بررسی تاثیر شاخص های گردشگری براقتصاد شهری و منطقه ای (مطالعه موردی: شهر اردبیل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 اردبیل دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده علوم اجتماعی گروه اقتصاد عبدالرحیم هاشمی

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 گروه آموزشی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

امروزه، صنعت گردشگری یکی از ارکان موثر بر اقتصاد شهری و منطقه‌ای است و به‌ عنوان ابزاری قدرتمند دربردارنده تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی می باشد. گردشگری شهری به عنوان یکی از زیربخش‌های گردشگری اخیرا موردتوجه برنامه‌ریزان و متولیان امر قرار گرفته است. برا این اساس هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر شاخص های گردشگری شهری بر اقتصادی شهری و منطقه‌ای است که به صورت موردی در شهراردبیل انجام گرفته است. پژوهش حاضر از نظر ماهیت کاربردی و از نظر روش توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل 15 نفر کارشناسان و متخصصان می باشد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است. روایی تحقیق با استفاده از اعتبار صوری تأیید و پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 828/0 به دست آمد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها و اولویت بندی شاخص ها به لحاظ تاثیرگذاری ا ز مدل تصمیم گیری چند معیاره EDAS در قالب نرم افزار Excel بهره برده شد. نتایج حاصل از به کارگیری مدل مزبور نشان داد از بین شاخص های منتخب شاخص کالبدی-فضایی با کسب بیشترین امتیاز (1) در رتبه نخست و شاخص ساختار مدیریتی نیروی انسانی با کسب کمترین امتیاز (728/0) به ترتیب در رتبه های اول تا آخر قرار گرفته اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the impact of tourism indicators on urban and regional economy (case study: Ardabil city)

نویسندگان [English]

  • Abdulrahim Hashemi dizaj 1
  • maryam jami odluo 2
  • Zhila Farzaneh 3
1 اردبیل دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده علوم اجتماعی گروه اقتصاد عبدالرحیم هاشمی
2 PhD Student in Geography and Urban Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Educational Department of Geography and Urban Planning, Mohaghegh Ardabili University
چکیده [English]

