ارزیابی شاخص های کالبدی فضاهای شهری برتحقق پذیری شهرشاد(مطالعه موردی: منطقه یک شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور اصفهان

2 کارشناسی ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه یزد

3 دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات زنجان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص های کالبدی فضاهای شهری برتحقق پذیری شهرشاد در منطقه یک شهر تهران به انجام رسیده است. بدین منظور از روش پیمایشی، تعداد ۱۸۵ نفر از ساکنان منطقه یک به روش نمونه گیری تصادفی، انتخاب و با ابزار پرسشنامه محقق ساخته مورد مطالعه قرار گرفتند. اعتبار محتوایی و پایایی پژوهش حاضر با استفاده از تعیین آلفای کرونباخ (به میزان 94/.) تأمین گردید. نقش کالبدی فضاهای شهری بر برتحقق پذیری شهر شاد از طریق عامل اصلی کالبدی و زیرشاخص های مرتبط با آن انجام شد. در مورد عوامل کالبدی – عملکردی سه عامل( نمای ساختمان ها، مواد و مصالح و کاربری ها )و عناصر کالبدی فرهنگی ، سه عامل انسان محور(پیاده مداری)،ایمنی و امنیت (روشنایی ،کفسازی ،ترافیک) و حس تعلق(پاتق ها وفعالیت های گروهی)وعامل کالبدی زیبایی شناسی سه عامل (تنوع رنگ، نورپردازی وگرافیک محیطی)و عامل کالبدی خدماتی پنج عامل (تجهیزات مبلمان شهری، قابلیت دسترسی و سهولت آن ، حفاظت آب و هوایی، ایجاد قطب های تفریحی خدماتی، پاکیزگی و نظافت محیط)تعیین گردید. بر اساس نتایج پژوهش عوامل کالبدی ونقش ان در تحقق پذیری شهر شاد دارند. به طوری که با توجه به آزمون F عوامل کالبدی- عملکردی، کالبدی-فرهنگی، کالبدی –زیبایی شناسی و کالبدی خدماتی د رتحقق پذیری شهر شاد به ترتیب با سطح معناداری015/0 و 016/0 و 011/0 و 009/0 رابطه موثر وجود دارد. و همچنین بین شاخص های عناصر کالبدی در تحقق پذیری شهر شاد از طریق همبستگی پیرسون در همه موارد در سطح ۹۵ درصد معناداری رابطه وجود دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of physical indicators of urban spaces on the feasibility of Shahrshad (Case study: District 1 of Tehran)

نویسندگان [English]

  • TEYMUR ABARKAR 1
  • Mina Abrkar 2
  • ebrahim elyasi 3
1 کارشناسی ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور اصفهان
2 Master of Geography and Urban Planning, Yazd University
3 Master of Urban Design, Islamic Azad University, Zanjan Branch of Science and Research.
چکیده [English]

