جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی و تحلیل قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان جلفا

نوع مقاله : طرح پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده
گردشگری در چارچوب الگوهای فضایی خاصی صورت می‌گیرد که مهم‌ترین بخش گردشگری شهری می‌باشد. ژئوتوریسم شاخه‌ای از صنعت گردشگری است و محوریت اصلی آن را رفتارشناسی سیستمهای ژئومورفوسایت‌ها تشکیل میدهد. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان جلفا می‌باشد. در این پژوهش به صورت توصیفی و تحلیل و به کمک دو مدل ژئوتوریستی با مشارکت گردشگری و مسئولین فعال در صنعت ژئوتوریسم منطقه به بررسی و تحلیل قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی با استفاده از روش فیولت و پائوولوا پرداخته‌شده‌است. طبق نتایج حاصل از این پژوهش، نتیجه مدل فیولت نشان می‌دهد منطقه‌ی جلفا با کسب امتیاز ۱۰ از مجموع امتیاز‌های نرخ گردشگری و مدیریت در زمینه-های مختلف علمی، فرهنگی ،حفاظتی و ارزش استفاده دارای توان ژئوتوریستی می‌باشد. همچنین طبق ارزیابی‌های صورت گرفته با مدل پائوولوا از عوامل منفی رقابت‌پذیری منطقه جلفا به وجود ثروت طبیعی با مجموع 5/8 رقابت-پذیری که بیشترین امتیاز را دارا می‌باشد و کمترین امتیاز در بین عوامل منفی مربوط به زبان و نیز اسکان غیر رسمی با مجموع 2 می‌باشد. در بین عوامل مثبت بیشترین امتیاز مربوط به شاخص وجود ثروت طبیعی با مجموع 5/8 رقابت‌پذیری بوده و شاخص آبگرم و درمانی با مجموع 5/0 کمترین رقابت‌پذیری را نسبت به سایر عوامل کسب کرده‌اند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود با ارزیابی و شناسایی پتانسیل‌های شهرستان جلفا و توسعه توانمندی‌ها منجر به توسعه منطقه ژئوتوریستی و جذب گردشگر خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating and analyzing the geotourism capabilities and geomorphological destinations of Jolfa city

نویسندگان English

Fariba Esfandyari 1
Behrouz nezafat taklhe 2
1 Professor of Geomorphology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 PhD Student in Natural Geography Department, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Tourism takes place within the framework of certain spatial patterns, which is the most important part of urban tourism. Geotourism is a branch of the tourism industry and its main focus is the behavior of geomorphosite systems. The purpose of this research is to investigate and analyze the geotourism capabilities and geomorphological destinations of Jolfa city. In this research, in a descriptive and analytical way, with the help of two geotourism models, with the participation of tourism and officials active in the geotourism industry of the region, geotourism capabilities and geomorphological destinations have been examined and analyzed using the Fiolet and Paulova method. According to the results of this research, the result of Fiolet's model shows that Jolfa region has geo-tourism potential by getting 10 points out of the total points of the tourism rate and management in various fields of science, culture, protection and use value. . Also, according to the evaluations made with Paulova's model, among the negative factors of Jolfa region's competitiveness, due to the presence of natural wealth with a total of 5.8 competitiveness, which has the highest score and the lowest score among the negative factors related to language and also There is a total of 2 unofficial accommodations. Among the positive factors, the highest score is related to the index of the existence of natural wealth with a total of 8.5 competitiveness, and the index of spa and treatment with a total of 0.5 has obtained the lowest competitiveness compared to other factors. Therefore, it can be concluded that by evaluating and identifying the potentials of Jolfa city and developing the capabilities, it will lead to the development of the geotourism area and attract tourists.

