهرهای امـروزی، عـدم‌ مکان گزینی‌ مناسب‌ فعالیت‌های شهری می‌باشد کـه‌ حیات‌ شـهرها را بـا مشـکل‌ مواجـه‌ سـاخته‌ اسـت‌. ایستگاه‌های آتـش‌نشانی‌ که‌ به‌عنوان‌ یکی‌ از فعالیت‌های خدمات‌ شهری به‌حساب‌ می‌آیند از این‌ قاعده‌ مستثنا‌ نیسـتند. بـا توجـه‌ بـه‌ افـزایش‌ سـریع‌ جمعیت و رشد غیرمنطقـی‌ شـهرها، سیسـتم‌ ایمنـی‌ شهر نیز باید بهبود پیدا کند تا بتواند پوشش‌ کافی‌ را بر کل‌ شهر داشـته‌ باشد. مکان‌یــابی‌ بهینه‌ ایستگاه‌های آتش‌نشانی‌ در نحوۀ دسترسـی‌ سـریع‌ و به‌موقع‌ خودروهای آتش‌نشانی‌ به‌ محل‌ حادثه‌ بسـیار مهم‌ است‌. رسیدن‌ به‌موقع‌ آتش‌نشانان‌ به‌ محل‌ حادثه‌ باعث‌ می‌شود که‌ خسارت‌ کمتری به‌ بار آیـد، لـیکن‌ تحقق‌ ایـن‌ امـر نیازمنـد توزیـع‌ بهینـه‌ ایسـتگاه‌هـای آتش‌نشانی‌ است‌. روش‌ تحقیق‌ در پژوهش‌ حاضـر توصـیفی‌- تحلیلی‌ است‌ که‌ اطلاعـات‌ موردنیاز آن‌ از طریـق‌ مشــاهدۀ میــدانی‌، مصــاحبه‌، مطالعــه‌ پژوهش‌های صورت گرفته‌ در رابطـه‌ بـا شهر ارومیه و داده‌های مکانی برای مکان‌یابی بهینه ایستگاه آتش‌نشانی از طریق مدل AHP در محیط GIS نرم‌افزار استفاده‌شده است. یافته‌ها حاکی‌ از آن‌ است‌ که‌ ایستگاه‌های آتش‌نشانی‌ موجود فقـط‌ ٠٣/٥٢ درصـد از فضـاهای فعال‌ شهری را در زمان‌ استاندارد تحت‌ پوشش‌ مفید خود قرار می‌دهند و بـرای ارتقـای سـطح‌ دسترسـی‌ عادلانه‌ شـهروندان‌ و بهبـود الگـوی توزیـع‌ فضـایی‌ ایستگاه‌ها بر اساس‌ استانداردها و ضوابط‌، مکان‌یـابی‌ ایستگاه‌های جدید ضرورت‌ دارد. بـر اسـاس‌ یافتـه‌هـای پـژوهش‌، بـا جمع‌آوری داده‌های مؤثر در قالب‌ لایه‌های اطلاعاتی‌ نظیر شبکه‌ ارتباطی‌، تراکم‌ جمعیت‌ مناطق‌ و فضاهای مستعد بروز حـوادث‌ و سـوانح‌، کـاربری اراضـی‌ و غیره‌ با استفاده‌ از GIS و مدل‌ تحلیل‌ شبکه مکــان‌هــای مناســب‌ بــرای بــاز توزیــع‌ بهینه ایســتگاه‌هــای موجــود و احــداث‌ ایســتگاه‌هــای آتش‌نشانی‌ جدید مکان‌یابی‌ و پیشنهادشده‌ است. https://www.gahr.ir/article_221461.html این مطالعه کتابخانه‌ای به بررسی مفاهیم بازآفرینی و زیست‌پذیری شهری و ارتباط متقابل آن‌ها می‌پردازد. با افزایش چالش‌های شهری نظیر فرسودگی بافت‌های شهری، آلودگی محیط زیست، و نابرابری‌های اجتماعی، نیاز به دست‌یابی به راهکارهای پایدار و جامع در این حوزه ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه‌ای شامل مقالات علمی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی، و کتاب‌های تخصصی به تحلیل ابعاد مختلف بازآفرینی شهری و زیست‌پذیری، از جمله ویژگی‌ها، الگوها و تجارب موفق در این زمینه می‌پردازد. در بخش اول این مطالعه، به تعریف مفاهیم کلیدی و بررسی تاریخچه بازآفرینی و زیست‌پذیری شهری پرداخته می‌شود. بخش دوم به تحلیل الگوها و چارچوب‌های کارآمد در بازآفرینی شهری اختصاص دارد و تأکید می‌کند که چگونه این رویکرد می‌تواند بهبود کیفیت زندگی شهروندان و پایداری محیط زیست را به همراه داشته باشد. در نهایت، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ارتباط بین بازآفرینی و زیست‌پذیری یک رابطه دوطرفه و مکمل است و برای تحقق یک شهر پایدار و مناسب زندگی، نیاز به رویکردی جامع و یکپارچه وجود دارد. این پژوهش با ارائه پیشنهاداتی برای بهبود فرایندهای بازآفرینی و ارتقای زیست‌پذیری شهری، می‌تواند به مدیران شهری، پژوهشگران و علاقمندان این حوزه کمک کند تا به اهداف پایداری و رفاه شهروندان نزدیک‌تر شوند. https://www.gahr.ir/article_221462.html امروزه گردشگری یکی از موثرین صنایعی است که علاوه بر منفعت اقتصادی؛ در بسیاری از زمینه های دیگر نقش اساسی دارد. پژوهش حاضر با هدف ارائه راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار در استان لرستان تدوین شده است. 12روستای هدف گردشگری در استان به عنوان روستاهای مورد مطالعه انتخاب شدند. جهت ارائه راهبردهای اساسی در راستای توسعه گردشگری پایدار در استان از مدل ترکیبی SWOT-AHP استفاده شده است. از تکنیک SWOT جهت شناخت عوامل موثر بر توسعه گردشگری روستاها و از AHP به منظور اولویت بندی استراتژیهای تعیین شده است. نتایج حاصل نشان می دهد در شرایط کنونی توسعه‌ی و مدیریت گردشگری پایدار روستاها در استان لرستان بر راهبرد SO (با کسب امتیاز 0.275) تاکید می‌شود و راهبردها به سمتی میل می‌کند تا بتواند با استفاده از مزایا، پتانسیل‌ها و فرصت‌هایی که از محیط خارج از منطقه لرستان حاکم است و نیز نقاط قوتی که در داخل محدوده مورد مطالعه وجود دارد، با مدیریت مطلوب و کارآمد، این محدوده مکانی را به سمت توسعه پایدار سوق دهد تا بتوان از پتانسیل های این منطقه در جهت بهبود وضعیت محدوده و استفاده حداکثری از ظرفیت و پتانسیل های ان به نحوه شایسته ای استفاده کرد. نتایج حاصل از مدل تاپسیس نشان می دهد روستای گایکان در بین عوامل موثر بر توسعه گردشگری پایدار روستایی در روستاهای مورد مطالعه رتبه 1 را دارد، روستای بیشه رتبه 2، روستای ونایی رتبه 3، روستای رباط نمکی رتبه 4 و روستای دهکرد، امام زاده قاسم، کمندان و... در رتبه های بعدی قرار دارند. ضریب رگرسیون متغیرهای تحقیق نشان داد، بین ارائه تسهیلات خدمات گردشگری و توسعه گردشگری روستایی، جذب سرمایه گذار بخش خصوصی و تعاملات فرهنگی- اجتماعی توسعه گردشگری روستایی در استان لرستان رابطه معنی داری وجود دارد. https://www.gahr.ir/article_221581.html تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق آن توصیفی پیمایشی است که با استفاده از تکمیل پرسش‌نامه انجام شده است. در این پژوهش هشت ژئوسایت استان البرز (روستای گچسر، آبشار هفت چشمه، روستای ولیان، آبشار کرکبود، غار یخ مراد) با استفاده از ارائه30 پرسش‌نامه به گردشگران حاضر در مناطق مورد مطالعه و هم‌چنین ارائه 15 پرسش‌نامه کتبی به کارشناسان و متخصصان به این ژئوسایت‌ها و جمع‌آوری داده‌های آن مورد ارزیابی قرار داده شد. در این پژوهش ابتدا برخی از لندفرم های ژئومورفولوژیکی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، عکس های هوایی، تصاویر ماهواره‌ای، پیمایش‌های میدانی و مصاحبه، شناسایی و محدوده آن‌ها تعیین گردید. سپس با بهره گیری از مدل فیولت و کوبالیکوا پتانسیل‌های گردشگری لندفرم ها مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصله از ارزیابی مدل فیولت نشان داد که بر اساس ارزیابی نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان منطقه ژئوتوریستی روستای ولیان بالاترین ارزش اصلی با امتیاز(34/7) و منطقه غار یخ مراد با امتیاز (04/6)پایین ترین جایگاه را به خود اختصاص داده است. براساس نتایج مدل کوبالیکوا نیز منطقه ولیان با امتیاز(69/6)،‌ منطقه گچسر با امتیاز(26/6)، منطقه کرکبود(19/6) و منطقه هفت چشمه و غار یخ مراد به ترتیب با امتیازات (05/6) و(79/5) در جایگاه اول تا پنجم قرار گرفتند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که فضای زیادی برای بهبود ژئوتوریسم در این مکان‌ها وجود دارد و سرمایه‌گذاری برای بهبود زیرساخت این ژئوسایت‌‌ها و ارتقای برنامه‌ریزی و فعالیت‌های تبلیغاتی، این مناطق می‌توانند گردشگران و مسافران زیادی را جذب کنند که باعث ایجاد مشاغل و افزایش درامد مردمان محلی می‌شود. در نهایت پیشنهاد می‌گردد برای تجزیه و تحلیل و توان‌سنجی ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی استان البرز بر اساس هوش مصنوعی و مدل‌های بروز ژئوتوریستی هم مورد بررسی قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_221582.html ژئوتوریسم یکی از شاخه‌های گردشگری است که به‌طور عمده پتانسیل‌های زمین‌شناسی و چشم اندازهای ژئومورفولوژی را مورد توجه قرار می‌دهد، ژئوتوریسم پدیده‌ای معاصر و امروزی که از اواخر دهه 80 میلادی در سراسر دنیا شناخته شده است هدف از این پژوهش توان‌سنجی قابلیت‌های ژئوتوریستی شهرستان گرمی با استفاده از مدل کرچنر و GAM است. در این پژوهش، ابتدا ویژگی‌های ژئوتوریستی و ژئوتوریستی شهرستان کرج شناسایی و ارزیابی شد. در مرحله اول با استفاده از مدل کرچنر، قابلیت‌های ژئوتوریستی مناطق مختلف شهرستان مورد ارزیابی قرار گرفت. این مدل به کمک معیارهایی مانند تنوع زمین‌شناسی، دسترسی به نقاط دیدنی و کیفیت محیط‌زیست، توانایی جذب گردشگر را تعیین می‌کند. در مرحله بعد، برای تحلیل و پیش‌بینی اثرات متغیرهای مختلف بر قابلیت‌های ژئوتوریستی از روش تحلیل عمومی خطی (GAM) استفاده شد. این روش امکان بررسی روابط غیرخطی بین متغیرها را فراهم می‌آورد و می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر جذب گردشگر کمک کند. نتایج حاصله از بررسی شاخص‌های ژئوتوریستی مناطق نشان می‌دهد که پیست اسکی دیزین با کسب امتیاز 5/3در زیرشاخص گردشگری از نظر مدل GAM ،بیش‌ترین امتیاز را به خود اختصاص داده است. این منطقه نیز پتانسیل بالای جهت توسعه اقتصادی را دارا است. نتایج محاسبات مدل کرچنر نیز نشان می‌دهد که پیست اسکی دیزین با مجموع امتیاز 3 را کسب کرده است. هم‌چنین در این ژئوسایت ارزش علمی با (85/0) امتیاز بیشترین و ارزش حفاطتی با (62/0) امتیاز کم‌ترین مقدار هستند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که پیست اسکی دیزین در شهرستان کرج دارای پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران هستند، به‌ویژه مناطق اطراف مناطق کوهستانی با مناظر طبیعی زیبا که نشان‌دهنده پتانسیل بالای ژئوتوریستی در سطح شهرستان کرج در استان البرز است. https://www.gahr.ir/article_221997.html شهرها به عنوان مکانی که افراد، زمان زیادی را در آن می‌گذرانند، نقشی تاثیرگذار در زندگی هر شهروند ایفا می‌کنند. از این رو از لحاظ عملکردی و بصری با مولفه های بسیاری مرتبطند. حوزه گرافیک محیطی در سطوح شهری بخشی جدای ناشدنی از کالبد هر شهر است، که به عنوان راهنما و یا ارائه دهنده خدمات، خود را نمایان می‌سازد. پیاده‌راه ها از جمله فضاهای شهری هستند، که ارتباط مستقیم‌تری، به جهت حضور و مکث بیشتر شهروندان، با افراد جامعه دارند. یکی از این پیاده‌راه‌‌های شهری، در بافت تاریخی شهر رشت شکل گرفته‌است، که چهار خیابان مرکزی شهر رشت را توسط این محدود به هم متصل می‌کند. در این مقاله تلاش می‌شود تا تأثیر گرافیک شهری، در ایجاد حس تعلق مکان شهری، با بررسی المان‌های گرافیک شهری در محدوده پیاده راه شهرداری شهر رشت بررسی شود. در نهایت به این نتیجه دست یافته می‌شود که میزان به کار‌گیری المان‌های شهری در فضا و مطلوبیت گرافیک شهری، تأثیری مستقیم بر ایجاد حس تعلق به مکان شهری در شهروندان دارد و آنها را ترغیب به استفاده مجدد از مکان شهری می‌کند. سعی شده‌است تا به روش توصیفی_تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مشاهده میدانی، و همچنین تجزیه تحلیل داده‌های بدست آمده به صورت کیفی، به تحلیل ویژگی های بصری و حس مکان در محدوده پیاده‌راه مذکور در شهر رشت پرداخته شود. در نهایت دریافت می‌شود که تنها یکی از بخش‌های مورد مطالعه در محدوده مورد مطالعه، عملکرد بهتری در راستای ایجاد حس تعلق مکان شهری به واسطه گرافیک شهری، از خود نشان می‌دهد. واژگان کلیدی: حس تعلق مکان، پیاده‌راه، گرافیک شهری، طراحی شهری https://www.gahr.ir/article_222007.html هدف از تحقیق حاضر، شناسایی عوامل کلیدی موثر بر نقش ورزش در توسعه پایدار شهر شیراز بود. روش تحقیق حاضر، کاربردی از نوع تحقیقات کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری تحقیق شامل اساتید مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان برنامه‌ریزی شهری، مدیران اماکن ورزشی و دانشجویان دکتری مدیریت ورزشی و محیط زیست بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق مصاحبه نیمه ساختار یافته با 18 نفر از متخصصان تحقیق که تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت، روایی تحقیق توسط متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی تحقیق با استفاده از روش توافق درون موضوعی 83 درصد به دست آمد. نتایج نشان داد، نتایج نهایی تحقیق نشان داد؛ عوامل کلیدی موثر بر نقش ورزش در توسعه پایدار شهر شیراز دارای 67 تا نکات کلیدی، 16 تا مفاهیم و 6 تا مقوله اصلی است؛ این مضامین اصلی شامل: ارتقای زیرساخت‌ها و خدمات شهری، استانداردهای توسعه پایدار شهری، مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، مدیریت مقاصد شهری، مدیریت برند شهری و توسعه پایدار شهری. این مضامین بیانگر آن هستند که ورزش صرفاً یک فعالیت تفریحی یا جسمانی نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای ارتقای کیفیت زندگی، تقویت هویت شهری، بهبود زیرساخت‌ها، جذب سرمایه‌گذاری، ارتقای تعاملات اجتماعی و حفاظت از محیط زیست محسوب می‌شود؛ بنابراین، توجه به نقش ورزش در سیاست‌گذاری‌های توسعه شهری نه‌تنها می‌تواند به بهبود شاخص‌های پایداری در شیراز منجر شود، بلکه به تحقق توسعه‌ای متوازن، مشارکتی و پایدار کمک خواهد کرد؛ بر این اساس، ادغام اهداف و برنامه‌های ورزشی در ساختارهای مدیریتی و اجرایی شهری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در مسیر دستیابی به شهری پایدار، سالم و پویا به‌شمار می‌رود. https://www.gahr.ir/article_222049.html این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در انتخابات شورای اسلامی شهرستان ساری پرداخته است. مشارکت سیاسی یکی از ارکان حکمرانی دموکراتیک محسوب می‌شود و کاهش آن می‌تواند مشروعیت نهادهای شهری را با چالش مواجه کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که بی‌اعتمادی به عملکرد شوراها، ضعف اطلاع‌رسانی، و مشکلات اقتصادی از مهم‌ترین موانع مشارکت هستند. بررسی داده‌های مصاحبه حاکی از آن است که بسیاری از شهروندان شناخت کافی از نقش و وظایف شورای شهر ندارند و این ناآگاهی بر میزان رأی‌دهی تأثیر منفی گذاشته است. همچنین، عدم شفافیت در تصمیم‌گیری‌های شوراها و عدم پاسخگویی اعضای منتخب، موجب کاهش اعتماد عمومی شده و شهروندان را از مشارکت سیاسی دلسرد کرده است. در کنار این عوامل، مشکلات اقتصادی و اولویت‌بندی نیازهای معیشتی نیز نقش قابل توجهی در کاهش انگیزه رأی‌دهی ایفا می‌کند.تحلیل داده‌ها نشان داد که میزان سرمایه اجتماعی و جامعه‌پذیری سیاسی شهروندان ارتباط مستقیمی با میزان مشارکت دارد. شهروندانی که ارتباطات اجتماعی گسترده‌تری دارند و از سطح بالاتری از آگاهی سیاسی برخوردارند، تمایل بیشتری به شرکت در انتخابات و تأثیرگذاری بر تصمیمات شهری دارند. علاوه بر این، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌توانند به‌عنوان ابزارهایی مؤثر برای اطلاع‌رسانی انتخاباتی به کار گرفته شوند، اما در حال حاضر ضعف اطلاع‌رسانی دقیق و شفاف باعث شده است که بسیاری از شهروندان به منابع غیررسمی و بعضاً غیرقابل اعتماد روی بیاورند.در نتیجه، برای افزایش نرخ مشارکت در انتخابات شورای اسلامی شهر ساری، لازم است که اعتماد عمومی تقویت شود، شفافیت عملکرد شوراها ارتقا یابد، و فرآیندهای اطلاع‌رسانی به شیوه‌ای مؤثرتر طراحی شوند. همچنین، ایجاد سازوکارهای تعامل مستقیم میان شهروندان و اعضای شورا می‌تواند منجر به افزایش انگیزه مشارکت و بهبود کیفیت دموکراسی محلی شود. https://www.gahr.ir/article_222088.html هدف این پژوهش بررسی نقش های ایلات و عشایرروستاهای اردبیل در دوره قاجار می باشد با توجه به ماهیت موضوع روش پژوهش حاضر توصیفی و تحلیلی خواهد بود بود و داده های تحقیق با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی گردآوری خواهد شد. همواره ایلات و عشایر در تاریخ ایران تا پایان دوره قاجار به عنوان یکی از بازیگران مهم در تاریخ سیاسی ایران نقش برجسته ای ایفا نمودند. وجود ایلات و عشایر شاهسون و دیگر ایلات و طوایف در منطقه اردبیل به عنوان صاحبان تعدادی از روستاها ؛ کشاورزی را برعهده گرفته بودند و مالیات پرداخت می کردند که از لحاظ اقتصادی علاوه بر اردبیل برای کشور در دوره قاجار نیز مهم بود. و نقش نظامی که ایلات اردبیل در جنگ های دوره قاجار به عنوان ستون ارتش ایفا کردند.از نظر اجتماعی نیز چون تعداد عشایر در کشور بیشتر بود برای حکومت نیز اهمیت داشت تا از طریق عشایر بتوانند به اهداف سیاسی نظامی و اقتصادی خود برسند. دستاورد پژوهش نشان می دهد که ایلات و عشایر به عنوان صاحبان روستاها ؛ نقش های مهمی در عرصه های سیاسی ، نظامی ، اقتصادی ، اجتماعی ، کشاورزی ایفا کردند که بر تاریخ ایران در دوره قاجار اثر گذاز بود. https://www.gahr.ir/article_222323.html پژوهش حاضر،با اتخاذ رویکردی تحلیلی و با هدف واکاوی روند انتشار و تکوین ادبیات علمی مرتبط با برنامه‌ریزی کاربری اراضی در چارچوب توسعه پایدار شهری، مبادرت به انجام یک تحلیل علم‌سنجی جامع و نظام‌مند نموده است. علی‌رغم تلاش‌های وافر و پژوهش‌های بنیادین متعددی که توسط محققان در این حوزه صورت پذیرفته است، فقدان یک ارزیابی تلفیقی و فراگیر از دستاوردهای پژوهشی ایشان، به عنوان یک شکاف معرفتی قابل توجه خودنمایی می‌نماید. در راستای پر نمودن این خلاء پژوهشی، مطالعه حاضر به بررسی دقیق و موشکافانه 134 مقاله منتشرشده در سطح بین‌المللی می‌پردازد که تمامی آن‌ها به زبان انگلیسی بوده و در بازه زمانی 1992 لغایت 2025 در پایگاه داده استنادی اسکوپوس نمایه گردیده‌اند به منظور تحلیل الگوهای هم‌استنادی، شبکه‌های هم‌نویسندگی و ساختارهای هم‌وقوعی واژگان کلیدی، از قابلیت‌های نرم‌افزار تخصصی VOSviewer بهره‌گیری شده است تحلیل شبکه‌های هم‌وقوعی در پیکره پژوهش‌های پیشین مرتبط با برنامه‌ریزی کاربری اراضی و توسعه پایدار، گویای یک سیر صعودی در حجم انتشارات و مؤید افزایش توجه و تمرکز جامعه دانشگاهی بر این حوزه مطالعاتی است. یافته‌های حاصل از تحلیل هم‌نویسندگی آشکار می‌سازد که در سطح جهانی، کشورهای جمهوری خلق چین،جمهوری هند و ایالات‌متحده آمریکا، به عنوان پیشگامان تولید دانش علمی در این عرصه شناخته شده و بیشترین سهم از انتشارات را به خود اختصاص داده‌اند. علاوه بر این، نتایج حاصل از تحلیل خوشه‌بندی هم‌وقوعی واژگان کلیدی، شکل‌گیری پنج خوشه معنایی متمایز را نشان می‌دهد که مضامین محوری پژوهش‌های انجام‌شده را در بر می‌گیرد؛ این مضامین عبارتند از:شهرنشینی و پیامدهای آن، اصول و مبانی توسعه پایدار،تحلیل فضایی ساختار کاربری اراضی و راهبردهای مدیریت زمین. https://www.gahr.ir/article_222326.html چکیده در سال‌های اخیر، توجه به طراحی انسان‌محور در شهرسازی جهانی جایگاهی ویژه یافته و یکی از نمودهای بارز آن، توسعه پیاده‌راه‌های شهری است که بستری مناسب برای ارتقاء کیفیت زندگی شهری فراهم می‌آورد. این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی معیارهای معماری مؤثر در ارتقاء کیفیت فضاهای پیاده‌محور، به بررسی ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست‌محیطی در طراحی پیاده‌راه‌ها پرداخته است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی بوده و گردآوری داده‌ها با استفاده از روش مطالعه اسناد کتابخانه‌ای، مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها و منابع معتبر در حوزه معماری شهری و طراحی فضاهای پیاده‌محور انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که هشت معیار کلیدی شامل: اجتماع‌پذیری، راحتی و آسایش، جذابیت بصری، فعالیت‌ها و تعاملات اجتماعی، سرزندگی و پویایی، انعطاف‌پذیری، پایداری محیطی و مشارکت اجتماعی، نقش بنیادینی در ارتقاء کیفیت و کارآمدی پیاده‌راه‌های شهری دارند. این معیارها به‌طور هم‌افزا موجب خلق فضاهایی می‌شوند که نه ‌تنها نیازهای عملکردی کاربران را پاسخ می‌دهند، بلکه بستری برای تعامل، هویت‌سازی، مشارکت و پایداری را در شهر فراهم می‌کنند. در نهایت، چارچوب نظری حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهنمایی مؤثر برای معماران، طراحان شهری و مدیران محلی در راستای طراحی و مدیریت بهینه پیاده‌راه‌های شهری مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه فضاهای عمومی کارآمد، سرزنده و انسان‌محور در شهرهای معاصر کمک نماید. https://www.gahr.ir/article_222407.html چکیده خشکسالی از جمله مهمترین بلایای طبیعی است که علی رغم تلفات انسانی کم از خسارات های اقتصادی فراوانی برخوردار می باشد. دشت قروه به عنوان یکی از بزرگترین دشت های کشاورزی استان کردستان بوده و به عنوان قطب کشاورزی استان به شمار می رود. رشد جمعیت در دهه های اخیر، توسعه اجتماعی و اقتصادی و نیز رونق بیش از بیش کشاورزی در منطقه به عنوان محور توسعه استان، و نیز توسعه صنایع متوسط و کوچک در دشت قروه موجب افزایش برداشت از منابع آبی زیرزمینی در این منطقه شده است. لذا هدف از این تحقیق بررسی واکنش آب های زیرزمینی نسبت به خشکسالی ها در در دوره های مختلف با توجه به ویژگی های دوره خشک از لحاظ شدت و طول دوره است. بدین منظور داده های مورد نیاز شامل دو گروه :1- داده های بارش، تبخیر، رواناب اندازه گیری شده در ایستگاه های واقع در حوضه قروه و مناطق مجاور 2- داده ی چاه های قابل مشاهده واقع در دشت قروه مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا دوره های رخداد خشکسالی در ایستگاه های موجود در حوضه با استفاده از روش SPI محاسبه شد. نتایج نشان داد که دشت قروه در دوره آماری 1380-1390 تحت تاثیر خشکسالی های متفاوتی از نظر شدت و مدت قرار داشته است و همین امر باعث شده است که سطح آب های زیرزمینی نیز در دوره های مختلف نیز رفتار متفاوتی را نشان دهد بنابراین با توجه به افزایش شمار چاه های کم عمق و میزان دبی و تخلیه سالانه در چاه های عمیق و کم عمق که افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی در افت سطح ایستایی در این دوره تاثیر قابل ملاحظه ای داشته است هر چند که نمی توان تاثیر کمبود منابع آب سطحی در دوره های خشکسالی را در افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی نادیده گرفت. https://www.gahr.ir/article_222443.html هدف اصلی این پژوهش تحلیلی بر وضعیت عدم تعادل‌های ناحیه‌ای و ناحیه‌بندی پیشنهادی در استان آذربایجان‌غربی می‌باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و از منظر هدف کاربری می‌باشد. روش گردآوری داده‌ها در این پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای انجام پذیرفته است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش شهرستان‌های استان آذربایجان‌‌غربی در سال 1400 می‌باشد. در جهت بررسی بخش زیربنایی شهرستان‌های استان آذربایجان‌غربی از 22 شاخص استفاده‌شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش به‌صورت کمی و از طریق نرم‌افزارهای SPSS، EXCEL و GIS انجام پذیرفته است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده به چند طریق صورت گرفته است به‌طوری‌که برای بررسی توسعه‌یافتگی از دو روش آماری ضریب تغییرات و میانگین توسعه‌‌ای، برای رتبه‌بندی شهرستان‌ها از مدل ویکور و برای خوشه‌بندی شاخص‌ها از روش خوشه‌بندی K-Means Cluster، برای درون‌یابی توسعه‌ای شهرستان‌های استان آذربایجان‌غربی به لحاظ شاخص‌های زیربنایی از مدل درون‌یابی Kriging، برای بررسی وضعیت همبستگی فضایی میان متغیر مستقل توسعه‌یافتگی و متغیرهای وابسته جمعیت، مساحت و اعتبار مصوب تخصیصی تملک دارایی از مدل همبستگی رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی استفاده‌شده است. یافته‌‌های پژوهش نشانگر این است که از دلایل نابرابری توسعه‌ای در استان آذربایجان غربی، با توجه به شاخص‌های موردنظر، می‌توان به این عامل اشاره کرد که ارومیه به‌عنوان مرکز استان و قطب رشد، تمرکز خدمات و امکانات و زیرساخت‌ها را در اختیار دارد و با توجه به تمرکز جمعیت، که بالای 32 درصد از جمعیت استان را به خود اختصاص داده است و توسعه پیش از پیش روابط سرمایه‌داری به همراه جذب سرمایه‌های بخش خصوصی و دولتی و جلب‌توجه سرمایه‌گذاران انتظار چنین سطحی از برخورداری نه‌تنها در بخش زیربنایی بلکه در تمامی ابعاد توسعه می‌رود و به همین دلیل با اختلاف بالا نسبت به سایر شهرستان‌های استان در ردیف اول برخورداری قرارگرفته است. https://www.gahr.ir/article_222515.html این مقاله به بررسی مشارکت کودکان میزبان در صنعت گردشگری و ادراکات آن‌ها از این تجربه می‌پردازد. با توجه به آمارهای جهانی، میلیون‌ها کودک در فعالیت‌های اقتصادی مشغول به کار هستند و بخش قابل توجهی از آن‌ها در صنعت گردشگری فعالیت می‌کنند. این موضوع نه تنها به چالش‌های اقتصادی و اجتماعی مرتبط با کار کودکان اشاره دارد، بلکه به مسائلی مانند حقوق کودک و تأثیرات فرهنگی نیز مربوط می‌شود. در این مطالعه، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های گروهی و گفتگوهای غیررسمی با کودکان در تبریز، ایران، جمع‌آوری شده است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل نقش‌های مثبت و منفی کودکان میزبان در گردشگری است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کودکان میزبان با درک عمیق مفاهیم فرهنگی مانند کارما و نیکوکاری، احساس مسئولیت اجتماعی و تمایل به کمک به دیگران را تجربه می‌کنند. این ارزش‌ها به آن‌ها کمک می‌کند تا در تعاملات اجتماعی خود با گردشگران بهتر عمل کنند و حس خودکفایی و هویت فرهنگی را تقویت نمایند. با این حال، این کودکان همچنین با چالش‌هایی نظیر احساس شرم، فشار مالی و خطرات ناشی از کار مواجه هستند. این چالش‌ها می‌تواند بر سلامت روانی و کیفیت زندگی آن‌ها تأثیر منفی بگذارد و به احساس عدم امنیت و اضطراب منجر شود. به همین دلیل، این مقاله بر ضرورت درک عمیق‌تر از تجربیات کودکان و طراحی سیاست‌های حمایتی مؤثر تأکید می‌کند تا به بهبود شرایط زندگی و رشد اجتماعی آن‌ها کمک شود. در نهایت، نتایج این تحقیق می‌تواند به سیاست‌گذاران، سازمان‌های غیردولتی و سایر ذینفعان کمک کند تا برنامه‌ها و استراتژی‌های مؤثری برای حمایت از حقوق کودکان در صنعت گردشگری طراحی کنند و به ایجاد فضایی امن و حمایتگر برای این کودکان بپردازند. https://www.gahr.ir/article_222690.html زمینه و هدف : بافت‌های کهن شهری اگرچه از یک سو به‌عنوان معضل، شناسایی شده‌اند؛ اما از سوی دیگر مهم‌ترین پتانسیل‌های یک شهر محسوب می‌گردند. این موضوع باعث شده تا در سال‌های اخیر توجه به سمت ساماندهی و توجه به کیفیت محیطی این بافت‌ها افزایش یابد. رویکردهای متنوعی برای ارتقای کیفیت بافت‌های تاریخی وجود دارند اما یکی از مهمترین آنها شهرسازی تاکتیکال است که با اقدامات کوتاه‌مدت به بهبود وضعیت بافت‌های تاریخی می‌پردازد.هدف از این پژوهش معرفی رویکرد موثر در بافت تاریخی شهر ارومیه است تا با استفاده از آن اقدامات کوتاه مدتی انجام شود که به تحول بافت کمک نماید . روش پژوهش : این پژوهش از نوع کاربردی-توسعه‌ای بوده و به صورت مسئله‌محور و با روش تحقیق اسنادی و کتابخانه‌ای اجرا شده است. رویکرد پژوهش، کیفی است و به منظور پاسخگویی به پرسش‌های تحقیق، از روش تحلیل محتوای کیفی به صورت اکتشافی بهره گرفته شده است.جامعه‌ آماری تحقیق شامل مجموعه گسترده‌ای از اسناد علمی مرتبط با مفاهیم شهرسازی تاکتیکی، بافت‌های تاریخی، و تکنیک‌های مرتبط با این نوع شهرسازی است. برای گردآوری اطلاعات، از منابع کتابخانه‌ای استفاده شده که شامل کتاب‌ها، مقالات پژوهشی، پایان‌نامه‌های داخلی و خارجی، طرح‌های توسعه‌ای و منابع اینترنتی می‌شود. یافته ها: با توجه به یافته های پژوهش می توان اذعان کرد که بافت تاریخی شهر ارومیه با معضلات متعددی روبه روست که می توان به ورودی های بازار ، خیابان عطایی ، پایانه های حمل و نقل شهری و... اشاره نمود . نتیجه گیری : شهرسازی تاکتیکال با ارائه راهکار های کوتاه مدت و موثر می تواند به ساماندهی و بهبود کیفیت بافت های تاریخی شهر ارومیه کمک نماید و با استفاده از این رویکرد می توان سرزندگی و نشاط را به محلات قدیمی شهر ارومیه باز گرداند. پس می توان گفت شهرسازی تاکتیکال بهترین رویکرد برای بافت تاریخی شهر ارومیه است . https://www.gahr.ir/article_222924.html از اهداف جانمایی پروژه‌های محرک شهری دست‌یابی به بازآفرینی شهری است. بنابراین داشتن استراتژی و الگوهای جانمایی برای ایجاد تغییر در مکان‌هایی رو به زوال مانند بافت‌های تاریخی ضرورت دارد. هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی ابعاد مؤثر بر الگوی جانمایی پروژه‌های محرک توسعه با رویکرد بازآفرینی شهری در بافت تاریخی خوی می-باشد. نوع تحقیق، کاربردی و روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی، ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه و مشاهده و روش تجزیه و تحلیل روش MARCOS-ANP در نرم‌افزار Excel می‌باشد. در این تحقیق الگوهای مناسب جانمایی پروژه‌های محرک توسعه شامل گروه محرک شهری، استاکر، طب سوزنی شهری، استرنبرگ، شهرسازی پاپ‌آپ و شهرسازی تاکتیکی درمقایسه با عوامل مختلف اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و ساختاری-فضایی، ارزیابی گردید. یافته‌های تحقیق بیان می‌کند که انتخاب الگوی مناسب جانمایی پروژه‌های محرک توسعه در بافت تاریخی نه-تنها نیازمند تحلیل‌های اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی است؛ بلکه به درک عمیقی از ظرفیت‌های کالبدی-فضایی و طراحی محیطی نیاز دارد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که به ترتیب الگوی استاکر با 665/0، گروه محرک شهری با 649/0، استرنبرگ با 648/0، طب سوزنی شهری با 629/0، شهرسازی تاکتیکی با 528/0 و شهرسازی پاپ‌آپ با 473/0 مناسب‌ترین الگوها برای جانمایی پروژه‌های محرک توسعه در بافت تاریخی نمونه موردی می‌باشند. بنابراین استفاده از دو الگوی استاکر و گروه محرک شهری مناسب‌ترین الگوهای جانمایی پروژه‌های محرک شهری در بافت تاریخی خوی می‌باشد. بدین‌معنی‌که در بافت تاریخی خوی به تبعیت از الگوی استاکر ارجحیت فعالیت بر کاربری، تأکید بر رویدادهای جمعی و مشارکت می‌باشد. در الگوی گروه محرک شهری، تأکید بر عملکردهای موقت است. در پایان نیز سه مکان با فعالیت مذهبی، تجاری و آموزشی برای بافت تاریخی خوی جانمایی شد. همچنین در تعریف پروژه‌های محرک توسعه بایستی الگویی که تلفیقی از مؤلفه‌های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی است، در نظر گرفته شود تا پروژه تعریف شده از میزان موفقیت بالایی برخوردار بوده و مورد استقبال مردم جامعه هدف قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_223233.html این مقاله به برسی تاثیر عوامل جغرافیایی بر فتوحات اسلامی در دوران پیامبر اسلام و خلفای راشدین می‌پردازد. جغرافیا، به ویژه موقعیت های استراتژیک، کوه ها، دریا ها و منابع طبیعی، مسیر های کشتیرانی، نقش مهمی در موفقیت یا شکست مسلمانان در نبرد ها و فتح سرزمین های جدید و حتی پیشرفت و افول برخی کشور ها حال اعم از تجارات و یا ارتباط با سایر سرزمین ها داشته است. تحقیق حاضر با روش تحلیلی توصیفی، جغرافیای عربستان در دوران غزوات و همچنین سرزمین های تحت حمله مسلمانان را تحلیل می‌کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که عوامل جغرافیایی نه تنها در پیروزی های مسلمانان موثر بوده اند، بلکه این عوامل به عنوان محرک های مهمی در توسعه و گسترش امپراتوری اسلامی عمل کرده‌اند، و توانسته برخی شهر ها را، از موقعیت برتری نسبت به سایر مناطق جلوه دهد. بررسی های این مقاله همچنین نشان دهنده تاثیر موقعیت های جغرافیایی در تصمیمات جنگی و استراتژیک و زندگی مسلمانان در آن دوران است. کلید واژه ها: جغرافیا، مسیر های کشتیرانی، غزوات، عوامل طبیعی، فتوحات اسلامی، تجارت، مسلمانان https://www.gahr.ir/article_223604.html دمای سطح زمین دارای اهمیت بالایی در تحقیقات مرتبط با تغییرات اقلیمی می باشد. در این تحقیق با استفاده از سنجنده های OLI و TIRS ماهواره لندست 8 شاخص های طیفی NDWI، NDMI، NDVI و LST برای تالاب استیل برآورد شده و رابطه آنها با شاخص LST محاسبه شد. حداکثر مقدار LST برای سالهای 2013، 2017، 2021 و 2024 به ترتیب معادل 1/20، 4/45، 5/34 و 2/37 درجه سلسیوس بوده و حداقل مقادیر LST برای همین بازه زمانی معادل 6/14، 9/28، 8/22 و 6/24 بوده است. برای برآورد وضعیت رطوبتی در ارتباط با تنش آبی، پهنه های آبی و پوشش گیاهی نیز از شاخص های NDMI، NDWI و NDVI استفاده شد. مقادیر این شاخص ها از طریق باندهای 3، 4، 5، 6 و 10 به دست آمد. بین شاخص های فوق با شاخص LST نیز رابطه همبستگی پیرسون برقرار گردید. نمودارهای پراکنش ترسیم شده با نرم افزار Origin 10 نشان داد که بیشترین همبتگی مثبت به میزان 70/0 بین شاخص های LST و NDMI برقرار بوده و بیشترین میزان همبستگی منفی نیز به میزان 83/0- متعلق به شاخص LST و NDMI می باشد. مقادیر حاصله نشان داد که شاخص NDMI با شاخص LST دارای همبستگی منفی بوده اند. مقادیر حاصل از تغییرات کاربری اراضی (LULC) نیز توسط مدل ماشین بردار پشتیبانی (SVM) به دست آمد. نتایج نشان داد که پوشش گیاهی از سال 2013 تا 2024 کاهش یافته و از 7/4 کیلومتر مربع به 7/3 کیلومتر مربع رسیده است. در مقابل زمین های بایر در این بازه زمانی از 6/1 کیلومتر مربع به 4/2 کیلومتر مربع کاهش یافته و بیشترین میزان کاهش در بخش شرقی تالاب مشاهده شد. https://www.gahr.ir/article_223605.html از دیدگاه زیست محیطی رایج ترین دلیل برای توسعه سیستم های حمل ونقل عمومی پایدار، کاهش استفاده از اتومبیل و ازدحام ترافیک می باشد، که در نتیجه منجر به بهبود کیفیت محیط می گردد. این پژوهش با هدف بررسی نقش استفاده از حمل و نقل عمومی بر کاهش معضلات شهری(ترافیک-آلودگی هوا)با تاکید بر شهر اهواز انجام شده است پژوهش حاضر بعنوان یک مطالعه کاربردی بر مبنای شیوه توصیفی- تحلیلی به انجام رسیده است. برای گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات از دو مرحله استفاده شده است. گردآوری با استفاده از مطالعات و اسناد کتابخانه ای معتبر و استفاده از پرسشنامه محقق ساخته تدوین شده است . به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از مدلAHP استفاده شده که در این راستا پرسشنامه های پژوهش بین 25 نفر از متخصصان حوزه شهری و ترافیک شهرداری توزیع شده است. با توجه به نتایج بدست آمده از AHP اهمیت شاخص ها(معیارها)، به ترتیب درصد اهمیت شان عبارت انداز:( ایمنی 0.499،)، (آلودگی زیست محیطی0.313)،(ارزانی0.120) و (راحتی0.068) و در نهایت ارجح ترین گزینه مناسب از بین دو مدل حمل ونقل موتوری، (مدل حمل ونقل عمومی0.778) نسبت به (مدل حمل ونقل شخصی0.222) شناخته شده است. https://www.gahr.ir/article_223606.html هدف از این پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر بر سرزندگی در فضای عمومی شهری با تمرکز بر میدان شهرداری رشت به‌عنوان یکی از فضاهای شاخص شهری است. سرزندگی به‌عنوان معیاری از پویایی، تعامل اجتماعی و حضور مؤثر شهروندان در فضاهای شهری شناخته می‌شود و نقش مهمی در کیفیت زندگی شهری ایفا می‌کند. این تحقیق با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد ترکیبی، به گردآوری داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه ساختاریافته از ۲۵۰ نفر از شهروندان اقدام کرده است. شاخص‌های مورد بررسی شامل اجتماع‌پذیری، حضورپذیری، تنوع فعالیتی، هویت مکان، دسترسی و آسایش محیطی بوده‌اند. برای هر شاخص، تحلیل کمی مبتنی بر مقیاس لیکرت و محاسبه آماری شاخص‌هایی مانند میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییرات انجام شد. نتایج نشان داد که شاخص‌هایی نظیر دسترسی (میانگین ۴.