The aim of this study was to evaluate the physical indicators of urban spaces on the feasibility of Shahrshad in region one of Tehran. For this purpose, from the survey method, 185 residents of region one were selected by random sampling method and studied with a researcher-made questionnaire. The content validity and reliability of the present study were ensured using Cronbach's alpha determination (0.94). The physical role of urban spaces on the realization of a happy city was done through the main physical factor and related sub-indices. Regarding physical-functional factors, three factors (appearance of buildings, materials and uses) and cultural physical elements, three human-centered factors (pedestrianism), safety and security (lighting, flooring, traffic) and sense of belonging (hangouts) And group activities) and the physical factor of aesthetics three factors (color diversity, lighting and environmental graphics) and the physical factor of service five factors (equipment of urban furniture, accessibility and ease of it, climate protection, creating recreation centers of service, cleanliness and cleanliness of the environment ) Was determined. According to the research results, physical factors and their role in the realization of a happy city. According to the F-test, physical-functional, physical-cultural, physical-aesthetic and service physical factors in the realization of a happy city with a significant level of 0.015, 0.016, 0.011 and 0.009, respectively, effective relationship There is. Also, there is a significant relationship between the indicators of physical elements in the realization of a happy city through Pearson correlation in all cases at the level of 95%.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Feasibility
  • Urban Spaces
  • Physical factors
  • happy city
  • region one of Tehran
  1. اقلیما، مصطفی و ابراهیم نجف آبادی، اعظم (1390)، بررسی تأثیر میزان سرمایة فرهنگی در میزان احساس شادی زنان جوان (15تا24ساله) در شهر اصفهان، جامعه پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دوم، شمارة اول،24-1.
  2. اکبرزاده، فاطمه (1390)،بررسی عوامل جامعه شناختی مؤثربر میزان شادی جوانان (مطالعه موردی شهر بابلسر)، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ، دانشگاه مازندران ،دانشکده علوم انسانی و اجتماعی،رساله کارشناسی ارشد.
  3. اورکی ،پریوش،رضایی، محمدرضا، مبارکی،محمد،اکبریان رونیزی، سعید رضا(1398) تحلیل فضایی عوامل موثربر شهر شاد از دیدگاه شهروندان،مطالعه موردی:شهر یزد،فصلنامه شهر پایدار، دوره2، شماره3،ص 39-19.
  4. باستانی ،سوسن، ملکی پور،سمانه(1395)،بررسی تأثیر فضای شهری بر احساس شادمانی ساکنان۹ محله شهر تهران،فصلنامه توسعه محلی(روستایی -شهری)، دوره هشتم.شماره 1، ص 26-1.
  5. بیرانوندزاده، مریم،ابدالی، یعقوب، مومنی چلکی،مهتاب(1398)، بررسی احساس امنیت زنان در فضاهای شهری (مطالعه موردی: پارک بعثت منطقه16 شهرداری تهران)،مجله جغرافیا و روابط انسانی، دوره2،شماره1(5)،ص 308-321.
  6. تمیزی فر، ریحانه(1392)، نشاط اجتماعی؛ تحلیل جامعه شناختی عوامل مؤثر بر نشاط اجتماعی شهر اصفهان، سلسله پژوهش های رصدفرهنگی، دفتر چهارم، انتشارات دفتر تبلیغات حوزة علمیة قم.
  7. تیبالدز،ف(1385)، شهرهای انسان محور،ترجمه حسنعلی لقایی وفیروزه جدلی،انتشارات دانشگاه تهران،تهران .
  8. جیکوبز،آ(1388)، مفاهیم واصول برنامه ریزی خیابان ویژه، نشریه آبادی، مترجمان بهزاداسکندرافشارومژگان محمودی راد،سال نوزدهم ،شماره 63، تهران، صفحه 38تا 43.
  9. سماواتی ،سحر، رنجبر،احسان(1397)، بازشناسی عوامل مؤثر بر شادی در فضاهای عمومی شهری مطالعه موردی: محدوده پیاده راه مرکز تاریخی تهران،فصلنامه مطالعات شهری،شماره29،ص3-27.
  10. رنجبر، م (1391)،بررسی جامعه شناختی شادمانی باتأکید بر رویکرد نظریه بازکاوی، پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه الزهرا.
  11. کاشانی جو، خشایار(1389)، بازشناخت رویکردهای نظری به فضاهای عمومی شهری، نشریه هویت شهر،سال چهارم،شماره6.
  12. کرمونا،م همکاران(1388)، مکان های عمومی فضاهای شهری. (فریبا قرائی ودیگران،مترجم)، تهران: انتشارات دانشگاه هنر.
  13. قریب،فریدون(1382)،امکان سنجی مسیرهای پیاده ودوچرخه درمحدوده تهران قدیم فصلنامه هنرهای زیبا،شماره19،صفحه35تا 43.
  14. موسی زاده ، علی، محمدی،مریم(1398)، بازشناسی عوامل مؤثر بر ارتقا کیفیت شادمانی در فضای شهری با بهره گیری از اصول رویکرد شهر شاد نمونه موردی: خیابان چهارباغ عباسی اصفهان،فصلنامه برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 37،
  15. مهندسین مشاور بافت شهر(1386)،طرح تفصیلی منطقه یک شهرتهران. ویرایش نهایی.
  16. Ballas, Dimitris, (2013( what makes a ‘happy city’? , Cities, 32, 39–50.
  17. Ballas, D., Dorling, D., & Shaw, M. (2013). Social inequality, health, and well-being.In J. Haworth & G. Hart (Eds.), Well-being: Individual, community, and social perspectives (pp. 163–186(. Basingstoke: Palgrave.
