جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی و تحلیل پتانسیل‌های ژئومورفوسایت‌ها و مقاصد ژئومورفولوژی استان آذربایجان غربی بااستفاده از مد‌ل‌های دینامیکی و پارک‌ملی (مطالعه موردی: روستای بند، مارمیشو و راژان ارومیه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی کارشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی،گروه جغرافیا (اردبیل، ایران)
3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده فنی و مهندسی،گروه معماری گرایش معماری (اردبیل، ایران)
4 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده
ژئوتوریسم یکی از شاخه‌های گردشگری پایدار است که بر روی ویژگی‌های زمین‌شناسی و مناظر طبیعی یک منطقه تمرکز دارد. گردشگری دارای اشکال و انواع گوناگونی است که با جغرافیا و گردشگری در ارتباط می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل پتانسیل‌های ژئومورفوسایت‌ها و مقاصد ژئومورفولوژی استان آذربایجان غربی بااستفاده از مدل‌های دینامیکی و پارک‌ملی می‌باشد.بدین منظور منطقه‌های ژئوتوریستی بند، مارمیشو و راژان شناسایی و پتانسیل‌های ژئومورفوسایت‌ها و مقاصد ژئومورفولوژی آن مناطق مورد ارزیابی واقع گردید. در این پژوهش از مدل فیولت استفاده گردیده‌است و بدین منظور مناطق ژئوتوریستی بند، راژان و مارمیشو را بر اساس چهار معیار منشا شکل-گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی مورد بررسی قرار می‌دهیم. نتایج حاصله از مدل فیولت نشان داد که منطقه ژئوتوریستی روستای بند با امتیاز(25/8) از مجموع گویه‌های موثر از قابلیت‌های متنوعی برخوردار است و در مقایسه با دو منطقه دیگر دارای امتیاز بالایی در راستای توسعه و جذب گردشگر می‌باشد. همچنین این مناطق با مدل دینامیکی ارزایی گردید. طی این بررسی، نتایج حاصله نشان داد که منطقه ژئوتوریستی بند دارای امتیاز بالاتری در میان ارزش‌ها و شاخصه‌های ژئوتوریستی نسبت به سایر مناطق می‌باشد. شاخص بودن در مقصد با امتیاز(8/4) از بیشترین مقدار و ارزش برخوردار است. بر این اساس با استفاده از پتانسیل‌های ژئوتوریستی در محدوده مورد مطالعه این نتایج حاصل شد که منطقه بند ارومیه برای جذب گردشگر و توسعه توریسم بسیار مفید خواهد بود. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود با شناسایی و ایجاد امکانات در مناطق ژئوتوریستی منطقه بند منجر به جذب گردشگر و توسعه زیرساخت‌های رفاهی خواهیم شد. بنابراین پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی در این محدوده نگرشی تازه و نو نسبت به ژئوسایت‌ها در این مناطق فراهم گردد..
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating and analyzing the potentials of geomorphosites and geomorphological destinations in West Azarbaijan province using dynamic models and national parks (case study: Band village, Marmisho and Rajan Urmia)