Today, the tourism industry is one of the pillars affecting the urban and regional economy and is a powerful tool that includes economic, social and environmental effects. Urban tourism, as one of the sub-sectors of tourism, has recently received the attention of planners and administrators. Based on this, the aim of the current research is to investigate the impact of urban tourism indicators on the urban and regional economy, which has been carried out on a case-by-case basis in Ardabil city. The current research is applied in terms of its nature and descriptive, analytical and survey method. The statistical population of the research includes 15 experts and specialists. A questionnaire was used to collect data. The validity of the research was obtained using face validity and the reliability of the questionnaire was obtained using Cronbach's alpha 0.828. In order to analyze the data and prioritize the indicators in terms of effectiveness, the EDAS multi-criteria decision making model was used in the form of Excel software. The results of the application of the mentioned model showed that among the selected indicators, the physical-spatial index with the highest score (1) is in the first place and the human resource management structure index with the lowest score (0.728) in the first ranks, respectively. They are placed last.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism industry
  • urban economy
  • regional economy
  • EDAS
  • Ardabil city
ابراهیمی، ماهان .(1396). نقش صنعت گردشگری بر اقتصاد شهری و منطقه ای در شهرستان فومن، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما، محمود جمعه پور، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.
اشرف­زاده، محمدرضا، مددی، حسین، خادمی، نسترن، بنیادی، صدیقه. (1389). ارزیابی آثار محیط­زیستی پروژه­های گردشگری ساحلی (مطالعه موردی: شهر جهانگردی بین­المللی خلیج­فارس). نشریه پژوهش­های محیط­زیست، دوره 1، شماره 1، صص 83-92
پرچکانی، پروانه، حسن­زاده وایقان، سعید. (135).  چیستی منظر گردشگری شهری، فصلنامه هنر و تمدن شرق، ، شماره 13، 52-59.
جعفرزاده، نازی. (1398). نقش جاذبه های گردشگری شهری  بر اقتصاد شهری و منطقه ای(  مطالعه موردی شهر خلخال)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، استاد راهنما: دکتر اسحاق جلالیان.
حیدری ساربان، وکیل، نیرومند شیشوان، صغرا، مجنونی توتاخانه، علی، نقابی، محبوبه. (1396). بررسی و ارزیابی نقش  اجرای طرح هادی در توسعه گردشگری روستاهای توریستی مطالعه موردی: روستای توریستی صور در شهرستان بناب، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره46، 79-100.
دیناری، احمد. (1384).  گردشگری شهری در ایران و جهان، نشر واژگان خرد، چاپ اول، تهران.
رهنمایی، محمدتقی و همکاران. (1387). بررسی ظرفیت حوزه مقصد گردشگری با تاکید بر جامعه میزبان: کلاردشت، پژوهش­های جغرافیای انسانی، تهران، شماره 66.
صادق­لو، طاهره، صدیقه، ذاکری. (1397). ارزیابی و اولویت­بندی جاذبه های گردشگری با هدف توسعۀ گردشگری (منطقه مورد مطالعه: شهر مشهد)، فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری. دوره 7، شماره 26، 59-69.
ضیاء توانا، محمدحسن، بیرانوندزاده، مریم، درویشی ، هدایت­اله. (1393). پیامدهای فضایی توسعه صنعت گردشگری و سیاستهای نوسازی و بهسازی در بافت تاریخی باغشهر میبد با تاکید بر عوامل کالبدی- محیطی. دوفصلنامه پژوهش­های منظر شهر، شماره1، 67-78.
طاهری نژادی، فرشاد .(1400).  تحلیل و تبیین عوامل موثر بر برنامه­ریزی و سیاستگذاری گردشگری پایدار شهری؛ مورد پژوهی: شهر کوهدشت. جغرافیا و روابط انسانی، دوره 4، شماره 1، 279- 292.
قالیباف، محمدباقر، شعبانی­فرد، محمد (1390). ارزایابی و اولویت­بندی جاذبه­های گردشگری برای توسعه گردشگری شهری بر اساس مدل­های تصمیم­گیری چندمتغیره (مطالعه موردی: شهر سنندج)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 2، 147-172.
کاظمی، مهدی. (1386). مدیریت گردشگری، تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم.
موحد، علی. (1386).  گردشگری شهری، چاپ اول، انتشارات دانشگاه چمران اهواز.
موحد، علی، دولتشاه، صدیقه. (1390). بررسی ظرفیت­های گردشگری درجهت توسعۀ گردشگری شهری خرم آباد، فصلنامه جغرافیا و آمایش سرزمین، دوره 1، شماره 1، 87-102.
موسوی، میرنجف، سلطانی، ناصر، باقری کشکولی، علی. (1393).تحلیلی بر نقش مذهب در توسعه گردشگری مذهبی، پژوهش­های جغرافیای انسانی، زمستان 1393، دوره 46، شماره 4، 825-841.
موسوی، میرنجف؛ فاطمه سادات کهکی؛ اسحاق جلالیان.(1398). ارزیابی عناصر مؤثر بر توسعۀ گردشگری شهری مطالعۀ موردی :شهر ارومیه، فصلنامۀ گردشگری شهری. دوره 6، شماره 2، 61-77.
مودودی ارخودی، مهدی؛ مهدی جوانشیری؛ مرجان، نیک­شعار. (139).  شناسایی اولویت جاذبه­های گردشگری بیرجند، فصلنامه برنامه­ریزی فضایی، دوره 8، شماره 3، 83-106.
معینیان میاندوآب، غزال؛ فتح، بابک؛ معینیان، پریچهر .(1399). الزامات مدیریت شهری در توسعه پایدار گردشگری با تاکید بر اقتصاد (مورد مطاله، شهر میاندوآب)، جغرافیا و روابط انسانی، شدوره 2، شماره4،  449-471
نصیری هنده خاله، اسماعیل، هادوی، فرامرز، زمانی، مهدی (1395). شناسایی رابطه بین توسعه صنعت گردشگری و رشد اقتصادی استان زنجان، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، شماره 3، 75-94
نوربخش، سیدمرتضی، اکبرپور سراسکانرود، محمد.(1389). نقش گردشگری شهری در توسعه اقتصادی کلانشهرها، ویژه­نامه اقتصاد شهری، ، صص 34-20.
Boivin, M., Tanguay. G (2019). Analysis of the determinants of urban tourism attractiveness: The case of Québec City and Bordeaux, Journal of Destination Marketing & Management, Vol 11, 67-79.
Hall, C. M, Stephen J. (2006), The geography and Tourism and Recreation, London: Rutledge, third edition
Hudson, S., Hudson, P., and Miller, G.A.( 2004). A Measurement of Service Quality in the Tour Operating Sector: A Methodological Comparison. Journal of Travel Research, Vol 42.
Jeffries, David (2001), Governments & Tourism. Butterworth Heinemann Publications, London
Liu, C. H. S., & Chou, S. F. (2016). Tourism strategy development and facilitation of integrative processes among brand equity, marketing and motivation. Tourism Management, 54, 298-308.
Nurul Huda, M., Mazumder. E.M.  &Ahmed. A. Q., Al-Amin. (2009). Does Tourism Contribute Significantly to the Malaysian Economy? Multiplier Analysis Using I-O Technique .Internatio-nal Journal Of Business And Management, Vol. 4, No.7, pp.146-155
Solnet, D. J., Ford, R. C., Robinson, R. N., Ritchie, B. W., & Olsen, M. (2014). Modeling locational factors for tourism employment. Annals of Tourism Research, 45, 30-45.
Tichaawa, Tembi Maloney. & Oswald, Mhlanga. (2015) Residents‟ perceptions towards the impacts of tourism development: the case of Victoria Falls, Zimbabwe, African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure Vol.4, No.1, pp.1-15.