  18. Ballas, Dimitris. & Mark, Tranmer. (2012) Happy people or happy places? A multilevel modeling approach to the analysis of happiness and well-being, International Regional Science Review, Vol.35, No.1, pp.70-102.
  19. Chen, J., Davis, D. S., Wu, K., & Dai, H. (2015). Life satisfaction in urbanizing China: The effect of city size and pathways to urban residency. Cities, 49, 88–97.
  20. Costanza, R., Fisher, B., Ali, S., Beer, C., Bond, L., Boumans, R., & Gayer, D. E. (2008). “An integrative approach to quality of life measurement, research, and policy”. SAPI EN. S. Surveys and Perspectives Integrating Environment and Society, (1.1).
  21. Gardner, G., & Assadourian, E. (2004). “Rethinking the good life”. State of the World, 164-180.
  22. Dolan, P., Peasgood, T., & White, M. (2007).Do we really know what makes us happy? A review of the literature on the factors associated with subjective wellbeing. Journal of Economic Psychology.
  23. Dijkstra, K., Pieterse, M., & Pruyn, A. (2006). Physical environmental stimuli that turn healthcare facilities into healing environments through psychologically mediated effects: systematic review. Journal of advanced nursing, 56(2), 166-181.
  24. Frey,B.S., 2011. Psychology. Happy people live longer. Science 331, 542–543.
  25. Helliwell, J. F., Huang, H., & Wang, S. (2017). The Social Foundations of World Happiness. World Happiness Report 2017, 8.
  26. Khalili, Mohsen; Hosseini, Seyed Morteza and Mousavi Zadeh, Seyed Mohsen (2012). Deepening the Happy City, Empowering Citizens with a Vibrant and Stylized Ancient Citizen Pattern, Fourth Conference on Urban Planning and Management, 1-15.
  27. Jacobs, Jane. (1961) The death and life of Great American cities, New York: Vintage.
  28. John, A; Kenny, P.(2006).Life, Liberty, & the Pursuit of Utility; pub: Imprint Academic,
  29. Layard, Richard. (2005) Happiness, Lessons from a new science, The Penguin Press, New York.
  30. Montgomery, Charles,Happy City: Transforming Our Lives Through Urban Design, nastaran saremi, United States of America,Canada,Farrar, Straus and Giroux, 2013.
  31. Mousavi,M.(2013).Happiness :Theoretical approach and experimental finding,Tehran: Tissa.
  32. Montgomery, Charles. (2013). Happy city: Transforming our lives through urban design, United Kingdom, Penguin Books Ltd Publicati.
  33. Montgomery, C. (2007). “From living hell to living well”. Globe and Mail
  34. Murakami, Michio & Masaharu, Tsubokura & Ono, Kyoko & Maeda, Masaharu. (2017). New “loss of happy life expectancy” indicator and its use in risk comparison after Fukushima disaster, Science of the Environment, Volume 615. doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.09.132.
  35. Myers, David G. (2000) The funds, friends, and faith of happy people,American psychologist, Vol.55, No.1, pp.56-67.
  36. National Research Council. (2002). “Neem: a tree for solving global problems”. The Minerva Group, Inc.
  37. Okulicz-Kozaryn, Adam(2017), Unhappy metropolis (when American city is too big), Cities 61, 144–155.
  38. Orojnia,P(2013),”Happiness in Iran old wisdom and its empact on Islamic iran”, tarikh va tamadon esslami journal, no1,pages 23-39.[in Persian]
  39. O’Brien, C. (2005). “Planning for sustainable happiness: Harmonizing our internal and external landscapes”. Paper prepared for the 2nd International Conference on Gross National Happiness. Nova Scotia, Canada.
  40. Rhinehart, N. (2009). “Public Spaces in Bogota: An Introduction”. The University of Miami Inter-American Law Review, 40(2), 197-211
  41. Rapoport , A., 2016: Human aspects of Urban: Towards a Man-Environment Approach to Urban Form and Design (Urban and regional planning series). University of Wisconsin-Milwaukee.
  42. Samavati, S., and E. Ranjbar (2016). “Charles Montgomery’s View of Happy City”. Published at http://anthropologyandculture.com.(in Persian)
  43. Samavati,s,(2016),improvement the quality of happiness in Tehran historical context, urban design master thesis, Tarbiat modares university,faculty of art and architecture,supervisor: ehsan ranjbar.[in Persian]
  44. Sepe, Marichela. (2015). Urban Happiness and Public Space, 3° Biennale of Public Space, Urbanistica Information Accessible at: http://www.urbanisticainformazioni.it
  45. Wernick, J. (Ed.). (2008). Building happiness: Architecture to make you smile. London: Black Dog.