نویسندگان English

Fariba Esfandyari 1
elaheh navazesh 2
faezeh bahadori 3
Behrouz nezafat taklhe 4
1 Professor of Geomorphology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Bachelor student of Mohaghegh Ardabili University, Faculty of Social Sciences, Department of Geography (Ardabil, Iran)
3 Master's student of Mohaghegh Ardabili University, Technical and Engineering Faculty, Department of Architecture, Architecture major (Ardabil, Iran)
4 PhD Student in Natural Geography Department, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Geotourism is one of the branches of sustainable tourism that focuses on geological features and natural landscapes of a region. Tourism has various forms and types that are related to geography and tourism. The purpose of this research is to investigate and analyze the potentials of geomorphosites and geomorphological destinations in West Azarbaijan province using dynamic models and national parks. For this purpose, the geotourist areas of Band, Marmisho and Rajan are identified and the geomorphosite potentials are identified. The geomorphological purposes of those areas were evaluated. In this research, Violet's model has been used And for this purpose, we examine the geotourist areas of Bandh, Rajan, and Marmisho based on four criteria: origin of formation, geographical distribution, tourism, and access status. The results obtained from Fiolet's model showed that the geotourist area of ​​Band village with a score of (8.25) from the total of effective items has various capabilities and compared to the other two areas, it has a high score in terms of development and attraction of tourists. Also, these areas were evaluated with a dynamic model. During this survey, the results showed that the geotourist area of ​​Bandh has a higher score among geotourism values ​​and indicators than other areas. Being an indicator in the destination with a score of (4.8) has the highest value. Based on this, by using the geotourism potentials in the studied area, the results were obtained that Urmia dam area will be very useful for attracting tourists and developing tourism. Therefore, it can be concluded that by identifying and creating facilities in the geotourist areas of Bandh region, we will attract tourists and develop welfare infrastructure. Therefore, it is suggested to provide a fresh and new attitude towards geosites in these areas in future studies in this area.