۴) و اجتماع‌پذیری (میانگین ۴.۲) بیشترین سهم را در ارتقاء سرزندگی فضا داشته‌اند، در حالی که شاخص‌های آسایش محیطی و تنوع فعالیتی در سطح پایین‌تری قرار گرفتند. یافته‌ها همچنین نشان داد که فقدان برخی زیرساخت‌های خدماتی و کمبود برنامه‌های فرهنگی در میدان، از جمله موانع مهم بر سر راه ارتقاء سرزندگی محسوب می‌شوند. پژوهش بر ضرورت بازآفرینی و سامان‌دهی میدان با تأکید بر تقویت مؤلفه‌های اجتماعی، بهبود کیفیت فیزیکی و افزایش مشارکت‌پذیری شهروندان تأکید دارد تا بدین‌وسیله، فضایی پویا، پایدار و انسان‌محور در بستر شهری فراهم شود. واژگان کلیدی: سرزندگی شهری، فضای عمومی، میدان شهرداری رشت، اجتماع‌پذیری، طراحی شهری https://www.gahr.ir/article_223607.html عدالت فضایی به معنای توزیع منصفانه و برابر منابع، خدمات و فرصت‌ها در فضاهای جغرافیایی است که هدف آن تضمین دسترسی عادلانه همه افراد به امکانات ضروری شهری است. این مفهوم در برنامه‌ریزی شهری و توزیع خدمات عمومی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا نابرابری‌های فضایی می‌توانند شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی را میان گروه‌های مختلف جامعه تشدید کنند. این پژوهش با هدف تحلیل توزیع فضایی مراکز آموزشی در شهر زنجان از منظر عدالت فضایی انجام شده است. توزیع عادلانه مراکز آموزشی، به‌عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه اجتماعی و اقتصادی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش نابرابری‌های اجتماعی ایفا می‌کند. این مطالعه با استفاده از مدل خودهمبستگی فضایی موران (Moran’s Index) به بررسی توزیع مراکز آموزشی بر اساس مقاطع تحصیلی، جنسیت و نوع مالکیت (دولتی و غیردولتی) در چهار منطقه شهری زنجان پرداخته است. هدف پژوهش، شناسایی الگوهای توزیع ناعادلانه مراکز آموزشی با توجه به این معیارها و تحلیل پراکنش آن‌ها در سطح شهر است. نتایج نشان داد ضریب موران برای مراکز آموزشی دخترانه (۰/۰۸۲)، پسرانه (۰/۰۰۷-) و مختلط (۰/۱۲۸-) به ترتیب بیانگر پراکنش خوشه‌ای مراکز دخترانه و پسرانه و توزیع تصادفی مراکز مختلط است. همچنین، ضریب موران برای مراکز دولتی (۰/۱۲۷) و غیردولتی (۰/۰۴۳-) نشان‌دهنده توزیع پراکنده مراکز دولتی در سطح شهر و تمرکز مراکز غیردولتی در مناطق خاص، به‌ویژه مناطق ۲ و ۳، است. شاخص موران برای کل مراکز آموزشی (۰/۰۰۳) نیز الگوی پراکنش خوشه‌ای را تأیید می‌کند. این یافته‌ها حاکی از توزیع خوشه‌ای مراکز آموزشی در نقاط خاصی از شهر زنجان است. https://www.gahr.ir/article_223608.html عدالت فضایی به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در برنامه‌ریزی شهری، بر توزیع عادلانه امکانات و خدمات در مناطق مختلف شهری تأکید دارد و نقش مهمی در کاهش نابرابری‌های اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند. توجه به عدالت فضایی در توزیع مراکز فرهنگی، به ویژه در شهرهای در حال توسعه، می‌تواند زمینه‌ساز تحقق توسعه پایدار و تقویت سرمایه اجتماعی و فرهنگی باشد.این مطالعه به بررسی و تحلیل فضایی پراکنش مراکز فرهنگی در شهر زنجان با تأکید بر عدالت فضایی می‌پردازد. داده‌های مکانی مرتبط با مراکز فرهنگی از منابعی مانند OpenStreetMap، Overpass Turbo و Google Earth استخراج شده و پس از پالایش و تفکیک به گروه‌های مختلف دسته‌بندی شدند. برای تحلیل ساختار فضایی و الگوهای توزیع مراکز، از شاخص خودهمبستگی فضایی موران (Moran’s I) در نرم‌افزار GIS استفاده گردید. نتایج نشان می‌دهد که توزیع برخی مراکز فرهنگی مانند مساجد و آموزشگاه‌های زبان دارای الگوی خوشه‌ای معنادار و متمرکز است، در حالی که مراکز دیگری مانند سینماها و گالری‌های هنر پراکنده و تصادفی توزیع شده‌اند. این نابرابری فضایی می‌تواند دسترسی برابر به امکانات فرهنگی را تحت تأثیر قرار دهد. مطالعه بر ضرورت اعمال عدالت توزیعی و رویه‌ای در برنامه‌ریزی شهری برای توزیع متوازن مراکز فرهنگی تأکید دارد تا ضمن ارتقاء کیفیت زندگی، شکاف‌های اجتماعی کاهش یافته و سرمایه فرهنگی تقویت شود. https://www.gahr.ir/article_223611.html یکی از ضروریات ارائه خدمات بهداشتی-درمانی، توجه به عدالت اجتماعی و فضایی است. دسترسی عادلانه به خدمات بهداشتی درمانی از حقوق اساسی بشر تلقی می‌شود. با این‌حال به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه که سیستم‌های مراقبت بهداشتی دارای محدودیت می‌باشند، اغلب این امر تحقق نمی‌یابد. هدف این مطالعه تجزیه ‌و تحلیل الگوی فضایی مراکز بهداشتی درمانی شهر خرم‌آباد، شناسایی مناطق با دسترسی نامناسب و تعیین بهینه‌ترین مکان‌ها برای احداث مراکز بهداشتی درمانی جدید است. تأکید این مطالعه بر اهمیت حذف نابرابری‌های جغرافیایی در دسترسی به مراکز بهداشتی درمانی برای تقویت عدالت فضایی و یک سیستم ارجاع کارآمد است. در این مطالعه ابتدا شاخص‌های تأثیرگذار بر مکان‌یابی مراکز بهداشتی- درمانی با استفاده از نظر کارشناسان و مطالعات صورت گرفته، تعیین شد. این شاخص‌ها با توجه به میزان اهمیت آن‌ها از دیدگاه متخصصان وزن‌دهی شدند. سپس برای دستیابی به بهترین مکان از مـدل ترکیبـی AHP-FUZZY استفاده شد. همچنین به‌ منظور شناخت الگوی توزیع مراکز بهداشتی-درمانی از روش نزدیک‌ترین فاصله همسایگی (NNA) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که الگوی پراکنش مراکز بهداشتی-درمانی در سطح شهر خرم‌آباد با مقدار شاخص نزدیک‌ترین همسایه (0.947) به‌صورت تصادفی است و توزیع مراکز بهداشتی-درمانی در شهر خرم‌آباد از الگوی منظم و عادلانه‌ای تبعیت نمی‌کند. علاوه بر این، تجزیه‌وتحلیل نقشه‌ها نشان داد که قسمت‌های شمالی، غرب و بخش شرقی شهر خرم‌آباد دسترسی مناسب به مراکز بهداشتی-درمانی ندارند. همچنین با استفاده از مـدل ترکیبـی AHP-FUZZY شهر خرم‌آباد به لحاظ تأسیس مراکز بهداشتی درمانی جدید به ‌صورت پهنه‌های با اولویت‌بندی مشخص شد. درنهایت سه مکان در شمال، غرب و شرق شهر خرم‌آباد برای احداث مراکز درمانی بهداشتی جدید و به‌ منظور بهبود توزیع فضایی مناسب این مراکز و رعایت عدالت اجتماعی، مشخص شد. https://www.gahr.ir/article_224014.html هدف اصلی این پژوهش مقایسه تطبیقی شاخص‌های زیست‌محیطی در ایران و کشورهای حوزه شبه‌قاره هند می‌باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و از منظر هدف کاربردی است که از روش کتابخانه‌ای برای گردآوری اطلاعات استفاده‌شده است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش شامل 9 کشور ایران، بنگلادش، بوتان، هند، مالدیو، میانمار، نپال، پاکستان و سریلانکا می‌باشد. در جهت بررسی وضعیت زیست‌محیطی از 38 شاخص استفاده‌شده است و داده‌های خام آماری این شاخص‌ها از سایت ملل متحد و برای سال 2021 گرداوری شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش به‌صورت کمی و آماری و از طریق نرم‌افزارهای SPSS، EXCEL و GIS انجام‌گرفته است؛ به‌طوری‌که برای وزن‌دهی به شاخص‌ها از مدل روش اولویت ترتیبی، برای رتبه‌بندی کشور‌ها از مدل کوکوسو و برای خوشه‌بندی از روش K-Means Cluster استفاده‌شده است که نتایج این خوشه‌بندی توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی به‌صورت نقشه نشان داده‌شده است. نتایج این پژوهش نشانگر این است که کشورهای پاکستان و نپال در وضعیت مطلوب‌تری در مدیریت منابع زیست‌محیطی قرار دارند و با انجام اقدامات مؤثر، توانسته‌اند فشارهای زیست‌محیطی را کنترل کنند، در حالی‌که کشورهای مالدیو و بنگلادش با وضعیت بحرانی نیازمند توجه ویژه و استراتژی‌های جامع برای بهبود وضعیت زیست‌محیطی خود هستند. ایران با وجود منابع طبیعی فراوان و تمرکز بر مسائلی مانند کمبود آب و آلودگی هوا، چالش‌های خاص خود را دارد، درحالی‌که شبه‌قاره هند با جمعیت بسیار زیاد و توسعه صنعتی سریع، با مشکلاتی همچون آلودگی هوا، زباله و تخریب جنگل‌ها مواجه است. این مقایسه نشان می‌دهد که هر منطقه نیازمند رویکردهای خاص و سیاست‌های مخصوص به خود است تا بتواند به بهبود وضعیت محیط‌زیست کمک کند. https://www.gahr.ir/article_224086.html هدف این پژوهش بررسی ظرفیت های ژئواکونومیک ایران از جهت تاسیس پایگاه های فرادریایی در بعضی از بنادر منطقه اقیانوس هند است. از این رو تلاش می شود با روش تحلیلی-توصیفی به این پرسش پاسخ داده شود که آیا امکان ایجاد پایگاههای فرا دریایی برای ایران با استفاده از ابزارهای ژئواکونومیک وجود دارد و این موضوع تا چه حدی می تواند بر منافع امنیتی و اقتصادی ایران تاثیرگذار باشد. برای پاسخ به این پرسش در ابتدا جایگاه ژئواکونومیک ایران با تکیه بر موقعیت کریدوری مورد بررسی قرار می گیرد و با توجه به امتیازات منحصر به فرد ایران در این حوزه چند بندر منطقه اقیانوس هند از جهت تاسیس پایگاه فرادریایی بررسی می شوند. نتیجه گیری حاکی از آن است که ایران با تاسیس پایگاه های فرادریایی از طریق پیوند بین بنادر کشورهای منطقه اقیانوس هند با بنادر خود ضمن کاهش هزینه های ترانزیت و رفع موانعی که در کریدورهای زمینی وجود دارد، می تواند به ایجاد موقعیت قوی در نظم ژئواکونومیکی در حال ظهور برای ارتقاء حفاظت و گسترش امنیت استراتژیک و توسعه منافع اقتصادی-تجاری در سطح ملی و منطقه ای مبادرت ورزد. https://www.gahr.ir/article_224130.html در تحقیق حاضر، ضمن بررسی قابلیت تکنیکهای متنوع یادگیری ماشین در طبقه‌بندی تصاویر سنجش‌ازدور شهر کربلاء (سال 2002 و 2021)، اطلاعات دقیقی از پوشش اراضی این شهر تهیه و تغییرات حادث در این بازه زمانی با تکنیک مقایسه پساطبقه‌بندی مشخص گردید. به منظور بهبود نتایج، از فرآیندهای ادغام تصاویر به روش گرام‌اشمیت و استخراج شاخص‌های طیفی و مکانی با ماتریس GLCM استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که تکنیکهای ماشین بردار پشتیبان (SVM) و بیشترین‌شباهت، توانایی بالایی برای تشخیص کاربری و پوشش اراضی داشته و SVM به دلیل ماهیت ناپارامتریک، طبقه‌بندی دقیق‌تری است. صحت کلی طبقه‌بندی با این روش برای تصاویر 2002 و 2021 به ترتیب 76/89 و 05/88 درصد و در روش «بیشترین شباهت» در بهترین حالت به ترتیب 94/85 و 36/85 درصد بود که تقریباً 3 تا 4 درصد کمتر از SVM و تقریباً 19% بیشتر از تکنیک «کمترین فاصله» است. ادغام تصاویر چندطیفی و پانکروماتیک باعث شد تا صحت کلی طبقه‌بندی تصویر 2002 و 2021 به ترتیب تقریباً 5/1 % و 3 % افزایش یابد و استفاده از ویژگی‌های مکانی در تفکیک منطقه شهری از غیرشهری مفید واقع شود. مقایسه نقشه‌های کاربری و پوشش اراضی شهر کربلا نشان می‌دهد که در بازه 2002 تا 2021 تقریباً 33 هکتار از پوشش‌های گیاهی و 25 هکتار از مزارع به منطقه شهری تبدیل شده و بطور کلی مساحت این شهر سه برابر شده است. رشد قابل‌توجه کلانشهر کربلاء و تنزل فضای سبز شهری از مسائل مهمی است که باید بطور جدی مورد توجه مدیران و برنامه‌ریزان مربوطه قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_224141.html اهمیت استراتژیک قطب شمال به دلیل پیامدهای تغییرات آب و هوایی، باز شدن مسیرهای کشتیرانی جدید، کاهش هزینه های حمل و نقل، فراوانی و استخراج منابع بکر طبیعی و رشد صنعت گردشگری افزایش یافته است. از این رو مسائل مرتبط با قطب شمال منجر به ایجاد فرصت ها و تهدیدات گسترده و دگرگون کننده خواهد شد که به شکل پیچیده ای با منافع رقابتی و پویایی قدرت در میان بازیگران اصلی مانند ایالات متحده امریکا، چین و روسیه مشخص خواهد شد. این پژوهش درصدد است ضمن بررسی مسیرهای ترانزیت قطب شمال، اهداف روسیه را در توسعه کریدور قطبی چین مورد توجه قرار دهد و با روش تحلیلی- توصیفی به این پرسش که کریدور قطبی چه تاثیراتی بر استراتژی قطب شمال روسیه دارد، پاسخ دهد. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که علیرغم اینکه تاثیر کریدور قطبی به جهت استفاده از پتانسیل های اقتصادی-تجاری منطقه قطب شمال برای روسیه مهم تلقی می شود، اما در بلندمدت با ایجاد مناقشات و رقابت ها میان کشورهای منطقه می تواند موانعی را از جهت اجرای استراتژی قطب شمال این کشور به وجود آورد. https://www.gahr.ir/article_224151.html با توجه به افزایش جمعیت روستایی و ضرورت ارتقاء سطح درآمد ساکنان، توسعه کسب و کارهای روستایی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. در تحقیقات قبلی به 7 عامل مرتبه دوم و 21 عامل مرتبه اول بعنوان اجزاء دست یافته شد که شامل 1- مکان یابی و همجواری سازگار تولید و نمایش 2- اصول معماری کسب و کار 3- گردشگری فرآوری و فروش ابریشم، چوب و ... 4- همجواری مسکن با فضای پرورش جاندار 5- جانمایی بومگردی و فرآوری در مسیر 6- تکمیل زنجیره نوغان، بومگردی و اشتغال 7- تجهیزات، تاسیسات و مصالح بود. در این مرحله سوال اینست که مدل روابط ساختاری کدام است؟ روش علی همبستگی با اجرای پیمایشی، جامعه آماری تولید کنندگان روستایی و گردشگری، حجم و ابزار نمونه 180 پرسشنامه بسته ابزار تجزیه و تحلیل مسیر نرم افزار spss 20 و amos24 . مراحل اجرا 1- تهیه مدل اولیه با استفاده از نتایج تحلیل عاملی 2- وارد کردن مدل در محیط نرم افزار 3- سعی و خطا تا رسیدن به مدل اولیه قابل ارزیابی 4- اصلاح شاخص های و رسیدن به یک مدل مطلوب 5- تحلیل مدل نهایی و اجزاء آن. پس از وارد کردن مدل در آموس، با حذف برخی متغیرها و تغییر روابط، یک مدل اولیه قابل اندازه گیری دست یافته شد. اصلاح تا حدی پیش رفت که مدل قابل ارزیابی و با اصلاح شاخص های برازش به یک مدل مطلوب تبدیل شود. در این مسیر 2 عامل اصلی و 8 زیر عامل حذف یا جابجا گردید. در نهایت، پس از برازش و اصلاح مدل برگرفته از تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم، مدل ساختاری نهایی پژوهش شامل 5 عامل توسعه و پشتیبانی روستا، ترکیب فضای پرورش جاندار و گردشگری بومی همسو، فرآوری فروش اولویت دار، معماری خارجی در زمان متوسط مقیاس و معماری داخلی تجهیزات بومی ریز مقیاس تعیین شد. https://www.gahr.ir/article_224647.html گیاهان دارویی از منابع ارزشمند اکوسیستم‌های مرتعی هستند که در صورت بهره‌برداری صحیح و مبتنی بر اصول اکولوژیک، می‌توانند به عنوان یکی از جنبه‌های استفاده چندمنظوره از مراتع، در راستای کاهش فشار بر مراتع و اقتصادی کردن مرتع‌داری در ایران، موردتوجه قرار بگیرند. در این راستا این تحقیق با هدف بررسی وضعیت عرضه و تقاضای گیاهان دارویی در عطاریهای شهرستان ارومیه انجام شد جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از دو روش مطالعات کتابخانه‌ای و روش میدانی شامل مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه انجام شد. پرسشنامه ها در بهار و تابستان سال 1402 با مشارکت 35 عطار تکمیل شد. از دیدگاه عطاران عوامل؛ تجربه مصرف خانواده و آشنایان، خواص و میزان اثربخشی، آشنایی و تجربه قبلی فرد در مصرف گیاه و نداشتن عوارض مصرف میزان تأثیرگذاری بیشتری در بازار عرضه و تقاضای گیاهان دارویی دارند. تعداد 59 گونه دارویی در بازار گیاهان دارویی شهرستان شناسایی شد که پونه، خارشتر، خاکشیر، بوقناق، پنیرک، ترنجبین، رازیانه، ختمی و سقز کوهی به عنوان مهم‌ترین گونه‌های مورد عرضه و تقاضا در بازار گیاهان دارویی شهرستان ارومیه شناسایی شدند. بالاترین میزان شاخص فراوانی نسبی نقل‌قول مربوط به گونه پونه با ارزش 8/0 و پایین‌ترین میزان مرتبط با گونه هندوانه کوهی با ارزش 314/0 می‌باشد. نتایج این تحقیق می‌تواند اطلاعات لازم در خصوص بهره‌برداری از گیاهان دارویی را در اختیار برنامه ریزان و مدیران اجرایی اکوسیستم‌های مرتعی جهت استفاده چندمنظوره از مراتع قرار دهد. https://www.gahr.ir/article_224666.html شهر زیستی به‌عنوان الگویی نوین در راستای ارتقای کیفیت زندگی شهری، بر هم‌پوشانی عدالت فضایی، پایداری محیطی، مشارکت اجتماعی و طراحی انسان‌محور تأکید دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت تحقق شاخص‌های شهر زیستی در شهر اهواز، از رویکردی ترکیبی بهره گرفته و با تحلیل داده‌های میدانی، اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، به تحلیل چهار فرضیه اصلی پرداخته است. یافته‌ها نشان داد که بین شاخص‌های شهر زیستی (مانند دسترسی به فضای سبز، کیفیت محیط، عدالت فضایی و مشارکت اجتماعی) با میزان رضایت از زندگی شهری رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. با این حال، توزیع ناعادلانه زیرساخت‌ها در سطح شهر، از تحقق این شاخص‌ها به‌صورت همگون جلوگیری کرده است. همچنین بحران‌های زیست‌محیطی نظیر گردوغبار، خشکی تالاب‌ها و کمبود سرانه فضای سبز، تأثیر منفی آشکاری بر قابلیت زیست‌پذیری شهری دارند. ضعف نهادهای برنامه‌ریزی، نبود هماهنگی بین سازمان‌های اجرایی و نگاه بخشی‌نگر نیز مانعی ساختاری در مسیر اجرای الگوی شهر زیستی در اهواز محسوب می‌شود. با وجود این چالش‌ها، نتایج پژوهش حاکی از آن است که امکان انطباق گزینشی و بومی‌شده الگوهای جهانی شهر زیستی با شرایط اقلیمی و فرهنگی اهواز وجود دارد، مشروط بر آنکه برنامه‌ریزی یکپارچه، بازتوزیع عادلانه منابع و مشارکت فعالانه شهروندان در دستور کار قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_224667.html اقتصاد دریامحور به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های اقتصاد سبز، در دهه‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای در سیاست‌گذاری کشورهای برخوردار از مرزهای آبی یافته است. این رویکرد با تمرکز بر بهره‌برداری پایدار از منابع دریا، نظیر ؛ شیلات، بنادر، گردشگری ساحلی، حمل‌ونقل دریایی، انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی و زیست‌فناوری دریایی، می‌تواند موتور محرک توسعه اقتصادی مناطق ساحلی باشد. در این میان، ایران با برخورداری از بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی در شمال و جنوب، ظرفیت‌های چشمگیری برای توسعه اقتصاد مبتنی بر دریا دارد. استان بوشهر به‌ویژه بندر بوشهر، با سابقه طولانی در تجارت دریایی، موقعیت راهبردی در حاشیه خلیج فارس و دارا بودن زیرساخت‌های بندری، از مهم‌ترین نقاط بالقوه برای پیاده‌سازی سیاست‌های اقتصاد دریامحور در کشور به‌شمار می‌رود. هدف این مقاله، بررسی ظرفیت‌ها، چالش‌ها و الزامات توسعه اقتصاد دریامحور در شهر بندری بوشهر است. روش پژوهش به‌صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای، اسناد بالادستی، مطالعات میدانی محدود و تحلیل محتوای گزارش‌های رسمی سازمان‌های دریایی و اقتصادی بوده است. نتایج نشان می‌دهد که شهر بوشهر با وجود برخورداری از ظرفیت‌های فراوان، از مشکلاتی چون ناهماهنگی نهادی، ضعف زیرساختی، نبود برنامه‌ریزی منسجم و کمبود سرمایه‌گذاری رنج می‌برد. با این حال، در صورت اصلاح رویکردهای مدیریتی، افزایش اختیارات محلی و تقویت پیوند بین نهادهای ملی و استانی، این شهر می‌تواند به یکی از قطب‌های اقتصاد دریامحور در منطقه خلیج فارس بدل شود. https://www.gahr.ir/article_224705.html تاب‌آوری شهری مفهومی کلیدی در مواجهه با مخاطرات طبیعی است و مستلزم سنجش و تقویت ظرفیت شهر در ابعاد مختلف ساختاری و نهادی می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطح تاب‌آوری در منطقه ۵ شهر تهران، با تأکید بر چهار بُعد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و نهادی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه و در قالب مقیاس لیکرت گردآوری شده‌اند. جامعه آماری شامل ۳۸۴ نفر از ساکنان منطقه بوده و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان داد که میانگین تاب‌آوری اجتماعی (3.58) و نهادی (3.31) در وضعیت نسبتاً مطلوب قرار دارند، در حالی‌که مؤلفه‌های اقتصادی (3.12) و کالبدی (2.87) در سطحی پایین‌تر از حد انتظار ارزیابی شدند. آزمون t تک‌نمونه‌ای نیز تفاوت معناداری بین ابعاد مختلف تاب‌آوری تأیید کرد. نتایج حاکی از آن است که توسعه متوازن ظرفیت‌های کالبدی و اقتصادی در کنار تقویت زیرساخت‌های اجتماعی و نهادی می‌تواند به ارتقاء واقعی تاب‌آوری شهری منجر شود. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاداتی جهت بهبود زیرساخت‌های فیزیکی، توانمندسازی اقتصادی، و ارتقاء حکمرانی شهری ارائه گردید. https://www.gahr.ir/article_224786.html شهر خلاق به عنوان یک روش راهبردی در عرصه تفکر، برنامه ریزی و اجرای طرح های شهری مطرح شده است. با توجه به تغییرات بسیار عمیقی که در محیط شهر در حال وقوع است خلاقیت مسئولان، صاحبان مشاغل، ساکنان شهر یک عامل بسیار حیاتی در حل بسیاری از مسایل شهر به شمار می آید. این پژوهش با هدف رتبه‌بندی مناطق شهر اهواز به لحاظ برخورداری از شاخص‌های شهر خلاق انجام شده است، روش پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی بوده است. با توجه به پژوهش های صورت گرفته در مورد شهر خلاق وضعیت مناطق هشت گانه شهراهواز به لحاظ برخورداری از شاخص های شهرخلاق یکسان نیستند و شکاف بسیاری بین مناطق وجود دارد. تحلیل یافته ها نشان می دهد که شاخص سرزندگی فضای شهری با وزن384/0 و شاخص مشارکت با وزن070/0 به ترتیب بیشترین و کمترین ارزش و اولویت را در میان شاخص های پژوهش دارا هستند.در بین مناطق هشت گانه شهر اهواز منطقه دو و سه رتبه های اول و دوم را به خود اختصاص داده اند و منطقه شش با امتیاز394/0 از نظر میزان برخورداری از شاخص های شهر خلاق در وضعیت نامطلوبی قرار گرفته است و به عنوان محروم ترین منطقه در میان مناطق شناخته شده است. https://www.gahr.ir/article_224869.html بازآفرینی شهری به‌عنوان راهبردی چندبعدی، پاسخی جامع به چالش‌های فرسودگی کالبدی، نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی و ناهماهنگی نهادی در شهرهای در حال رشد به‌شمار می‌آید. هدف این پژوهش، تحلیل وضعیت موجود بازآفرینی شهری در شهر ارومیه و ارائه الگویی بومی‌سازی‌شده برای بازآفرینی پایدار بافت‌های ناکارآمد شهری است. این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و به روش پیمایشی انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته از ۳۵۴ نفر از ساکنان بافت‌های ناکارآمد شهری ارومیه که به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند، گردآوری شد. روایی ابزار توسط خبرگان تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ (۰٫۸۵) سنجیده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تی تک‌نمونه‌ای و رگرسیون انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که شاخص‌های مدیریتی، اجتماعی و اقتصادی در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارند، اما وضعیت شاخص‌های کالبدی و زیست‌محیطی همچنان نامناسب است. همچنین، نقش کلیدی شاخص‌های مشارکتی، نهادی و تسهیلاتی در موفقیت بازآفرینی شهری مورد تأیید قرار گرفت. درنهایت، با اتکاء بر چارچوبی هفت‌بعدی، الگویی زمینه‌محور و تلفیقی ارائه شده که مؤلفه‌های اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، کالبدی، زیست‌محیطی و مدیریتی را در یک ساختار منسجم ادغام می‌کند و می‌تواند به‌عنوان مبنایی نظری و راهنمایی عملی برای پروژه‌های آینده بازآفرینی در ارومیه و سایر شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_224870.html در دنیای امروز، سلامت شهری یکی از مؤلفه‌های کلیدی در سنجش توسعه پایدار و کارآمدی نظام مدیریت شهری به‌شمار می‌رود. مفهوم «شهر سالم» بر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی، شهری است که در آن همه‌ی شهروندان بتوانند در محیطی امن، سالم، پویا، و مشارکتی زندگی کنند و به خدمات مورد نیاز خود به آسانی دسترسی داشته باشند. در این راستا، تحلیل و ارزیابی شاخص‌های شهر سالم می‌تواند ابزاری مؤثر برای سنجش میزان پویایی، عدالت، کارآمدی و زیست‌پذیری یک شهر باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص‌های شهر سالم در شهر اهواز، به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای جنوبی ایران، به بررسی ابعاد مختلف سلامت شهری در ابعاد کالبدی، زیست‌محیطی، خدماتی، اجتماعی و اقتصادی پرداخته است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و اطلاعات از منابع رسمی همچون مرکز آمار ایران، شهرداری اهواز، سازمان محیط زیست و وزارت بهداشت استخراج شده‌اند. همچنین برای تحلیل و رتبه‌بندی مناطق شهری اهواز، از مدل تصمیم‌گیری چندشاخصه TOPSIS بهره گرفته شده است. نتایج نشان دادند که بین مناطق مختلف شهری اهواز، نابرابری آشکاری از نظر دسترسی به خدمات سلامت، کیفیت محیط زیست، فضاهای عمومی و زیرساخت‌های ایمن وجود دارد. مناطقی که دارای دسترسی بهتر به خدمات بهداشتی، فضاهای باز، سیستم دفع پسماند و حمل‌ونقل عمومی کارآمد هستند، از شاخص‌های بالاتری برخوردارند. https://www.gahr.ir/article_224934.html پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل کیفیت زندگی در مناطق مختلف شهر مشهد، با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و آمار رسمی انجام شده است. در این راستا، شش بُعد اصلی شامل شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، زیست‌محیطی، خدمات عمومی و حمل‌ونقل شناسایی و برای هر بعد، مجموعه‌ای از شاخص‌های کلیدی تعریف گردید. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها، از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS استفاده شد که امکان مقایسه و رتبه‌بندی مناطق مختلف شهری را فراهم می‌سازد. نتایج نشان می‌دهد که میان مناطق سیزده‌گانه مشهد، اختلاف‌های آشکاری در سطح برخورداری از خدمات و زیرساخت‌ها وجود دارد. مناطق جدیدتر مانند منطقه ۱۲ و ۱۰ از سطح بالاتری از کیفیت زندگی برخوردارند، در حالی که مناطقی با بافت فرسوده، تراکم بالا و کمبود خدمات عمومی نظیر مناطق ۳ و ۵ در رتبه‌های پایین قرار دارند. همچنین شاخص‌هایی نظیر سرانه فضای سبز، دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، کیفیت خدمات درمانی و میزان بافت فرسوده، بیشترین تأثیر را بر کیفیت زندگی شهروندان داشته‌اند. بر پایه یافته‌ها، می‌توان گفت که برنامه‌ریزی فضایی مبتنی بر عدالت، تمرکز بر بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد، توزیع متعادل خدمات و ارتقای کیفیت محیط‌زیست شهری از الزامات ارتقای کیفیت زندگی در مشهد است. پژوهش حاضر می‌تواند مبنایی علمی برای تصمیم‌گیری‌های سیاست‌گذاران شهری و شهرداری در جهت توسعه پایدار و بهبود زیست‌پذیری شهری باشد. https://www.gahr.ir/article_224935.html زمینه و هدف: متریک های سیمای سرزمین معمولا گسترده ترین و متنوع ترین اندازه گیری از معیار مکانی است. این مطالعه به منظور بررسی روند تغییرات سیمای سرزمین در منطقه مهران استان ایلام انجام شد. روش بررسی: به منظور تهیه نقشه های پوشش زمین و تحلیل تغییرات، به ترتیب از تصاویر ماهواره ای (1367)TM ، (1380)ETM+ و 1400 OLI و همچنین متریک های مساحت طبقه، شاخص تعداد لکه، میانگین اندازه لکه، تراکم لکه و تراکم حاشیه لکه و شاخص میانگین شکل استفاده شد. یافته‌ها: نتایج بررسی تغییر سیمای سرزمین در منطقه مهران نشان میدهد که در طی دوره زمانی اول (1367- 1380) وسعت زمینهای جنگلی حوزه به میزان (11446 هکتار) کاهش یافته، درحالیکه زمینهای کشاورزی با روند افزایشی(1575 هکتار) روبرو بوده است. کاهش وسعت پوشش جنگلی حوزه و روند افزایشی کاربری کشاورزی بیانگر جایگزینی و تبدیل پوشش طبیعی منطقه(عمدتا" مرتع متوسط) با زمین های کشاورزی است، از سوی دیگر، وسعت مراتع متوسط به میزان(16974 هکتار) روند کاهشی داشته(در هر دو دوره) و اراضی مرتعی فقیر روند افزایش داشته که نشان دهنده روند تخریب در عرصه مورد مطالعه می باشد(در هر دو دوره). کاهش وسعت پوشش جنگلی و مراتع متوسط حوزه و روند افزایشی کاربری مرتع فقیر، کشاورزی و اراضی بایر بیانگر تخریب کلی در منطقه و جایگزینی کاربری های ضعیف تر در منطقه است. مضافا" اینکه ، در هر دو دوره زمانی، میزان اراضی مسکونی و بایر روند صعودی داشته است که نشان دهنده افزایش جمعیت و همچنین افزایش فشار انسانی در عرصه مورد مطالعه است. بحث و نتیجه‌گیری: تایج بدست آمده بیانگر لزوم توجه به وضعیت کاربری و پوشش زمین در منطقه، به منظور بهره برداری مناسب و منطقی از منابع طبیعی و کاهش تخریب منابع است. https://www.gahr.ir/article_225202.html زمین و مسکن در نواحی روستایی ایران اعتبار و جایگاه ویژه ای از دیرباز داشته است. اینها، علاوه بر دارایی ارزشمند، محل تامین و تولید و فرآوری محصولات کشارزی و فرآورده های دامی محسوب می شده و همچنان ارزشمند است. از اینرو، جایگاه حقوقی زمین و مسکن در نواحی روستایی افزون بر مسایل اسکان و اقامت، جنبه اقتصادی و اجتماعی عمیق داشته و توجه به تثبیت مالکیت و صدور سند قانونی زمین و مسکن روستایی از اهمیت ویژه ای برخوردار گردیده است. در تحقیق حاضر به بررسی وضعیت مالکیت بر زمین و مسکن و موانع حقوقی و اثرات صدور سند مالکیت در روستاهای دهستان کلین از شهرستان ری پرداخته شده است. روش تحقیق از نوع تحلیلی - توصیفی است. بدین منظور از روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی استفاده شده است. منابع کتابخانه ای: شامل منابع مراکز علمی و آموزشی و اداری مانند بنیاد مسکن بوده است. در منابع اسنادی از اسناد طرح هادی روستایی و سندهای موجود در بنیاد مسکن استفاده شده و در بررسی های میدانی مصاحبه بر اساس اخذ اطلاعات از روستاییان و متخصصین و آگاهان بوده است. داده های میدانی به کمک مشاهده مستقیم و انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته با دهیار یا اعضای شورای اسلامی و افراد با اطلاع سکونتگاه های روستایی دهستان کلین، شهرستان ری(در مجموع 25 نفر) گردآوری شده است https://www.gahr.ir/article_225327.html هدف از تحقیق حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزشی در ایران بود. روش تحقیق حاضر، کاربردی از نوع تحقیقات کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری تحقیق شامل اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان گردشگری، اساتید و متخصصان برنامه‌ریزی شهری، مدیران آژانس‌های گردشگری، پژوهشگران دکتری مدیریت ورزشی و گردشگری بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق مصاحبه نیمه ساختار یافته با 15 نفر از متخصصان تحقیق که تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت، روایی تحقیق توسط متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی تحقیق با استفاده از روش توافق درون موضوعی 84 درصد به دست آمد. نتایج نشان داد، تحقیق حاضر دارای 67 تا نکات کلیدی، 14 تا مفاهیم و 6 تا مقوله اصلی است؛ این مضامین اصلی شامل: ویژگی‌های فردی گردشگران ورزشی، ارتقای زیرساخت‌ها و خدمات گردشگری، پویایی اقتصادی گردشگری ورزشی، مدیریت مقاصد گردشگری ورزشی، مدیریت برند گردشگری و توسعه پایدار گردشگری بودند؛ بر این اساس توسعه پایدار گردشگری ورزشی نیازمند تعامل هماهنگ بین عوامل انسانی، زیرساختی، مدیریتی و محیطی است. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران، مدیران ورزشی و فعالان گردشگری با بهره‌گیری از رویکردی یکپارچه، برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و متناسب با ظرفیت‌های بومی را در دستور کار خود قرار دهند تا زمینه برای شکوفایی گردشگری ورزشی پایدار در ایران فراهم شود. https://www.gahr.ir/article_225925.html امنیت و گردشگری دو مقولة جدایی‌ناپذیر و مرتبط هستند. به بیان دیگر با هم رابطه مستقیم دارند؛ یعنی هرچه امنیت ارتقا یابد گردشگری نیز توسعه پیدا می‌کند؛ بنابراین هدف این پژوهش، تحلیل وضعیت امنیت در فرآیند جذب و توسعه گردشگری و ارائه راهکارهای مؤثر برای رفع موانع بر اساس چرخه مدیریت بحران (قبل، حین و بعد از بحران) که از روش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی بهره‌گیری شد. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌های بسته، که دارای چهار شاخص اصلی (اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، محیط زیستی) جمع‌آوری شدند و جامعه آماری شامل ۱۵ خبرگان در این حوزه میباشد. تحلیل محتوا، روش دلفی و نرم‌افزار SPSS برای تحلیل داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت و نتایج نشان داد که تهدیدات و ناامنی‌ها عمدتاً ناشی از جنگ‌ها و نزاع‌های مرزی و داخلی (با میانگین ۴.۶)، و سیل (با میانگین ۴.۲) است، که در شاخص‌های سیاسی و محیط‌زیستی جای گرفته‌اند. مهم‌ترین شاخص‌های مثبت در ارتقای امنیت، شامل پایبندی به آیین‌ها و مراسم‌ها (میانگین ۴) و وحدت ملی بر پایه آگاهی از وقایع تاریخی منطقه (میانگین ۳.۸) بودند. این شاخص‌ها به طور معناداری در سطح اطمینان بالاتر از ۰.۰۵ قرار دارند. نتایج نشان می‌دهد که ضعف امکانات رفاهی، نقش عمده‌ای در ایجاد ناامنی‌های بیشتر دارد. در نهایت، بر اساس یافته‌ها، راهکارهای متناسب با پتانسیل‌ها و قابلیت‌های موجود جهت ارتقای امنیت و توسعه گردشگری ارائه شده است. https://www.gahr.ir/article_225992.html هدف پژوهش حاضر تجزیه و تحلیل ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئوموفولوژیکی موثر در جذب توریسم در مناطقی از استان ایلام می‌باشد. در این پژوهش از دو روش کوبالیکوا و فیولت و بریل جهت ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی استفاده شده است. در روش کوبالیکوا بر ‌ارزش‌های علمی و ذاتی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و سـایر ارزش‌ها تأکید دارد. مدل فیولت نیز بر اساس شاخص‌های طبیعی و انسانی مناطق را از نظر نرخ مدیریتی و نرخ گردشگری ارزیابی می‌کند. مناطق مورد بررسی در این پژوهش هلیان، منطقه گردشگری دهلران، روستای بانقلال می‌باشد. نتایج حاصله از ارزیابی مدل کوبالیکوا نشان داد که منطقه دهلران با کسب امتیاز 75/12 بیش‌ترین امتیاز را در بین مناطق مورد مطالعه به‌خود اختصاص داده است. براساس نتایج ارزیابی در مناطق مورد مطالعه منطقه ژئوتوریستی بانقلال با کسب امتیاز 75/11 در بین مناطق مورد بررسی دارای کمترین امتیاز است که این امر مستلزم توجه به این منطقه جهت توسعه است. هم‌چنین نتایج حاصل از مدل فیولت نیز نشان داد که در بین مناطق مورد مطالعه، منطقه دهلران با کسب مجموع امتیاز از همه زیر شاخص‌ها با مقدار عددی 75/11 بیش‌ترین امتیاز را به‌خود اختصاص داده است. هم‌چنین منطقه بانقلال با کسب کم‌ترین امتیاز با مدادر عددی 75/9 در بین مناطق مورد بررسی از توانمندی کم‌تری برخوردار است. براساس نتایج حاصله از نرخ مدیریتی این نتایج حاصل شد که منطقه هلیان و بانقلال از نظر حفاظتی در شرایط متوسطی قرار دارد و از نظر نرخ گردشگری منطقه دهلران با کسب بیشترین امتیاز از شرایط خوبی برخورداراست. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد منطقه گردشگری دهلران قابلیت‌های زیادی را در جذب توریسم به خود اختصاص داده‌اند. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آینده برای ارزیابی ظرفیت‌های زمین گردشگری مناطق مورد بررسی شهرستان ایلام از مدل‌های سرانو-گونزالز-تروبا برای بررسی دقیق‌تر استفاده گردد. https://www.gahr.ir/article_225993.html این نوع گردشگری، ضمن ارائه تجربه‌ای علمی و آموزشی به گردشگران، به حفظ ژئوسایت‌ها و چشم‌اندازهای طبیعی کمک می‌کند. هدف از پژوهش حاضر شناسایی ظرفیت‌های زمین گردشگری استان ایلام بر اساس مدل‌های کوبالیکوا و پارک ملی می‌باشد. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق آن توصیفی پیمایشی است که با استفاده از تکمیل پرسش‌نامه انجام شده است. در این پژوهش پنج ژئوسایت استان ایلام (دریاچه دوقلو سیاه گاو، آبشار اما، تنگ رازیانه، آبشارگچان، دریاچه سد) با استفاده از ارائه40 پرسش‌نامه به گردشگران حاضر در مناطق مورد مطالعه و هم‌چنین ارائه 20 پرسش‌نامه کتبی به کارشناسان و متخصصان به این ژئوسایت‌ها و جمع‌آوری داده‌های آن مورد ارزیابی قرار داده شد. در این پژوهش ابتدا برخی از لندفرم های ژئومورفولوژیکی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، عکس های هوایی، تصاویر ماهواره‌ای، پیمایش‌های میدانی و مصاحبه، شناسایی و محدوده آن‌ها تعیین گردید. سپس با بهره گیری از مدل فیولت و کوبالیکوا پتانسیل‌های گردشگری لندفرم‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصله از ارزیابی مدل فیولت نشان داد که بر اساس ارزیابی نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان منطقه ژئوتوریستی دریاچه دوقلو سیاه گاو بالاترین ارزش اصلی با امتیاز(22/7) و دریاچه سد با امتیاز (62/5) پایین ترین جایگاه را به خود اختصاص داده است. براساس نتایج مدل کوبالیکوا نیز منطقه دریاه دوقلو سیاه گاو با امتیاز (68/6)،‌ آبشار اما با امتیاز(27/6)، تنگ رازیانه (25/6) و آبشار گچان و دریاچه سد به ترتیب با امتیازات (02/6) و(78/5) در جایگاه اول تا پنجم قرار گرفتند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که فضای زیادی برای بهبود ژئوتوریسم در این مکان‌ها وجود دارد و سرمایه‌گذاری برای بهبود زیرساخت این ژئوسایت‌‌ها و ارتقای برنامه‌ریزی و فعالیت‌های تبلیغاتی، این مناطق می‌توانند گردشگران و مسافران زیادی را جذب کنند https://www.gahr.ir/article_226071.html شناسایی فرصت‌های کارآفرینی، تأثیر تعیین‎کننده‎ای بر موفقیت کسب‌وکار دارد. هدف کلی از پژوهش حاضر، تحلیل عوامل مؤثر بر تشخیص فرصت کارآفرینانه بین صاحبان کسب‌وکارهای کشاورزی در صندوق کارآفرینی امید استان فارس است. در این پژوهش با روش پیمایش به جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه پرداخته شد. روایی صوری و محتوایی آن توسط اساتید دانشگاه شیراز و پایایی آن نیز با انجام یک مطالعه راهنما در نمونه‌ای 30 نفره خارج از نمونه اصلی (صندوق کارآفرینی برکت) مورد بررسی قرار گرفت. جامعه مورد مطالعه شامل اعضای صندوق کارآفرینی امید فارس بود که دارای کسب‎وکار‌های فعال کشاورزی بودند. طبق روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، نمونه‌ای شامل 117 نفر عضو صندوق کارآفرینی امید از چهار شهرستان شیراز، خرامه، مرودشت و ارسنجان انتخاب شدند. یافته‎های تحلیل مسیر نشان داد که متغیرهای شرایط اقتصادی-اجتماعی، برخورداری از سیاست‎ها و قوانین پشتیبان، حمایت مالی، سابقه فعالیت کارآفرینی، خلاقیت، خودکارآمدی، ریسک‎پذیری، توانایی درک ارزش‎ها و نیاز‎ها، توانایی تأثیرگذاری بر دیگران و ایجاد واکنش مثبت، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، هوشیاری کارآفرینانه از جمله عوامل تأثیرگذار بر تشخیص فرصت‎های کارآفرینی کشاورزی بودند. تشکیل کارگاه‎های توسعه فردی، اصلاح فضای کسب‌وکار، شکل‌گیری و توسعه فعالیت بنگاه‌ها و تشکیل اصناف برای کسب‎وکارهای کشاورزی، تقویت ارتباطات و تعاملات قوی با سازمان‌هایی مانند اداره کل فنی و حرفه‌ای، مدارس کار و دانش، سازمان جهاد کشاورزی، سازمان نظام مهندسی و مراکز علمی و کاربردی و دسته‌بندی کردن کسب‎وکارهای کوچک و متوسط به‎ صورت خوشه ‎های صنعتی برای تقویت تشخیص فرصت‎های کارآفرینی و توسعه کسب‌وکارها از مهم‌ترین پیشنهادهای پژوهش است. https://www.gahr.ir/article_226072.html هدف کلی از پژوهش حاضر، واکاوی کسب و کارهای صاحبان کسب‌وکارهای کشاورزی عضو صندوق کارآفرینی امید استان فارس است.در این پژوهش با روش پیمایش به جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه پرداخته شد. جامعه مورد مطالعه شامل اعضای صندوق کارآفرینی امید فارس بود. طبق روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، نمونه‌ای شامل 117 نفر انتخاب شدند. روایی صوری و محتوایی آن توسط اساتید دانشگاه شیراز و پایایی آن نیز با انجام یک مطالعه راهنما در نمونه‌ای 30 نفره خارج از نمونه اصلی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحلیل واریانس بین شهرستان‎ها بیانگر وجود تفاوت معنادار از نظر موقعیت مکانی، حمایت مالی، شرایط اقتصادی-اجتماعی، برخورداری از سیاست‌ها و قوانین پشتیبان، سرمایه انسانی، ریسک‌پذیری، توانایی سازگاری با شرایط، هوشیاری کارآفرینانه و تشخیص فرصت کارآفرینی بود؛ به طوری که در اکثر موارد، پاسخگویان در دو شهرستان شیراز و مرودشت، میانگین بالاتری داشتند. حمایت مالی و شرایط اقتصادی-اجتماعی در بین کارآفرینان حوزه‌های زراعت و باغبانی و از لحاظ هوشیاری کارآفرینانه و تشخیص فرصت کارآفرینی، دو حوزه شیلات و پرورش قارچ، بیشترین میانگین را داشتند. مجهز کردن کسب‎وکارهای کارآفرینان به برنامه‎های موقعت‎یاب، برگزاری نشست‎های تخصصی، تغییر نگرش مدیریتی به نظام اداری، اصلاح ساختار مبتنی بر راهبردهای جدید، تمرکززدایی و اصلاح سیستم‎ها و روش‎ها به منظور بهبود وضعیت نوآوری و کارآفرینی سازمانی، طرح‎های کارآفرینی جدید و راه‎گشا، سرعت‎بخشی و حمایت از کارآفرینان جدید با ارائه تسهیلات به‎موقع و بر حسب نیاز و امتیازبندی کارآفرینان و تسهیل فرآیند مجوزدهی پیشنهاد میگردد. تقویت ویژگی‎های شخصیتی افراد نیز تاکید میشود. به طوری که با برگزاری کارگاه‎های شخص محور می توان توسعه‎ی فردی را افزایش داد. همچنین خانواده‎ها، مدارس، دانشگاه‎ها، صندوق کارآفرینی امید و جهاد کشاورزی و بخش ترویج کشاورزی در دانشکده‎های کشاورزی هر کدام جداگانه باید فعالیت‎هایی را برای تقویت توسعه فردی و مدیریت بحران‎های روبروی فرد برنامه‎ریزی و اجرا کنند. https://www.gahr.ir/article_226073.html کارآفرینی فرآیندی پویا برای ایجاد و خلق ارزش‌افزوده در قالب کسب‌وکار، ایده‌پردازی و نوآوری است. زنان به‌عنوان بخش مهم جامعه روستایی، برای رسیدن به توانمندی اجتماعی، شرکت در تصمیم‌گیری‌ها و بهبود وضعیت معیشت خانوار خود، باید این امکان را داشته باشند که در فعالیت‌های اقتصادی شرکت کنند. کسب‌وکارهای کوچک با استفاده از تسهیلات خرد صندوق‌های اعتباری، فعالیت توانمندساز زنان روستایی است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چرخه عمر کسب‌وکارهای زنان روستایی شهرستان مرودشت در استان فارس انجام شد؛ شناسایی مراحل مختلف چرخه عمر، برای اجرای استراتژی‌های مؤثر توسعه کارآفرینی در هر مرحله لازم است. جامعه مورد مطالعه تعداد 375 واحد کسب‌وکار خانگی عضو صندوق‌های اعتبارات خرد شهرستان مرودشت بود. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی طبقه‌ای با روش انتساب متناسب بود که از بین گروه‌های شغلی به‌عنوان طبقات، تعداد 190 نفر از زنان روستایی به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان داد بر اساس مدل تحلیل مسیر مراحل چرخه عمر، متغیر حمایت خانوادگی در مرحله تولد، متغیر سیاست‌های تشویقی در مراحل رشد و بلوغ و متغیر استقلال‌طلبی در مرحله افول چرخه عمر کسب‌وکارهای زنان دارای بیشترین اثرگذاری مثبت و معنادار بر توسعه کارآفرینی بودند. نیازسنجی آموزشی و آموزش زنان در جنبه‌های فنی و روان‌شناختی، بالابردن سطح سواد عمومی و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی و اجتماعی برای توانمندسازی زنان و همچنین شناسایی ساختار فرهنگی و اجتماعی جامعه و چالش‌های بروز و ظهور زنان در جامعه روستایی و تبدیل این چالش‌ها به فرصت توانمندساز از جمله راهکارهای سیاستی پیشنهادی بر اساس یافته‌های پژوهش بود. https://www.gahr.ir/article_226123.html توسعه میان افزای شهری رویکردی است که با استفاده بهینه از ظرفیت های داخلی شهرها برای توسعه پایدار تاکید دارد. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و برای گردآوری اطلاعات، از دو شیوه کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده است. بررسی پتانسیل های توسعه میان افزای در آبادان نشان می دهد که علی رغم وجود مشکلات کالبدی و اقتصادی،ظرفیت های قابل توجه برای احیای درون زای شهر وجود دارد.از جمله انها می توان به فضاهای متروکه،شبکه معابر گسترده و زمینه های قانونی اشاره کرد. انتخاب هوشمندانه زمین های هدف ، طراحی پروژه های مشارکتی با ساکنان اصلاح ساختارهای قانونی و ارائه مشوق های موثر می تواند این ظرفیت ها را بالفعل سازد. همچنین با مشارکت بخش خصوصی و هدایت سرمایه گذاری ها به این حوزه،میتوان فرایند باز افرینی شهری را در آبادان تسریع نمود. نتایج نشان می دهد که زیرساخت های بلا استفاده، فضاهای متروکه، قابلیت های اجتماعی و سرمایه های انسانی شهر آبادان می توانند به عنوان پیشران های اصلی توسعه میان افزا مورد بهره برداری قرار گیرند. https://www.gahr.ir/article_226238.html یکی از اصول پدافند غیرعامل انتخاب مکان مناسب با ضریب ایمنی و امنیت مکانی بالا به منظور حفاظت از مراکز کلیدی می‌باشد. هدف از این پژوهش، مکان‌یابی مراکز کلیدی در غرب و شمالغرب کشور شامل استان-های مرزی آذربایجان‌غربی، آذربایجان‌شرقی، اردبیل، ایلام، کرستان و کرمانشاه می‌باشد. نوع تحقیق، کاربردی و روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه بوده و روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز از روش AHP (تحلیل سلسله مراتبی) در نرم‌افزار GIS می‌باشد که شاخص‌های معیارهای زمین‌شناسی، اقلیم و کالبدی-فضایی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد ۵۶/۱۱ درصد محدوده برای مکانیابی مراکز کلیدی در وضعیت کاملاً نامطلوب شامل؛ شهرهای ایلام، آذرشهر، بوکان، پاوه، سنندج، شاهین دژ، صحنه و نیر، ۵۹/۲۱ در صد در وضعیت نامطلوب شامل؛ شهرهای اردبیل، اسکو، بناب، بیجار، پیرانشهر، جوانرود، چالدران، خدابنده، سقز، قصزشیرین، کنگاور، گیلانغرب، ماکو، مراغه، مشکین شهر، میانه، هریسن، هشترود، شیروان و چرداول، ۸۳/۲۹ درصد در وضعیت نسبتاً مطلوب شامل؛ ابهر، ارومیه، اشنویه، اهر، ایوان، بانه، تبریز، ثلاث باباجانی، خرم‌دره، خلخال، خوی، دهلران، زنجان، سرپل ذهاب،سردشت، شبستر، طارم، قروه، کامیاران، کلیبر، گرمی، مریوان، مهران، نقده، نمین، ورزقان و هریس، ۸۵/۲۳ درصد در وضعیت مطلوب شامل؛ اسلام آباد غرب، ایجرود، آبدانان، بستان آباد، تکاب، جلفا، چاراویماق، دره شهر، دیوان دره، سراب، سقز، کوثر، ماه نشان، ملکان و میاندوآب، ۱۹/۱۳ درصد در وضعیت کاملاً مطلوب شامل؛ بیله سوار، سروآباد، مرند، مهاباد قرار دارد. در پایان نیز راهکارهای پیشنهادی ارائه گردیده است. https://www.gahr.ir/article_226434.html گفتمان رایج در سیاست‌های اخیر عمدتاً بر پویایی توسعه منطقه‌ای استوار است. بررسی روند تحولات توسعه منطقه‌ای نشان می‌دهد علاوه بر نابرابری‌های توسعه‌ای موجود در در سطح ملی، ساختار داخلی مناطق نیز مسیری را پیموده است که عموماً به توسعه ناپایدار انجامیده است. با وجود تلاش‌های منطقی و مؤثر، برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای و جایگاه آن در ساختار برنامه‌ریزی کشور همچنان به عنوان یک چالش، نیازمند کوشش‌های فراگیرتر مطرح است. بر این اساس پژوهش حاضر به شناسایی سناریوهای آینده نظام برنامه‌ریزی منطقه‌ای در استان آذربایجان شرقی پرداخته است. این پژوهش با روش کاربردی و رویکرد ترکیبی مبتنی بر سناریونویسی انجام شده و به شیوه توصیفی-تحلیلی به گردآوری داده‌ها پرداخته است. در این راستا، 24 وضعیت برای 8 عامل کلیدی در سه دسته مطلوب، بینابین و نامطلوب تعریف و تعاملات آن‌ها توسط خبرگان در یک پرسشنامه ماتریسی ارزیابی شده است. پاسخ‌های حاصل از این ارزیابی با استفاده از نرم‌افزار سناریوویزارد تحلیل و نتایج در قالب مقیاس کیفی ارائه شده‌اند. سناریوی «تأثیرپذیری گسترده سازمان برنامه از سیاست‌های کوتاه‌مدت» با فرض «سازمان‌های برنامه‌ریزی از سیاست‌های کوتاه‌مدت مستقل هستند و برنامه‌هایی با دیدگاه بلندمدت و پایدار تدوین می‌کنند که به توسعه مداوم و متوازن مناطق مختلف منجر می‌شود» محمتل ترین سناریو آینده با بیشترین درجه استحکام است و سپس سناریو «عدم استفاده و بهره‌برداری از ظرفیت‌های محلی در راستای توسعه محلی، منطقه‌ای و ملی» با فرض «بهره‌برداری کامل و متناسب از ظرفیت‌های محلی از طریق سیاست‌های حمایتی، که باعث تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی و افزایش اشتغال و رفاه می‌شود» دومین سناریو محتمل است. https://www.gahr.ir/article_226743.html هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی و مقایسه کارایی مدل های شبکه عصبی مصنوعی و جنگل تصادفی در پیش بینی پارامترهای کیفی و کمی آب زیرزمینی در شهرستان دهلران واقع در استان ایلام می باشد. روش بررسی: برای بررسی پارامترهای کیفی و کمی نمونه های آب زیرزمینی و اثرگذاری آنها بروی کیفیت آب زیرزمینی، 545 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق شبکه پایش شرکت آب منطقه استان ایلام در طی دوره 38 ساله (2024-1986) انتخاب و از پارامترهای اندازه گیری شده EC، SAR، pH، دمای آب و عمق سطح آب استفاده شد. بکه عصبی مصنوعی و جنگل تصادفی نشان دهنده دقت مناسب مدل شبکه عصبی مصنوعی در پیش بینی این پارامترها است به طوری که نقشه نهایی پارامترهای EC، SAR، pH، دمای آب و عمق سطح آب زیرزمینی را به ترتیب با ضریب تبیین 95/0، 93/0، 64/0، 80/0 و 87/0 پیش بینی کرده است و این در حالی است که مدل جنگل تصادفی پارامترهای EC، SAR، pH، دمای آب و عمق سطح آب زیرزمینی را به ترتیب با ضریب تبیین 40/0، 77/0، 41/0، 74/0و 84/0 پیش بینی نموده است. بحث و نتیجه گیری: . بر اساس نتایج بدست آمده می توان نتیجه گرفت که مدل شبکه عصبی مصنوعی از دقت بالاتری نسبت به مدل جنگل تصادفی در پیش بینی پارامترهای کیفی آب زیرزمینی داشته است. با انتخاب نوع و تعداد مناسب عوامل ورودی و نیز استفاده از نوع مناسب و سازگار شبکه عصبی مصنوعی و نیز کالیبره کردن مناسب آن می توان گفت که این تکنیک ابزاری بسیار کارا و مناسب برای برآورد پارامترهای EC، SAR، pH، دمای آب و عمق سطح آب زیرزمینی در دشت عباس-دهلران می باشد. https://www.gahr.ir/article_226901.html گسترش شتابان شهرها به مثابه مهم‌ترین پدیده‌های مکانی ـ فضایی در گستره جهان است که با ایجاد پیامدهای مخرب ‌محیط-زیستی و دگرگونی‌های نامناسب فضایی، به‌ویژه در پیرامون ‌شهرهای بزرگ، نگرانی‌های پرشماری را به دنبال داشته است. در این میان، توجه به اثرگذاری خزش شهری و تحولات چشم‌انداز روستایی باعث انجام پژوهش‌های پرشمار شده است. تاکنون مطالعه‌ای فراگیر که به بررسی علم‌سنجی این زمینه بپردازد، انجام‌نشده است. برای پر کردن این شکاف، مرور نوشته‌های مرتبط با موضوع و بهره‌گیری از روش‌شناسی علم‌سنجی این پژوهش در سه‌گام تنظیم، پایش و تحلیل مجموعه داده‌ها انجام شد. در گام اول، مقاله‌های منتشرشده در زمینه موضوع از پایگاه‌ اسکوپوس در سال‌های 1979 تا 2024 گرد‌آوری و سپس در گام دوم، اسناد پایش و 329 مقاله بر مبنای مرور ادبیات این زمینه انتخاب شد. سرانجام برای تجزیه ‌و تحلیل هم استنادی پژوهش‌های پیشین، هم نویسندگی و هم رخدادی واژگان کلیدی از نرم‌افزار VOSviewer بهره گرفته شد. تجزیه ‌و تحلیل هم رخدادی واژگان نشان می‌دهد که تمرکز اصلی پژوهش‌ها بر بررسی پیامدهای گسترش کالبدی شهرها و تحولات چشم‌انداز پیرامونی است. انباشتگی پژوهش‌های مرتبط با موضوع موردمطالعه واژگان کلیدی و مباحث پرشمار این زمینه را در مرکز و هسته نقشه نمایان ساخت. واژگان کلیدی هسته همانند خزش شهری، شهرنشینی، رشد شهری، نواحی پیرامونی، ساختار چشم انداز، برنامه‌ریزی چشم‌انداز، حفاظت از محیط و منابع طبیعی، تغییرات کاربری زمین و تغییرات چشم‌انداز است. البته ظهور زمینه های پژوهشی نوین همچون برنامه‌ریزی فضایی، ساختار چشم انداز، برنامه‌ریزی کاربری زمین، خدمات اکوسیستم است که فرصت‌های نوینی را برای پژوهش‌های آینده در این زمینه فراهم می‌کنند و به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری در تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های مؤثر برای مدیریت خزش شهری و کاهش پیامدهای منفی آن کمک می نماید. https://www.gahr.ir/article_226992.html چکیده این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بیوفیلیا بر ارتقای خلاقیت کودکان و بهبود ویژگی‌های شهرهای دوستدار کودک انجام شد. بیوفیلیا به‌عنوان تمایل ذاتی انسان به ارتباط با طبیعت، در این مطالعه به‌عنوان عاملی کلیدی برای تقویت خلاقیت کودکان و ایجاد محیط‌های شهری مناسب‌تر برای آن‌ها مورد توجه قرار گرفت. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان هفت تا دوازده ساله‌ی منطقه ۲ شهر تهران بود که از میان آن‌ها، نمونه‌ای به حجم ۳۸۶ نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای مشتمل بر ۲6 سؤال بود که روایی آن از طریق نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (بالاتر از 7/0 برای تمامی متغیرها) تأیید شد، که نشان‌دهنده قابلیت اعتماد بالای ابزار پژوهش است. برای تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیات، از روش‌های آماری شامل تحلیل همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار Lisrel بهره گرفته شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بیوفیلیا تأثیر مثبت و معناداری بر ارتقای خلاقیت کودکان دارد و هم‌زمان به بهبود ویژگی‌های شهرهای دوستدار کودک، از جمله دسترسی به فضاهای سبز، ایمنی، و امکانات مناسب برای فعالیت‌های خلاقانه کودکان، کمک می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که تقویت ارتباط کودکان با طبیعت از طریق برنامه‌ریزی‌های شهری مبتنی بر بیوفیلیا، نه‌تنها می‌تواند خلاقیت آن‌ها را بهبود بخشد، بلکه به ارتقای کیفیت زندگی کودکان در محیط‌های شهری و ایجاد شهرهایی با استانداردهای دوستدار کودک منجر می‌شود. این نتایج می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری در طراحی فضاهای مناسب‌تر برای کودکان کمک کند. https://www.gahr.ir/article_227010.html استارت‌آپ مفهومی است در دنیای کارآفرینی و مجموعه‌ای نوپا مبتنی بر فکر و ایده نوین است که تجربه قبلی نداشته و بر این اساس ریسک‌های خاص خود را دارد. با وجود گسترش سریع مطالعات، ادبیات دانشگاهی در مورد این موضوع به‌خصوص در حیطه مطالعات روستایی به‌شدت کمیاب بوده و بالاخص علل عدم توفیق استارت‌آپ‌های کشاورزی مشخص نیست. برای رفع این شکاف پژوهشی، تحقیق حاضر به دنبال بررسی آسیب‌های عدم توفیق استارت‌آپ‌ها در بازاریابی و توسعه چرخه کسب‌و‌کارهای کشاورزی در فضاهای پیراشهری تبریز است. از نظر نحوه گردآوری داده‌ها از نوع آمیخته، بر اساس روش‌شناسی، کیو و در دسته پژوهش‌های کاربردی است. شاخص‌ها در قالب پنج متغیر پنهان و 36 متغیر آشکار به عنوان گزاره‌های کیو، استناد نظری شده و برای امتیاز‌دهی در جدول رتبه‌بندی مختص کیو در اختیار اعضای پانل متشکل از 24 نفر افراد صاحب ایده قرار داده شد. روستاهای شعاع 5 کیلومتری شهر تبریز جامعه آماری تحقیق هستند. هفت عامل یا دیدگاه «چالش‌های فردی - اجتماعی»، «چالش‌های پیشرفت و توسعه»، «چالش‌های نوآوری جهانی»، «چالش‌های مزیت رقابتی»، «چالش‌های نوآوری در کسب‌وکار و بازاریابی دیجیتالی»، «چالش‌های نوآوری جهانی و موانع اجتماعی»، و «چالش‌های کلان و موانع بنیادی» استخراج شدند. بر اساس نتایج تحقیق، گزاره‌های «نبود تجربه قبلی و دارا بودن ریسک‌های خاص»، «عدم توجه به استارت‌آپ‌ها به‌عنوان جبران جاماندگی کشاورزی»، «شناخته‌شده نبودن نوآوری در کسب‌وکار به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع پایدار مزیت رقابتی » و « ضعف در جلب استعدادهای جهانی» مهم‌ترین گزاره‌های موافق و یا آسیب‌های مهم عدم توفیق استارت‌آپ‌ها در بازاریابی و توسعه چرخه کسب‌و‌کارهای کشاورزی شناسایی شدند. https://www.gahr.ir/article_227410.html هدف از این پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی در منطقه ارسباران، با رویکردی کاربردی و توصیفی-تحلیلی است. در فاز دوم تحقیق، با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم‌افزار PLS، به توسعه ابزار و تحلیل داده‌ها پرداخته شد. جامعه آماری شامل خانوارهای روستایی شهرستان‌های اهر، کلیبر، هوراند و خداآفرین در منطقه ارسباران بوده و نمونه‌ای به حجم 272 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی و بر اساس جدول کرجسی-مورگان انتخاب گردید. روایی ابزارها از طریق روایی محتوایی و صوری و پایایی آن‌ها با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد. نتایج تحلیل نشان داد که بهره‌وری در تولید کشاورزی، کیفیت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و دسترسی به تسهیلات مالی، مهم‌ترین مولفه‌های تأثیرگذار بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی در منطقه ارسباران هستند. افزایش بهره‌وری کشاورزی، با بهینه‌سازی استفاده از منابع و تکنولوژی‌های نوین، به کاهش هزینه‌ها و افزایش دسترسی به غذا منجر می‌شود. زیرساخت‌های حمل‌ونقل کارآمد نیز با تسهیل دسترسی به بازارها و کاهش ضایعات، درآمد کشاورزان را بهبود می‌بخشد. همچنین، دسترسی به تسهیلات مالی، امکان سرمایه‌گذاری در کشاورزی نوین و مقاومت در برابر شوک‌های اقتصادی را فراهم می‌آورد. این تحقیق همچنین بر نقش حیاتی سیاست‌ها و حمایت‌های دولتی در تقویت توان اقتصادی و اجتماعی خانوارها و بهبود کیفیت و تنوع محصولات کشاورزی تأکید دارد. یافته‌ها با پیشینه تحقیق همخوانی داشته و نشان می‌دهند که حمایت‌های هدفمند دولتی، در کنار توسعه زیرساخت‌ها و دسترسی به منابع، می‌تواند به طور چشمگیری امنیت غذایی و پایداری معیشت را در مناطق روستایی ارتقا بخشد. https://www.gahr.ir/article_227428.html طراحی شهری حساس به آب (WSUD)، یک حوزه‌ی عملی گسترده است که طیف وسیعی از اهداف توسعه‌ی پایدار ازجمله مدیریت هیدرولوژی و کیفیت آب تا بهبود رفاه شهری، کاهش اثرات جزایر گرمایی و بهبود آسایش حرارتی را شامل می‌شود. ازجمله اقداماتی که برای کاهش تولید روآناب های آلوده‌ی آب طوفان تاکنون درنظر گرفته‌شده است؛ می‌توان به روسازی‌های نفوذپذیر، باغ‌های بارانی، مخازن آب باران، سبدهای خندقی، دیوارها و بام‌های سبز، کاشت درختان و چمن‌کاری‌های وسیع و...، اشاره نمود. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین طراحی‌شهری حساس به آب و زیرساخت‌های سبز (GI) مؤثر بر بهبود آسایش حرارتی می‌باشد. بنابراین مطالعه‌ی پیش رو، از میان راهبردهای طراحی ‌شهری حساس به آب، تنها به شناخت و بررسی عملکرد زیرساخت‌های سبز می‌پردازد. روش تحقیق مقاله‌ی پیش رو؛ توصیفی-تبیینی با رویکرد کیفی است و روش تحلیل آن از نوع تحلیل محتوا می‌باشد. همچنین؛ به لحاظ هدف از نوع کاربردی بوده و در دستگاه پارادایم تفسیرگرایی قرار دارد. در این راستا استراتژی آن پسکاوی، پرسش آن از نوع چیستی می‌باشد و جمع‌آوری اطلاعات به شیوه‌ی نظری و کتابخانه‌ای صورت پذیرفت. نتایج حاکی از آن است که از سویی، وجود زیرساخت‌های سبز موجب می‌شود تا رواناب‌های ناشی از طوفان، در محیط کمتر جاری شوند و از تخریب‌های حاصل از آن جلوگیری به عمل آید. از سوی دیگر، به‌کارگیری آب طوفان موجب بهبود عملکرد و ماندگاری زیرساخت‌های سبز خواهد شد که کمک شایانی به کاهش جزایر گرمایی و بهبود آسایش حرارتی دارند. بنابراین، ارتباطی دوسویه بین طراحی شهری حساس به آب و زیرساخت‌های سبز وجود دارد، به‌گونه‌ای که هرکدام عملکرد دیگری را در راستای دستیابی به توسعه‌ی پایدار بهبود می‌بخشد. https://www.gahr.ir/article_227474.html چکیده اقلیم یکی از مهمترین عوامل ژئوفیزیکی است که در الگو دهی فضای جغرافیایی و شکل دهی شرایط زیست محیطی مشارکت دارد و نقش مهمی در استقرار یا عدم استقرار سکونتگاه های انسانی ایفا می کند. انسان در واقع، مناطقی را بعنوان سکونتگاه برمی گزیند که بالاترین میزان آسایش اقلیمی را داشته باشد و توریسم به عنوان یکی از مهمترین فعالیتهای انسان در این زمینه حرف اول را می زند. بنابراین، اقلیم معیار مهمی در استقرار مراکز گردشگری است، به طوری که مطالعه ویژگیهای اقلیمی هر مکان می تواند در تعیین مناطق مورد نیاز برای گونه های خاصی از فعالیتهای گردشگری کمکهای شایان توجهی به برنامه ریزان و مدیران امر گردشگری نماید. در واقع یک اقلیم مناسب می تواند پاسخهای مثبت در جهت مدیریت گردشگران را در پی داشته باشد وگردشگران نیز برنامه سفر خود را با توجه به شرایط اقلیمی و جوی مقصد مورد نظر برنامه ریزی کنند. در این تحقیق سعی شده است از اقلیم که بعنوان یکی از توانهای محیطی از مهمترین عوامل شکل گیری وتکوین شهرها، روستاها و اکوسیستم ها به شمار می آید، بعنوان پایه ای برای اجرای طرح های توسعه ای گردشگری به منظور بهبود وضعیت معیشت انسانی مورد استفاده قرار گیرد و همچنین بررسی اثرات متقابل گردشگری و اقلیم مورد واکاوی، قرار می گیرد. https://www.gahr.ir/article_227779.html بخش کشاورزی اصلی‌ترین و مهم‌ترین منبع تأمین مواد غذایی دنیا به شمار می‌رود؛ ازاین‌رو نقش بسزایی در تأمین امنیت غذایی، اجتماعی و حتی سیاسی کشورهای جهان دارد. بنابراین، مدیریت پایدار آب به‌ویژه در بخش کشاورزی از الزاماتی است که باید موردتوجه برنامه‌ریزان کشور قرار گیرد. دشت آذرشهر به دلیل نزدیکی به کلانشهر تبریز و وجود باغات و زراعت پر رونق در تأمین محصولات کشاورزی منطقه نقش به سزایی داشته است. به دلیل نفوذ آب شور تولید محصولات کشاورزی در روستاهای حاشیه دریاچه ارومیه در این دشت، تقریباً متوقف شده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر مدیریت پایدار آب کشاورزی در شهرستان آذرشهر بود. روش تحقیق مقاله حاضر ازنظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها و اطلاعات به روش توصیفی- همبستگی، پیمایشی بود. جامعه مورد مطالعه این تحقیق گندم‌کاران آبی شهرستان آذرشهر به تعداد 240 نفر بود. به‌منظور انتخاب افراد برای مطالعه از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب بهره گرفته شد که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، نمونه ای 149 نفری از کشاورزان برای تحقیق انتخاب شد. به‌منظور تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری به شیوه حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار SMART PLS استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که عوامل ترویجی، آموزشی، مشارکتی، حمایتی، زراعی، اقتصادی و اجتماعی بر مصرف بهینه آب برای توسعه پایدار کشاورزی شهرستان آذرشهر تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. https://www.gahr.ir/article_227877.html فقر روستایی پدیده‌ای چندبعدی و فراتر از محرومیت مالی است که فقدان فرصت‌ها، دسترسی ناکافی به خدمات اجتماعی، ضعف زیرساخت‌ها و محرومیت از منابع رفاهی را نیز شامل می‌شود. این مسئله یکی از چالش‌های اساسی در جوامع روستایی است؛ به‌ویژه در شرایطی که بیش از سه‌چهارم جمعیت فقیر در این نواحی سکونت دارند. کاهش فقر در مناطق روستایی نیازمند شناخت نظام‌مند از وضعیت کنونی و طراحی سناریوهای آینده‌محور برای سیاست‌گذاری مؤثر است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌ها و سناریوهای آینده فقر روستایی در استان آذربایجان شرقی، به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد آینده‌پژوهی سناریومحور انجام گرفته است. چارچوب مفهومی پژوهش، بر مبنای تفاوت‌های هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی در ابزارهای آینده‌نگاری شکل گرفته که نوع نگاه به آینده (به‌مثابه امری عینی یا خیالی، کشف‌شدنی یا ساختنی) را مشخص می‌سازد. در گام نخست، با استفاده از مرور منابع علمی و بررسی استنادی، 50 عامل مؤثر بر فقر روستایی شناسایی شد. سپس این عوامل از طریق دو پرسشنامه محقق‌ساخته در اختیار 34 نفر از خبرگان شامل اساتید دانشگاه، مسئولان سازمان‌های مرتبط و پژوهشگران حوزه توسعه روستایی قرار گرفت. تحلیل این عوامل با استفاده از نرم‌افزارهای MICMAC و Scenario Wizard و بر مبنای دو ماتریس اثرات متقابل و وضعیت‌های محتمل صورت گرفت. نتایج نشان داد نظام فقر روستایی از ناپایداری و وابستگی شدید میان متغیرها برخوردار است. در این میان، هشت پیشران کلیدی شناسایی شد که «نبود اشتغال پایدار» مؤثرترین آن‌ها بود. همچنین سناریوهای مطلوب آینده بر ایجاد سیستم‌های آبیاری پایدار، مسکن مناسب، و تحقق برابری جنسیتی و فرهنگی در دسترسی به فرصت‌ها تأکید دارند. https://www.gahr.ir/article_227935.html امروزه با رشد سریع شهرنشینی و افزایش سطح درآمد و رفاه جامعه و رشد سریع اقتصادی و اجتماعی در کشورها، علاوه بر افزایش کمیت و میزان پسماند، تغییر الگوی مصرف منجر به افزایش کیفیت پسماند تولید شده گردیده و مدیریت صحیح پسماند، برای حفظ پایداری محیط زیست و حفظ سلامت عمومی بسیار مهم است. زباله های تولیدی در شهر قیر و حوزه اطراف در سال 1403 برابر 23 تن در روز و متوسط 884 گرم برای هر نفر برآورد شده است که دفن زباله شهر قیر، عمدتا به صورت پخش، سوزاندن و غیربهداشتی در سطح سایت صورت می گیرد که باعث شده سایت در وضعیت بحرانی قرار بگیرد. روش تحقیق در این پژوهش به صورت میدانی و تحلیلی و از نظر هدف کاربردی و اجرایی می باشد که با استفاده از مدل SWOT بر آینده پژوهی و ارائه سناریو نگاری مبتنی و هدف اصلی این پژوهش در ارتباط با مدیریت پسماند شهری، به حداکثر رساندن منافع زیست محیطی حاصل از انجام این مدیریت می باشد، که با استفاده از مطالعات، کاربرد مدل، داده ها و پیشران ها، چهار استراتژی برای مدیریت پسماند شهر قیر اولویت بندی و شناسایی شده و بر اساس آن سناریو نوشته شده که شامل(استراتژی مدیریت و پایش زیست محیطی، استراتژی فعالیت و برنامه اجرایی دفن پسماند، استراتژی بازیافت پسماند و تولید کود کمپوست ، استراتژی برنامه کاهش حجم زباله ) و در نهایت منطقی ترین و کم هزینه ترین روش برای دفع پسماندهای شهر قیر، دفن بهداشتی می باشد. https://www.gahr.ir/article_227936.html اسلام به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دین‌های جهان، نه‌تنها یک مذهب دینی است بلکه یک سبک زندگی جامعه‌ای را نیز شکل می‌دهد. بررسی معماری و بافت شهری و عناصر متشکله آن با توجه به رواج مدرنیته و عناصر مدرنیسم و تقابل آن با فرهنگ خاص حاکم بر جامعه اسلامی لازم می نماید تا همگام با رشد و شکوفانی جامعه و نیازهای روز و پیشرفت تکنولوژی توانائی معماری و شهر سازی اسلامی ایرانی را در جهت این نیاز توسعه بخشد .در این پژوهش که به صورت توصیفی- تحلیلی و پژوهشی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و مطالعه اسناد تاریخی و استفاده از عکسهای آثار تاریخی و عکسهای هوایی و مطالعات میدانی استفاده شده در جهت بررسی مبانی فکری و دینی فرهنگ و ایدئولوژی شهر اسلامی در شهرهای جدید و مدرن انجام گردیده که در نتیجه، فرهنگ اسلامی به‌عنوان یک اصل بنیادین در طراحی شهرهای جدید، تأثیر چشمگیری بر ساختار فیزیکی، اجتماعی و فرهنگی این شهرها دارد. با توجه به تحولات معاصر، شهرهای جدید نیازمند بازطراحی ساختارهای خود با حفظ اصول اسلامی هستند. تلفیق سنت‌های اسلامی با فناوری‌های روز، فرصتی برای بازآفرینی شهرهای اسلامی به شکلی پایدار و متعادل فراهم می‌آورد. این روند می‌تواند ضمن حفظ هویت دینی، پاسخگوی نیازهای روزمره زندگی شهری نیز باشد. شهرهایی مانند قم، مشهد، مدینه و حتی پروژه‌های مدرن مانند مصدر در امارات نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد فضایی اسلامی در بستر مدرنیته هستند. https://www.gahr.ir/article_227937.html از آنجایی که بافت فرسوده در اکثر شهرها، هسته اولیه شکل گیری شهر را شامل می شود این امر موجب اختلال در شکل گیری ارتباط و وحدت فضایی بین بخش مرکزی، بخش میانی و بخش پیرامونی می گردد. احیاء بافت های تاریخی، کهن و فرسوده به لحاظ دارا بودن اصالت و هویت تاریخی و فرهنگی آنها که به عنوان ثروت های فرهنگی یاد شده، می تواند در ایجاد توازن میان کالبد قدیم و جدید در راستای توسعه متعادل و پایدار شهر مؤثر و تأثیر گذار باشد. هدف این پژوهش، اولویت بندی و تعیین مکان های فرسوده، جهت ساماندهی(بهسازی یا نوسازی) بافت فرسوده شهر شیراز با استفاده از مدل AHP در محیط GIS می باشد. در این پژوهش، جهت بررسی و ساماندهی بافت فرسوده شهر شیراز، از روش های کمی استفاده شده است. با استفاده از روش های تحقیقی اسنادی، توصیفی و نیز مشاهدات میدانی، اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شده و در سیستم اطلاعات جغرافیایی ذخیره گردیده است. سپس اطلاعات ذخیره شده با استفاده از قابلیت های نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تجزیه و تحلیل گردیده و مکان های فرسوده جهت ساماندهی تعیین و اولویت بندی شده است. با توجه به فرایند و نتیجه تحقیق، در تحقیق حاضر با تشکیل پایگاه اطلاعاتی و با بررسی متغیرهای مهمی چون جمعیت، کاربری مطلوب شهری، مکان، عامل سازگاری، مطلوبیت، فاصله از کاربری های دیگر و با بهره گیری از فناوری سیستم اطلاعات جغرافیایی موردارزیابی قرار گرفته است. سپس از طریق مدل AHP هر کدام از لایه ها ابتدا به صورت منفک وزن دهی شده و پس از آن در ترکیب با لایه های دیگر وزن نهایی آنها مشخص گردیده و تصمیم گیرندگان و مسئولین را در مجسم ساختن اهمیت معیارهای مختلف در تصمیم گیری توانمند ساخته است. https://www.gahr.ir/article_227996.html امنیت غذایی ایران، علی‌رغم ظرفیت‌های بالا در محصولات راهبردی، با چالش‌های ناهمگونی در سطوح مزرعه، بازار و سیاست روبه‌روست که توزیع نامتوازن غذا، نوسان شدید قیمت‌ها و محدودیت منابع پایه را تشدید می‌کند. در این میان، خلأ یک چارچوب یکپارچه که بتواند عوامل زیستی-اقتصادی-سیاستی را هم‌زمان در قالب سناریوهای قابل برنامه‌ریزی تا افق ۱۴۱۵ ترکیب کند، به‌وضوح احساس می‌شود. این مسئله، نیاز به روشی ساختاریافته برای پیوند داده‌های خرد و تصمیم‌سازی کلان را آشکار می‌سازد. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی مدلی مورفولوژیک-سناریویی برای تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر امنیت غذایی کشور با تأکید بر محصولات کشاورزی راهبردی است. روش کار، پژوهش آمیخته با استراتژی توالی اکتشافی بود؛ در فاز کیفی از مرور اسناد ۶ پیشران اصلی استخراج شد و در فاز کمی با نرم‌افزار مورفول و داده‌های ۳۰ خبره، ۶۴۰۰ ترکیب ممکن بررسی و ۲ سناریوی برتر انتخاب گردید. یافته‌ها نشان داد سناریوی ایده‌آل (احتمال ۰٫۷۸) هم‌زمان «کاهش30 درصد هزینه تولید»، «بهبود کامل زیرساخت‌ها» و «نوآوری گسترده فناوری» را می‌طلبد و بالاترین اثر مثبت بر شاخص امنیت غذایی دارد؛ سناریوی بدیل (احتمال ۰٫۶۲) با سطوح متوسط همین متغیرها عملکردی میانه ارائه می‌دهد. بالاترین مقاومت تغییر (اینرسی) مربوط به «سیاست‌های ضعیف» و «حمایت کم از بازار محلی» است. نتایج با مطالعات بین‌المللی هم‌راستا بوده و برای نخستین‌بار در ایران شکاف میان داده‌های خرد و سیاست‌های کلان را با رویکرد مورفولوژیک پُر می‌کند؛ مدل ارائه‌شده قابل تعمیم به کشورهای درحال‌توسعه با محدودیت منابع آبی-خاکی است. https://www.gahr.ir/article_228080.html رشد سریع شهرنشینی چالش‌های متعددی در زمینه کیفیت زندگی و خدمات شهری به وجود آورده است. در این میان، شهر هوشمند به‌عنوان رویکردی نوین برای توسعه پایدار شهری مطرح شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی- نظری و از حیث ماهیت و روش توصیفی می‌باشد. گردآوری داده‌ها و اطلاعات، به‌وسیله مطالعات منابع کتابخانه‌ای - اسنادی، برداشت‌های میدانی و مراجعه به سازمان‌ها در شهر اهواز صورت گرفت. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل‌های کمّی، نرم‌افزاری مدل های تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس استفاده ‌شده است. پژوهش حاضر به بررسی موانع شهر هوشمند شهری در کلانشهر اهواز پرداخته و با تکیه بر شاخص‌های شش‌گانه شهر هوشمند، میزان تطابق این شهر با معیارهای جهانی را ارزیابی کرده است.یافته‌ها نشان می‌دهد که شهر اهواز در اغلب شاخص‌ها عملکرد مطلوبی نداشته و تفاوت زیادی میان مناطق مختلف شهر از نظر شاخص‌های هوشمندی وجود دارد. منطقه ۴ بهترین و منطقه ۶ ضعیف‌ترین وضعیت را دارد. عواملی چون حاشیه‌نشینی، ضعف زیرساخت دیجیتال و نبود برنامه‌ریزی مؤثر از موانع اصلی به شمار می‌روند. برای تحقق شهر هوشمند، توجه به شرایط بومی و ارتقاء مشارکت شهروندان ضروری است. https://www.gahr.ir/article_228081.html انگیزه اساسی پژوهش حاضر از بررسی ردپای اکولوژی و شناخت متغیرهای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و زیربنایی تأثیرگذار در شکل‌گیری رفتار مسئولانه در برابر محیط‌زیست است؛ شناخت این متغیرها می‌تواند برای ارائه راهکارهایی برای بهبود کیفیت محیط‌زیست تأثیرگذار باشد. در تحقیق حاضر جهت طراحی چهارچوب تحقیق ابتدا به بررسی کلی مفاهیم بنیادی تحقیق سپس با توجه هدف کلی تحقیق و اهداف اختصاصی روش‌شناسی، روش و نحوه عملیاتی شدن متغیرها تشریح شده است. در این پژوهش، روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات از نوع اسنادی و پیمایشی (مصاحبه و پرسشنامه) و مطالعات میدانی استفاده شده است. افراد پاسخگو شامل 132 نفر از تعداد 16 روستای بالای 200 خانوار با تعداد 60370 نفر جمعیت و 18155 خانوار که در حوزه موردنظر صاحب تجربه و اطلاعات بودند، انتخاب شدند. نمونهگ یری بر اساس تصادفی ساده و از نوع در دسترس است. بر اساس یافته‌های تحقیق، کلید‌واژگانی همچون ظرفیت زیستی و تغییرات اقلیمی از جمله کلید واژ‌گان مهمی هستند که در فاصله سال‌های 2016- 2014 میلادی در حوزه پژوهش‌های به ردپای اکولوژی مطرح بوده‌اند. این در حالی است که از نیمه دوم سال 2018 میلادی به بعد و در سال 2020 کلیدواژه امنیت زیست محیطی واژه تازه ای است که با واژه شهرنشینی پیوندی خاصی ایجاد کرده است. نتایج تحلیل ارتباط بیرونی بین متغیرها نشانگر آن است که ارتباط قوی بین سرمایه اقتصادی و سرمایه فرهنگی و اجتماعی وجود دارد و این در حالی است که یک ارتباط موثر و قوی نیز بین سرمایه فرهنگی و اجتماعی با سبک زندگی مصرفی وجود دارد؛ بنابراین ردپای اکولوژی متاثر از تغییرات سبک زندگی افراد است که این تغییرات وابسته به سرمایه فرهنگی و اجتماعی موجود در جامعه محلی است. از طرفی افزایش سرمایه فرهنگی و اجتماعی از افزایش سرمایه اقتصادی ناشی می شود.. https://www.gahr.ir/article_228218.html رشد صنایع و مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی، همراه با افزایش جمعیت و تغییرات آب‌وهوایی، چالش‌های جدی برای صلح و امنیت بین‌الملل ایجاد کرده است. این مسائل، به‌ویژه امنیت زیست‌محیطی، کانون توجه سازمان‌های جهانی در قرن بیست‌ویک هستند. پیامدهای این تغییرات شامل فرسایش محیطی، گرمایش جهانی، مناقشه بر سر منابع طبیعی و تخریب لایه اوزون است. پژوهش حاضر، با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی تأثیر آلودگی‌های هوایی منطقه غرب آسیا بر امنیت زیست‌محیطی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. این مطالعه کاربردی و اکتشافی است و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه با خبرگان جمع‌آوری‌شده‌اند. جامعه آماری شامل کارشناسان ژئوپلیتیک و امنیت زیست‌محیطی با حداقل ده سال سابقه و اساتید دانشگاه‌های داعا و دافوس ارتش جمهوری اسلامی ایران است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی با چالش‌های زیست‌محیطی عمده‌ای همراه است. مهم‌ترین این چالش‌ها عبارت‌اند از: بحران آلودگی‌های هوایی، تغییرات آب‌وهوایی ناشی از گازهای گلخانه‌ای، ریزگردها و آلودگی‌های ناشی از آتش‌سوزی جنگل‌ها. این عوامل منجر به تخریب اکوسیستم‌های طبیعی و آسیب‌های جدید به امنیت زیست‌محیطی می‌شوند. https://www.gahr.ir/article_228244.html هدف پژوهش حاضر تعیین اثرات اقتصادی بازارچه مرزی چذابه بر نواحی روستایی و شهری پیرامون آن است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی؛ از نظر شیوه اجرا توصیفی-پیمایشی و از نظر شیوه جمع‌آوری اطلاعات آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری موردبررسی در بخش کیفی را کلیه مدیران و مسئولین که در ارتباط با بازارچه‌ها (به‌ویژه بازارچه چذابه) مسئولیت دارند، اعضاء هیات علمی دانشگاه (افرادی که با توجه به تخصص خود در زمینه بازارچه‌های مرزی اطلاعات دارند) تشکیل دادند. در بخش کمی جامعه آماری پژوهش ساکنان شهرها، روستاهای نزدیک بازارچه کارکنان بازارچه و افرادی هستند که به نحوی از اثرات بازارچه بهره‌مند خواهند شد. ابزار مورداستفاده در این پژوهش مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده به‌صورت کمی و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری مناسب نظیر روش‌های آماری توصیفی (میانگین، کجی و کشیدگی)، آزمون‌های کندال و فریدمن صورت گرفته است همچنین برای بررسی ارتباطات درونی عامل‌های بهبود وضعیت اقتصادی با استفاده از روش تصمیم‌گیری DEMATEL استفاده‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که بازارچه چذابه از طریق ایجاد اشتغال، افزایش درآمد خانوارها، رونق کسب‌وکارهای محلی و توسعه زیرساخت‌ها، تأثیرات مثبت اقتصادی بر منطقه گذاشته است. همچنین مطابق یافته‌های مدل DEMATEL، عامل ایجاد ارتباطات فرهنگی، اقتصادی مردم و تجار خارج از مرز با مقدار 248/18 (D) تأثیرگذارترین و با مقدار(R) 150/18 تأثیرپذیرترین عامل در میان سایر عوامل بوده است همچنین این عامل با مقدار (D+R) 396/36، بیشترین ارتباط را با سایر عوامل به دست آورده است. https://www.gahr.ir/article_228583.html تولیدات دامی به‌عنوان یکی از بخش‌های کلیدی کشاورزی، نقشی محوری در تأمین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و پایداری معیشت روستایی ایفا می‌کنند. در استان آذربایجان شرقی، به‌واسطه فرهنگ دیرینه دامداری و شرایط اقلیمی خاص، این بخش همواره یکی از ارکان اقتصادی محسوب شده است. با این حال، چالش‌هایی همچون تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی، نوسانات بازار، ضعف زیرساخت‌های صنعتی و کمبود نیروی کار ماهر، پایداری و رونق این بخش را تهدید می‌کنند. در این راستا، بهره‌گیری از رویکرد آینده‌نگاری می‌تواند با تحلیل روندهای بلندمدت و شناسایی پیشران‌های کلیدی، بستری علمی برای برنامه‌ریزی راهبردی فراهم آورد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کلیدی و تدوین سناریوهای سازگار در جهت رونق تولیدات دامی در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. نوع تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آینده‌پژوهانه است. گردآوری داده‌ها از طریق تحلیل اسنادی و تکمیل پرسشنامه‌های مبتنی بر ماتریس اثرات متقابل توسط 34 نفر از خبرگان (شامل اساتید، مسئولان و کارشناسان حوزه کشاورزی و دامپروری) صورت گرفته و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MICMAC و Scenario Wizard تحلیل شدند. از میان 45 متغیر اولیه، با تحلیل ساختاری و چرخش داده‌ها به میزان 98٪، هشت پیشران کلیدی شناسایی شد. در این میان، «تأثیر تغییرات اقلیمی بر دام و تولیدات دامی» بیشترین اثر مستقیم و غیرمستقیم را داشت. دیگر پیشران‌ها شامل دسترسی به خدمات مالی، قیمت‌گذاری عادلانه، حفظ تنوع ژنتیکی، فناوری‌های نوین، و مهارت نیروی انسانی بودند. در نهایت، 9 سناریوی سازگار شناسایی شد که دو سناریوی «رشد بهینه» و «صادرات‌محور» بیشترین انطباق را با اهداف توسعه پایدار داشتند. https://www.gahr.ir/article_228956.html آینده‌پژوهی فقط پژوهش درباره آینده نیست، بلکه درعین‌حال شناسایی منابع و توانایی‌های انسان برای ساختن آینده‌های بهتر است. در یک‌کلام آینده‌پژوهی مجموعه‌ای از دانش، برنامه‌ریزی و مدیریت آینده است. آینده‌ای که یک‌سو خطی نیست، بلکه با انتخاب آگاهانه و اقدامات اندیشیده انسانی سروکار دارد. آینده‌پژوهی شهری به عنوان یک رویکرد نوین در برنامه‌ریزی و طراحی شهری، تلاش دارد تا با بهره‌گیری از روش‌های سناریونویسی، تحلیل روندها و شناسایی عدم قطعیت‌ها، مسیر توسعه شهرها را در مواجهه با چالش‌های آینده ترسیم کند. این مقاله با بررسی منابع علمی داخلی و خارجی، به تحلیل مفاهیم، ویژگی‌ها، اصول، اهداف، مزایا و دیدگاه‌ها، روش‌ها و کاربردهای آینده‌پژوهی پرداخته و نقش آن را در ارتقاء پایداری شهرها بررسی کرده است. یافته های پژوهش نشان داد آینده‌پژوهی در شهرسازی نه‌تنها ابزاری برای پیش‌بینی آینده نیست، بلکه بستری برای خلق آینده‌ای مطلوب است. با بهره‌گیری از این رویکرد، می‌توان شهرهایی تاب‌آور، هوشمند و انسانی‌تر طراحی کرد که پاسخگوی نیازهای نسل‌های آینده باشند. https://www.gahr.ir/article_228957.html کشاورزی شهری به کلیه فعالیت‌های کشاورزی از جمله باغبانی، زراعت، دامداری، پرورش آبزیان و جنگل‌کاری اطلاق می‌شود که در داخل و پیرامون شهرها انجام می‌گیرد. این نوع کشاورزی در عین برخورداری از مزایا، با چالش‌هایی نیز همراه است. اهمیت شهرها به‌عنوان کانون‌های تحقق توسعه پایدار، ضرورت تولید مواد غذایی باکیفیت در کمترین مکان و کوتاه‌ترین زمان را دوچندان می‌سازد. ازاین‌رو، بهره‌گیری از فضاهایی چون بام‌ها و حیاط منازل می‌تواند علاوه بر تأمین بخشی از نیاز غذایی شهروندان، به بهبود محیط زیست شهری کمک کند. این پژوهش با هدف آینده‌پژوهی کشاورزی شهری در کلان‌شهر تبریز و تحلیل عوامل کلیدی تأثیرگذار انجام شد. روش تحقیق توصیفی و کاربردی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه و مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری گردید. در طراحی سناریوهای توسعه از روش ماتریس اثرات متقاطع با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک و سناریونویسی با سناریوویزارد بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل خانوارها، مدیران شهری، کارشناسان و نخبگان محلی تبریز بود. یافته‌ها نشان داد ماتریس 50×50 تعامل میان ۵۰ عامل را با دقت ۹۹ درصد منعکس کرده و سیستم در وضعیت ناپایداری قرار دارد، هرچند تعداد محدودی از متغیرها نقش محوری و تأثیرگذاری بالایی دارند. شش پیشران کلیدی شناسایی‌شده شامل کاهش هزینه‌های غذایی شهری، بهره‌وری از فضاهای خالی، افزایش پایداری تأمین غذا، کاهش هزینه‌های تولید، بهبود دسترسی به غذای سالم و حمایت از کارآفرینان محلی بودند. این نتایج هم‌راستا با مطالعات جهانی، بیانگر اهمیت کشاورزی شهری در تقویت امنیت غذایی، کاهش فقر و ارتقای رفاه اجتماعی است. در نهایت، سه سناریوی اصلی (سبز، زرد و قرمز) برای آینده کشاورزی شهری در تبریز ترسیم شد که تنها چهار زیرسناریو از سازگاری بالایی برخوردار بودند. این امر بر ضرورت تمرکز بر سناریوهای عملیاتی و ادغام کشاورزی شهری در برنامه‌ریزی‌های جامع شهری تأکید دارد. https://www.gahr.ir/article_229054.html کاهش آسیب‌های اجتماعی در مناطق آسیب‌پذیر، نیازمند رویکردی جامع است که هم‌زمان بر ظرفیت‌های بومی، مشارکت مدنی، و همکاری نهادی تکیه داشته باشد. در این میان، کارگروه‌های فرهنگی و مدیران اجتماعی محلی به‌عنوان کنشگران میدانی، نقش کلیدی در ارتقای تاب‌آوری اجتماعی، شناسایی نیازهای واقعی محلات، ایجاد شبکه‌های حمایتی و توانمندسازی گروه‌های آسیب‌پذیر ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب نظری «سرمایه اجتماعی» و از طریق روش کیفی تحلیل اسنادی، به بررسی نقش این نهادها در کاهش آسیب‌های اجتماعی در مناطق محروم پرداخته است. یافته‌ها که از تحلیل گزارش‌های رسمی، اسناد سیاستی و پژوهش‌های پیشین استخراج شدند، نشان می‌دهند که فعالیت‌های منسجم فرهنگی و اجتماعی با محوریت مشارکت مردم و همکاری سازمان‌های محلی، منجر به کاهش نرخ بیکاری، کاهش گرایش به آسیب‌های رفتاری، افزایش مشارکت اجتماعی، و بهبود شاخص‌های دسترسی به خدمات آموزشی، فرهنگی و حمایتی شده‌اند. همچنین، تقویت سرمایه اجتماعی در سطح محلات به افزایش اعتماد عمومی، ارتقای هویت محلی و ایجاد حس تعلق جمعی منجر گردیده است. بر این اساس، سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های مردمی و تقویت مدیریت محله‌محور، می‌تواند به‌عنوان یکی از راهبردهای کارآمد سیاست‌گذاری اجتماعی و فرهنگی در مناطق آسیب‌پذیر مورد توجه برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_229112.html صنعت گردشگری در ایران، به ویژه در حوزه ژئوتوریسم، با چالش‌های متعددی در نواحی روستایی مواجه است که مانع از تحقق اهداف توسعه‌ای آن می‌شود. شهرستان هریس در استان آذربایجان شرقی با پتانسیل‌های غنی جغرافیایی و طبیعی، در وضعیت کنونی خود با عدم تطابق بین قابلیت‌ها و واقعیت‌ها روبه‌رو است. عدم توجه به چالش‌ها یکی از عوامل اصلی ناکامی در توسعه ژئوتوریسم در جوامع روستایی به شمار می‌آید. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و هدف کاربردی، از روش ارزیابی ژئوسایت GAM و کامنسکو استفاده کرده است. نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که ژئوسایت‌های کوه ساپلاق، سد نهند، گنبدهای نمکی شمال تبریز و کویر شوش قوم ارزش‌های علمی، آموزشی و زیبایی بالایی دارند. کوه ساپلاق به دلیل امکانات گردشگری و جاذبه‌های طبیعی، امتیاز بیشتری نسبت به سایر ژئوسایت‌ها کسب کرده است. همچنین، ارزیابی‌های کامنسکو نشان می‌دهد که کوه ساپلاق و آبشار شیرلان به ترتیب بالاترین و کمترین امتیاز را دارند. نتایج نشان می‌دهد که شهرستان هریس با دارا بودن پتانسیل‌های طبیعی و انسانی، نیازمند برنامه‌ریزی مدون و توجه به چالش‌های موجود برای توسعه گردشگری، به ویژه ژئوتوریسم، است. برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های گردشگری این منطقه، لازم است اقدامات مؤثری انجام گیرد. توجه به زیرساخت‌ها، مدیریت مؤثر و تبلیغات مناسب می‌تواند به تحقق اهداف توسعه‌ای کمک کند و شهرستان هریس را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در استان تبدیل نماید. https://www.gahr.ir/article_229572.html مفهوم دولت رانتیر برای دولت‌هایی که حدود نیمی از درآمدهای خود را از راه فروش منابع طبیعی بدست می‌آورند بکار می‌رود. هدف اصلی در این مقاله تطبیق شرایط ایران با مفهوم دولت رانتیر در سال‌های 1400-1390 و تاثیر آن بر امنیت اقتصادی این کشور است. فرضیه پژوهش این است که به نظر می‌رسد شرایط ایران در بازه مذکور با مفهوم دولت رانتیر و ویژگی‌های آن تطابق داشته و این وضعیت منجر به تهدید امنیت اقتصادی ایران شده است. این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی این موضوع را مورد بررسی قرار داده است. نتایج نشان می‌دهد بیش از 50 درصد درآمدهای کشور در این دهه از فروش نفت و گاز به دست آمده است و درآمدهای مالیاتی نسبت به درآمدهای نفتی سهم کمتری از بودجه کشور را شامل شده است. بنابراین دولت در ایران در دهه 1390 از خصلت دولت رانتیر برخوردار است. کسری بودجه، ایجاد بیماری هلندی در اقتصاد، کم توجهی به مقررات و عدم پایبندی به آن و افزایش ضریب جینی یا نابرابری در توزیع درآمد مهم‌ترین تاثیرات دولت رانتیر بر امنیت اقتصادی در ایران بوده است. https://www.gahr.ir/article_229637.html هدف پژوهش حاضر، ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه و سنجش اثربخشی مؤلفه‌های معماری ارگانیک در طراحی مجتمع‌های اقامتی - گردشگری دوستدار طبیعت در شهر سنندج به روش همبستگی و به شیوه الگویابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را کارشناسان معماری و شهرسازی و متخصصان شهر سنندج در سال 1403 تشکیل دادند. حجم نمونه، بر اساس جدول کوهن (1992) با رویکرد حداقل مجذورات جزئی با درنظرگرفتن سطح خطای 05/0 و تشخیص حداقل مقدار واریانس تبیین شده 05/0 و قاعده 10‌برابر در PLS-SEM (10×5=50 نفر) تعیین شد که برای اطمینان بیشتر 410 پرسش‌نامه به شیوه نمونه‌گیری در دسترس بین کارشناسان معماری و شهرسازی و متخصصان سنندج در سال 1403 درعمل، 404 پرسش‌نامه تحلیل گردید. به‌منظور گردآوری داده‌ها، از پرسش‌نامه محقق ساخته سنجش اثربخشی معماری ارگانیک در طراحی اقامتگاه‌های گردشگری دوستدار طبیعت در سنندج استفاده شد. داده‌ها به شیوه الگویابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مجذورات جزئی به‌وسیله نرم‌افزار 3Smart PlS ‌ تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ضرایب اثر شاخص‌های همه مؤلفه‌ها معنادار بودند (‌001‌/‌‌0P> ). پرسشنامه تدوین ‌شده از روایی همگرا (7 / 0 AVE>) و واگرا (r > √AVE ) و همچنین پایایی( 7 /‌0CR & CA>) مناسب برخوردار بود. مقادیر واریانس تبیین شده ( 67 / 0<R2) و تناسب پیش‌بین (‌35 /‌0< 2Q‌) قابل قبول بودند و پرسشنامه از نیکویی برازش قوی برخوردار بود (551/0GOF=). بنابراین پرسشنامه طراحی‌شده می‌تواند به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش اثربخشی مؤلفه‌های معماری ارگانیک در طراحی مجتمع‌های اقامتی-گردشگری دوستدار طبیعت در سنندج و سایر شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_229638.html چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل چالش‌ها و موانع موجود بر سر راه پیاده‌سازی اصول مدارس دوستدار کودک در محیط‌های آموزشی دبیرستان‌های دوره دوم شهر اسلام‌آباد غرب است. روش: این مطالعه با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی انجام شده است. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مربوط به عوامل و موانع تحقق سطوح مختلف مدرسه دوستدار کودک در دبیرستان‌های دوره دوم اسلام‌آباد غرب از طریق نظرسنجی از 50 نفر از کارشناسان و متخصصان (شامل معلمان این دبیرستان‌ها و مراکز پژوهشی) و بر اساس روش دلفی صورت پذیرفته است. در این راستا، چهار بُعد کالبدی، اجتماعی، آموزشی و روان‌شناختی به عنوان موانع اصلی مؤثر بر عدم دستیابی به پیاده‌سازی اصول مدرسه دوستدار کودک در محیط‌های آموزشی دبیرستان‌های دوره دوم اسلام‌آباد غرب، با استفاده از مدل‌سازی تفسیری-ساختاری (ISM) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‏ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اساسی‌ترین موانع پیاده‌سازی اصول مدرسه دوستدار کودک در دبیرستان‌های اسلام‌آباد غرب، مستقیماً به سطح اول و مسائل بنیادینی چون عدم ایمنی، بی‌توجهی به نیازهای ویژه، فضاهای نامناسب (رنگ، بازی، بهداشت، امکانات، آرامش)، فقدان جو صمیمانه و روابط مثبت، و نبود احساس امنیت و تعلق بازمی‌گردد. این موانع با بالاترین قدرت نفوذ، به عنوان موانع کلیدی و اصلی شناخته شده‌اند. نتیجه‏گیری: بنابراین، هر تصمیمی در راستای پیاده‌سازی این اصول، نیازمند توجه جدی و اولویت‌بندی رفع این موانع حیاتی است در نهایت پیشنهادها ارائه شده است. https://www.gahr.ir/article_229639.html مفهوم سرزندگی شهری، به‌عنوان یکی از شاخص‌های کیفی در ارزیابی فضاهای شهری، بازتابی از پویایی اجتماعی، حضور فعال شهروندان و کارآمدی کالبدی فضاهای عمومی است. شهر سرزنده، مکانی است که در آن حیات جمعی، تعاملات بین‌فردی، و بهره‌مندی از خدمات شهری در بستری پویا جریان دارد. نقش مؤلفه‌های کالبدی در ارتقای سرزندگی شهری انکارناپذیر است، چراکه طراحی مناسب فضاهای عمومی می‌تواند بستر تعاملات اجتماعی، حس تعلق و مشارکت شهروندان را فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل تطبیقی مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر سرزندگی شهری، با تمرکز بر کلانشهر رشت، انجام شده است. در راستای هدف کاربردی پژوهش، علاوه بر بهره‌گیری از رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و تحلیل محتوای نوشتاری ادبیات پژوهش، با استفاده از نمونه موردی هدفمند، وضعیت موجود فضاهای شهری کلانشهر رشت از منظر شاخص‌های کالبدی سرزندگی مورد ارزیابی قرار گرفته است. بر اساس یافته ها و نتایج گام نخست پژوهش، عواملی همچون دسترسی‌پذیری، نفوذپذیری، تنوع کاربری‌ها، کیفیت طراحی فضاهای عمومی و امنیت ادراک‌شده، از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی هستند که می‌توانند زمینه‌ساز افزایش سرزندگی شهری در بستر کلانشهرها باشند.نتایج بررسی های میدانی در محورهای خیابان امام تا شهرداری، خیابان مطهری و خیابان گلسار رشت در گام دوم پژوهش، نشان‌دهنده‌ی وضعیت مطلوب خیابان گلسار با توجه با «قابلیت دسترسی و پیوستگی» و «کیفیت معماری و طراحی شهری» نسبت به دو محور دیگر است. در مقابل، خیابان مطهری در مؤلفه‌های «فضاهای باز و نیمه‌باز» ، «فضاهای نشیمن و مکث» و «فعالیت‌های اجتماعی» با پایین‌ترین امتیازات، نیاز به بازتعریف زیرساخت‌های جمعی دارد. https://www.gahr.ir/article_230003.html زمینه و هدف: با افزایش مهاجرت از بافت تاریخی شهرها ، معماری های فاقد کاربری در هسته های مرکزی گسترش می یابد. که منجربه تغییرات در هسته مرکزی می شود، از جمله افزایش دمای محیطی پیرامون این بناهاست . این پژوهش با هدف بررسی اثرات اقلیمی آن بناها در هسته مرکزی شهر ها (بافت تاریخی شهر ارومیه ) می باشد . روش تحقیق :این پژوهش بر اساس هدف کاربردی بوده و ماهیت توصیفی – تحلیلی دارد . برای تحلیل ساختمانها از لحاظ سایه اندازی و مصالح و ... از روش گیونی استفاده شده است و با نرم افزار Climate Consultant دمای موثر ، نمودار سایکرومتریک و میانگین دمایی شهر بررسی شده است . با استفاده از نقشه های LST نیز نقشه های حرارتی بین سالهای ۲۰۱۰- ۲۰۱۵-۲۰۱۸ استخراج شده و در نهایت به بررسی بافت تاریخی شهر از لحاظ تعداد بناهای تاریخی و فاقد معماری اشاره گردیده است . یافته ها :با توجه به نقشه های حرارتی ، در سال ۲۰۱۰ گرمایش بافت تاریخی با توجه به وجود بناهای تاریخی و فاقد کاربری بیشتر بوده اما در سال ۲۰۱۵ این رقم کاهش ۴ درصدی داشته و تا سال ۲۰۱۸ در شرایط مناسبی قرار دارد . با توجه به کمتر شدن این بناها در بافت تاریخی ، نمودار سایکومتریک نشان می دهد شهر ارومیه ۱۳۸۳ ساعت در محدوده آسایش حرارتی قرار دارد که بافت تاریخی به دلیل وجود بهبود شرایط ساختمانها میزان زیادی از این محدوده را به خود اختصاص داده است . نتیجه گیری:در انتها به این نتیجه می رسیم که کیفیت اقلیمی در بافت تاریخی شهر ارومیه، به‌ویژه در ارتباط با پدیده گرمایش موضعی، مستقیماً تحت تأثیر تغییرات کالبدی و کارکردی که در این محدوده رخ داده‌اند، قرار دارد و با کمتر شدن این بنا ها می تواند محدوده آسایش حرارتی بهتری را برای ساکنان ایجاد نماید . https://www.gahr.ir/article_230736.html مسجد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای دینی ـ اجتماعی، همواره نقش اساسی در تربیت و هدایت نسل‌های جوان جامعه ایفا کرده است. با توجه به چالش‌های فرهنگی و اجتماعی امروز، بررسی عوامل جذب و موانع حضور نوجوانان و جوانان در مساجد، ضرورتی علمی و اجتماعی به شمار می‌رود. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، به واکاوی نقش کارگزاران مسجد (امام جماعت، هیئت‌امنا و فعالان فرهنگی)، ویژگی‌های محیطی مسجد و تعامل آن با خانواده و مدرسه در جذب نوجوانان پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شخصیت و رفتار امام جماعت، الگو بودن فعالان فرهنگی، برنامه‌ریزی منسجم هیئت‌امنا، و ایجاد فضای جذاب و متناسب با نیازهای نسل جدید، از مهم‌ترین عوامل جذب به مسجد محسوب می‌شوند. در مقابل، ضعف تعامل خانواده‌ها و مدارس با مسجد، کمبود برنامه‌های متناسب با علایق جوانان، و برخی موانع فردی و اجتماعی، حضور پایدار نوجوانان را کاهش می‌دهد. بر این اساس، نتیجه گرفته می‌شود که تحقق نقش واقعی مسجد در تربیت نسل نو، نیازمند برنامه‌ریزی جامع فرهنگی ـ تربیتی، بهره‌گیری از ظرفیت خانواده و نهاد آموزش و پرورش، و ارتقای جایگاه فعالان فرهنگی مسجد است. https://www.gahr.ir/article_231351.html جامعه جهانی، به یِک پیمان نوین اجتماعی نیاز دارد؛ زیرا، بدبختی‌ها و آسیب‌ها و بحران‌ها و فاجعه‌ها و کمبودها و کاستی‌های زندگی بشری، بی‌شمار شده است. در این میان سرطان شهری ددمنش‌تر به آفرینش یک ساختکار مفهومی در پوستین ضایعه و تهدید؛ درماندگی؛آسیب و مانع؛ و در آن سر معنا فرصت درنگ؛ کریز و تأمل است در آمیزه‌ای با رفتار سرکش و دیرمهار و بحران بنیادین تبدیل‌شده است. با این رویکرد نگارنده به سهم خود کوشیده است تا این انگاره را مستدل سازد که سرطان با جنگ برعلیه همه را می‌توان با چرخش مفهومی به عنوان یک استعاره قوی برانگیزاننده ّبه سوی جنگ علیه سرطان شهری در خانوادگان درگیر والد ازدست‌داده و میل بیش‌ازحد قوی برای انتقام ؛ درگیر بایسته‌های برنامه‌ریزی کرد تا در راهروی خشنودی/رضایت همگنانِ خواهانه کودکانِ سوگ شاید گامی برداشت. با این رویکرد هدف خوانش بیم‌ها و امیدها در قلب شهرهای سرطانی است تا درک عمیق‌تری از آنچه که ممکن است در این خانواده ها به وقوع بپیوندد، ارائه دهد. ببه ویژهکه چگونه آگاهی و تغییر می‌تواند از خلال خوانش نارساخوانی و به‌یاری گگریه کنندگاندر جهت ساختن آینده‌ای امیدوارتر و عادلانه‌تر باشد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهند که سوگ به‌طور مستقیم بر سلامت روانی، اجتماعی و تحصیلی کودکان تأثیر می‌گذارد. این کودکان بیشتر از دیگر همسالان خود با مشکلاتی همچون افسردگی، اضطراب، احساس تنهایی، و کاهش عملکرد تحصیلی مواجه هستند. همچنین، آآن‌هاممکن است در ایجاد روابط اجتماعی پایدار با دیگران دچار مشکل شوند و به تدریج هویت اجتماعی خود را از دست بدهند. لذا حکومت‌ها با فراهم آوردن زیرساخت‌های قانونی و حمایتی، و اجتماعات شهری با ارائه خدمات روان‌شناختی و اجتماعی، می‌توانند به بهبود شرایط این کودکان کمک کنند. همچنین، این مقاله به تحلیل روابط متقابل میان حمایت‌های دولتی و تلاش‌های نهادهای مدنی برای ایجاد فضای حمایتی در جوامع شهری می‌پردازد. https://www.gahr.ir/article_232284.html تقویت کارآفرینی روستایی به‌عنوان اهرمی مؤثر در تسریع رشد اقتصادی و توانمند‌سازی ‏اجتماعی نقش مهمی در فرایند توسعه روستایی ایفا می‌کند ‏. در این میان قابلیت‌ها ‏ و موانعی وجود ‏دارد که با شناسایی ‌‌آن‌ها علاوه بر رشد و توسعه کارآفرینی در میان جوامع روستایی، می‌توان ‏ ‏زمینه‌های دستیابی به توسعه پایدار را نیز فراهم نمود‎.‎‏ راهبردی‌ترین ابزار اقتصادی جوامع پیشرفته ‏به‌منظور دستیابی به توسعه‌ی اقتصادی، توسعه‌ی کارآفرینی است، این در حالی است که در ایران در ‏بیشتر موارد عدم شناخت واقعی مفهوم کارآفرینی آن را به‌عنوان راه‌حلی برای رفع معضل بیکاری ‏معرفی و نهادهای فعال در حوزه‌ی کارآفرینی را از رسالت اصلی خود دور و بحث کارآفرینی را در دو ‏موضوع آموزش مقدماتی کارآفرینی و ارائه تسهیلات خرد خلاصه کرده است؛ اما توسعه‌ی کارآفرینی ‏به‌عنوان یک استراتژی کلان مستلزم افزایش و بهبود ادراک‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای کارآفرینانه در ‏همه سطوح است که ریشه در عوامل بسیاری از‌جمله آموزشی، سیاسی حمایتی، اجتماعی فرهنگی و ‏اقتصادی دارد. با در نظر گرفتن این مهم که مفهوم توسعه جنبه نظری و ارزشی دارد و سرعت و رشد ‏اقتصادی و ارزش‌آفرینی بر پایه‌ی نوآوری و کارآفرینی استوار است؛ ضرورت دارد، بستر لازم رشد و ‏توسعه بر اساس دیدگاه ارزشی کارآفرینان خبره که دانش و ایده را به محصول تبدیل می‌نمایند فراهم ‏گردد که توسعه کارآفرینی کشاورزی باهدف گذاری پویا و آینده‌نگاری واقع‌بینانه بر اساس مدل بومی ‏به‌سوی توسعه و تعالی همه‌جانبه با تمرکز بر نیازهای جامعه باشد.