کلیدواژه‌ها English

Key words: analysis
geomorphosite
geomorphology
dynamic model
national park model
ابراهیم پور، حبیب، نعمتی، ولی، نظافت تکله، بهروز. (۱۴۰۱) بررسی توانمندی های ژئوتوریستی استان اردبیل با استفاده از مدکوبالیکوا و مدل فیولت (مطالعه موردی نیر سرعین نمین)، جغرافیا و روابط انسانی، دوره 5، شماره 4.
اسفندیاری درآباد، فریبا ؛ نظافت تکله، بهروز؛ شهبازی شرفه، زهرا ،(1401). مدل‌سازی نوین گردشگری برای تداوم فعالیت کسب و کارهای بخش توریسم در شرایط کرونا ویروس (مطالعه موردی: شهر توریستی سرعین) جغرافیا و روابط انسانی، شماره3 صص15-1
اسفندیاری درآباد، فریبا ؛ نظافت تکله، بهروز؛ شهبازی شرفه، زهرا ،(1401 بررسی و ارزیابی تاثیرگذاری مخاطرات بر توسعه توریسم (مطالعه موردی: شهرستان مشکین‌شهر) جغرافیا و روابط انسانی، شماره3 صص 204-184
ثروتی، محمدرضا و کزازی الهام (۱۳۸۵) تحلیل عوامل مؤثر بر گردشگری در روستای گنبرف با استفاده از مدل راهبریSWOT کنفرانس سلامت تبریز، فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی دوره6
رضوانی، علی اصغر،(1398). جغرافیا و صنعت توریسم (رشته جغرافیا) انتشارات دانشگاه پیام نور
زندی،ابتهال ؛ جهانیان، منوچهر(1389) گردشگری حامی فقرا،سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
شریف زاده، ابوالقاسم، مراد نژاد، همایون. (۱۳۸۱) توسعه پایدار و گردشگری روستایی مکان نشر نامشخص: ماهنامه اقتصادی جهاد ۱۳۸۱ ص ۴۷-۶۱ جلد ۲۵۰،۲۵۱
طاهرخانی، محمد، جهان تیغمند، سمیه، سلیمی سبحان، محمدرضا. )1399( ،اولویتبندی توان­های زمین- گردشگری ژئوسایت­ها (مطالعه موردی: الموت قزوین)، جغرافیا فصلنامه علمی ـ پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیایی ایران(، سال18 شماره ،64 .106)
عابدینی، موسی، همتی، طاهر، نظافت تکله، بهروز، خیاطی، آیلار. (1401). ارزیابی توانمندی­های توسعه گردشگری پایدار ژئومورفوسایت­ها با استفاده از مدل کومانسکو و مدل پائوولووا (مطالعه موردی: مسیر توریستی سبلان تا گردنه حیران). فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 11(44)
مختاری، داود، (1394)، اهمیت نقشه­های زمین پیمایی در مدیریت مکان­های ژئومورفیکی ایران، (مطالعه موردی: گردنه پیام)، نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، سال 16 ،شماره ،37 .151-172
مقصودی، مهران؛ شمسی‌پور، علی ا؛ نوربخش، سیده فاطمه. (۱۳۹۰). پتانسیل‌سنجی مناطق بهینۀ توسعۀ ژئومورفوتوریسم منطقۀ مرنجاب در جنوب دریاچۀ نمک، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شمارۀ۷۷، صص۱۹-۱ .
مقیمی، ابراهیم، زارع احمد آباد، محسن، مختاری، داود. (1401)، ارزیابی توانمندی اشکال ژئومورفولوژیک حاصل از فعالیت گسل تبریز در توسعه ژئوتوریسم با استفاده از روش پانیزا، سیاستگذاری شهری و منطقهای، دوره ،1 شماره ،1
مقیمی، ابراهیم؛ رحیمی هرآبادی، سعید؛ هدائی آرانی، مجتبی؛ علیزاده، محمد؛ اروجی حسن ، (۱۳۹۱). ژئومورفوتوریسم و قابلیت‌سنجی ژئومورفوسایت‌های جاده‌ای با بهره‌گیری از روش پریرا (مطالعۀ موردی؛ آزادراه قم - کاشان)، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال دوازدهم، شمارۀ ۲۷، صص ۱۸۴-۱۶۳.
نعمتی، ولی؛ نظافت تکله، بهروز، (1402). ارزیابی و تحلیل رقابت‌پذیری ژئوتوریسمی شهرستان نیر با استفاده مدل پاوولوا، جغرافیا و روابط انسانی، شماره4 صص109-86
نوحه گر، احمد، حسین زاده محمد­­ مهدی و  پیراسته اسما ،(۱۳۸۸) ارزیابی قابلیتهای طبیعت گری جزیره قشم با بهره گیری از مدل مدیریت استراتژیSWOT نشریه جغرافیا و توسعه
یمانی، مجتبی؛ عظیمی‌راد، صمد؛ باقری، سجاد. (۱۳۹۱). بررسی قابلیت‌های ژئوتوریسمی ژئومورفوسایت‌های منطقۀ سیمره، جغرافیا و پایداری محیطی، شمارۀ ۲-۸۸-۶۹.
Jones, W. (2008), Keeping Found Things Found: The study and practice of Personal Information Management, Morgan Kaufmann Publishers, Burlington.
Kang, M & Moscardo, G. (2006), "Exploring cross- cultural differences in attitudes towards responsible tourist behavior: A comparison of Korean, British and Australian tourists", Asia Pacific Journal of Tourism Research, Vol, 11(4).
Knowd,. L. (2001) "Rural Tourism: Panacea and Paradox, School of Environment and Agriculture", university of Western Sydney.
Miyaki, M. (2008), "Tourism and the local business community in small cities and towns: a qualitative study of the Blackstone Valley, Rhode Island", Thesis of Master, Boston University.
Moscardo, G., & Pearce, P. (1999), Mindful visitors: Heritage and tourism, Annals of Tourism Research, Vol. 26 (2).
Oliver, T. and Jenkins, T. (2003), Sustaining rural landscapes: the role of integrated tourism, Landscape Research, Vol. 28(3), 293-307.
Pralong, J.P. (2005), A method for assessing tourist potential and use of geomorphological sites method pour evaluation due potential et de utilization touristiques de sites geomorphologiques, Geomorphologie: relief, processes, environment, Vol. 3, 189-196.
Reynard, E. (2008), Scientific research and tourist promotion of geomorphological heritage, Dinam. Quat. 31, 225-230, figg 2.
Rybar, P. (2010), Assessment of attractiveness (value) of geotouristic objects, Acta Geotouristica, Vol. 1, 13-21.
Scheyvens, R. (1999), Ecotourism and the empowerment of local communities, Tourism Management, Vol. 20(2), 245-249

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 12 تیر 1402