‏ این مطالعه که به روش مروری تهیه شده ضمن بیات مفهوم و ماهیت کارآفرینی روستایی و کشاورزی به شناخت ابعاد و شاخص های توسعه کارآفرینی پرداخته و در نهایت مدل‌‌ها ‏ و پژوهش‌های ‏ مرتبط با توسعه‌ی کارآفرینی کشاورزی را بیان می نماید. https://www.gahr.ir/article_232344.html افزایش طول عمر و رشد جمعیت سالمندان از دستاوردهای بشری است، اما سالخوردگی جمعیت چالشی جدی است که ایران، به‌ویژه کلان‌شهر تهران، با آن مواجه خواهدشد. پیری جمعیت در تهران که در آمارهای رسمی مشهود است، بخشی از مطالعات شهری را به خود اختصاص داده است. تغییرات سبک زندگی و کاهش درآمد خانوارها نیز به‌شدت کیفیت زندگی سالمندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به دلیل آسیب‌پذیری این گروه سنی، ایجاد زیرساخت‌هایی برای حضور ایمن و زیست مستقل آن‌ها در فضاهای شهری ضروری است. عدم توجه به این مسئله، به‌تدریج طرد اجتماعی سالمندان و خطرات جسمی و روانی آن‌ها را در پی خواهد داشت. در صورت نبود شرایط لازم برای حضور ایمن سالمندان، غالباً تنها گزینه مراجعه به مراکز شبانه‌روزی خواهد بود که می‌تواند آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد. این چالش در تهران به دلیل نرخ پایین تولد و افزایش میانگین سنی نمود بیشتری دارد و در صورت بی‌توجهی می‌تواند به بحرانی جدی تبدیل شود. این چالش به دلیل ابعاد جمعیتی، اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی در دسته چالش‌های پیچیده سیاست‌گذاری شهری قرار می‌گیرد. این پژوهش، از دو جهت نوآورانه است: نخست، تمرکز بر اثرات این چالش بر تهران با رویکرد آینده‌نگر؛ دوم، نگاه فرارشته‌ای و واقع‌بینانه به موضوع با توجه به ظرفیت‌های مدیریت شهری تهران. این مطالعه با روش آمیخته و کاربردی و از طریق مرور سیستماتیک منابع داخلی و بین‌المللی انجام شده است. در این پژوهش، دو رویکرد "سالمندی فعال" و "شهر دوستدار سالمند" مورد بررسی قرارگرفته و راهکارهای عملیاتی برای محلات تهران پیشنهاد شده است. ایده "مدرسه سالمند" به‌عنوان راهکاری کم‌هزینه مطرح‌شده که با فراهم آوردن محیطی امن، روابط اجتماعی سالمندان و مشارکت آنان را در جامعه تقویت می‌کند. این پژوهش با رویکردی عملیاتی، به بهبود کیفیت زندگی سالمندان کمک می‌کند و می‌تواند بخشی از اسناد پشتیبان سیاست‌گذاری شهری تهران باشد. https://www.gahr.ir/article_232449.html امنیت اقتصادی، خطرات درک شده مرتبط با سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد و تعهدات بلندمدتی را که برای توسعه صنعتی و نوآوری ضروری هستند، تشویق می‌کند. بر این اساس هدف تحقیق بررسی روابط و اثرات شاخصهای امنیت اقتصادی در میزان جذب سرمایه گذاری در بخش صنعت است. برای بررسی این هدف از روش تحقیق توصیفی و تحلیلی استفاده گردیده است. نحوه جمع آوری داده های مبتنی بر روش اسنادی (داده های آماری صنعت و معدن و تجارت) و میدانی (نظرات13 نفر از نخبگان) بوده است. از روشهای آماری همبستگی و رگرسیون نیز برای تجزیه و تحلیل استفاده گردیده است. براساس نتایج رگرسیون شاخصهای تحقیق 21 درصد سرمایه گذاری را تبیین می نماید و رباطه معنی داری بین این دو متغیر برقرار است. ولی ضریب تعیین رگرسیون نشان داد که برای تحلیل و بررسی دقیق وضعیت جذب سرمایه و سرمایه گذاری در بخش صنعت باید شاخصهای دیگری را وارد معادله نمود. لذا این تحقیق مسیر دیگر و شاخصها و متغیرهای دیگر را برای بررسی سرمایه گذاری در بخش صنعت را برای نویسندگان و پژوهشگران باز می گذارد. https://www.gahr.ir/article_232530.html این پژوهش با هدف امکان‌سنجی نقش فناوری‌های هوشمند شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، با تمرکز بر مطالعه موردی شهر ارومیه انجام شد. اهمیت این موضوع از آن جهت است که شهرهای امروزی با چالش‌های گسترده‌ای مانند رشد جمعیت، فشار بر زیرساخت‌ها و نیاز به خدمات پایدار مواجه‌اند و فناوری‌های هوشمند می‌توانند به‌عنوان ابزاری کارآمد در بهبود رفاه و زیست‌پذیری شهری ایفای نقش کنند. از نظر روش‌شناسی، پژوهش حاضر کاربردی و کمی با رویکرد توصیفی–تحلیلی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه در میان شهروندان ارومیه گردآوری و با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرم‌افزار SmartPLS تحلیل شدند. همچنین برای تعیین اولویت‌های سیاستی از تحلیل اهمیت–عملکرد (IPMA) استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که از میان ابعاد مختلف شهر هوشمند، حمل‌ونقل هوشمند، کیفیت محیط زیست، زیرساخت‌های ICT و امنیت شهری تأثیر معناداری بر بهبود کیفیت زندگی دارند؛ در حالی‌که حکمروایی هوشمند و مدیریت پسماند اثر قابل توجهی نشان ندادند. تحلیل IPMA نیز بیانگر آن بود که حمل‌ونقل و محیط زیست هرچند اهمیت بالایی دارند، اما عملکرد فعلی آن‌ها پایین است و باید در اولویت سیاست‌گذاری قرار گیرند. این نتایج می‌تواند راهنمایی مؤثر برای مدیران شهری در جهت تمرکز بر حوزه‌های بحرانی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان باشد. https://www.gahr.ir/article_232559.html با توجه به نقش حیاتی صادرات کشاورزی در توسعه اقتصادی و افزایش درآمدهای ارزی استان‌ها، شناسایی بازارهای هدف و محصولات دارای مزیت نسبی از اهمیت بالایی برخوردار است. تعیین اولویت بازارها و محصولات می‌تواند به کاهش ریسک تجاری، بهینه‌سازی منابع و افزایش رقابت‌پذیری صادراتی کمک کند. پژوهش حاضر به شناسایی و اولویت‌بندی بازارهای هدف صادراتی محصولات کشاورزی استان آذربایجان شرقی با تمرکز بر محصولات دارای مزیت نسبی بالا پرداخته است. برای این منظور، شاخص‌های کمی شامل متوسط واردات، سهم واردات کشوری و جهانی، مزیت وارداتی و نرخ رشد واردات، و شاخص‌های کیفی شامل عوامل سیاسی، اقتصادی، زیرساختی و قانونی مورد استفاده قرار گرفت و بازارها به صورت چندبعدی رتبه‌بندی شدند. نتایج نشان داد که محصولات انگور، پیاز، گیاهان دارویی، فلفل دلمه‌ای، سیب‌زمینی و زردآلو دارای بیشترین مزیت صادراتی و سهم قابل توجه در بازارهای بین‌المللی هستند. بازارهای اصلی و ثانویه برای هر محصول مشخص شد؛ به عنوان مثال، بازارهای انگور شامل آمریکا، آلمان و بریتانیا به عنوان اصلی و روسیه، هلند، فرانسه و اسپانیا به عنوان ثانویه بودند. زردآلو، پیاز، سیب‌زمینی، فلفل دلمه‌ای و گیاهان دارویی نیز با توجه به حجم واردات، رشد بازار و مزیت رقابتی، بازارهای هدف مشخصی داشتند. محصولات بادمجان، خیار، گوجه‌فرنگی و سیب به دلیل مزیت نسبی متوسط تا ضعیف، در اولویت پایین‌تر قرار گرفتند. بر اساس این تحلیل، پیشنهادهای عملیاتی شامل تمرکز بر تولید و استانداردسازی محصولات دارای مزیت، توسعه زیرساخت‌ها و لجستیک صادراتی، بهبود بسته‌بندی و برندینگ، مدیریت مقررات و استانداردهای بازار، استفاده از ابزارهای هوشمند برای تصمیم‌گیری صادراتی، توسعه فرآوری و ایجاد ارزش افزوده، و تقویت همکاری‌های بین‌المللی و دیپلماسی اقتصادی است. این راهبرد چندبعدی، با تلفیق شاخص‌های کمی و کیفی و بهره‌گیری از نظرات خبرگان، می‌تواند سهم استان در بازارهای جهانی را افزایش داده و صادرات پایدار محصولات کشاورزی آذربایجان شرقی را تضمین کند. https://www.gahr.ir/article_232676.html دفن بهداشتی زباله یکی از رایج‌ترین و کم‌هزینه‌ترین روش‌های دفع پسماند است که انتخاب مکان مناسب آن نیازمند توجه به ملاحظات زیست‌محیطی می‌باشد. حوزه آبریز دهگلان در استان کردستان با جمعیتی بالغ بر۶۴ هزار نفر ( حدود 185/29 نفر در مناطق شهری)، با چالش‌های زیست‌محیطی و بهداشتی ناشی از فقدان مکان مناسب برای دفن بهداشتی زباله مواجه است. هدف این پژوهش، مکان‌یابی دفن بهداشتی زباله با تاکید بر پدیده فرونشست در دشت دهگلان است. برای این منظور، ابتدا از داده‌های راداری سنتینل-۱ در بازه زمانی پنج‌ساله (2020-2024) جهت استخراج وپهنه‌بندی فرونشست استفاده شد. سپس ۲۱ لایه تأثیرگذار در حوزه‌های اقلیمی، زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی، هیدرولوژی و انسانی انتخاب شدند. به‌منظور وزن‌دهی معیارها، از دو رویکرد متفاوت بهره گرفته شد: روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) به‌عنوان یک روش تصمیم‌گیری چندمعیاره مبتنی بر نظرات خبرگان، و مدل CRITIC به‌عنوان یک روش آماری و عینی برای تعیین اهمیت معیارهابهره گرفته شد. نتایج نشان داد که دشت دهگلان سالانه با نرخ متوسط ۳٫۵ سانتی‌متر فرونشست مواجه است که عمدتاً در بخش‌های مرکزی، غربی و جنوب‌غربی دشت رخ می‌دهد. همچنین، نرخ سازگاری وزن نهایی لایه‌ها در نرم‌افزار Tirast برای مکانیابی دفن بهداشتی زباله ترتیب 07/0 و 06/0 برآورد گردید. یافته‌های دو مدل بیانگر آن است که اختلاف درصد مساحت هر کلاس بسیار ناچیز بوده و بیشترین اختلاف مربوط به کلاس «نامناسب» با ۱٫۵۴ درصد و کمترین اختلاف مربوط به کلاس «بسیار نامناسب» با 3/0 درصد است. در نهایت، شش منطقه مناسب برای دفن بهداشتی زباله شناسایی گردید که در میان آن‌ها، مکان‌های شماره ۱ و ۳ به‌عنوان گزینه‌های بهینه انتخاب شدند. همچنین تحلیل نهایی نشان داد که مکان‌های منتخب دفن بهداشتی عمدتاً در محدوده‌های با فرونشست کم تا متوسط واقع شده‌اند که این امر بیانگر پایداری نسبی این مکان‌ها در مقایسه با نواحی دارای فرونشست شدید است. https://www.gahr.ir/article_232709.html پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کارآفرینی اجتماعی در توسعه پایدار گردشگری شهری در مشهد انجام شده است. شهر مشهد به‌عنوان یکی از مقاصد مهم زیارتی و گردشگری کشور با چالش‌هایی چون فشار بر زیرساخت‌ها و نیاز به حفظ منابع فرهنگی و طبیعی روبه‌رو است و کارآفرینی اجتماعی می‌تواند راهکاری نوآورانه برای حل مسائل اجتماعی و ارتقای کیفیت گردشگری پایدار باشد. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی است که داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و پیمایشی گردآوری شده و جامعه آماری آن شهروندان مشهد که ارتباط مستقیم و غیر مستقیم با گردشگران داشته‌اند، بودند؛ نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام و ۳۸۲ پرسشنامه معتبر تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد کارآفرینی اجتماعی تأثیر معناداری بر توسعه پایدار گردشگری شهر مشهد دارد و مؤلفه‌هایی چون تقویت تعاملات اجتماعی، اعتماد اجتماعی، انسان‌دوستی، گسترش امنیت، رفتارهای نوآورانه و ایده‌های امیدبخش در این فرایند اثرگذارند، همچنین آموزش اجتماعی و پویایی اجتماعی و اشتغال‌زایی و توانمدنسازی تاثیر معناداری داشتند. نتایج بحث بیانگر آن است که کارآفرینی اجتماعی می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر برای توانمندسازی جوامع محلی، ارتقای کیفیت خدمات گردشگری و تقویت سرمایه اجتماعی به کار گرفته شود. از نظر کاربردی، توجه مدیران شهری و فعالان گردشگری به حمایت از کارآفرینان اجتماعی، طراحی سیاست‌های حمایتی و ترویج رویکردهای نوآورانه می‌تواند زمینه ارتقای جایگاه مشهد به‌ عنوان مقصدی پایدار و جذاب را فراهم آورد. https://www.gahr.ir/article_232798.html خدمات به عنوان یکی از ارکان اساسی رشد و توسعه شهری است که کمبود آن می‌تواند مشکلات بسیار زیادی را به همراه داشته باشد. یکی از مهمترین خدمات در شهرها خدمات آتش نشانی است که وجود آنها در مواقع بحرانی از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است. هدف اساسی این پژوهش بررسی و تحلیل کیفیت خدمات آتش نشانی با رویکرد عدالت فضایی در شهر ارومیه می‌باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای جمع آوری شده است. در این راستا، از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS به عنوان ابزاری قدرتمند بهره گرفته شده است. این مدل به ما امکان می‌دهد تا با سنجش دقیق شاخص‌های کلیدی و مرتبط، نظیر زمان پاسخگویی به حوادث، تراکم جمعیت در هر منطقه، میزان دسترسی به معابر و ویژگی‌های کالبدی و جمعیتی مناطق، یک رتبه‌بندی و اولویت‌بندی علمی از مناطق شهری از نظر میزان برخورداری و نیاز به خدمات آتش‌نشانی صورت پذیرد. نتایج حاصل از این تحلیل، که بر پایه داده‌های واقعی و معیارهای عدالت‌محور است، می‌تواند به عنوان یک مبنای استوار و عملی برای برنامه‌ریزی‌های آتی در جهت بهبود چشمگیر کارایی، ارتقای عدالت فضایی در توزیع خدمات ایمنی، و در نهایت، افزایش تاب‌آوری شهری در برابر حوادث و بلایای احتمالی در شهر ارومیه مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_233193.html وابستگی شدید به درآمدهای نفتی و فعالیت‌های مرتبط با آن، چالش‌های زیست‌محیطی عمده‌ای را برای کشورهای دارنده این منابع ایجاد کرده است. ارزیابی و مقایسه عملکرد زیست‌محیطی این کشورها می‌تواند نقشه راهی برای حرکت به سمت اقتصاد کم‌کربن و مدیریت پایدار منابع ارائه دهد. هدف این مطالعه، بررسی تطبیقی وضعیت زیست‌محیطی ۹ کشور از غول‌های نفتی جهان است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و جامعه آماری آن را کشورهای کانادا، ایران، عراق، کویت، لیبی، روسیه، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ونزوئلا تشکیل می‌دهند. داده‌های مورد نیاز از طریق اسناد معتبر بین‌المللی گردآوری و با استفاده از دو روش جمع وزنی (Si) و ضرب وزنی (Pi) و همچنین محاسبه یک شاخص ترکیبی نهایی (KI) از طریق نرم‌افزارهای SPSS و EXCEL تجزیه و تحلیل شدند. نتایج به وضوح شکاف عمده بین کشورهای مورد مطالعه را نشان داد. بر اساس شاخص ترکیبی KI، کشورهای روسیه (با امتیاز ۲۱۸/۴)، ایران (۹۰۹/۳) و کانادا (۹۰۶/۳) به ترتیب بهترین عملکرد را داشتند. در مقابل، لیبی (۰۹۴/۱) و ونزوئلا (۱۰۷/۳) در پایین‌ترین سطوح عملکردی قرار گرفتند. آنالیز همبستگی بین شاخص‌های Si و Pi نیز همخوانی قابل توجهی در رتبه‌بندی کشورها را نشان داد. یافته‌ها حاکی از آن است که سطح درآمدهای نفتی به تنهایی تعیین‌کننده عملکرد زیست‌محیطی نیست، بلکه مدیریت حکمرانی خوب، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک و اتخاذ سیاست‌های مؤثرعوامل کلیدی در دستیابی به عملکرد مطلوب هستند. این مطالعه بر لزوم عزم جدی کشورهای دارای منابع نفتی، به ویژه لیبی و ونزوئلا ، برای بازنگری در سیاست‌های زیست محیطی خود تأکید می‌کند. https://www.gahr.ir/article_233204.html پژوهش حاضر، بررسی نقش لیتولوژی و تکتونیک در نیمرخ طولی رودخانه آغ‌چای است. با توجه به این‌که مطالعات تکتونیکی در حوضه رودخانه آغ‌چای انجام نگرفته و تکتونیک یکی از عوامل موثر بر پروفیل طولی است. لذا انجام مطالعه در زمینه فعالیت تکتونیکی در حوضه مزبور ضرورت تام دارد. منطقه مورد نظر در طول جغرافیایی "10 '10 ° 44 الی "50 '57 ° 44 شرقی و عرض "0 '3 ° 39 الی"40 '40 ° 38 شمالی واقع شده است. از نظر توپوگرافی، منطقه مورد نظر دارای دو واحد کوهستان و دشت می‌باشد که توسط رودخانه آغ چای زهکشی می‌شود. از نظر زمین‌شناختی، در حوضه تنوع وجود دارد که اغلب آن‌ها عمدتاً مربوط به کمپلکس‌های افیولیتی و سنگ‌های دگرگونی با سن نامعلوم هستند که از مقاومت بالایی برخوردارند. برای دستیابی به اهداف تحقیق، از شاخص‌های مورفومتری استفاده شده است که شامل: شاخص شیب طولی رودخانه(SL)، نسبت شکل حوضه‌ زهکشی(BS)، شاخص عدم تقارن حوضه زهکشی(AF)، شاخص استاندارد شدهSL (SL/K)، منحنی هیپسومتری، انتگرال هیپسومتری(Hi)، شاخص تراکم سطحی آبراهه‌ها(P ) و شاخص نسبت پهنای کف دره به ارتفاع آن(V_f) می‌باشد. در حالت کلی بررسی نتایج اندازه گیری‌های شاخص‌ها نشان می‌دهد که منطقه از نظر تکتونیکی نسبتاٌ فعال است و مقدار فعالیت در بخش‌های مختلف منطقه متفاوت است؛ بدین معنی که مطابق نتایج همه شاخص‌ها تقریبا در قسمت پایین دست فعال‌تر از سایر بخش‌هاست. در پایان پس از بررسی شاخص-های مورفومتری در منطقه جهت برآورد مجموع فعالیت تکتونیکی از شاخص lat نیز استفاده شده است، در مجموع می-توان منطقه را از نظر فعالیت‌های تکتونیکی نسبتا فعال محسوب نمود و همچنین با بکارگیری شاخص SL و تلاقی سازندهای زمین‌شناسی با نیمرخ رودخانه، تاثیر لیتولوژی در نیمرخ طولی رودخانه مشخص است. https://www.gahr.ir/article_233395.html مطالعات دانش بومی بهرهبرداری از اکوسیستم‌های مرتعی، نقش مهمی در درک تعاملات جوامع محلی با محیط زیست و شیوه‌های پایدار مدیریت منابع طبیعی ایفا می‌کند. این تحقیق با هدف تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های موجود در این حوزه، به بررسی مفاهیم کلیدی، روشها و یافته‌های مطالعات دانش بومی مرتعداری در ایران می‌پردازد. روش تحقیق در این مطالعه، از نوع توصیفی و تحلیلی است. بنابراین این تحقیق به صورت کتابخانه‌ای انجام شده و با بررسی منابع موجود، تحلیلی بر یافته‌ها و دیدگاه‌ها به عمل می‌آید تا امکان ترکیب و یکپارچه سازی نتایج تحقیقات و پژوهش‌های موجود را فراهم کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که دانش بومی مرتع‌داری در ایران از تنوع جغرافیایی قابل توجهی برخوردار است و به طور معناداری با شرایط اکولوژیک، فرهنگی و اجتماعی هر منطقه سازگار شده است. در مناطق مختلف، نظام‌های مدیریتی متفاوتی از جمله روش‌های خاص مدیریت چرای دام، استفاده از گیاهان دارویی و خوراکی، و تکنیک‌های احیای مراتع توسعه یافته‌اند. مطالعات مورد بررسی حاکی از آن است که بسیاری از این روش‌های سنتی با اصول اکولوژیک مدرن همخوانی دارند و می‌توانند در مدیریت پایدار مراتع مؤثر باشند. با این حال، بخش‌های مهمی از این دانش، به ویژه در مناطق کمتر مطالعه‌شده، هنوز به طور کامل مستندسازی نشده‌اند. همچنین، انتقال بین‌نسلی این دانش در حال تضعیف است که لزوم توجه فوری به ثبت و تحلیل آن را ضروری می‌سازد. این تحقیق نشان می‌دهد که تلفیق دانش بومی با دانش علمی می‌تواند به توسعه مدل‌های مدیریتی کارآمدتر منجر شود. با این وجود، موانع ساختاری متعددی از جمله کم‌توجهی به مشارکت جوامع محلی در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های مرتعداری وجود دارد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده بر مستندسازی نظام‌مند دانش بومی در مناطق مختلف، توسعه چارچوب‌های تلفیقی مدیریت، و ایجاد سازوکارهای مشارکتی برای بهره‌گیری از این دانش در سیاست‌گذاری‌ها تمرکز کنند. https://www.gahr.ir/article_233924.html تغییرات اقلیمی می‌توانند الگوی بارش را در حوضه‌های آبخیز به‌طور چشمگیری دگرگون کنند، به‌طوری‌که شدت، زمان‌بندی و پراکنش مکانی بارش دچار نوسانات شده و مدیریت منابع آب را با چالش‌های جدی مواجه سازند. در این مطالعه، اثرات تغییرات اقلیمی بر روی تغییرات بارش در حوضه بابلرود مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، برای ریزمقیاس‌نمایی داده‌های بزرگ مقیاس از گزارش ششم ارزیابی هیئت بین الدولی تغییرات اقلیمی (IPCC AR6) و مدل CanESM5 بر پایه سناریوهای اقلیمی SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در مدل SDSM اقدام شد. داده‌های مشاهده‌ای از چهار ایستگاه باران‌سنجی (دیوا، گلوگاه، میاندشت و قران تالار) در حوضه در پایه زمانی مشترک (1403-1373) بعد از رفع نواقص آماری، حذف داده‌های پرت و تست همگنی جمع‌آوری گردید. به منظور ارزیابی عملکرد مدل از شاخص‌های آماری میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب ناش-ساتکلیف (NSE) و ضریب تعیین (R) استفاده گردید. نتایج نشان داد که حوضه آبخیز بابلرود طی دوره 2020–2100 با کاهش قابل‌توجه بارش مواجه خواهد بود. در سه ایستگاه قران‌تالار، میاندشت و گلوگاه، الگوی فصلی بارش حفظ شده و پاییز همچنان پربارش‌ترین فصل باقی مانده است، اما شدت بارش در این فصل کاهش یافته و تابستان خشک‌تر شده است. در تمامی سناریوها، بارش ماهانه به‌طور میانگین 10 تا 30 درصد کمتر از مقادیر مشاهده‌ای است. سناریوی SSP5-8.5 بیشترین افت بارش را نشان می‌دهد، به‌ویژه در ماه‌های پاییز و زمستان، که نقش کلیدی در تأمین منابع آبی دارند. حتی در سناریوی خوش‌بینانه SSP1-2.6، کاهش بارش چشمگیر است و آسیب‌پذیری منطقه را برجسته می‌سازد. این تغییرات می‌توانند چرخه هیدرولوژیکی را مختل کرده، رواناب سطحی را کاهش داده، تبخیر را افزایش دهند و ذخایر آبی را تهدید کنند. https://www.gahr.ir/article_234155.html تودشک، در شرق استان اصفهان، شهری با پیشینه تاریخی و ترکیبی از ویژگی‌های جغرافیایی طبیعی و فرهنگی است که هویت ویژه‌ای برای آن رقم زده است. موقعیت این شهر در مسیر تاریخی اصفهان-یزد، وجود اقلیم نیمه‌خشک، قنات از مهم‌ترین عناصر جغرافیای طبیعی آن به‌شمار می‌رود. همچنین، مساجد، آب انبار، قهوه خانه هاو غیره که بخش مهمی از جغرافیای فرهنگی آن را تشکیل می‌دهد. مسأله اصلی پژوهش حاضر، بررسی ارتباط میان این عوامل طبیعی و فرهنگی و نقش آن‌ها در شکل‌گیری و تداوم هویت مکانی تودشک است. هدف از انجام این مطالعه، تبیین این پیوند برای ارائه راهکارهای حفاظت از میراث فرهنگی و بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های طبیعی شهر می‌باشد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های میدانی با ساکنان و آگاهان محلی بوده و مطالعات کتابخانه‌ای به‌عنوان منبع تکمیلی به کار رفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که موقعیت جغرافیایی و اقلیم خاص منطقه، زمینه‌ساز شکل‌گیری سکونت پایدار بوده و همزمان، آثار تاریخی، بافت معماری و آیین‌های بومی، هویت فرهنگی شهر را تثبیت کرده است. https://www.gahr.ir/article_234509.html آب‌وهوا نقش اساسی در توزیع و پویایی جوامع انسانی، حیات‌وحش و پوشش گیاهی ایفا می‌کند. از این‌رو، درک دقیق الگوهای آب‌وهوایی برای برنامه‌ریزی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، کشاورزی و صنعتی ضروری است. این مطالعه با هدف شناسایی خرده‌نواحی اقلیمی در ایران مرکزی، با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره شامل تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) و تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی انجام شد. بدین منظور، داده‌های ۱۵ ایستگاه هواشناسی در یک دوره آماری مشخص جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل شد. در نهایت، نقشه‌های پهنه‌بندی با کمک نرم‌افزار ArcGIS تهیه گردید. نتایج تحقیق نشان داد که دو عامل بارش و دمای حداکثر، با تبیین ۷۳.۵۷ درصد از واریانس کل داده‌ها، بیشترین سهم را در ایجاد تنوع اقلیمی منطقه دارند. با اعمال تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی (روش ادغام وارد) بر روی نمرات عاملی، منطقه مورد مطالعه به چهار ناحیه اقلیمی اصلی و زیرنواحی مرتبط تقسیم‌بندی شد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند چارچوب علمی مناسبی برای برنامه‌ریزی‌های منطقه‌ای و محلی در زمینه‌های حساسی چون کشاورزی، مدیریت منابع آب و آمایش شهری فراهم کند. https://www.gahr.ir/article_234583.html حس تعلق به مکان نمودی از حس انسان به فضایی است که با آن روابط عاطفی برقرار کرده و از بودن در آن احساس سرزندگی توأم با دلبستگی و وابستگی می‌کند.در این بین رضایت‌مندی سکونتی عامل مهمی در توصیف کیفیت زندگی ساکنان یک محیط مسکونی است.چنانچه این نوع از رضایتمندی تأمین نگردد، محلات شامل ساکنانی خواهند بود که هیچ‌گونه حس تعلق و مسؤلیتی در قبال محله زندگی خود نخواهند داشت.با توجه به این امر هدف این پژوهش بررسی رابطه حس تعلق و شاخص رضایتمندی در محلات شهری و مقایسه تطبیقی این دو و چگونگی ارتقاء شاخص رضایتمندی و حس تعلق در دو نمونه از محله‌های شهر یزد، یکی در بافت تاریخی(محله شش بادگیری) و دیگری در بافت جدید شهر(شهرک دانشگاه) می‌باشد.پژوهش حاضر بر اساس ماهیت از نوع تحلیلی ـ توصیفی و بر اساس هدف از نوع کاربردی می‌باشد.جهت به گردآوری اطلاعات، از روش کتابخانه‌ای ـ میدانی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش محله شش بادگیری و شهرک دانشگاه است و مطابق با آخرین آمار تعداد جمعیت آن‌ها 9500 نفر می‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه برابر 370 نفر به دست آمد. جهت پردازش اطلاعات به‌دست آمده از نرم‌افزار آماری SPSS و Excel و روش‌های آماری رگرسیون چندگانه، آزمون واریانس یک‌طرفه F و آزمون همبستگی پیرسون استفاده گردید. نتایج بر اساس معادلات رگرسیونی نشان داد که امتیاز حس تعلق برای مرکز محله شهرک دانشگاه 56.225 و برای محله شش بادگیری 48.104 می‌باشد که مبین پایین بودن حس تعلق در محله شش بادگیری نسبت به شهرک دانشگاه است. در کل نیز نتایج حاکی از آن است که بر خلاف تفکر عام مبنی بر این که حس تعلق در بافت قدیم بیشتر است اما در چند سال اخیر به دلیل سکونت و مهاجرت افراد غیر بومی به بافت جدید شهر، منجر به کاهش حس تعلق در این محلات شده است. https://www.gahr.ir/article_234728.html یکی از مهمترین مسائلی که جوامع امروزی با آن مواجه هستند، مشکلات زیست محیطی است. مشکلات زیست محیطی عموماً از دهه 1950 مورد توجه قرار گرفته اند؛ اما منشأ آنها بر اساس تاریخچه های بسیار قدیمی تر است. در این پژوهش ابتدا به رابطه انسان و طبیعت اشاره شده است. فلسفه یونان باستان و دوره روشنگری برای دگرگونی رابطه انسان و طبیعت مهم است. در این راستا بر دیدگاه های فلسفی فیلسوفانی چون افلاطون، ارسطو، دکارت، بیکن تأکید می شود. این تحقیق با روش توصیفی ، تحلیلی به مقایسه میان دیدگاههای قبل و بعد از مدرنیسم می پردازد. پس از بررسی رابطه ی انسان و محیط در دوران کلاسیک و قرون وسطی به تطور آن در دوران مدرن پرداخته و پیامدهای آن در شکل گیری تفکر بوم شناختی در دوره بعدی پرداخته است. پیامدهای منفی انقلاب صنعتی در شکل گیری حساسیت اکولوژیکی مؤثر بوده است. یکی دیگر از عواملی که در شکل گیری تفکر اکولوژیکی موثر است، مطالعات علمی در زمینه بوم شناسی است. در این پژوهش اندیشه‌های فلسفی و مطالعات علمی مؤثر در شکل‌گیری جهان‌بینی اکولوژیکی مورد بررسی قرار می‌گیرد. مهم‌ترین آنها نظریه‌ی جمعیت مالتوس، نظریه تکامل چارلز داروین، کمک‌های ارنست هکل به بوم‌شناسی، دیدگاه‌های بوم‌شناختی کارل مارکس و نظریه سیستم عمومی برتالانفی می باشد. با توجه به مشکلات اکولوژیکی که امروزه با آن روبرو هستیم، نیاز به بازنگری در رابطه انسان و طبیعت آشکار می شود. در این مطالعه آنچه متفکران روشنگری در طراحی روابط انسان و طبیعت توسعه دادند(جهان بینی مکانیکی) مورد بحث و نقد قرار گرفته و تلاش خواهد شد تا سرنخ هایی از مبانی جهان بینی بوم شناختی از انتقادات آنها به روشنگری ،آشکار شود. https://www.gahr.ir/article_234810.html رشد شتابان شهرنشینی و ناکارآمدی سیاست‌های مسکن در ایران، موجب گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی و بروز چالش‌های متعدد اجتماعی، فضایی و نهادی شده است. مشهد به‌عنوان دومین کلان‌شهر کشور، با تمرکز بالای مهاجرت و ضعف برنامه‌ریزی فضایی، بیش از ۳۰ درصد جمعیت خود را در سکونتگاه‌های غیررسمی جای داده است. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اولویت‌بندی الگوی بومی راهبردهای حکمرانی شهری برای ساماندهی پایدار این سکونتگاه‌ها است. روش تحقیق از نوع کاربردی–توصیفی بوده و با بهره‌گیری از چارچوب تحلیلی تلفیقی شامل شاخص‌های حکمرانی شهری (مشارکت، شفافیت، پاسخگویی، انسجام نهادی و عدالت فضایی)، تحلیل SWOT و فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه (۳۸۴ نمونه از ساکنان) و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ مدیر و کارشناس شهری گردآوری گردید. پایایی پرسشنامه با آلفای کرونباخ (۰.۸۱۲) تأیید شد و داده‌ها با نرم‌افزار Super Decisions تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که شاخص‌های حکمرانی در سکونتگاه‌های غیررسمی مشهد در وضعیت نامطلوب قرار دارند؛ به‌ویژه شفافیت (میانگین ۱.۶۶) و پاسخگویی (میانگین ۱.۷۲) در بحرانی‌ترین وضعیت هستند. نتایج ANP بیانگر آن است که «ایجاد سامانه پاسخگویی محلی» (وزن ۰.۲۸۰) و «تشکیل شوراهای محلی» (وزن ۰.۲۵۰) مهم‌ترین راهبردها برای ارتقای حکمرانی شهری هستند. همچنین «شفاف‌سازی اطلاعات» (۰.۱۹۰)، «توسعه خدمات زیربنایی» (۰.۱۵۰) و «یکپارچه‌سازی نهادی» (۰.۱۳۰) در اولویت‌های بعدی قرار دارند. نتیجه‌گیری پژوهش بر ضرورت گذار از رویکردهای صرفاً کالبدی به سمت حکمرانی مشارکتی تأکید دارد و نشان می‌دهد راهبردهای نرم‌افزاری و نهادی در مقایسه با اقدامات کالبدی، از اولویت بالاتری برخوردارند. نوآوری اصلی مطالعه، استفاده از چارچوب تحلیلی سه‌گانه (شاخص‌های حکمرانی + SWOT + ANP) برای اولویت‌بندی کمی راهبردهای ساماندهی است که قابلیت تعمیم به سایر شهرهای ایران و کشورهای در حال توسعه را دارد. این یافته‌ها می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری شهرداری‌ها، وزارت راه و شهرسازی و نهادهای محلی در ساماندهی پایدار سکونتگاه‌های غیررسمی باشد. https://www.gahr.ir/article_235372.html تاکنون استان گلستان خسارت زیادی را از ناحیه مخاطره خشکسالی متحمل شده است. از این رو در منطقه مورد پژوهش، تعیین میزان آسیب پذیری و نوع وضعیت خطرپذیری خشکسالی هواشناسی به ویژه در دو دهه اخیر، مسأله اصلی مورد این پژوهش هست. روش بررسی: به منظور تعیین وضعیت خشکسالی هواشناسی، در این پژوهش از شاخص بارش استاندارد شده (Standard Precipitation Index) استفاده شبرای هر یک از ایستگاههای مورد نظر، عامل درصد فراوانی وقوع خشکسالی های هواشناسی در مقیاس زمانی سالانه تعیین شد. سپس شاخص خطر خشکسالی DHI (Drought Hazard Index) با اختصاص اوزان و درجات برای هر یک از شدت های مختلف استخراج گردید. همچنین میزان آسیب پذیری خشکسالی هواشناسی با استفاده از شاخص های فیزیکی و اقتصادی اجتماعی محاسبه شد و به دنبال آن پهنه های آسیب پذیر خشکسالی نیز تعیین گردید. یافته ها: نتایج پژوهش در خصوص وضعیت های خشکسالی نشان داد که شدیدترین خشکسالی ها در سالهای 2005، 2011، 2012، 2013، 2014، 2015، 2016 و 2017 در منطقه به وقوع پیوسته است. بر اساس شاخص خطر خشکسالی، نتایج نشان داد که پهنه شمالی منطقه و قسمتی میانی آن به گستره ای معادل 16 درصد در شاخص SPI، 37 درصد در شاخص های VCI (شاخص شرایط پوشش گیاهی) و20 درصد در شاخص VHI (شاخص سلامت پوشش گیاهی)، و 22 درصد در شاخص TCI(شاخص دمای سطحی) از مساحت استان گلستان، مستعد خطر وقوع خشکسالی هواشناسی خیلی زیاد است. بیشترین وسعت منطقه) 42 درصد مساحت( واقع در بخش وسیعی ازقسمت میانی استان، آسیب پذیری خشکسالی خیلی زیاد داشته است. بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بیانگر آن است که خطرات و آسیب پذیری ناشی از خشکسالی هواشناسی استان گلستان را به طور جدی تهدید می کند. https://www.gahr.ir/article_235792.html چکیده شهرستان اهر یکی از شهرستان های شمالی در آذربایجان شرقی است که علی رغم وجود ژئوسایت ها و چشم انداز وسیع و با دارا بودن مناطق بکر و زیبا نتوانسته است جایگاه شایسته ای در جذب توریسم و توسعه ژئوتورسم داشته باشد و با وجود پتانسیل بالای گردشگری از نظر توسعه صنعت گردشگری در مراحل اولیه است. دلیل این مسئله را می توان کمبود امکانات، خدمات و تسهیلات مربوط به گردشگری و سیستم مدیریتی و نظارتی دانست.اثربخشی ژئوتوریسم در شهرستان اهر منوط به مشارکت و همکاری فعال بسیاری از ذینفعان شامل جوامع محلی و موسسات گردشگری است. هدف این تحقیق ارزیابی توان های ژئوتوریستی شهرستان اهر با مدل GAM و M-GAM بود. بر این اساس ابتدا ژئوسایت‌های شهرستان اهر انتخاب و سپس بر پایه پرسش نامه و نظرات کارشناسان و گردشگران، شواهد میدانی و اسناد کتابخانه ای داده ها و اطلاعات مربوط به مکان ها جمع آوری و پردازش شد. نتایج حاصل نشان می دهد که در مدل GAM ژئوسایت های پارک جنگلی فندقلو، سد تارخان و قلعه نودوز به ترتیب با امتیاز75/16 ، 87/15 و 87/13 از نظر کارشناسان و در مدل M-GAM ژئوسایت های پارک جنگلی فندقلو، سد ستارخان و تالاب یوسفلو به ترتیب با امتیازهای 16، 5/15 و 14/12 از نظر گردشگران در اولویت هستند. همچنین بر اساس ماتریس زون بندی ارزش های علمی-آموزشی، زیبایی شناختی و منظره ای و حفاظتی بالاتری نسبت به ارزش های علمی و گردشگری دارند. https://www.gahr.ir/article_236262.html این پژوهش با هدف “بررسی نقش عوامل موثر بر روحیه تخریب‌گرایی در فضاهای عمومی شهر اهواز (مطالعه موردی: منطقه ۱)” انجام شد.بنا بر ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن در نظر گرفته شده است، از نظر هدف، نظری ـ کاربردی و از نظر ماهیت و روش اجرای پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی می باشد. جمع آوری داده‌های مورد نظر از دو روش اسنادی و پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری جمعیت گروه سنی (65-25سال) ساکن در منطقه یک شهر اهواز معادل77876 نفر و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران380 نفر است. برای تحلیل داده‌های گردآوری‌شده از پرسش‌نامه‌ها و دیگر منابع، از نرم‌افزارهای آماری SPSS و Excel استفاده شد.یافته ها نشان می‌دهند که ضعف در اعمال نظارت رسمی و به ویژه نظارت خودجوش اجتماعی (مانند کنترلی که همسایگان بر یکدیگر اعمال می‌کنند یا حس حضور جمعی در فضا)، به عنوان یک عامل کلیدی، مستقیماً به افزایش قابل توجه رفتارهای تخریب‌گرایانه در فضاهای عمومی منطقه ۱ اهواز دامن می‌زند. ناهماهنگی بصری و عدم انسجام در طراحی عناصر شهری منطقه ۱ اهواز، به صورت آماری معناداری با افزایش رفتارهای تخریب‌گرایانه مرتبط است. این نتایج قویاً حمایت می‌کنند از این دیدگاه که محیط‌های شهری ناخوشایند، بی‌نظم و فاقد مراقبت مستمر، حس "مالکیت مشترک" و "ارزش‌گذاری" را در شهروندان تضعیف کرده و به عنوان یک عامل کاتالیزور برای بروز رفتارهای ضد اجتماعی عمل می‌کنند. این پژوهش به طور قاطع نشان می‌دهد که روحیه تخریب‌گرایی در فضاهای عمومی منطقه ۱ اهواز یک پدیده چندوجهی است که ریشه در عوامل اجتماعی (کاهش نظارت اجتماعی) و عوامل کالبدی (ناهماهنگی بصری در طراحی شهری) دارد و هر دو نقش تأثیرگذاری در افزایش رفتارهای وندالیسم دارند. https://www.gahr.ir/article_236897.html چکیده بافت‌های فرسوده شهری به‌ویژه در هسته‌های مرکزی شهرها، با چالش‌های درهم‌تنیده کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی مواجه‌اند که مداخلات سنتی و مقطعی قادر به حل آن‌ها نبوده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سناریوهای مداخله کالبدی و مستندسازی روند توسعه در محدوده خیابان مدرس کرمانشاه، به بررسی وضعیت موجود، ارزیابی طرح‌های اجراشده، و نقد رویکردهای غیرمشارکتی و فاقد آینده‌نگری می‌پردازد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی، برداشت میدانی، و پیمایش اجتماعی با استفاده از پرسشنامه‌ای معتبر و پایا (آلفای کرونباخ 0.81) بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرکز صرف بر تعریض معابر و اصلاح کالبدی بدون توجه به ساختار اجتماعی، هویت تاریخی، و مشارکت ساکنان، موجب گسست فضایی و کاهش تعلق اجتماعی شده است. همچنین، تغییرات کاربری بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی بافت، به نفع سوداگران و به زیان ارزش‌های میراثی عمل کرده است. در مقابل، وجود مدیریت متمرکز، پتانسیل‌های کالبدی، و هم‌جواری با بازار سنتی، فرصت‌هایی برای بازآفرینی مشارکتی و توسعه پایدار فراهم می‌سازد. در نهایت، پژوهش بر ضرورت تلفیق سناریونویسی، تنظیم مجدد زمین، و برنامه‌ریزی مشارکتی در طراحی مداخلات آینده‌نگر تأکید دارد تا بتوان به احیای هویت، ارتقاء کیفیت زیست، و پایداری اجتماعی در بافت‌های فرسوده شهری دست یافت. https://www.gahr.ir/article_237646.html درک مفهوم سرزندگی شهری برای برنامه‌ریزی و طراحی شهرهای موفق امروزی بسیار حیاتی است. به بیان ساده، یک فضای شهری سرزنده، فضایی است که مردم نه از سر اجبار، بلکه به میل خود در آن وقت می‌گذرانند، با دیگران ملاقات می‌کنند، قدم می‌زنند، بازی می‌کنند و در نتیجه به شهر زندگی می‌بخشند. تمرکز بر خیابان به عنوان شریان اصلی حیات شهری، دقیقاً نقطه‌ای است که مفهوم سرزندگی در آن متولد می‌شود. خیابان تنها یک مسیر برای عبور نیست، بلکه یک فضای اجتماعی و فرهنگی است.شاید به جرأت بتوان گفت مهمترین بخش یک شهر خیابان می باشد ،امروزه مهمترین تفاوت میان شهر و روستا را می توان در وجود یا عدم وجود یک خیابان با کارکردهای متفاوت و متنوع بررسی کرد و می توان گفت شهر مکانی است که حداقل دارای یک خیابان که در طول آن کاربری های متفاوت و متنوعی وجود دارد ،اصولا خیابان جهت استفاده اتومبیل ساخته شده است ،لیکن امروزه شهرهای موفق می بایست انسان محور باشند و خیابان نیز می بایست در خدمت انسان باشد نه اتومبیل. هدف از پژوهش این مقاله، مطالعه تطبیقی عوامل سرزندگی شهری در دو خیابان مشهور شهر اهواز می باشداست ،پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش بررسی از نوع تحقیق توصیفی – تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات آن جز تحقیقات پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش با توجه به جمعیت کلانشهر اهواز 1344000 نفر می باشد که حجم نمونه برابر فرمول کوکران 384 نفر تعیین شده و به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند . برای تحلیل از آزمونT و همبستگی پیرسون استفاده شده است.نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد میانگین شاخص های سرزندگی شهری در خیابان سلمان فارسی به مراتب در وضعیت بهتری نسبت به خیابان 13 شرقی کیانپارس می باشد. https://www.gahr.ir/article_237873.html پایداری اجتماعی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار شهری، نقشی بنیادین در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و شکل‌گیری جوامع زیست‌پذیر ایفا می‌کند. بااین‌حال، در حوزه طراحی فضاهای مسکن جمعی، این مفهوم همچنان به‌صورت پراکنده و میان‌رشته‌ای مورد مطالعه قرار گرفته و از انسجام مفهومی و نظری کافی برخوردار نیست. مسئله‌ی اصلی این پژوهش، فقدان چارچوبی یکپارچه برای تبیین نقش روابط انسانی، حس تعلق و عدالت فضایی در طراحی محیط‌های مسکونی متراکم است؛ جایی که هم‌زیستی اجتماعی به‌عنوان تجربه‌ای زیسته، کمتر در کالبد طراحی بازتاب یافته است. هدف پژوهش، شناسایی و تحلیل الگوهای مفهومی و نظری پایداری اجتماعی در طراحی مسکن‌های جمعی و بررسی پیوند آن با کیفیت زندگی و تعاملات انسانی در مقیاس جهانی است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل علم‌سنجی است؛ داده‌ها از پایگاه بین‌المللی Web of Science به‌عنوان منبعی جامع و معتبر گردآوری و شبکه‌های هم‌تألیفی، هم‌واژگانی، هم‌ارجاعی و هم‌استنادی به‌وسیلۀ نرم‌افزار VOSviewer در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ ترسیم و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که دانش جهانی پیرامون پایداری اجتماعی در مسکن جمعی هنوز به مرحله‌ی بلوغ نظری نرسیده و شبکه‌های تولید دانش آن کم‌تراکم و جزیره‌ای‌اند. بااین‌حال، چهار خوشه‌ی معنایی اصلی در زمینه‌های سیاست‌گذاری اجتماعی و مشارکت، کیفیت فضایی و طراحی شهری، فناوری هوشمند، و تاب‌آوری اجتماعی شناسایی شد. تحلیل‌ها بیانگر حرکت تدریجی گفتمان علمی به‌سوی پیوند پایداری اجتماعی با شاخص‌های زیست‌پذیری، رفاه و رضایت سکونتی است. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که تحقق پایداری اجتماعی در طراحی مسکن جمعی مستلزم گذار از رویکرد صرفاً کالبدی به سوی درکی رابطه‌مند از انسان و فضاست؛ جایی که طراحی معماری بستری برای تعامل، عدالت فضایی و هم‌زیستی فرهنگی فراهم می‌آورد. این پژوهش، با تأکید بر هم‌پیوندی ابعاد اجتماعی، فرهنگی و فضایی، بستری برای تقویت بنیان‌های نظری و خلق الگوهای طراحی انسان‌محور در آینده‌ی مسکن شهری ارائه می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_238094.html چکیده با توجه به اهمیت به کارگیری معماری بوم گرا و با هویت در طراحی اقامتگاه های بوم گردی ، این مقاله به دنبال دستورالعملی است که در آن سازگاری طرح معماری با بستر پروژه صورت گرفته باشد و یکپارچگی و انسجام در محیط ایجاد گردد. لذا طراحی مجموعه بوم گردی در شهرهای بندری توام با استفاده از مفاهیم و ارزشهای اسلامی و معنوی برگرفته شده از طبیعت منطقه ، می تواند علاوه بر ایجاد فضایی برای تقویت آسایش و رفاه مراجعین و مسافرین مراجعه کننده به مناطق بندری ، به نوعی تداعی کننده مفاهیم معنوی نهفته شده در دل دریا در قالب فرم و کانسپت مجموعه های ساخته شده باشد جهت انتخاب نمونه آماری از نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده گردید. روش تحقیق در پژوهش حاضر، امکان سنجی توسعه بوم گردی در شهر اهواز می باشد. این روش توصیفی تحلیلی می باشد. برای جمع آوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه استفاده گردید.جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون های کولموگروف اسمیرنف، آزمونT تک نمونه ای،آزمون ANOVA و آزمون لون استفاده شد.نتایج بدست آمده از این پژوهش، حاکی از تاثیر مثبت بوم گردی بر کیفیت زندگی شهری مردم اهواز است. در این پژوهش مولفه های کیفیت زندگی با شش مولفه سلامت و بهداشت، وضعیت اجتماعی، وضعیت مسکن، زیر ساخت، وضعیت اقتصادی، اوقات فراغت مورد مطالعه قرار گرفته است که نتایج نشان داد فعالیت های بوم گردی بر روی ابعاد سلامت و بهداشت و وضعیت اجتماعی مردم شهر اهواز کنار تاثیر منفی و بر روی سایر ابعاد تاثیر مثبت داشته است. https://www.gahr.ir/article_238231.html در سال‌های اخیر،سلامت اداری و مبارزه با فساد از مهم‌ترین چالش‌های سازمان‌های دولتی و نهادهای شهری در ایران محسوب می‌شود.مدیریت شهری سالم و شفاف نه تنها موجب افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کیفیت خدمات می‌شود،بلکه کارکرد و پاسخ‌گویی سازمان را نیز بهبود می‌بخشد.هدف این پژوهش بررسی رابطه بین انواع فساد سازمانی و شاخص‌های سلامت و کارکرد سازمانی در شهرداری دزفول است.این تحقیق ازنظر هدف، کاربردی، نوع توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است.جامعه آماری این پژوهش شهروندان شهر دزفول بوده است؛که در این تحقیق نمونه پژوهش به‌صورت تصادفی در میان 341 نفر پرسش‌شونده توزیع شد و پس از پاسخگویی گردآوری شد و یافته‌ها نشان می‌دهند که بین سطح فساد مالی و میزان پاسخ‌گویی سازمانی (r = -0.124, p = 0.026)، فساد ارتباطی-تعاملی و شفافیت سازمانی (r = -0.119, p = 0.033)، فساد در کیفیت کار و فرهنگ سلامت سازمانی (r = -0.135, p = 0.015)، فساد در مناقصات و قراردادها و مسئولیت‌پذیری اجتماعی (r = -0.134, p = 0.012)، فساد در تصمیم‌گیری و سلامت کار کارکنان (r = -0.127, p = 0.022)، سلامت کار کارکنان و فساد ارتباطی (r = -0.121, p = 0.030)، و فرهنگ سلامت سازمانی و فساد در تصمیم‌گیری (r = -0.127, p = 0.024) رابطه‌ای معکوس و معنادار وجود دارد.همچنین بین سلامت سازمانی و میزان درک فساد در میان کارکنان (r = -0.177, p = 0.001) رابطه معکوس و معناداری مشاهده شد.در مقابل، یافته‌ها نشان دادند که ناکارآمدی دستگاه‌های نظارتی با شیوع فساد مالی (r = 0.179, p = 0.001) و شفافیت سازمانی با کاهش فساد در مناقصات (r = 0.292, p = 0.000) دارای رابطه مستقیم و معنادار هستند.به طور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که تقویت سلامت سازمانی، فرهنگ سلامت، شفافیت و سلامت کاری کارکنان می‌تواند به کاهش فساد در ابعاد مختلف سازمانی کمک کرده و کارکرد و پاسخ‌گویی سازمان را بهبود بخشد. https://www.gahr.ir/article_238250.html سابقه و هدف توسعه شبکه سبز شهری و پیوستگی اکولوژیکی در کلان‌شهرهایی چون تبریز، اولویت برنامه‌ریزی پایدار است. این شبکه‌ها تنوع زیستی را حفظ و کیفیت زندگی و تاب‌آوری محیطی را ارتقا می‌دهند. اما توسعه شتاب‌زده اخیر، فضاهای سبز را تخریب و زیستگاه‌ها را تکه‌تکه کرده است. این پژوهش ساختار شبکه اکولوژیکی منطقه ۲ تبریز را تحلیل و راهکارهای بهبود آن را پیشنهاد می‌کند. مواد و روش‌ها داده‌های مکانی کاربری اراضی و پوشش گیاهی منطقه ۲ تبریز استفاده شد. با نرم‌افزارهای ArcGIS Pro، Conefor و Linkage Mapper، پیوستگی اکولوژیکی تحلیل گردید. مدل‌های گراف و تئوری حداقل هزینه، ارتباطات لکه‌های سبز و مسیرهای بهینه را ارزیابی کردند. شاخص‌های ED (چگالی لبه)، LSI (پیچیدگی شکل)، MPS (اندازه متوسط) و NP (تعداد لکه‌ها) محاسبه شد تا مناطق بحرانی شناسایی و راهکارها پیشنهاد گردد. نتایج و بحث توسعه بی‌رویه در چهار دهه، اراضی ساخته‌شده را ۲۲۰ درصد افزایش و فضاهای سبز را ۳.۷ درصد کاهش داد. افزایش ED و LSI نشان‌دهنده تکه‌تکه شدن و کاهش انسجام است؛ کاهش MPS و افزایش NP، پراکندگی و کوچک‌شدن زیستگاه‌ها را تأیید می‌کند که تنوع زیستی، کیفیت زندگی و تاب‌آوری را تهدید می‌کند. شاخص‌های LPI و Cohesion نیز ناپایداری را برجسته می‌سازد. پیشنهادها شامل طراحی کریدورهای اکولوژیکی، مدیریت هوشمند زمین و رویکردهای طبیعت‌محور برای بازسازی ارتباطات و افزایش تاب‌آوری است. نتیجه‌گیری توسعه شتاب‌زده، ساختار اکولوژیکی منطقه ۲ تبریز را مختل کرده است. راهکارها مانند ایجاد کریدورها، حفاظت اراضی بایر، برنامه‌ریزی اکولوژی منظر و پل‌های اکولوژیکی، تعادل زیستی را بازسازی می‌کنند و الگویی برای کلان‌شهرها ارائه می‌دهند. برنامه‌ریزی آینده باید بر اصول اکولوژیکی و پایداری تکیه کند تا تخریب مهار و تعادل توسعه-حفاظت برقرار شود. https://www.gahr.ir/article_238281.html تفکیک پسماند از مبدأ، به‌عنوان راهکاری مؤثر در کاهش آلودگی و افزایش نرخ بازیافت، در مواجهه با چالش‌های مدیریت پسماند روستایی اهمیت دوچندان دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رفتار خانوارهای روستایی در تفکیک پسماند از مبدأ و شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقای مشارکت زیست‌محیطی، در دهستان خرارود از شهرستان خدابنده انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی – تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از روش پیمایشی و ابزار پرسش‌نامه محقق‌ساخته صورت گرفته است. جامعه آماری شامل کلیه خانوارهای ساکن در دهستان خرارود بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، تعداد ۳۷۸ خانوار تعیین گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که رفتار تفکیکی خانوارها در مرحله گذار از آگاهی نظری به کنش عملی قرار دارد و تحت تأثیر عوامل جمعیت‌شناسی، زیرساختی، اقتصادی – اجتماعی و نهادی شکل می‌گیرد. شاخص‌هایی نظیر انگیزه شخصی، همکاری با همسایگان، و آموزش محلی نقش مؤثری در ارتقای مشارکت ایفا می‌کنند، در حالی که ضعف در جمع‌آوری مجزای پسماند و کمبود تجهیزات تفکیک، از موانع اصلی استمرار رفتار تفکیکی هستند. همچنین، تحلیل پاسخ‌های خانوارها نشان داد که راهکارهایی چون تقویت زیرساخت‌ها، آموزش هدفمند، مشوق‌های مالی، و اعتمادسازی نهادی می‌تواند مشارکت را به‌طور معناداری افزایش دهد. https://www.gahr.ir/article_238580.html The pursuit of resilient and inclusive rural transformation remains an elusive goal, persistently undermined by fragmented policy paradigms that treat social protection, local governance, and economic innovation as discrete, rather than interdependent, systems. Confronted with the polycrisis of climate change, precarious livelihood transitions, and entrenched inequalities, a radical reconceptualization is imperative. This paper develops and substantiates a novel Synergistic Integration Framework, arguing that sustainable transformation is an emergent property of the deliberate and dynamic interplay between three foundational pillars: (i) transformative social protection, which expands human capabilities and de-risks investment; (ii) empowered participatory governance, which legitimizes development action and mobilizes community assets; and (iii) innovation-driven entrepreneurship, which catalyzes economic diversification and spatial spillovers. Employing a systematic integrative review methodology, we synthesize global empirical evidence—from the social protection-climate nexus in Sub-Saharan Africa (Kangasniemi et al., 2025) and participatory governance experiments in Canada (Jamal & Gordon, 2024) to the spatial dynamics of farmer entrepreneurship in China (Pan et al., 2024). Our analysis reveals critical limitations within each pillar when operating in isolation: social protection’s impact is capped by low coverage, participatory models suffer from institutional precarity, and entrepreneurial gains are heterogeneously distributed. The framework’s core contribution lies in elucidating the synergistic mechanisms that arise from their integration: governance structures tailor protection to enable entrepreneurial activity; social protection stabilizes households, allowing for meaningful civic participation and risk-taking; and successful entrepreneurship strengthens local fiscal and social capital, reinforcing the entire system. We conclude with targeted, multi-scalar policy imperatives for designing integrated "Rural Resilience Systems," advocating for nationally coherent policies that empower meso-level institutions to orchestrate this synergy, thereby charting a coherent pathway for achieving the SDGs in complex rural landscapes. https://www.gahr.ir/article_238720.html گردشگری یکی از عناصر اصلی توسعه و ژئوتوریسم به‌عنوان گونه‌ای از گردشگری پایدار اهمیت ویژه‌ای در توسعة صنعت گردشگری کشورها داشته است. محدوده موردمطالعه در این تحقیق 11 منطقه ژئوتوربستی شهرستان قروه است. پژوهش حاضر باهدف اکتشافی و از نوع کاربردی، توصیفی تحلیلی است که با استفاده از مدل بریل‌ها مناطق موردمطالعه ارزیابی شدند. انتخاب مکان‌ها توسط چهار عامل شهرت، تمامیت، زمین‌شناسی، امنیت و قابلیت دسترسی صورت‌گرفته است که پس از مطالعه و شناسایی ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی سایت‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه-ای و بهره‌گیری از پیمایش‌های میدانی توسط نگارندگان صورت‌گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در زمینه ارزش‌های علمی منطقه بدر و پریشان با امتیاز 325 بالاترین ژئو سایت و چشمه‌های آب‌معدنی 1 و 2 با امتیاز 145 کمترین امتیاز را کسب کرده‌اند. در زمینه ارزش‌های آموزشی، سایت‌های سراب قروه، بقعه سید جلال‌الدین، چشمه (تنگز) و اژدها با امتیاز 300 به طور مشترک بالاترین جایگاه را کسب کردند و پایین‌ترین جایگاه برای کوه فرهادتاش و پل فرهاد آباد با امتیاز 265 و 285 بود. در زمینه ارزش‌های گردشگری، بالاترین امتیاز مربوط به سایت‌های (مجموعه باباگرگر چشمه‌های 1 و 2، چشمه (تنگز)، اژدها)، سراب قروه و پل فرهاد آباد با امتیاز مشابه 315 بود و در این زمینه پایین‌ترین امتیاز به کوه فرهاد تاش با امتیاز 290 رسید. در زمینه‌های ارزش‌های خطر اضمحلال، سایت‌های سراب قروه، چشمه‌های 1 و 2، اژدها، بقعه سید جلال‌الدین بیشترین امتیاز ریسک تخریب خطر را کسب نمودند. از مجموع سایت‌ها 8 سایت در معرض خطر تخریب متوسط و مابقی دارای خطر تخریب پایین هستند. https://www.gahr.ir/article_238798.html امنیت یکی از نیاز های اساسی انسان ها است که اهمیت بسیاری دارد . به گونه ای که انسان برای ورود به مکان و یا انجام کاری ابتدا میزان ایمن بودن آن را می سنجد . وجود امنیت در فضاهای شهری یکی از شاخص های مهم و موثر بر پویایی و فعال بودن فضاهای شهری است و زنان که نسبت به مردان با توجه به خصوصیاتی که دارند ؛ در صورت احساس ناامنی فعالیت های خود را محدود کرده و استفاده از فضاهای شهری راکمتر می‌کنند از این رو در این مقاله به سنجش احساس امنیت زنان در فضاهای شهری پرداخته میشود . این پژوهش از نوع اسنادی پیمایشی بوده و جامعه آماری آن را زنان بالای 15 سال تشکیل می دهد و به دلیل نبود آمار دقیق تعداد زنان مراجعه کننده به پارک شهید هاشمی به طور تقریبی حجم نمونه آماری 100 نفر تعیین گردیده است همچنین برای پایای پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است که مقدار آن 79/0 شده است . برای تجزیه تحلیل داده ها و اطلاعات به صورت توصیفی و استنباطی در نرم افزار Spss انجام شده است که اطلاعات توصیفی به شکل نمودار نمایش داده شده است و اطلاعات استنباطی به دو روش اسپیرمن و رگرسیون چند متغیره فرضیه های موجود در تحقیق مورد سنجش قرار گرفته است که بر اساس آزمون اسپیرمن متغیر ها ی مبلمان پارک ، نهاد های نظارتی و کاربری های اطراف پارک بر احساس امنیت زنان تاثیر گذار هستند به جز متغیر ویژگی های شخصی که با 95 درصد اطمینان تاثیری بر احساس امنیت زنان ندارد و همچنین نتایج تحلیل های رگرسیون چند متغیره نشان داد که با ضریب تبیین 52 % میتوان گفت متغیر های نهاد های نظارتی ، مبلمان پارک ، کاربری های اطراف پارک بر میزان احساس امنیت زنان تاثیر دارند . https://www.gahr.ir/article_238970.html جاذبه های گردشگری یکی از عناصر اصلی صنعت گردشگری بوده که بدون آنها ایجاد تقاضا و رغبت برای یک مقصد گردشگری دشوار است. از سوی دیگراقامتگاه های بوم گردی که طی چند سال اخیر در سطح گردشگری روستایی رایج شده، یکی از مهم ترین مولفه های توسعه گردشگری روستایی به شمار می آید. بدون تردید ایجاد اقامتگاه های بوم گردی و بسترسازی برای توسعه آنها آثار اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی بسیاری را در پی خواهد داشت. اما از آنجا که گردشگری صنعتی رقابتی و کیفیت و رضایتمندی گردشگران عنصری مهم در این رقابت است، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل تاثیر گذار بر رضایتمندی گردشگران، به دنبال پاسخ به این پرسش است که، معماری اقامتگاه های بوم گردی به چه میزان بر رضایتمندی گردشگران و تمایل به اقامت مجدد آنان تاثیر گذار است؟ این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی و با گردآوری اطلاعات به دو صورت اسنادی و پیمایشی به انجام رسیده است. بر این اساس پرسشنامه سنجشِ میزانِ رضایت‌مندی گردشگران از کیفیت اقامتگاه‌های بوم‌گردی، تهیه و با روش‌های آماری استانداردسازی گردید. جامعه آماری پژوهش را گردشگران روستایی، در ۵ مرکز اقامتگاهی بوم گردی تشکیل می‌دهند که برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران برای جامعه نامحدود با سطح اطمینان ۵9 درصد استفاده شد که تعداد نمونه‌های تخمینی مورد نظر250 نفربدست آمد. داده ها با نرم‌افزار PASW و شاخص CSM تجزیه و تحلیل گردید. نتایج این پژوهش نشان می دهد، شاخص های نیازهای اساسی و کالبدی بیشترین رضایتمندی و شاخص های اجتماعی- فرهنگی کمترین رضایتمندی را داشته است. https://www.gahr.ir/article_239070.html شهرنشینی، صنعتی شدن و جهانی سازی، تغییراتی را در محیط ساخته شده به وجود آورده است. مهاجرت داخلی در شهر و افزایش سریع جمعیت شهری منجر به مسکن نامناسب برای پاسخگویی به نیاز به سرپناه و ایجاد کسری و نیاز مسکن شده است. یکی از اقداماتی که برای رفع این نیاز انجام شد، پیدایش تولید انبوه مسکن بود. افزایش رضایت کیفی از خانه و محیط اطراف آن، محیط لازم را برای زندگی ایجاد می کند که در آن افراد از زندگی لذت ببرند، شاد باشند و رضایت معنوی بیشتری داشته باشند. در تعیین کیفیت، رضایت کاربر که ادراک و انتقاد کاربر را تشکیل می دهد، مؤلفه اصلی تعیین کننده کیفیت است. ایران و ترکیه، کشورهایی هستند که تولید انبوه مسکن در آنها در حال افزایش است. هنگامی که مطالعات در مورد مسکن انبوه در این دو کشور بررسی می شود، مشاهده می شود که مطالعات علمی کافی برای تجزیه و تحلیل انتظارات و رضایت کاربران وجود ندارد. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و از نظر هدف، کاربردی است؛ که هدف از آن، تعیین و آشکارسازی عوامل موثر بر رضایت کاربران در پروژه های انبوه مسکن در ایران و ترکیه بود. ابزار گردآوری داده ها (پرسشنامه) در راستای عوامل تعیین شده تهیه شد. چهار سایت مسکن توکی انتخاب شده در استان بالیکسیر در ترکیه و 2 سایت از مساکن مهر در ایران مورد نظرسنجی قرار گرفتند. انتظارات کاربران، کیفیت اجزای ساخته شده و سایر عوامل تعیین کننده سطح رضایت مقایسه شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که بین عوامل تعیین شده و رضایت کاربر رابطه وجود دارد. این واقعیت که عواملی وجود دارند که این رضایت را افزایش می دهند، توسط داده های به دست آمده از نتایج نظرسنجی تأیید می شود https://www.gahr.ir/article_239071.html شهر یک فضای زندگی است که در طول زمان به صورت پویا توسعه می یابد. با گذشت زمان شهرها با کاربردهایی مانند سازه های چند طبقه، سطوح غیرقابل نفوذ، عناصر کف و سقف پوشیده شده با رنگ های تیره به طور غیرقابل کنترلی رشد کردند. نتیجه این امر؛ کاهش در مناطق سبز، کاهش در جریان هوا و تبخیر، سرعت باد، جهت و تفاوت دمای هوا بین مناطق شهری و مناطق باز، اثر جزیره گرمایی، خاک تخریب شده، یک محیط زندگی مصنوعی ایجاد شده است. این امر زندگی پایدار در شهرها را به طور فزاینده ای دشوار می کند. لذا ضرورت رویکردهای حساس به محیط زیست را آشکار کرده است. تحقیق حاضر از نظر نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی تحلیلی است. روش ها و ابزار گردآوری اطلاعات شامل روش های کتابخانه ای و میدانی می باشد هدف این مطالعه ارزیابی دیدگاه های زیست محیطی شهروندان در کشور و ارائه راه حلی جایگزین برای مشکلات زیست محیطی شهری است. جامعه آماری تحقیق (5892 نفر) از ساکنان دو استان آذربایجان شرقی و استان زنجان که بصورت تصادفی در مطالعه شرکت کردند. این مطالعه نشان می دهد که گروه های جمعیتی مختلف در کشور نگرانی های زیست محیطی مشابهی را ابراز می کنند. با این حال، نشان می دهد که آنها فاقد مکانیسم های نهادی هستند که از طریق آن بتوانند این نگرانی ها را به بازیگران سیاسی منتقل کنند. در نهایت، مقایسه ایران با کشورهای مختلف، نظیر بلغارستان و آلمان را برجسته می کند که توانسته اند راه حل های موثری برای مشکلات زیست محیطی ارائه دهند. https://www.gahr.ir/article_239072.html منابع طبیعی و اجتماعی به طور مساوی در فضاهای شهری توزیع نمی شود و این توزیع نابرابر منجر به توسعه نامتوازن شهر و شهرنشینی گشته و باعث بروز تفاوت های اجتماعی-اقتصادی در مناطق شهری می شود. شهرهایی با ویژگی های اقتصادی-اجتماعی متنوع در آینده؛ باعث می شود مردم در مناطق مختلف ، مکان ها را جهت پویایی های خود( نظیر موقعیت اجتماعی، ویژگی های شغلی و فرهنگی، سبک زندگی، درآمد، خویشاوندی، تابعیت و غیره) انتخاب کنند؛ و این، تفاوت های اجتماعی-اقتصادی مکان را شکل می دهد. هدف از این مطالعه، بررسی نقش ویژگی های جمعیتی ، ویژگی‌های اجتماعی-اقتصادی ، ویژگی های مسکن و کارکرد شهری در تفکیک فضایی شهر زنجان می باشد؛ اینکه چگونه این ویژگی‌ ها ، فضای شهری را شکل داده و باعث ایجاد تفکیک در فضای شهری زنجان گشته است. تحقیق حاضر از نظر روش تحقیق از نوع توصیفى و پیمایشى(تحلیلى) محسوب مى شود، و روش تحقیق میدانى است و بر اساس هدف، کاربردى مى باشد. با توجه به هدف هاى پژوهش و ماهیت آن ، مناسب ترین روش براى گردآورى اطلاعات مورد نیاز، استفاده از پرسشنامه است . نظرسنجی از 290 نفر از ساکنان محلات به روش نمونه گیری در دسترس صورت گرفته و داده‌های جمع‌آوری‌شده با روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، و همبستگی متعارف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نمایانگر تمایز فضایی فاحشی میان محلات شمال شرق ، مرکز و جنوب غربی شهر زنجان دارد. لذا نابرابری اجتماعی- فضایی در مناطق مختلف شهر زنجان حاصل پویایی نظام شهر نشینی در ایران و حاصل نظام سرمایه داری است. https://www.gahr.ir/article_239152.html هدف مقاله حاضر ارزیابی ظرفیت زیست اجتماعی محلات در شهر بندر ماهشهر است و بر این اساس روش تحقیق تحلیلی- پیمایشی و مبتنی بر منابع اسنادی و پرسشنامه‌ای است. داده‌ها و اطلاعات نیز شامل شاخص‌ها و معیارهای مرتبط با سنجش قابلیت و ظرفیت زندگی اجتماعی در محلات شهر بندر ماهشهر همچون هویت و تعلق مکانی، مشارکت، امنیت، پویایی و سرزندگی، تنوع و گوناگونی اجتماعی و افزایش تراکم با مدل ELECTRE است. با توجه به هدف تحقیق که سنجش و ارزیابی و انتخاب محله برتر است چهار محله از چهار بافت شهر مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نیز نشان می‌دهد که برتری محله قدیمی بر سایر محلات است و این امر به شاخص پویایی و سرزندگی به عنوان ماحصلی از ارتباط نزدیک همسایگان و البته تعلق مکانی، مشارکت ساکنین در امور مربوط به محله و تنوع و گوناگونی اجتماعی در ساختار این محله بر می‌گردد. در رتبه‌های بعدی به ترتیب محله بافت نسبتاً جدید، بافت میانی و بافت جدید قرار دارند که این امر عدم هویت و عدم تعلق به مکان را در این محلات نسبت به محله بافت قدیم می‌رساند. https://www.gahr.ir/article_239186.html Conventional hard-security paradigms in borderlands often fail to address the root causes of illicit trade and out-migration; thus, this study investigates the effectiveness of the “Razzaq Scheme”—a state-led trade formalization initiative in southeastern Iran (Saravan)—as a softsecurity strategy. Specifically, it examines how transforming fuel smuggling into regulated trade influences demographic resilience through the mediating mechanisms of livelihood security and place attachment. Adopting a quantitative research design rooted in Institutional Theory and the New Economics of Labor Migration (NELM), data were collected from 384 border residents via purposive sampling and analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The empirical results reveal that trade formalization has a significant positive impact on livelihood security, which in turn strengthens residents‟ place attachment. The findings confirm a serial mediation path, demonstrating that the Razzaq Scheme fosters demographic resilience (intention to stay) not merely by providing income, but by converting economic stability into a psychological bond with the territory. While existing literature predominantly focuses on the volume of informal trade, this research bridges a critical gap by quantifying the socio-psychological impacts of formalization policies, suggesting that “economic formalization” serves as a superior alternative to “militarization” for stabilizing precarious border populations in the Global South. https://www.gahr.ir/article_239222.html تالاب‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های طبیعی، نقش اساسی در حفظ تنوع زیستی، تعادل زیست‌محیطی و تأمین معیشت جوامع انسانی ایفا می‌کنند. با این حال، این زیست‌بوم‌های ارزشمند در دهه‌های اخیر به دلیل بهره‌برداری بی‌رویه، توسعه ناپایدار و ضعف نظام‌های حقوقی با تهدیدهای جدی مواجه شده‌اند. مقاله حاضر با هدف بررسی حقوق و قوانین مربوط به تالاب‌ها در اسناد داخلی و بین‌المللی، به تحلیل چارچوب‌های حقوقی حاکم بر حفاظت، بهره‌برداری و مدیریت تالاب‌ها می‌پردازد. در این راستا، ابتدا مهم‌ترین اسناد و مقررات داخلی مرتبط با تالاب‌ها مورد بررسی قرار گرفته و سپس جایگاه تالاب‌ها در اسناد بین‌المللی، به‌ویژه کنوانسیون رامسر و سایر معاهدات زیست‌محیطی مرتبط، تحلیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه در سطح بین‌المللی اسناد نسبتاً جامعی برای حمایت از تالاب‌ها تدوین شده است، در نظام حقوقی داخلی چالش‌هایی نظیر پراکندگی قوانین، ضعف ضمانت اجرا و ناهماهنگی نهادی وجود دارد. در پایان، مقاله با ارائه پیشنهادهایی، بر ضرورت تقویت هماهنگی میان قوانین داخلی و تعهدات بین‌المللی و ارتقای نظام حقوقی حفاظت از تالاب‌ها تأکید می‌کند. https://www.gahr.ir/article_239384.html اصلاحات ارضی در کشورهایی مثل چین، الجزایر، فیلیپین و حتی شوروی هم انجام شده بود. اصلاحات ارضی حدود 60 سال قبل در ایران شروع شد. سه مرحله برای اصلاحات ارضی در نظر گرفته شده بود. در این مطالعه مروری به فرآیند اصلاحات ارضی در ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی خواهیم داشت. در این مطالعه با استفاده از بانک های اطلاعاتی و با استفاده از کلمات کلیدی اصلاحات ارضی و بدون محدوده زمانی مقالات بررسی شد. از مزایای اصلاحات ارضی می توان به کمرنگ شدن نظام ارباب رعیتی و همچنین ظهور زیر ساخت های فناوری در روستاها بود. از معایب آن در هنکام واگذاری مشخص شد که بعضی از زمین های واگذاری شده کیفیت لازم را نداشته و قادر به تولید نبودند. از طرفی سرمایه داران از روستا ها مهاجرت کردند و در بعضی از موارد ساکنین روستا ها فقیرتر هم شدند. مطالعات بیشتری برای مشخص شدن مزایا و معایب و اصلاح واگذاری های زمین های روستایی مورد نیاز است. https://www.gahr.ir/article_239683.html دشت کبودر آهنگ واقع در استان همدان (در محدوده جغرافیایی بین 35 درجه و 3 دقیقه تا 35 درجه و 4 دقیقه عرض شمالی و 48 درجه و 45 دقیقه طول شرقی) است که در سال‌های اخیر شدیدترین فرونشست‌ها را تجربه می‌کند .در این مقاله، از تکنیک تداخلسنجی راداری واز تصاویر ماهواره راداری سنتینل-1 و از تصاویر مدار نزولی بین سالهای 2018 تا 2023 استفاده شد. به دلیل قرارگیری منطقه مورد مطالعه در ترکهای مختلف تصویربرداری، از دو مسیر صعودی و دو مسیر نزولی استفاده و سپس، نتایج تداخلسنجی راداری در هر دو مسیر صعودی و نزولی با یکدیگر ترکیب (مرج) شد.در مدل یادگیری ماشین به همراه ده لایه مانندDEM , شیب,جهت شیب,انحنا,فاصله از آبخوان,فاصله از راه,فاصله از رودخانه,فاصله از چاه و NDVI وNDWI برای پیشبینی جابجایی، بهره گیری و از مدل رقومی ارتفاعی (SRTM) Shuttle Radar Topography Mission با دقت مکانی 90 متر استفاده شد.نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیشترین میزان فرونشست بهدلیل تأثیرپذیری عمده از ارتفاع منطقه مطالعاتی و مناطق دارای پوشش گیاهی زیاد در قسمتهای جنوب - شرقی محدوده شهرستان کبودرآهنگ اتفاق افتاده است. بیشترین فرونشست اتفاق افتاده در روش تداخلسنجی راداری و مدل RFR و GBR به ترتیب برابر با3.9-، 8.16- و 7.17- میلیمتر بر سال بوده است. مقدار فرونشست محاسبه شده با مدلهای یادگیری ماشین بیشتر از روش تداخلسنجی راداری است؛ در حالی که اختلاف در محاسبه حداکثر آپلیفت اتفاق افتاده در منطقه مورد مطالعاتی بین مدلهای یادگیری ماشین و روش تداخلسنجی راداری کمتر است. مقادیر R2، RMSE و MAE بهدست آمده از مدلهای یادگیری ماشین در مقایسه با یکدیگطر، اختلاف فاحشی نداشته و نتایج بهدست آمده از این مدلها، دارای دقت بالایی است. https://www.gahr.ir/article_239727.html تاب‌آوری معیشت روستایی در نواحی کوهستانی و در معرض مخاطرات محیطی، از پیش‌شرط‌های بنیادین دستیابی به توسعه پایدار است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر بر تاب‌آوری و پایداری معیشت روستاییان شهرستان هوراند در مواجهه با تنگناهای محیطی (نظیر خشکسالی و فرسایش خاک) انجام شد. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل سرپرستان خانوارهای ساکن در روستاهای بالای ۵۰ خانوار شهرستان هوراند بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، تعداد ۳۸۴ نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر رویکرد معیشت پایدار (SLA) بود که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت. پردازش داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی در محیط نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها منجر به استخراج ۶ عامل کلیدی شد که در مجموع ۶۲.۴۶ درصد از واریانس کل تغییرات تاب‌آوری را تبیین می‌کنند. این عوامل به ترتیب اولویت شامل «سرمایه روانی و انگیزشی خانواده» (با بیشترین بار عاملی)، «ظرفیت تولیدی و نوآوری معیشتی»، «اعتماد نهادین و مناسکی»، «مسئولیت‌پذیری مدنی»، «شبکه‌های حمایتی» و «اعتماد بنیادی دوگانه» می‌باشند. نتایج نشان می‌دهد که در بافت اکولوژیک هوراند، تاب‌آوری سازه‌ای چندبعدی است که در آن مؤلفه‌های روانی و اجتماعی (نظیر امید به آینده و همبستگی سنتی) همپای زیرساخت‌های فنی و اقتصادی اهمیت دارند. لذا راهبردهای توسعه باید بر تلفیق توانمندسازی روان‌شناختی با تنوع‌بخشی اقتصادی متمرکز گردند. https://www.gahr.ir/article_240012.html هدف از پژوهش حاضر، تحلیل کارکردهای نوآوری فراگیر در توسعه کشاورزی مناطق محروم روستایی است. درحالی که، تحقیقات متعددی از جوانب مختلف به بررسی نوآوری جریان اصلی در حوزه ی توسعه کشاورزی پرداخته اند، اما شکاف واضحی از منظر بررسی نوآوری فراگیر در این بخش وجود دارد. بنابراین انجام پژوهش در این زمینه می تواند به ارتقاء دانش علمی، افزایش ظرفیت تحقیقاتی و تقویت رویکرد پژوهشی آن در داخل کشور کمک نماید. این پژوهش با بهره-گیری از رویکرد تحلیلی مفهومی و روش شناسی سودابی به انجام رسید. نتایج مطالعه نشان داد که جریان نوآوری فراگیر با تمرکز عمده بر چهار اصل ویژه شامل برابری (تمامی کشاورزان سزاوار آن هستند که در فرآیند خلق و انتشار نوآوری در روابطی برابر با یکدیگر قرار گیرند)، به رسمیت شناختن (تمامی کشاورزان باید از حیث نیازهایشان در زمینه‌ی نوآوری به رسمیت شناخته شوند)، مشارکت (تمامی افراد باید حقوقی برابر در زمینه مشارکت در فرآیندهای نوآورانه داشته باشند) و پایداری (نوآوری باید به گونه ای طراحی شود که ضمن حفظ منابع طبیعی و محیط زیست منافع نسل های آینده و تداوم تولید کشاورزی را تضمین کند)، می تواند نظام نوآوری کشاورزی را به سمت فراگیری، عدالت و اثربخشی بیشتر سوق دهد؛ به طوری که، تمامی کشاورزان، به ویژه بهره برداران خرد و کم درآمد، بتوانند در خلق، بکارگیری و بهره مندی از نوآوری ها نقش فعال و مؤثری ایفا کنند. https://www.gahr.ir/article_240293.html هدف این پژوهش معرفی و ارزیابی ایده‌های اتوپیا و دیستوپیا و اکودیستوپیا است. برای معنا بخشیدن به مدینه فاضله، ابتدا ریشه های این ژانر، پایه گذاری متون و سیر تحول آن معرفی می شود. در این پژوهش در چارچوب بحث های توتالیتاریسم و سرمایه داری ادعا شده است که مدینه فاضله نه تنها یک ژانر ادبی است، بلکه تلاشی برای ساختن آینده جامعه ، زندگی بهتر با نقد وضعیت کنونی انسان است. پرسش «آرمان شهر چیست؟» در راستای بحث ها و ایده هایی که در طول مطالعه به آنها اشاره خواهد شد، پدیدار شد. سعی می شود با بهره گیری از رمانهای We, Brave New World, 1984, Fahrenheit 451 که از کلاسیک‌های ادبیات دیستوپیایی به شمار می‌روند به سوال «آیا جامعه مدرن نوعی «دیستوپیا» است؟ جواب داده شود،. این آثار که به موضوعات اجتماعی و سیاسی می پردازند، مشکلات مهمی را مربوط به دوران نگارش خود به نمایش گذاشته اند ، و در آنها گفتمان سیاسی و نقد تکنولوژیک در خط مقدم قرار دارند. اما موضوع بوم شناسی که امروزه از اهمیتی فراتر از سایر مسائل برخوردار است، در کانون توجه نویسندگان قرار گرفته است. زیرا خطر و تهدید ناشی از تخریب زیست محیطی بر جهان، مشکلات بسیاری را پشت سر می گذارد. با توجه به آثار مطرح شده در این پژوهش می توان گفت که سنت دیستوپیا در ادبیات جهان ابتدا با یک نقد سیاسی و تکنولوژیک پیش رفته. سپس به موضوع اکولوژی می پردازد. رمان بایدار با عنوان «شب بچه های سگ دار» که اولین دیستوپیای زیست‌محیطی در ادبیات ترکیه بوده و با نگرانی از مشکلات زیست‌محیطی نوشته شده است، برای افزایش آگاهی در خواننده و چگونگی کشیده شدن توجه بشر را به یک فاجعه زیست محیطی جلب می کند. https://www.gahr.ir/article_240294.html پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشرانهای موثر در تولید فضاهای پیراشهری به روش کیفی-کمی با رویکرد اکتشافی انجام شده است. در مرحله اول جهت شناسایی عوامل موثر در تولید فضاهای پیراشهری، 30 پرسشنامه با خبرگان اداره راه و شهرسازی ، جهاد کشاورزی و اساتید دانشگاه که به روش گلوله برفی انتخاب شده اند، در قالب پنج محور و در 20 گویه انجام گرفت. از تکنیک دلفی فازی جهت دستیابی به توافق گروهی بین خبرگان و غربال یافته های حاصل از مرحله اول استفاده شد. یافته ها بیانگر آنست که تولید فضاهای پیراشهری( باغشهرها) اطراف شهر زنجان نمی توانند در فرایند توسعه فیزیکی شهر زنجان به آن ملحق شوند. نتایج حاصله منعکس کننده مدیریت ناکارآمد شهری، نبود شفافیت‌های قانونی و وجود بندها و تبصره‌های مختلف دربارة تغییر کاربری اراضی، مشخص نبودن مسئولیت نظارتی و تصمیم گیری، ، اقتصاد رانتی سرمایه داری و ... بعنوان پیشرانهای موثر در ایجاد و تولید فضا درفضاهای پیراشهری می باشد؛ که نشان دهنده حاکمیت سرمایه داری بر شهرهای ایران ، تاثیر اقتصاد سرمایه محور و رابطه متقابل سرمایه و اقتصاد سیاسی( فضا) دخیل در تولید فضاست که الگوی شهرها را متحول کرده و زمینه ساز تولید فضاهای پیراشهری ناخواسته و برنامه ریزی نشده گشته است. https://www.gahr.ir/article_240349.html امنیت آب، انرژی و غذا به‌عنوان منابع حیاتی در جهان مدرن به‌شدت درهم‌تنیده است و محدودیت در هر یک می‌تواند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر دسترسی به سایر منابع اثر بگذارد. این مقاله رهیافت پیوند آب–انرژی–غذا را به‌عنوان چارچوبی مفهومی و تحلیلی برای درک و مدیریت پیچیدگی‌های سیستم‌های منابع بررسی می‌کند. پژوهش حاضر با تمرکز بر چهار مطالعه موردی شامل کشاورزی شهری در لندن، مدیریت لجن فاضلاب در بوستون، حکمرانی تولید غذای پایدار در کمربند سبز سائوپائولو و مدیریت شبکه آبیاری زاینده‌رود در ایران انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که به‌کارگیری رهیافت پیوند، علاوه بر بهبود بهره‌وری منابع، موجب تقویت منافع اجتماعی، زیست‌محیطی و نهادی می‌شود. همچنین، استفاده از شاخص‌های ترکیبی پیوند، ابزار موثری برای تصمیم‌گیری چندبعدی، ارزیابی سیاست‌ها و کاهش تعارضات بین‌بخشی فراهم می‌آورد. این رهیافت می‌تواند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای طراحی سیاست‌ها، بهینه‌سازی تخصیص منابع و ارتقای توسعه پایدار در سطوح محلی، ملی و فراملی مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_240410.html شهرهای کوچک به‌عنوان حلقه‌های میانی نظام سکونتگاهی، نقشی کلیدی در تعادل فضایی، ارائه خدمات، و تقویت پیوندهای شهری–روستایی ایفا می‌کنند؛ بااین‌حال در بسیاری از مناطق کشور، از جمله استان گیلان، این شهرها با تضعیف کارکردی، کاهش جمعیت فعال، و حاشیه‌نشینی در برابر شهرهای بزرگ‌تر مواجه‌اند. هدف پژوهش حاضر، تدوین الگویی برای ارتقای نقش‌پذیری شهرهای کوچک استان گیلان در چارچوب شبکه شهری منطقه‌ای است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است و برای دستیابی به اهداف تحقیق از ترکیبی از روش‌های اسنادی، تحلیل آماری، و تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره استفاده شده است. داده‌های مورد نیاز از سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن، اسناد فرادست توسعه منطقه‌ای، و نظر خبرگان حوزه برنامه‌ریزی شهری گردآوری شده‌اند. در گام نخست، با استفاده از شاخص‌های جمعیتی، اقتصادی، خدماتی و فضایی، شهرهای کوچک استان گیلان مورد ارزیابی قرار گرفتند و نقش غالب هر یک در شبکه شهری مشخص شد. سپس، با بهره‌گیری از تحلیل SWOT، نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی این شهرها شناسایی و راهبردهای توسعه‌ای متناسب استخراج گردید. به‌منظور اولویت‌بندی راهبردها، از تکنیک QSPM استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از شهرهای کوچک استان فاقد نقش عملکردی متمایز بوده و بیشتر در وضعیت وابستگی به مراکز شهری بزرگ‌تر قرار دارند. بااین‌حال، برخی از این شهرها ظرفیت ایفای نقش‌های تخصصی نظیر خدمات محلی، پشتیبانی کشاورزی، گردشگری و لجستیک منطقه‌ای را دارا هستند. بر اساس یافته‌ها، الگوی پیشنهادی پژوهش بر تقویت نقش‌های تخصصی، بهبود پیوندهای عملکردی با سکونتگاه‌های پیرامونی، و توسعه ساختارهای میانی نظیر «دهکده‌های شهری» به‌عنوان ابزار ارتقای نقش‌پذیری شهرهای کوچک تأکید دارد. این الگو می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای سیاست‌گذاری فضایی و برنامه‌ریزی توسعه متوازن در استان گیلان مورد استفاده قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_240524.html هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار مقاصد گردشگری ورزشی در شهرستان گرمسار بود. روش پژوهش حاضر، کاربردی از نوع پژوهش‌های کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید مدیریت ورزشی، اساتید گردشگری، رؤسای هیئت‌های ورزشی و پژوهشگران مدیریت ورزشی و گردشگری بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختار یافته با 17 نفر از متخصصان پژوهش که تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت، روایی پژوهش توسط متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی پژوهش با استفاده از روش توافق درون موضوعی 87 درصد به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد که توسعه پایدار مقاصد گردشگری ورزشی در شهرستان گرمسار دارای 78 کد اولیه، 12 مفهوم محوری و 5 مقوله اصلی است. این مقولات شامل الزامات توسعه پایدار گردشگری، مدیریت دسترسی، مدیریت منابع انسانی، عوامل نهادی و عوامل فناورانه و نوآورانه هستند. برای دستیابی به توسعه پایدار، لازم است از نگاه پروژه‌ای و کوتاه‌مدت به سمت نگاه راهبردی و آینده‌نگرانه حرکت شود. توسعه پایدار مستلزم استمرار، یادگیری نهادی، و مشارکت فعال تمامی ذی‌نفعان است؛ از مدیران محلی و سرمایه‌گذاران گرفته تا مردم و فعالان حوزه ورزش و گردشگری. زمانی که این هماهنگی ساختاری و نهادی برقرار شود، شهرستان گرمسار می‌تواند به الگویی موفق در زمینه گردشگری ورزشی پایدار در کشور تبدیل گردد. https://www.gahr.ir/article_240987.html ییِری دو مونتبریال، بنیان‌گذار و رئیس مؤسسه فرانسوی روابط بین‌الملل (IFRI) از سال ۱۹۷۹، در کتاب مهم خود با عنوان عصر منازعات می‌کوشد با پیوند دادن نظریه‌های کلاسیک ژئوپلیتیک با تحولات و چالش‌های قرن بیست‌ویکم، چارچوبی نوین برای مطالعه روابط بین‌الملل ارائه کند. وی با الهام از اندیشه‌های مک‌ایندر، ماهان و اسپایکمن، در عین توجه به پویایی‌های اقتصادی، اجتماعی، فناورانه و امنیتی معاصر، بر ضرورت بازاندیشی در بنیان‌های جغرافیای سیاسی تأکید دارد. نقطه قوت تحلیل مونتبریال در رویکرد آینده‌نگرانه، استفاده از مدل‌های چندبعدی و تلاش برای تطبیق ابزارهای نظری با واقعیت‌های جهانی از جمله ظهور بازیگران غیردولتی و تهدیدات ترکیبی است. با این حال، غلبه دیدگاه کلان‌نگر و تمرکز بر قدرت‌های جهانی موجب کاستی‌هایی در تحلیل نقش بازیگران محلی، جنبش‌های اجتماعی و ابعاد فرهنگی–هویتی منازعات شده است. از این منظر، عصر منازعات هم‌زمان منبعی ارزشمند برای فهم پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی معاصر و بستری برای نقد و بازاندیشی در نظریه‌پردازی روابط بین‌الملل به شمار می‌آید. این اثر بیش از آنکه یک پایان باشد، نقطه آغاز پرسشگری تازه درباره آینده نظم جهانی است. https://www.gahr.ir/article_241014.html عدالت فضایی به حاکمیت شرایطی اشاره دارد که در آن، منابع، مزایا، قدرت و ثروت جامعه از توزیع متوازنی برخوردار باشند. تجلی این امر را می‌توان در توزیع نسبی متوازن شاخص‌های توسعه در مقیاس‌های ملی و محلی مشاهده کرد. هدف پژوهش حاضر ، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و تقویت عدالت فضایی در استان زنجان با استفاده از آمایش سرزمین می‌باشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت گردآوری اطلاعات توصیفی ‌ـ تحلیلی می‌باشد و با استناد به مطالعات و بررسی‌های اسنادی ‌ـ میدانی در رابطه با موضوع و هدف تحقیق از 28 زیر معیار بهره گرفته شده است. جهت تحلیل، داده‌ها استانداردسازی شده و برای وزن دهی هریک از شاخص‌ها از روش آنتروپی شانون استفاده شده است. سپس با استفاده از مدل الکتره، عدالت فضایی برای هریک از شهرستان‌های استان زنجان رتبه‌بندی شده است. نتایج حاصل از این پژوهش، گویای آن است به ترتیب شهرستان‌های ابهر، خرمدره و ماهنشان برخوردارترین و شهرستان‌های طارم ، سلطانیه و خدابنده غیر برخوردارترین شهرستان‌ها شناخته شده‌اند. شهرستان‌هایی از قبیل زنجان و ایجرود در مقایسه با شهرستان‌های برخوردار استان همواره زیر حد توسعه‌یافتگی از لحاظ مؤلفه‌های عدالت فضایی هستند، طوری که در زمره‌ی شهرستان‌های غیر برخوردار درآمده‌اند. شهرستان زنجان با توجه به رشد بالای جمعیت و عدم تطابق رشد شاخص‌های عدالت فضایی با رشد جمعیت به‌عنوان یکی از غیر برخوردارترین شهرستان شناسایی شد. با توجه به نقش مرکزیت این شهرستان در استان زنجان لازم است برنامه‌ریزی‌های لازم در این خصوص انجام پذیرد. https://www.gahr.ir/article_241827.html محیط زیست به مثابه ی بستر زندگی انسان و تمام موجودات دیگر گذشته، امروز و آینده، از اهمیت ویژه ای برخوردار است و از عوامل مختلفی تأثیر می پذیرد که یکی از مهمترین آنها، رفتارهای زیست محیطی است. پژوهش حاضربا هداف بررسی و تحلیل عوامل تاثیرگذار بر رفتار زیست محیط گرایانه حاشیه نشینان شهر اهواز (مطالعه موردی؛ کوی سیاحی) انجام شد.بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده، از نوع توصیفی- تحلیلی واز نظر هدف در زمره پژوهش های نظری و کاربردی است. جامعه آماری10441 نفرجمعیت ساکن در منطقه محله کوی سیاحی اهواز و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران370 نفر است.به منظور تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری،SPSS وExcel. استفاده شده است.یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد.فرضیه اول: سرمایه اجتماعی بالا (اعتماد، مشارکت و شبکه‌های ارتباطی) پیش‌بینی‌کننده مثبت و معناداری برای رفتارهای زیست‌محیطی است و مدل رگرسیون نشان‌دهنده توضیح ۷۲ درصدی تغییرات رفتارهای زیست‌محیطی توسط این متغیرها است. فرضیه دوم: روایت‌های فرهنگی و مذهبی بومی رابطه مثبت و بسیار قوی و معناداری با رفتارهای زیست‌محیطی دارند و نقش مؤثری در شکل‌گیری و تقویت این رفتارها ایفا می‌کنند. این نتایج اهمیت توجه به عوامل اجتماعی و فرهنگی در افزایش رفتارهای زیست‌محیطی در ساکنان محله کوی سیاحی را به طور جامع نشان می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_241828.html توسعه فیزیکی شهرها فرایندی پویا و مداوم است که طی آن محدوده‌های فیزیکی شهرها و فضاهای کالبدی آن در جهات افقی و عمودی از حیث کمی و کیفی افزایش می‌یابد و اگر این روند سریع و بی برنامه باشد به ترکیب فیزیکی مناسبی از فضاهای شهری نخواهد انجامید در نتیجه سیستم های شهری را با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد ساخت. کاربری اراضی به عنوان یک مولفه اصلی در مدیریت منابع طبیعی، تغییرات محیط زیست و عاملی پویا و موثر بر شرایط زیستی ایجاب میکند .تبدیل اراضی کشاورزی به کاربری‌های شهری و صنعتی و پیامدهای اقتصادی و زیست محیطی آن ، یکی از مسائل و دشواری‌های برنامـه ریزان شهری در مواجهه با رشد و توسعه فیزیکی شهرها و تغییر کاربری‌ها در شهر است. در این تحقیق تغییرات کاربری‌ها با هدف بررسی و ارزیابی روند توسعه فیزیکی شهر آستارا و تغیییرات رخ داده در کاربری های آن در سال 2038مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از تصاویر سال‌های 2003 و 2021 ماهواره لندست و از سنجنده های TM و OLI برای استخراج نقشه کاربری منطقه استفاده شد سپس طبقه بندی کاربری‌ها و همچنین پیش بینی تغییرات برای سال 2038 انجام گردید. نتایج حاکی از این بود که اراضی زراعی نسبت به سال 2003، 11/151 هکتار کاهش پیدا کرده و در خود تغییر داشته است، از طرفی اراضی ساخته شده نسبت به سال 2003 ، 27/162 هکتار در خود افزایش داشته و وسعتش افزایش پیدا کرده است. مقدار تغییرات اراضی ساخته شده برای سال 2021 بیشتر از اراضی زراعی برای سال 2021 است .کاربری ساخته شده با رشد 08/118 هکتاری برای سال 2038 همراه خواهد بود که بیشترین تغییر را همراه با رشد دارا خواهد بود و همچنین شهر آستارا بین سال‌های 2003 تا 2021 بیشتر به سمت غرب شهر رشد کرده است. https://www.gahr.ir/article_241885.html اهداف: یکی از راهکار های مهم جهت تفکیک زمین با الگوی بهینه، رویکرد طراحی اقلیمی می باشد که شناخت و تحلیل عوامل موثر در تفکیک بهینه اراضی شهری ارومیه و در نهایت ارائه پیشنهادات از اهداف این پژوهش میباشد. روش ها: روش تحقیق در مقاله حاضر توصیفی – تحلیلی و از نوع تحقیقات پژوهشی- کاربردی می باشد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و ارائه الگوی بهینه تفکیک زمین با رویکرد طراحی اقلیمی ازروش تحلیل عاملی و هم چنین از نرم افزارهای Auto cad و Sketch up استفاده شده. یافته ها: در این پژوهش با استفاده از روش های مذکور جهت ساختمان با تابش آفتاب ارائه شده، جهت جنوبی بهترین جهت برای ساختمان اعلام شده است و همچنین بهترین تهویه زمانی اتفاق می افتد که سازه ها کمی مورب هستند تا باد را با توجه به اثرات شتاب به جریان بیاندازد؛ لازم به ذکر است بهتر است در چیدمان، بناها به صورت فشرده و منفرد در کنار یکدیگر قرار گیرد و همچنین میزان گرمای نفوذ کننده به یک ساختمان به جنس کف، سقف دیوارها و غیره نیز بستگی دارد در این مناطق بهتر است به اجزای بکار برده در ساختمان ها دقت شود و تراکم باید تا اندازه ای باشد که واحد های مسکونی مانع از رسیدن نور خورشید به یکدیگر نشوند. نتیجه گیری: با توجه به یافته های تحقیق باید به این مورد دست یافت که جهت جنوب مناسب ترین جهت برای ساختمان در رابطه با طراحی اقلیمی، انرژی، تابش آفتاب و باد می باشد. https://www.gahr.ir/article_241909.html بافت‌های تاریخی شهرهای ایرانی که حول محور عناصر مذهبی شکل گرفته‌اند، امروزه با چالش‌های جدی نظیر گسست کالبدی، فرسایش اجتماعی و ناکارآمدی عملکردی مواجه‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی مداخله‌ای کارآمد جهت "بازآفرینی پایدار" در بافت تاریخی محله امامزاده محمد(ع) شهر تفرش انجام شده است. روش تحقیق ،ترکیبی است که در بخش کیفی از راهبردهای تفسیری-تاریخی و مطالعات میدانی (مشاهده، مصاحبه عمیق و نقشه‌برداری شناختی) و در بخش کمی از تحلیل سلسله‌مراتب (AHP) برای اولویت‌بندی پتانسیل‌های سایت بهره می‌برد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مداخله صرفاً کالبدی (مرمت تک‌بنا) پاسخگوی نیازهای پیچیده بافت نیست. نتایج حاصل از تحلیل SWOT حاکی از آن است که راهبرد "تدافعی-رقابتی" مناسب‌ترین رویکرد برای این محدوده است.یافته ها تایید کننده سناریوی بازآفرینی فرهنگ‌محور و گردشگری‌پایه است. بر این اساس، طرح پیشنهادی در سه مقیاس "کلان" (ساماندهی نظام دسترسی)، "میانی" (ساماندهی عرصه‌های همگانی و جداره‌ها) و "خرد" (تغییر کاربری سازگار خانه‌های تاریخی به اقامتی-فرهنگی) ارائه شده است. بازآفرینی بافت تاریخی پیرامون امامزاده محمد(ع) تفرش، نیازمند گذار از رویکرد "موزه‌ای و حفاظتی صرف" به رویکرد "پویا و مشارکتی" است. پژوهش حاضر با واکاوی چندلایه بافت پیرامون امامزاده محمد(ع) تفرش، به این نتیجه رسید که "بازآفرینی" در این بستر، فرآیندی خطی نیست، بلکه چرخه‌ای است میان "خوانش گذشته" و "پاسخ به حال". نتایج نشان می‌دهد که تکیه صرف بر درآمدهای نفتی یا بودجه‌های دولتی برای مرمت، راه به جایی نخواهد برد. راه نجات بافت، "اقتصادی کردن حفاظت" است. این پژوهش اثبات می‌کند که بازآفرینی با تکیه بر الگوی "گردشگری مذهبی-تاریخی" می‌تواند موتور محرک توسعه اقتصادی محله باشد، مشروط بر آنکه ضوابط طراحی میان‌افزا (Infill) به دقت رعایت شود. https://www.gahr.ir/article_241910.html وجود مسائل و مشکلات ناشی از رشد سریع شهرنشینی در کشور و عدم امکان مدیریت جامعه شهری با ابزارها و شیوه-های سنتی موجود، ضرورت تغییر در شیوة مدیریت و ادارة شهرها را دو چنـدان کرده است. این تغییر با استفاده از رویکرد حکمروایی مطلوب شهری قابل تحقق است. رویکرد مذکور باعث افزایش پایداری، کیفیت زندگی و مطلوبیت زیست در شهرها می‌گردد. لذا هدف پژوهش پیش‌رو مطالعه تطبیقی مناطق 10 گانه کلان شهر تبریز بر مبنای مولفه‌های حکمروایی مطلوب شهری می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر ماهیت کاربردی و از نظر روش توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از کارشناسان و خبرگان حوزه شهری می‌باشند. به منظور ارزیابی و اولویت بندی مناطق هدف از 8 سنجه (مشارکت، قانومندی،پاسخ‌گویی و مسئولیت پذیری، عدالت محوری، توافق جمعی،شفافیت، اثربخشی و کارایی، بینش راهبردی) بهره برده شد. در این خصوص مناطق هدف با استفاده مدل MABACاولویت بندی گردیدند. نتایج حاصل از پیاده سازی مدل مزبور نشان داد نتیجه نهایی مدل ماباک در جدول (6) مبین این است که منطقه 9 به لحاظ مولفه‌های حکمروایی مطلوب شهری با کسب امتیاز نهایی 0.350 و کسب رتبه نخست و در وضعیت مطلوب قرار گرفته و مناطق 7 و 2 نیز به ترتیب با کسب امتیازات 0.211 و 0.137 در رتبه های دوم و سوم قرار گرفته‌اند. در مقابل منطقه 10 با کسب کمترین امتیاز 0.283- در رتبه آخر قرار گرفته است. بدین ترتیب مشخص می‌شود که منطقه 10 کلان شهر تبریز دارای پایین‌ترین رتبه و دورترین فاصله از مولفه‌های حکمروایی مطلوب در بین گزینه‌های مورد مطالعه می‌باشد. لذا برنامه‌ریزی‌ و مدیریت متناسب با رتبه بندی صورت گرفته در پژوهش حاضر می‌تواند راهگشای مدیران شهری جهت برنامه‌ریزی آتی در محدوده مورد مطالعه باشد. https://www.gahr.ir/article_241911.html امروزه نقش و تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات و صنعت گردشگری بر رشد اقتصادی کشورها بر کسی پوشیده نیست. بهره گیری از فضای اینترنت و به وجود آمدن گردشگری دیجیتال، فناوری اطلاعات و ارتباطات، کارایی صنعت گردشگری را متحول کرده است .این پژوهش به منظور بررسی کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت گردشگری شهر تبریز از دیدگاه گردشگران داخلی صورت گرفته است. از لحاظ ماهیت، پژوهش کاربردی و توسعه‌ای بوده و روش جمع‌آوری داده‌های آن بصورت میدانی و با استفاده از پرسشنامه و نظرسنجی است. حجم نمونة نظرسنجی از جامعة آماری گردشگران داخلی ورودی به شهر تبریز در تابستان 1402بوده و با استفاده از فرمول کوکران384 نفر برآورد شد. این پژوهش در دو بخش کیفی و کمی انجام گرفت؛ در بخش کیفی با مطالعه تحقیقات صورت گرفته پیرامون موضوع ادبیات تحقیق مورد بررسی قرار گرفت و در بخش کمی با استفاده از تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی و با کمک نرم افزار آماری SPSS و آزمون تی تک گروهی انجام یافت. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در امور مربوطه تا حدی مطلوب بوده و گردشگران با مفهوم گردشگری دیجیتال و کاربرد آن در گردشگری آشنایی دارند. https://www.gahr.ir/article_241961.html دف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان بود. روش پژوهش حاضر، کاربردی از نوع پژوهش‌های کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری پژوهش شامل، اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان گردشگری و گردشگری ورزشی، مدیران آژانس‌های گردشگری و گردشگری ورزشی، پژوهشگران دکتری مدیریت ورزشی و گردشگری و مدیران خبره اداره کل ورزش و جوانان استان خوزستان بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از متخصصان پژوهش بود که این فرایند تا دستیابی به مرحله اشباع نظری ادامه یافت. به‌منظور تأیید روایی و پایایی پژوهش از چهار روش اعتمادپذیری، انتقال‌پذیری، اتکاپذیری و تأیید پذیری استفاده شد و پایایی پژوهش با استفاده از روش توافق درون موضوعی 89 درصد به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد، عوامل مؤثر بر نتایج اطلاعات مربوط به شناسایی عوامل مؤثر بر گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی استان خوزستان در قالب 71 نکات کلیدی، 10 مفاهیم و ۴ مقوله شامل سازمان دهنده ملزومات توسعه پایدار، مدیریت اطلاعات، چارچوب‌های نهادی و دیجیتال‌سازی و فناوری اطلاعات دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش نشان داد تحقق توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان مستلزم رویکردی یکپارچه، نهادمند و مبتنی بر مدیریت داده است. توجه همزمان به الزامات توسعه پایدار، تقویت سازوکارهای نهادی و بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال، می‌تواند مسیر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی مؤثر را هموار سازد. https://www.gahr.ir/article_241974.html این پژوهش به بررسی تأثیرات پارک های شهری در بهبود کیفیت زندگی شـهروندان از طریق بررسی عوامل جاذبه پارکها، در پوشش دادن عوامل دافعه ایِ محل سـکونت بوده است.این پژوهش به منظور کمک به حل مسائل و مشکلات مطرح شده در فضای شهر اهواز و در راستای بهبود کیفیت زندگی به بررسی کیفیت محیط شهری و میزان رضایت مندی شهروندان پرداخته است. تحقیق حاضر یک مطالعه ی موردی از روش توصیفی‌_ تحلیلی است. اطلاعات در این پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده و در نهایت پس از تعیین متغیرها، تعداد 200 پرسشنامه به طور تصادفی در محدوده مورد مطالعه به عنوان جامعه آماری میان شهروندان توزیع گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تی در نرم افزار spss و تکنیکSWOT استراتژی صورت می گردد. در نهایت به ارائه پیشنهاداتی در قالب طرح نهایی با استفاده از نرم افزار تری دی در خصوص موضوع مورد مطالعه پرداخته می‌شود. آنچه به عنوان نتایج نهایی پژوهش حاضر حاصل گشته است، در برگیرنده روش عملی به کارگیری رویکرد طراحی شهری در مقوله بازطراحی و نیز ارزش و اهمیت به کارگیری راهکارهای پیشنهادی در تمامی ابعاد به ویژه بعد کالبدی و اجتماعی است. https://www.gahr.ir/article_241991.html پاندمی کووید-۱۹ نابرابری‌های فضایی قابل‌توجهی در الگوهای شیوع ایجاد کرده است. این پژوهش باهدف مقایسه کارایی رگرسیون حداقل مربعات معمولی و رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در تحلیل فضایی-زمانی عوامل مؤثر بر شیوع کووید-۱۹ در استان کردستان انجام شد. در این مطالعه تحلیلی-مقایسه‌ای از داده‌های پانل فضایی ۱۰ شهرستان طی ۳۶ ماه (اسفند ۱۳۹۸ تا بهمن ۱۴۰۱) استفاده گردید. داده‌های ماهانه شامل ۲۸ متغیر مستقل در پنج حوزه (اقلیمی، بهداشت و درمان، حمل‌ونقل، جمعیتی و مکان‌های شلوغ) و آمار مبتلایان بود. تحلیل‌های خودهمبستگی فضایی، مدل‌سازی تطبیقی و مقایسه عملکرد مدل‌ها با معیارهای معیار اطلاعات آکائیکه، ضریب تعیین تعدیل‌شده و ضریب تعیین چندگانه با نرم‌افزارهای ArcGIS Pro و SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که عملکرد رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در مقایسه با رگرسیون حداقل مربعات معمولی یکسان نیست و به شرایط پاندمی وابسته است. مدل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در دو مقطع زمانی بهمن ۱۳۹۹ و بهمن ۱۴۰۱ برتری قابل‌توجهی داشت؛ به‌طوری‌که در بهمن ۱۳۹۹، معیار اطلاعات آکائیکه آن (۱۱۴۳۰۲٫۵۷- ) در مقایسه با رگرسیون حداقل مربعات معمولی (۱۳۵٫۰۶) کاهش چشمگیر و ضریب تعیین چندگانه بالاتری (۰٫۹۸ در مقابل ۰٫۹۱) نشان داد. در بهمن ۱۴۰۱ نیز معیار اطلاعات آکائیکه مدل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی (۱۰۳۹۱۶٫۷۹- ) در مقابل رگرسیون حداقل مربعات معمولی (۱۴۰٫۱۶) و ضریب تعیین چندگانه (۰٫۷۴ در مقابل ۰٫۴۶) برتریش را تأیید کرد. اما در ماه‌های آذر ۱۳۹۹، بهمن ۱۴۰۰، فروردین ۱۴۰۱، مرداد ۱۴۰۱ و آذر ، تفاوت دو مدل ناچیز بود. عوامل اقلیمی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل بیشترین تأثیر را بر شیوع بیماری داشتند که این تأثیر در مناطق مختلف استان متفاوت بود. تحلیل خودهمبستگی فضایی وجود الگوی خوشه‌ای معنادار را تأیید نکرد، اما نقشه‌های ضرایب محلی رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی ناایستایی مکانی روابط را آشکار ساخت. همچنین اینکه مدل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در شرایط ناهمگنی فضایی قوی (ماه‌های اوج) برتری دارد، اما در شرایط عادی عملکردش مشابه به رگرسیون حداقل مربعات معمولی است. https://www.gahr.ir/article_242066.html این پژوهش با هدف واکاوی تاب‌آوری و چرخه عمر کسب‌وکارهای زنان روستایی در شهرستان ارسنجان انجام شده است. جامعه آماری شامل زنان فعال در کسب‌وکارهای خرد و مشاغل خانگی عضو صندوق‌های اعتبارات خرد است. روش تحقیق کاربردی و از نوع توصیفی–تحلیلی و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ دربین یک نمونه 106 نفری از زنان روستایی جمع آوری شد. تحلیل با مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزار AMOS24 انجام شد. نتایج نشان داد بین میزان تاب‌آوری و چرخه عمر کسب‌وکارها رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد. بیشترین شدت تأثیر بر متغیر میانجی چرخه عمر کسب‏وکارها مربوط به متغیرهای سیاست‏های حمایتی و سپس مهارت‏های مدیریتی است. تاب‌آوری کسب‌وکارهای زنان روستایی نیز تحت تأثیر ترکیبی از عوامل مدیریتی، نهادی و شبکه‌ای قرار دارد. مهارت‌های مدیریتی با بیشترین اثر مستقیم و معنادار مهم‌ترین عامل تقویت‌کننده تاب‌آوری کسب‏وکار به شمار می‌رود که بیانگر اهمیت توان برنامه‌ریزی، مدیریت منابع و تصمیم‌گیری آگاهانه در شرایط محدودیت‌های اقتصادی و محیطی در این شهرستان است. تأثیر شبکه‌های اجتماعی با ضریب بالا نشان می‌دهد که دسترسی به روابط محلی، شبکه‌های غیررسمی و پیوندهای اجتماعی نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش توان سازگاری و تداوم فعالیت اقتصادی زنان دارد. پیشنهاد می‌شود برای تاب آوری و پایداری کسب و کارهای زنان روستایی، شبکه‌های حمایتی آموزش مهارت، توسعه بازارهای محلی و پیوند صندوق‌های خرد با نهادهای توسعه روستایی تقویت گردد. https://www.gahr.ir/article_242086.html مسکن در شهر معاصر تنها یک کالبد فیزیکی نیست، بلکه بر سرمایه اجتماعی، احساس تعلق، امنیت و مشارکت شهروندی اثر می‌گذارد. در شهر خوی، فرسودگی و ضعف ایمنی بخشی از بافت‌های مسکونی، علاوه بر افزایش آسیب‌پذیری در برابر مخاطرات، می‌تواند پیوندهای اجتماعی و ظرفیت کنش جمعی را تضعیف کند؛ ازاین‌رو تبیین نقش کیفیت مسکن تاب‌آور در رشد/توسعه اجتماعی شهروندان و انتخاب سناریوهای سیاستی مناسب ضروری است. پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه شهروندان (طیف لیکرت) و قضاوت خبرگان (مقایسه‌های زوجی) گردآوری و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ در سطح قابل قبول تأیید شد. برای وزن‌دهی معیارها و رتبه‌بندی سناریوها از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره AHP و ANP در نرم‌افزار SuperDecisions استفاده گردید. نتایج نشان داد معیارهای اجتماعی (رشد/توسعه اجتماعی شهروندان و تاب‌آوری اجتماعی) نسبت به معیارهای کالبدی–عملکردی و کیفیت سکونت، وزن و اهمیت بیشتری دارند. همچنین رتبه‌بندی سناریوها در هر دو روش AHP و ANP همسو و پایدار بود و سناریوی «بسته ترکیبی متوازن »(S5) رتبه نخست را کسب کرد؛ پس از آن «ارتقای کیفیت سکونت و دسترسی خدمات »(S2) و «نوسازی و ایمن‌سازی کالبدی » (S1)قرار گرفتند. نتایج تأکید می‌کند سیاست‌گذاری مسکن در خوی باید از رویکردهای تک‌بُعدی فاصله گرفته و به سمت بسته‌های متوازن و مرحله‌بندی‌شده حرکت کند تا هم‌زمان ایمنی و تاب‌آوری کالبدی، کیفیت سکونت و دسترسی خدمات، و سازوکارهای مشارکتی تقویت شوند و ارتقای فیزیکی به پیامدهای اجتماعی ملموس (اعتماد، مشارکت و تعلق) تبدیل گردد. https://www.gahr.ir/article_242201.html آسایش حرارتی انسان متأثر از شرایط اقلیمی است و تغییرات آن می‌تواند پیامدهای قابل توجهی بر سلامت و رفاه جامعه داشته باشد. هدف این پژوهش، ارزیابی تغییرات زمانی شاخص فشار عصبی و تحلیل پیامدهای آن بر آسایش انسانی در شهر گنبدکاووس طی یک دوره 33 ساله است. این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها شامل متغیرهای اقلیمی روزانه دما، رطوبت نسبی و سرعت باد از ایستگاه سینوپتیک این شهر اخذ شد. سپس، شاخص فشار عصبی محاسبه و در طبقات آن طبقه‌بندی شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری میانگین‌گیری بلندمدت، بررسی دهه‌ای، ارزیابی تجمعی، تحلیل ماهانه و تحلیل روند سالانه استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که شرایط اقلیمی شهر در طول دوره از ثبات پایینی برخوردار است. اگرچه شرایط خنک با میانگین 129 روز حالت مسلط است، اما تعداد روزهای دارای آسایش واقعی تنها 15 روز در سال می‌باشد. تحلیل دهه‌ای نوسانات محسوسی را آشکار کرد؛ به‌طوریکه دهه سوم (1393-1403) با کمترین تعداد روزهای آسایش با میانگین 13 روز همراه بوده است. همچنین، توزیع تجمعی شرایط حرارتی نشان می‌دهد که 59% روزهای سال درگیر شرایط خنک، 27% در معرض تنش گرمایی، 1% درصد مربوط به روزهای با عدم آسایش کامل گرمایی و 13% از روزها از آسایش مطلوب برخوردار هستند. تحلیل ماهانه نیز نشان داد که مطلوب‌ترین ماه‌ها از نظر آسایش، ماه‌های اردیبهشت و مهر مجموعا با سهم 61% در بین تمامی ماه‌ها بودند. بررسی روند بلندمدت نیز حاکی از یک روند کاهشی در حدود 4 روز از ابتدای دوره در تعداد روزهای آسایش است، اما قدرت تبیین این روند پایین است. در مجموع، می‌توان نتیجه گرفت که اقلیم گنبدکاووس با چالش کمبود جدی روزهای مطبوع و تغییرپذیری بالا مواجه است. این الگوی اقلیمی می‌تواند منجر به افزایش فشارهای حرارتی بر ساکنان، تنش‌های روانی ناشی از نوسانات اقلیمی و ایجاد موانعی در برنامه‌ریزی فعالیت‌های مبتنی بر فضای باز گردد. https://www.gahr.ir/article_242206.html این پژوهش به ارزیابی تاثیر تغییرات کاربری اراضی بر افزایش دمای سطح زمین در شهرستان لاهیجان، با استفاده از داده‌های سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ می‌پردازد. تحلیل تغییرات کاربری اراضی نشان‌دهنده کاهش قابل توجه ۱۷.۸ درصدی (۲۴.۷۱ کیلومترمربع) مساحت جنگل‌ها و افزایش ۲۴.۱۷ کیلومترمربعی اراضی زراعی است. با این حال، ماتریس انتقال حاکی از تبدیل ۳.۲۸ کیلومترمربع از بهترین اراضی زراعی به مناطق ساخته‌شده و تبدیل ۱.۱۳ کیلومترمربع از جنگل‌ها به اراضی زراعی است که پدیده‌های خزش روستایی و اعیان‌سازی را نمایان می‌سازد. تحلیل حرارتی منطقه‌ای نشان داد که اراضی ساخته‌شده و بایر بالاترین میانگین دما را داشته‌اند (میانگین LST ساخته‌شده در ۲۰۲۵: ۲۹.۹۰° C)، در حالی که جنگل‌ها پایدارترین و خنک‌ترین رفتار حرارتی را (۰.۵ تا ۱.۵ درجه سلسیوس خنک‌تر از سطوح انسان‌ساز) از خود بروز دادند. همبستگی خطی قوی و معناداری بین افزایش مساحت اراضی ساخته‌شده و شدت جزیره حرارتی شهری (SUHII) مشاهده شد، به طوری که شدت جزیره حرارتی از ۰.۰۶°C در سال ۲۰۰۰ به ۱.۳۷° C در سال ۲۰۱۰ افزایش یافت. تحلیل فضایی با استفاده از شاخص موران (Moran’s I = 0.976) و تحلیل نقاط داغ و سرد محلی (LISA) الگوی خوشه‌ای توزیع LST را با خودهمبستگی فضایی بالا تایید کرد. خوشه‌های داغ حرارتی نه تنها در مناطق شهری، بلکه در امتداد راه‌ها و سکونتگاه‌های روستایی که دچار تغییر کاربری شده بودند، گسترش یافتند، در حالی که خوشه‌های سرد کاملا با مناطق جنگلی مطابقت داشتند. یافته‌ها حاکی از آن است که تغییرات کاربری اراضی، از جمله تبدیل جنگل‌ها و اراضی کشاورزی به سطوح نفوذناپذیر، منجر به کاهش آلبدو و تبخیر و تعرق و در نتیجه افزایش شار گرمای محسوس شده است. این فرآیند فیزیکی، عامل اصلی تشکیل خرده‌جزایر حرارتی در مناطق روستایی و تشدید جزیره حرارتی در لاهیجان بوده و بر اهمیت برنامه‌ریزی کاربری اراضی تاکید دارد. https://www.gahr.ir/article_242213.html گردشگری به عنوان یکی از موتورهای توسعه اقتصادی و اجتماعی، پتانسیل ایجاد اثرات مثبت زیست‌محیطی و فرهنگی را داراست، اما مدیریت نادرست آن می‌تواند پیامدهای منفی را به دنبال داشته باشد. این پژوهش با هدف تحلیل اثرات گردشگری بر توسعه پایدار روستای علی‌آباد کویر انجام شد. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی بود و داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته در مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای از 42 نفر از ساکنان محلی جمع‌آوری گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های T تک‌نمونه‌ای و T مستقل انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که ادراک ساکنان از تأثیرات گردشگری در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی کمتر از حد متوسط است و این اختلاف از نظر آماری معنادار است. در مقابل، تأثیرات گردشگری در حوزه‌های فرهنگی و کالبدی از نظر آماری معنادار نیست. مقایسه پاسخ‌های مردان و زنان نیز نشان‌دهنده عدم تفاوت معناداری در ادراک آن‌ها از این پدیده است. بر اساس این یافته‌ها، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان محلی و ملی ارائه می‌شود تا با رویکردی متمرکز بر پایداری، از پتانسیل‌های گردشگری در راستای توسعه روستایی بهره‌برداری شود. https://www.gahr.ir/article_242228.html هدف از تحقیق حاضر، طراحی الگوی بازاریابی گردشگری ورزشی شهر اردبیل بود. روش تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت توصیفی از نوع همبستگی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل مدیران و کارشناسان دستگاه‌های اجرایی مرتبط با سازمان گردشگری و میراث فرهنگی، فعالان و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، هتل‌داران، دفاتر خدمات مسافرتی و راهنمایان تورهای ورزشی بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند (120 نفر). ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 12 نفر از اساتید مدیریت ورزشی و اساتید گردشگری و پایایی مرکب نیز از طریق آزمون معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری درصد فراوانی، میانگین، روایی همگرا، واگرا، پایایی مرکب و بار عاملی با استفاده از نرم‌افزار PLS نسخه 4 انجام گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که ویژگی‌های فردی بازاریابان گردشگری، مدیریت منابع گردشگری، مدیریت مقاصد گردشگری، مدیریت برند گردشگری، مدیریت فناوری اطلاعات گردشگری و مدیریت توسعه پایدار گردشگری نقش مؤثری بر بازاریابی گردشگری ورزشی شهر اردبیل دارد. توسعه گردشگری ورزشی می‌تواند به‌عنوان یک عامل کلیدی در ایجاد فرصت‌های شغلی باشد؛ بر این اساس برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری هدفمند در این مؤلفه‌ها می‌تواند به ارتقای جایگاه شهر اردبیل و جذب بیشتر گردشگران ورزشی منجر شود. https://www.gahr.ir/article_242239.html هدف از تحقیق حاضر، ارائه مدل نقش توسعه گردشگری ورزشی در ایجاد فرصت‌های شغلی بود. روش تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت توصیفی از نوع همبستگی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی اساتید و دانشجویان رشته‌های مدیریت ورزشی، کارآفرینی و گردشگری دانشگاه تهران بودند و از طریق نمونه‌گیری به روش در دسترس حدود 200 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 15 نفر از اساتید مدیریت ورزشی، کارآفرینی و گردشگری و روایی همگرا، واگرا و پایایی مرکب مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری درصد فراوانی، میانگین، روایی همگرا، واگرا، پایایی مرکب و بار عاملی با استفاده از نرم‌افزار PLS نسخه 4 انجام گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که گردشگری ورزشی تأثیر مثبت و معناداری بر اشتغال‌زایی مستقیم و تمامی ابعاد آن دارد. همچنین گردشگری ورزشی تأثیر مثبت و معناداری بر اشتغال‌زایی غیرمستقیم و تمامی ابعاد آن دارد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که توسعه گردشگری ورزشی در کشور زمینه‌ای فراهم می‌کند که اشتغال مستقیم و غیرمستقیم و همچنین اشتغال دائمی، فصلی و پاره وقت افزایش پیدا کند؛ بر این اساس توسعه گردشگری می‌تواند به‌عنوان یک عامل کلیدی در افزایش فرصت‌های شغلی و ایجاد اشتغال‌زایی پایدار در کشور مورد بهره‌برداری قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_242275.html پژوهش حاضر با هدف فراترکیب مؤلفه‌های بازاریابی گردشگری عشایری در ایران، تحلیل شکاف‌های پژوهشی و ارائه یک مدل مفهومی یکپارچه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب (متاسنتز) و الگوی هفت مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) انجام شد. پس از جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی و خارجی، ۲۵ منبع معتبر (۱۵ داخلی و ۱۰ خارجی) بر اساس معیارهای مشخص انتخاب و با روش تحلیل تماتیک و نرم‌افزار مکس‌کودا کدگذاری و تحلیل شدند. تحلیل منابع منجر به شناسایی ۵۸ مفهوم کلیدی، ۱۲ زیرتم و ۴ تم اصلی شد. این تم‌ها عبارت‌اند از: ۱) مؤلفه‌های ساختاری و زیرساختی (زیرساخت‌های فیزیکی، خدماتی، دیجیتال)، ۲) عوامل فرهنگی-اجتماعی و سرمایه‌های بومی (سرمایه‌های فرهنگی، مشارکت محلی، نقش زنان)، ۳) راهبردهای بازاریابی نوآورانه (برندسازی و روایت‌پردازی، بازاریابی دیجیتال، بازاریابی تجربه‌محور، آمیخته بازاریابی)، و ۴) موانع و شکاف‌های پژوهشی. در پایان، مدل مفهومی یکپارچه‌ای ترسیم شد که روابط بین عوامل زمینه‌ای، راهبردهای مداخله‌گر و پیامدهای پایداری را نشان می‌دهدنتایج بدست آمده نشان می دهد که بازاریابی گردشگری عشایری پدیده‌ای چندبعدی است که نیازمند توجه هم‌زمان به زیرساخت‌ها، سرمایه‌های فرهنگی-اجتماعی و به‌کارگیری راهبردهای نوین بازاریابی مانند بازاریابی دیجیتال و تجربه‌محور است. مدل ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد . https://www.gahr.ir/article_242389.html از جمله مسائل مهم در زمینه تدوین تجارب تاریخی جمهوری اسلامی ایران، نقش احزاب و تشکل-های مدنی در مشارکت سیاسی است که تلاش می‌شود تا در پژوهش حاضر به آن پرداخته شود. پژوهش حاضر با واکاوی پیشینه تعامل دولت و اقوام و روندپژوهی این تعامل در جمهوری اسلامی به دنبال این مسأله است که با توجه به سیاستگذاری قومی دولت‌های پس از انقلاب اسلامی در استان کردستان، مشارکت سیاسی قوم کرد چه روندی را پیموده است؟ و احزاب و تشکل‌های مدنی در وضعیت مشارکت سیاسی استان کردستان چه نقشی ایفا کرده‌اند؟ به‌نظر می‌رسد سیاست قومی جمهوری اسلامی با اتخاذ رویکرد وحدت در عین کثرت و رویکرد فرصت‌محور به قومیت‌ها از طریق ایجاد سازوکار انتخابات، احزاب سیاسی، انجمن‌ها و تشکل‌های مدنی، ضمن فراهم نمودن زمینه‌ مشارکت سیاسی قوم کرد در ساختار نظام اسلامی، زمینه حکمفرما شدن آنها بر سرنوشت‌شان را فراهم ساخته باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که احزاب سیاسی و تشکل‌های مدنی موافق مشارکت سیاسی در کردستان نقش فعالی در ادوار مختلف انتخابات ریاست‌جمهوری داشته‌اند. احزاب سیاسی فعال ظرفیت خود را در دو بخش بسیج سیاسی و مشارکت سیاسی به کار گرفتند. آنها با استفاده از ارزش‌ها و نمادهای قومی در دوره‌های متوالی به بسیج سیاسی پرداختند. در تمامی این دوران‌ها، خواسته‌های قومی مانند زبان مادری، فرهنگ و آداب و رسوم محلی و به کارگیری امور اجرایی و اداری استان به دست افراد بومی منطقه تنها تکیه‌گاهی بوده است که در داخل و خارج از نظام با استفاده از آنها سعی در جلب توجه مردم کردستان داشته اند. https://www.gahr.ir/article_242424.html نقش حیاتی گردشگری در رشد اقتصادی بسیاری از کشورها انکارناپذیر است. با این حال، مقاصد گردشگری واقع در مناطق مستعد بحران در صورت وقوع یک یا چند بحران به صورت همزمان با آسیب پذیری بیشتری مواجه هستند. ضروری است که این مناطق دارای برنامه ها و سیاست های خاصی باشند که بر کاهش خطر بلایا متمرکز باشند و در عین حال ایمنی ساکنان و گردشگران را تضمین کنند. این مطالعه استراتژی هایی را برای به کاهش خطر بلایا در اماکن میراث جهانی ثبت شده در سازمان یونسکو در شهر شوشتر به عنوان یک مطالعه موردی پیشنهاد می کند. این مطالعه از فرایند سلسله مراتبی تحلیلی (AHP) در یک تحلیل SWOT-AHP برای اولویت بندی عوامل از طریق مقایسات زوجی و تعریف استراتژی هایی بر اساس دیدگاه های کارشناسی استفاده کرد. داده ها از طریق پرسشنامه SWOT-AHP جمع آوری شد که به 22 متخصص گردشگری و مدیریت بحران در استان خوزستان و شهرستان شوشتر ارائه شد. نتایج نشان می دهد که بر اساس قضاوت کارشناسی " اجرای سیاست‌های کاربری اراضی برای بهبود توسعه گردشگری با در نظر گرفتن بلایا" مهم ترین استراتژی است. مقاصد گردشگری شهر شوشتر یک مطالعه موردی برای شناسایی استراتژی های کاهش خطر بلایا در مناطق گردشگری ارائه کردند. https://www.gahr.ir/article_242525.html زمینه و ضرورت پژوهش: سکونتگاه‌های غیررسمی به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های حکمرانی شهری در کشورهای در حال توسعه، همواره در کانون توجه سیاست‌گذاران و پژوهشگران برنامه‌ریزی شهری قرار داشته‌اند. با این حال، بیشتر مداخلات موجود به دلیل فقدان درک نظام‌مند از ساختار علّی عوامل مؤثر، از ناپایداری و اثربخشی محدود رنج می‌برند. هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل استراتژیک و طراحی چارچوبی تحلیلی برای سناریوپردازی آینده فرایند رسمی‌سازی انجام شده است. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکردی ترکیبی انجام شده است. در ابتدا، از طریق مرور نظام‌مند ادبیات، چهارده متغیر کلیدی مؤثر بر رسمی‌سازی شناسایی و چارچوب مفهومی پژوهش تدوین شد. در مرحله دوم، روابط میان این متغیرها از طریق تکمیل ماتریس تأثیرات متقاطع توسط پانل خبرگی متشکل از ۱۵ نفر از متخصصان حوزه‌های برنامه‌ریزی شهری، حقوق شهری و جامعه‌شناسی شهری سنجش شد. داده‌های حاصل با استفاده از نرم‌افزار MICMAC تحلیل و موقعیت فضایی هر متغیر در نقشه پراکندگی (محور افقی: وابستگی، محور عمودی: تأثیرگذاری) مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های کلیدی: یافته‌ها نشان داد که ناکارآمدی‌های اجرایی و مدیریتی، چالش‌های نهادی و حقوقی- سیاسی و توانمندسازی و تحرک اقتصادی به‌عنوان سه متغیر پیشران و استراتژیک سیستم، با تأثیرگذاری بالا و وابستگی پایین، مهم‌ترین نقاط اهرمی برای مداخله سیاستی هستند. در مقابل، ریسک‌های منفی بالقوه با وجود بالاترین تأثیرگذاری مطلق، به‌دلیل وابستگی شدید به سایر متغیرها، ماهیتی بحران‌زا و خارج از دسترس کنترل مستقیم دارد. همچنین، امنیت مالکیت به‌عنوان متغیر تنظیمی مرکزی، نقش پیوند‌دهنده میان ساختارهای بالادستی و پیامدهای ملموس زندگی ساکنان را ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری : یافته‌های پژوهش بر ضرورت اولویت‌بخشی به اصلاحات نهادی و مدیریتی به‌عنوان پیش‌شرط اساسی هرگونه مداخله مؤثر در فرایند رسمی‌سازی تأکید دارد و چارچوبی تحلیلی برای طراحی سناریوهای آتی و سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد ارائه می‌دهد. https://www.gahr.ir/article_242593.html شهرنشینی سریع در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران، موجب فشار قابل توجهی بر اکوسیستم‌های طبیعی و منابع محیطی شده است. شهر زنجان به عنوان یکی از شهرهای مهم شمال‌غرب کشور طی سال‌های اخیر با گسترش کالبدی روبه‌رو بوده است. هدف این پژوهش بررسی تغییرات کالبدی شهر زنجان در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و روش‌های نوین یادگیری ماشین است. در این تحقیق از تصاویر ماهواره‌ای لندست سری ۵، ۸ و ۹ با پوشش ابر کمتر از پنج درصد استفاده شد. برای بهبود تفکیک کاربری‌ها، تصاویر رنگی کاذب تولید گردید تا امکان جداسازی پوشش گیاهی، اراضی بایر و مناطق ساخته‌شده فراهم شود. به منظور طبقه‌بندی، سه الگوریتم یادگیری ماشین شامل نزدیک‌ترین همسایه (KNN)، حداکثر احتمال (MLC) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) به کار رفتند. KNN بر اساس شباهت و فاصله عمل می‌کند، MLC مبتنی بر نظریه بیز است و SVM با استفاده از توابع کرنل داده‌های پیچیده را تفکیک می‌نماید. نتایج نشان داد مساحت اراضی ساخته‌شده در زنجان از حدود ۸/۲۶ تا ۴/۲۸ کیلومتر مربع در سال ۲۰۰۰ به حدود ۴/۲۷ تا ۳/۳۵ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. این تغییرات با کاهش نسبی پوشش گیاهی و تغییرات در زمین‌های بایر همراه بوده که بیانگر روند آشکار تبدیل اراضی طبیعی و کشاورزی به مناطق شهری است. ارزیابی دقت طبقه‌بندی نشان داد الگوریتم SVM نسبت به دو روش دیگر دقت بالاتری دارد. یافته‌های این پژوهش همسو با مطالعات مشابه در ایران است که بر گسترش کالبدی شهرها تأکید دارند. نتایج نشان می‌دهد بهره‌گیری از روش‌های یادگیری ماشین، به‌ویژه SVM، می‌تواند ابزاری کارآمد در پایش تغییرات کالبدی شهری باشد. همچنین، این پژوهش می‌تواند در جهت برنامه‌ریزی شهری پایدار و حفاظت از منابع طبیعی در زنجان مورد استفاده مدیران و تصمیم‌گیران قرار گیرد. https://www.gahr.ir/article_242633.html توسعه شهری و تغییرات سریع در کاربری و پوشش اراضی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و برنامه‌ریزی شهری در دهه‌های اخیر بوده است. این تغییرات که عمدتاً ناشی از گسترش شهرنشینی و فعالیت‌های انسانی هستند، تأثیرات گسترده‌ای بر اکوسیستم‌ها، منابع طبیعی، و پایداری محیط‌زیست بر جای می‌گذارند. مطالعه حاضر با هدف تحلیل روند تغییرات کاربری اراضی و پیش‌بینی تحولات آتی شهر گرگان انجام شده است. در این پژوهش، از مدل GeoSOS-FLUS که ترکیبی از شبکه عصبی مصنوعی و زنجیره مارکوف- اتوماتای سلولی است به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای شبیه‌سازی تغییرات کاربری زمین و پیش‌بینی روند آتی آن استفاده شده است. داده‌های تحقیق شامل تصاویر ماهواره‌ای چندزمانه لندست (TM، ETM+، OLI) و پارامترهای مختلف جغرافیایی است. نتایج تحقیق نشان داد که رشد شهری در شهر گرگان از الگوی متمرکز و هسته‌ای به الگوی پراکنده و غیریکپارچه تغییر یافته است. این روند منجر به کاهش قابل‌توجه اراضی کشاورزی، جنگلی و مرتعی شده است. پیش‌بینی‌های مدل حاکی از آن است که در ۲۵ سال آینده، مناطق مسکونی افزایش چشمگیری خواهند یافت و گسترش شهر به مناطق پیرامونی به‌ویژه اراضی طبیعی شدت خواهد گرفت. این تغییرات می‌تواند باعث افزایش فشار بر منابع طبیعی، تخریب اکوسیستم‌ها، و کاهش تنوع زیستی شود. ارزیابی مدل GeoSOS-FLUS نشان داد که این ابزار از دقت بسیار بالایی در شبیه‌سازی تغییرات کاربری اراضی برخوردار است بطوریکه مقدار ضریب کاپا و سایر معیارهای ارزیابی نشان‌دهنده دقت مناسب مدل بودند. همچنین، تطابق نتایج مدل با داده‌های واقعی نشان‌دهنده قابلیت بالای این مدل در پیش‌بینی تغییرات آینده است. یافته‌های این تحقیق، علاوه بر شناسایی عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی، می‌تواند به‌عنوان ابزار کاربردی برای مدیران شهری و تصمیم‌گیران در حوزه برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کاربری زمین به کار رود. https://www.gahr.ir/article_242836.html بدون شک سیلاب به عنوان یک بلای طبیعی شناخته شده است و در عمل، هم از نظر تلفات جانی و هم از نظر خسارات مالی مهمترین مخاطره طبیعی در جهان محسوب می شود(حسنی 1395) با توجه به اینکه توسعه شهرنشینی از ابتدا در کنار رودخانه ها صورت گرفته است لذا خسارت ناشی از سیل بیشتر متوجه شهر هاست لزوم مقابله با سیل در شهر نیازمند مدیریت راهبردی است زیرا این نوع مدیریت در شهرها انعطاف پذیری بیشتری دارد ،تاب آوری عبارت است از درجه ای که سیستم قادر است خطرات را جذب کرده و خودش را دوباره سازماندهی کند،درجدید ترین تعریفی که تاب آوری شهری آمده است به توانایی یک سیستم شهری و کلیه شبکه های اکولوژیکی –اجتماعی و تکنیکی – اجتماعی سازنده اش در مقیاس های زمانی و مکانی اطلاق می شود که در مواجهه با اختلال ،اقدام به نگهداری عملکرد های مطلوب یا بازگشت سریع به آن ها می کند ،سیستمی که سازگاری با تغییر دارد و چنانچه سیستم ظرفیت انطباق با تغییرات کنونی یا آتی را محدود می کند به واسطه ویژگی تاب آوری سریعا تغییر داده و دگرگون می شودMeerow et al 2016)).هدف از انجام این پژوهش شناسایی ابعاداجتماعی ،اقتصادی،زیر ساختی،ارتقاء تاب آوری شهری شهر اهواز در راستای مقابله با سیل می باشد.روش تحقیق این پژوهش توصیفی-تحلیلی (اسنادی- پیمایشی)، مشتمل بر مطالعات کتابخانه‌ای، طراحی و تکمیل پرسشنامه و تعیین نقاط قوت و ضعف، فرصت و تهدیدهای موجود است. روش گردآوری داده ها استفاده از منابع رسمی برای داده‌های کمّی(پرسشنامه و مصاحبه) بوده و تکنیک کار مدل SWOT-QSPM است. یافته ها نشان داد بروز نمودن سیستم های هشدار ،اعتماد به داده های آماری و هواشناسی و پیش بینی ها ، افزایش مشارکت شهروندان هنگام وقوع سیل به عنوان خروجی‌های استراتژی تنوع طلبی در جهت جهت ارتقاء تاب آوری شهر اهواز در راستای مقابله با سیل ارائه میگردد. https://www.gahr.ir/article_242837.html زیست‌پذیری و ماندگاری جمعیت در سکونتگاه‌های روستایی از موضوعات محوری مطالعات جغرافیای انسانی به‌شمار می‌رود. زیست پذیری در ابعاد مختلف باعث ارتقاء کیفیت زندگی جوامع روستایی شده و می تواند ماندگاری جمعیت در این نواحی را بهمراه داشته باشد. در پژوهش حاضر به تحلیل وضعیت زیست‌پذیری در نواحی روستایی دهستان ارژن(شهرستان شیراز) و تاثیر آن بر ماندگاری جمعیت در نواحی روستایی مورد مطالعه پرداخته شده است. پژوهش‌ از نوع کاربردی و روش انجام آن «توصیفی–تحلیلی» است. جامعه آماری از لحاظ مکانی 8 روستای واقع در دهستان مورد مطالعه است که 160 خانوار ساکن در روستاها به عنوان نمونه آماری انتخاب شده اند. برای پردازش داده ها از روش های آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد وضعیت زیست‌پذیری در روستاهای دهستان دشت ارژن پایین‌تر از حد متوسط قرار دارد و تفاوت معناداری در بین روستاهای دهستان وجود دارد. روستای دشت ارژن در مقایسه با سایر روستاها، بالاترین وضعیت زیست‌پذیری و روستاهای بردخرما، بیدقطار و مرادآباد، وضعیت پایین‌تری از زیست‌پذیری را دارا هستند. در ارتباط با شاخص ماندگاری جمعیت، نتایج نشان داد که تمایل به ماندگاری جمعیت در روستاها، در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد و بالاتر از حد متوسط می باشد. همچنین نتایج بیانگر آن بود که بین زیست‌پذیری و ماندگاری جمعیت روستایی رابطه مستقیم و معناداری آماری وجود دارد. نهایتا نتایج نشان داد در بین شاخص های زیست پذیری؛ حمل‌ونقل، چشم‌انداز و منظر روستا، مسکن و امکانات اوقات فراغت بیشترین تأثیر را بر ماندگاری جمعیت دارند. https://www.gahr.ir/article_242937.html رشد شتابان شهر و شهرنشینی و گسترش مسائل و مشکلات زندگی شهری باعث شده تا نیاز به حضور فعالانه و تأثیرگذار زنان در عرصه‌های مدیریت شهری بیش از پیش احساس شود. زنان همانطور که امور خانه را که مصداق کوچکی از امور شهری است، به راحتی مدیریت می‌کنند، می‌توانند در سطوح مختلف مدیریت شهری نقش و تأثیر چشمگیری داشته باشند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش زنان در مدیریت شهری (مطالعه موردی: شهر اهواز) می باشد. نوع پژوهش: توصیفی-تحلیلی، با اهداف نظری و کاربردی. است.روش جمع‌آوری اطلاعات ترکیبی از کتابخانه‌ای و میدانی؛ جامعه آماری: ۲۰ نفر از خبرگان مدیریت شهری اهواز پایایی پرسشنامه: ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۱ ،روایی پرسشنامه توسط اساتید و متخصصان تأیید شده است.برای تحلیل آماری از نرم‌افزار SPSS و تکنیک BWM. استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که:. شاخص‌هایی چون «حضور زنان در جلسات کمیسیون‌های شهری» (وزن ۰.۳۷۵) و «مشارکت زنان در پست‌های مدیریتی» (وزن ۰.۱۳۹۲) بالاترین وزن‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.عواملی مانند «سطح تحصیلات زنان» (۰.۰۴۰۲)، «نرخ با سوادی زنان» (۰.۰۴۶۰)، «نرخ اشتغال زنان» (۰.۰۳۶۵) و «سیاست‌های دولتی» (۰.۰۳۶۵) وزن‌های میانی دارند و نشان‌دهنده اهمیت این عوامل در تسهیل مشارکت هستند.نگرش‌های سنتی و کمبود اعتماد عمومی، اگرچه چالش‌هایی هستند، اما وزن نسبتاً پایینی (مانند «حمایت مردان» ۰.۰۱۳۴، «اعتماد عمومی» ۰.۰۱۸۹) نسبت به عوامل ساختاری دارند. در ابعاد مشارکتی، «نقش زنان در برنامه ریزی و طراحی فضاهای عمومی» (۰.۰۹۸) نسبت به «حل معضلات شهری» (۰.۰۳۹) اولویت بالاتری دارد. نتایج حاکی از آن است که تمرکز بر تقویت سازوکارهای رسمی مشارکت، توسعه ظرفیت‌های فردی و شغلی زنان، همراه با تلاش برای تغییر نگرش‌های فرهنگی و اجتماعی، می‌تواند به ارتقاء مؤثر نقش زنان در مدیریت شهری اهواز منجر شود. https://www.gahr.ir/article_242981.html این پژوهش به تحلیل روند تغییرات کاربری اراضی در شهرستان خرم‌آباد طی دوره ۲۵ ساله (۲۰۰۰-۲۰۲۵) و پیش‌بینی وضعیت آن تا سال ۲۰۵۰ می‌پردازد. هدف اصلی، بررسی پویایی‌های مؤثر بر توسعه سکونتگاهی و اثرات زیست‌محیطی ناشی از این تغییرات است.برای این منظور، تحلیل سری زمانی بر روی مساحت شش طبقه کاربری اراضی (کشاورزی، جنگل، پوشش گیاهی، پهنه‌های آبی، زمین‌های بایر و شهری) با استفاده از داده‌های ۲۵ ساله انجام شد. سپس، مدل رگرسیون خطی ساده برای ارزیابی کمی روندها و اطمینان از معنی‌داری آماری آن‌ها برازش داده شد. بر اساس نرخ‌های تغییرات تاریخی، وضعیت آتی کاربری‌ها در افق ۲۰۵۰ با همین مدل پیش‌بینی گردید.نتایج تحلیل سری زمانی نشان‌دهنده ناهمگونی چشمگیر در رفتار طبقات مختلف کاربری بود. طبقه شهری (انسان‌ساخت) با افزایش سالانه ۱۳۵ هکتار (۴.۵٪) و رسیدن از ۲۹۸۶ به ۶۲۹۷ هکتار، بالاترین رشد نسبی را نشان داد. در مقابل، عرصه‌های جنگلی با کاهش سالانه ۴۵ هکتار (۱۱.۲٪ از کل مساحت دوره)، روند نزولی و نگران‌کننده‌ای داشتند. اراضی کشاورزی و مراتع نیز رفتاری غیرخطی با نوسان و روند احیای نسبی از خود بروز دادند.تحلیل رگرسیون خطی تایید کرد که تنها روندهای مشاهده‌شده در طبقات جنگل (کاهش معنی‌دار آماری با شیب ۴۴.۷- هکتار در سال، P<0.01) و شهری (افزایش معنی‌دار آماری با شیب ۱۳۵.۴+ هکتار در سال، P<0.01) از نظر آماری در سطح اطمینان ۹۹٪ معنی‌دار بودند. این دو روند، دینامیسم‌های فضایی غالب منطقه را منعکس می‌کنند.پیش‌بینی‌های مدل رگرسیون نشان می‌دهد که روند توسعه شهری تا سال ۲۰۵۰ ادامه یافته و مساحت آن به ۱۰۱۱۰ هکتار خواهد رسید (افزایش ۳۸۱۳ هکتاری). همچنین، تخریب جنگل‌ها منجر به کاهش مساحت آن‌ها به ۶۰۷۱ هکتار (کاهش سالانه ۴۹ هکتار) خواهد شد که پیامدهای زیست‌محیطی جدی دارد. در مقابل، مراتع و زمین‌های بایر افزایش سطح خواهند داشت که ممکن است نشان‌دهنده گذار کاربری از کشاورزی کم‌بازده به مراتع نیمه‌طبیعی باشد. https://www.gahr.ir/article_243036.html رشد شتابان شهرنشینی در کشور، همراه با پیچیدگیهای فزایندهدر ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهرها، موجب شده است که ابزارها و شیوههای سنتی مدیریت شهری دیگرپاسخگوی نیازهای جامعه شهری نباشند. این وضعیت، ضرورت بازنگری جدی در شیوههای اداره شهرها را دوچندان کرده و لزوم بهرهگیری از رویکردهای نوین را مطرح ساخته است. یکی از مؤثرترین رویکردهادر این زمینه، »حکمروایی مطلوب شهری« است؛ رویکردی که میتواند زمینه ساز ارتقای کیفیت زندگی، پایداری اجتماعی و زیست پذیری شهرها شود . بنابراین در این تحقیق سعی شد تا دیدگاه شهروندان منطقه 5 در مورد حکمروایی با کمک پرسشنامه مورد بررسی قرار گیرد. بررسی مؤلفه های مختلف حکمروایی شهری نیز نشان می دهد که مؤلفه »مشارکت« با میانگین 3.11 بالاترین امتیاز را کسب کرده و نسبتاً بهتر از سایرمؤلفه ها ارزیابی شده است. این موضوع میتواند نشاندهنده تمایل نسبی شهروندان به مشارکت در امور شهری یا وجود بسترهای اولیه برای تعامل اجتماعی باشد. در مقابل، مؤلفه »عدالت« با میانگین 2.05 پایینترین امتیاز را دارد که نشاندهنده ضعف جدی در توزیع عادلانه منابع، فرصتها و خدمات شهری است. درمجموع، یافته های این پژوهش بر ضرورت تحول در ساختار مدیریت شهری تأکید دارند و نشان می دهند که بدون اصلاحات بنیادین در جهت تحقق حکمروایی مطلوب، دستیابی به توسعه پایدار شهری و رضایت عمومی شهروندان امکان پذیر نخواهد بود. https://www.gahr.ir/article_243195.html این تحقیق با هدف ارزیابی و تحلیل عوامل اقتصادی- معیشتی و مدیریتی- قانونی موثر بر قاچاق چوب از دیدگاه کارشناسان بخش اجرائی اداره منابع طبیعی و جوامع محلی در شهرستان ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی صورت گرفت. جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از دو روش مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی انجام شد. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای هر کدام از بخش‌های پرسشنامه بالای 7/0 محاسبه شد. تعداد 30 پرسشنامه از کارشناسان بخش اجرائی و 30 پرسشنامه از جوامع محلی تکمیل گردید. از آزمون فریدمن برای رتبه بندی عوامل اقتصادی- معیشتی و مدیریتی- قانونی موثر بر قاچاق چوب از دیدگاه کارشناسان بخش اجرائی و جوامع محلی استفاده شد و از آزمون من‌ویتنی برای مقایسه دیدگاه‌های کارشناسان و جوامع محلی استفاده گردید. نتایج آزمون فریدمن در مورد تاثیر عوامل اقتصادی- معیشتی موتربرقاچاق چوب نشان دادکه از دیدگاه جوامع محلی به ترتیب، فقر و محرومیت مالی، بیکاری و نبود شغل پایدار، کمبود منابع جایگزین درآمدی، فشار تورم و گرانی، کمبود چوب قانونی برای صنایع و ضعف حمایتهای دولتی از جوامع محلی و از دیدگاه کارشناسان بخش اجرائی به ترتیب، فشار تورم و گرانی، بیکاری و نبود شغل پایدار، فقر و محرومیت مالی، کو ضعف زیرساخت‌های اقتصادی می‌باشندتحلیل یافته‌های این تحقیق نشان داد که پدیده قاچاق چوب، مسئله‌ای چندبعدی و پیچیده است که ریشه در تعامل عوامل مختلف اعم از اقتصادی- معیشتی و مدیریتی- قانونی دارد. بنابراین، راه حل نهایی، فراتر از ارائه فهرستی از اقدامات در «ایجاد مدل حکمرانی مشارکتی» نهفته است. ایجاد «کمیته‌های مشترک مدیریت» متشکل از نمایندگان جوامع محلی، کارشناسان و نهادهای اجرایی می‌تواند بستری برای تلفیق دانش بومی با دیدگاه‌های فنی- تخصصی فراهم آورد. موفقیت در مهار پدیده قاچاق چوب منوط به خلق یک اراده جمعی و عزمی ملی است که در آن، حفاظت از جنگل به عنوان یک «مسئولیت مشترک» و یک «فرصت توسعه‌ای» برای همه ذی‌نفعان تعریف شود. https://www.gahr.ir/article_243244.html هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل تماتیک پیشران‌های مؤثر بر بازاریابی نوآورانه در توسعه گردشگری عشایری استان اردبیل انجام شده است. روش‌شناسی: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک است. جامعه آماری شامل ۱۵ خبره حوزه گردشگری عشایری (مدیران اجرایی، اعضای هیأت علمی و کارآفرینان محلی) بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های باز مرحله اول دلفی جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل تماتیک براون و کلارک (۲۰۰۶) در شش گام تحلیل گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج ۲۱۵ کد اولیه، ۲۸ مضمون پایه، ۱۵ مضمون سازمان‌دهنده و پنج مضمون فراگیر شامل: ۱) عوامل نهادی و حمایتی، ۲) زیرساخت‌ها و امکانات، ۳) عوامل اجتماعی و فرهنگی، ۴) فناوری و نوآوری در بازاریابی، و ۵) محیط زیست و اقتصاد شد. پرتکرارترین مضامین پایه عبارت بودند از: حمایت‌های مالی و اعتباری (۱۵ اشاره)، زیرساخت‌های فیزیکی (۱۴ اشاره) و بازاریابی آنلاین (۱۳ اشاره). در نهایت ۲۰ پیشران کلیدی از میان مضامین سازمان‌دهنده استخراج گردید. نتیجه‌گیری: تحلیل تماتیک نشان داد که توسعه گردشگری عشایری در استان اردبیل نیازمند رویکردی نظام‌مند و چندبعدی است که در آن مشارکت جامعه عشایری، حمایت نهادی، توسعه زیرساخت‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به طور همزمان مورد توجه قرار گیرد. یافته‌های این پژوهش مبنای مناسبی برای ورود به مراحل بعدی آینده‌پژوهی (تحلیل ساختاری و سناریونویسی) فراهم می‌کند. https://www.gahr.ir/article_243293.html حکومت پهلوی دوم از ابتدای دهه 40 شمسی و به طور اخص از اردیبهشت سال 1342 با تاسیس سازمان جلب سیاحان ذیل معاونتی در نهاد نخست‌وزیری سیاست توسعه گردشگری را با اهداف اقتصادی و کسب درآمد از طریق این سازمان دنبال کرد. تحقق این هدف از سوی سازمان جلب سیاحان استان مازندران در بازه زمانی ده ساله تا سال 1352 متمرکز بر ایجاد زیرساخت‌های گردشگری از طریق اجرای پروژه‌های عمرانی بود. این ماموریت از اول فروردین سال 1352 و همزمان با اجرای برنامه عمرانی پنجم دچار تغییر و به منظور بهبود ارائه خدمات بهتر و با کیفیت‌تر به گردشگران متمرکز بر اقدامات ارشادی و نظارتی شد. بر این اساس این پژوهش در صدد است تا با بهره‌گیری از اسناد آرشیوی به و با بکارگیری روش تحقیق تاریخی به طرح و پاسخ‌گوئی این پرسش بپردازد که نشانه‌های ارشادی و نظارتی شدن عملکرد سازمان جلب سیاحان استان مازندران در نتیجه اجرائی شدن برنامه عمرانی پنجم در دوره پهلوی دوم چه بود؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از زمان اجرای برنامه عمرانی پنجم و بر اساس دستور العمل‌های این برنامه در حوزه گردشگری که در آن بر بهبود کیفیت ارائه خدمات به گردشگران تاکید شده بود سازمان جلب سیاحان مازندران در راستای تحقق این هدف برنامه عمرانی پنجم برخی اقدامات ارشادی و نظارتی را انجام داده است. تدوین فرم‌های نظرسنجی مسافران و گردشگران داخلی، یکسان‌سازی منوی غذا و نوشیدنی‌های واحدهای پذیرائی، درجه بندی واحدهای اقامتی گردشگری، نظارت بر قیمت‌ها و جلوگیری از گرانفروشی در واحدهای اقامتی و پذیرائی و نظارت‌های بهداشتی بر واحدهای اقامتی و پذیرائی از جمله این اقدامات ارشادی و نظارتی بودند که ر چهارچوی برنامه عمرانی پنجم توسط سازمان جلب ساحان استان مازندران صورت گرفت. https://www.gahr.ir/article_243308.html سیلاب از جمله متداول‌ترین مخاطرات طبیعی در سطح جهان به شمار می‌رود ؛ از این‌رو شناسایی نواحی مستعد وقوع سیلاب و ارزیابی میزان خطر آن از گام‌های اساسی در مدیریت بحران، آمایش سرزمین و کاهش پیامدهای ناشی از این پدیده محسوب می‌شود. حوضه ابریز کلیبرچای در شمال غرب ایران و در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی و تهیه نقشه پتانسیل خطر سیل با استفاده از مدل SIWEC صورت گرفته است. برای انجام این پژوهش از شاخص‌های شیب، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، ارتفاع، بارندگی، لیتولوژی، خاک، کاربری اراضی، شاخص پوشش گیاهی ، شاخص رطوبت توپوگرافی، انحناء دامنه و شاخص توان آبراهه استفاده گردید. وزن دهی براساس مدل SIWEC صورت گرفت. نتایج وزن‌دهی نشان داد که فاصله از رودخانه 18/0، تراکم آبراهه 15/0 و شیب 13/0 به ترتیب بیشترین سهم را در شکل‌گیری خطر سیلاب در حوضه کلیبرچای دارند در مقابل، معیارهای توان آبراهه، شاخص رطوبت توپوگرافی و انحنای دامنه کمترین وزن را در میان شاخص‌های مورد بررسی به خود اختصاص دادند که بیانگر نقش نسبتاً کمتر این عوامل در مقایسه با سایر متغیرها در کنترل وقوع سیلاب در محدوده مورد مطالعه است. نقشه نهایی پهنه‌بندی پتانسیل خطر سیل با تلفیق تمامی لایه ها در محیط سیستم‌اطلاعات جغرافیایی تهیه شد. نتایج حاصل از ارزیابی و تهیه نقشه پتانسیل خطر سیل حوضه آبریز کلیبرچای نشان می‌دهد به‌ترتیب 47/174، 42/295، 78/338، 17/266 و 1/119 کیلومتر مربع در محدوده‌ بسیار کم‌خطر، کم‌خطر، متوسط، پرخطر و بسیار پرخطر قرار گرفته است. این توزیع فضایی بیانگر آن است که بخش قابل‌توجهی از حوضه در معرض درجات مختلف خطر سیلاب قرار دارد و ضرورت مدیریت جامع و برنامه‌ریزی کاربری اراضی را برجسته می‌سازد. نتیجه بررسی میزان دقت و کارایی مدل SIWEC نشان داد که این مدل عملکرد خوبی در تهیه نقشه پتانسیل خطر وقوع سیل داشته است. https://www.gahr.ir/article_243310.html مدیریت منابع آب به مجموعه‌ای از سیاست‌ها، برنامه‌ها و اقدامات گفته می‌شود هدف بهره‌برداری بهینه، حفاظت و توزیع عادلانه منابع آب سطحی و زیرزمینی انجام می‌گیرد. این مدیریت شامل کنترل برداشت آب، جلوگیری از آلودگی، افزایش بهره‌وری مصرف و استفاده از روش‌های نوین آبیاری است. در مناطق روستایی، مدیریت صحیح منابع آب نقش اساسی در پایداری کشاورزی، امنیت غذایی و جلوگیری از مهاجرت روستاییان دارد. همچنین مشارکت جامعه محلی در تصمیم‌گیری‌ها، یکی از اصول مهم در مدیریت پایدار منابع آب محسوب می‌شود. در این نوع برنامه‌ریزی، حفظ منابع آب، خاک و پوشش گیاهی در کنار توسعه فعالیت‌های اقتصادی مانند کشاورزی، دامداری و گردشگری روستایی مورد توجه قرار می‌گیرد. تأکید بر استفاده بهینه از منابع، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش مشارکت محلی از ارکان اصلی برنامه‌ریزی پایدار روستایی به شمار می‌رود. هدف تحقیق مدیریت منابع آب و نقش آن در برنامه ریزی پایدار روستایی (مطالعه موردی: استان خوزستان) می باشد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، نظری ـ کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی – تحلیلی می باشد. در تنظیم اطلاعات و محاسبات در این پژوهش از ابزارها و تکنیک های جغرافیایی مدل ANP و نرم افزار SuperDecision استفاده شده است. با توجه به شرایط اقلیمی ویژه استان، وابستگی شدید روستاها به منابع آب سطحی و زیرزمینی و چالش‌هایی نظیر خشکسالی، شوری و افت کیفیت آب، ارزیابی علمی معیارهای مدیریت آب ضرورت اساسی دارد. در این مطالعه برای تعیین اهمیت نسبی معیارها و روابط درونی آن‌ها از مدل ANP استفاده شده و فرآیند تحلیل با کمک نرم‌افزار SuperDecision صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که معیارهایی مانند بهره‌وری مصرف آب، مدیریت یکپارچه حوضه آبریز، بهبود سیستم‌های آبیاری و مشارکت جوامع محلی بیشترین تاثیر را بر پایداری روستایی دارند و می‌توانند به‌عنوان محورهای کلیدی سیاست‌گذاری در روستاهای خوزستان مورد توجه قرار گیرند. https://www.gahr.ir/article_243348.html این مقاله به تحلیل روند تصمیم گیری در ساخت نیروگاه بین بوشهر اختصاص دارد و دو بخش کلیدی را شامل می‌شود که شامل ارزیابی شاخص‌های درآمد و تحلیل عوامل سیاست‌گذاری و امنیت پایدار بر اساس این پروژه ملی شاخص توسعه پایدار، با توجه به نزدیکی به دریا، فاصله زمانی از مراکز مسکونی و شرایط اقلیمی خاص، اکنون به عنوان مکانی مطلوب برای احداث نیروگاه انتخاب شده است که این امر به چالش‌های زیست‌محیطی و افزایش ایمنی کمک می‌کند. از این رو، این پروژه تحت تأثیر چالش‌های زیست‌محیطی و افزایش ایمنی قرار گرفته است. از این رو، این پروژه تحت تأثیر چالش‌های زیست‌محیطی و افزایش ایمنی قرار گرفته است. این مقاله نشان می‌دهد که مدیریت یکپارچه این چالش‌ها شامل برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار و بهره‌وری است که در نهایت منجر به توسعه پایدار در حوزه‌های فنی، امنیتی و افزایش ایمنی نیروگاه‌های ایالتی بوشهر در تأمین انرژی پایدار کشور و افزایش ایمنی می‌شود. در نهایت، تأکید می‌کند که توسعه پروژه‌های موجود باید به طور ویژه در زمینه‌های حساسیت سیاسی و امنیتی، نیازمندی‌های چند مرحله‌ای و متوازن، و همچنین اهداف چندگانه زیست‌محیطی و امنیتی، به بهترین شکل تحقق یابد. https://www.gahr.ir/article_243377.html تحقق توسعه پایدار در سکونتگاه‌های روستایی با چالش‌های ساختاری، اقلیمی و اقتصادی متعددی رو به رو است که بازنگری در الگوهای معیشتی را ضروری می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف سنجش وضعیت معیشت پایدار و تحلیل نقش سرمایه‌های پنج‌گانه (طبیعی، فیزیکی، انسانی، اجتماعی و مالی) در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان ابهر انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی با رویکرد کمی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۳۷۰ نفر از ساکنان ۵ روستای منتخب بخش مرکزی شهرستان ابهر (چشین، عباس‌آباد، قفس‌آباد، میمون‌دره و قزلجه) می‌باشد. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۳۰ نفر تعیین و به روش طبقه‌ای- تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ‌ساخته با طیف لیکرت بود که روایی آن توسط اساتید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (بیش از ۰.۸) تایید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون T تک‌نمونه‌ای، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد میانگین کل سرمایه‌های معیشتی ۲.۸۵ است که در سطح متوسط یا پایداری شکننده قرار دارد. در این میان، روستای قفس‌آباد با میانگین ۳.۰۱ پایدارترین و روستای قزلجه با میانگین ۲.۷۰ ناپایدارترین وضعیت را دارا هستند. نتایج رگرسیون نشان داد سرمایه‌های مالی و فیزیکی به ترتیب با ضرایب بتای ۰.۳۴ و ۰.۲۹، بیشترین اثر را در تبیین شاخص کل معیشت دارند. در مقابل، سرمایه‌های طبیعی، انسانی و اجتماعی به‌طور معناداری پایین‌تر از سطح مطلوب (عدد ۳) ارزیابی شدند. نتیجه‌گیری کلی بیانگر آن است که معیشت در منطقه در وضعیت «گذرا» قرار دارد و دستیابی به پایداری واقعی مستلزم تنوع‌بخشی به فعالیت‌های اقتصادی، مدیریت منابع آب و تقویت سرمایه‌های اجتماعی و انسانی است.