کلیدواژه‌ها English

Geotourism capabilities
geomorphological destinations
Pauloova model
Jolfa city
ابراهیم پور، حبیب، نعمتی، ولی، نظافت تکله، بهروز. (۱۴۰۱) بررسی توانمندی های ژئوتوریستی استان اردبیل با استفاده از مدکوبالیکوا و مدل فیولت (مطالعه موردی نیر سرعین نمین)، جغرافیا و روابط انسانی، دوره 5، شماره 4.
اسفندیاری درآباد، فریبا ؛ نظافت تکله، بهروز؛ شهبازی شرفه، زهرا ،(1401 بررسی و ارزیابی تاثیرگذاری مخاطرات بر توسعه توریسم (مطالعه موردی: شهرستان مشکین‌شهر) جغرافیا و روابط انسانی، شماره3 صص 204-184
ثروتی، محمدرضا و کزازی الهام (۱۳۸۵) تحلیل عوامل مؤثر بر گردشگری در روستای گنبرف با استفاده از مدل راهبریSWOT کنفرانس سلامت تبریز، فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی دوره6
شریف زاده، ابوالقاسم، مراد نژاد، همایون. (۱۳۸۱) توسعه پایدار و گردشگری روستایی مکان نشر نامشخص: ماهنامه اقتصادی جهاد ۱۳۸۱ ص ۴۷-۶۱ جلد ۲۵۰،۲۵۱
طاهرخانی، محمد، جهان تیغمند، سمیه، سلیمی سبحان، محمدرضا. )1399( ،اولویتبندی توان­های زمین- گردشگری ژئوسایت­ها (مطالعه موردی: الموت قزوین)، جغرافیا فصلنامه علمی ـ پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیایی ایران(، سال18 شماره ،64 .106)
طاهری، کبری، حسینی، آناهیتا، امیری، امیر(1401) بررسی صنعت گردشگری درکشورهای درحال توسعه (نمونه موردی مغولستان). جغرافیا و روابط انسانی, 5(1)، 3
عابدینی، موسی، همتی، طاهر، نظافت تکله، بهروز، خیاطی، آیلار. (1401). ارزیابی توانمندی­های توسعه گردشگری پایدار ژئومورفوسایت­ها با استفاده از مدل کومانسکو و مدل پائوولووا (مطالعه موردی: مسیر توریستی سبلان تا گردنه حیران). فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 11(44)
مختاری، داود، (1394)، اهمیت نقشه­های زمین پیمایی در مدیریت مکان­های ژئومورفیکی ایران، (مطالعه موردی: گردنه پیام)، نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، سال 16 ،شماره ،37 .151-172
مقصودی، مهران؛ شمسی‌پور، علی ا؛ نوربخش، سیده فاطمه. (۱۳۹۰). پتانسیل‌سنجی مناطق بهینۀ توسعۀ ژئومورفوتوریسم منطقۀ مرنجاب در جنوب دریاچۀ نمک، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شمارۀ۷۷، صص۱۹-۱ .
مقیمی، ابراهیم، زارع احمد آباد، محسن، مختاری، داود. (1401)، ارزیابی توانمندی اشکال ژئومورفولوژیک حاصل از فعالیت گسل تبریز در توسعه ژئوتوریسم با استفاده از روش پانیزا، سیاستگذاری شهری و منطقهای، دوره ،1 شماره ،1
مقیمی، ابراهیم؛ رحیمی هرآبادی، سعید؛ هدائی آرانی، مجتبی؛ علیزاده، محمد؛ اروجی حسن ، (۱۳۹۱). ژئومورفوتوریسم و قابلیت‌سنجی ژئومورفوسایت‌های جاده‌ای با بهره‌گیری از روش پریرا (مطالعۀ موردی؛ آزادراه قم - کاشان)، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال دوازدهم، شمارۀ ۲۷، صص ۱۸۴-۱۶۳.
نظافت تکله، بهروز؛ اسفندیاری درآباد، فریبا ،شهبازی شرفه، زهرا ،(1401). مدل‌سازی نوین گردشگری برای تداوم فعالیت کسب و کارهای بخش توریسم در شرایط کرونا ویروس (مطالعه موردی: شهر توریستی سرعین) جغرافیا و روابط انسانی، شماره3 صص15-1
نعمتی، ولی؛ نظافت تکله، بهروز، (1402). ارزیابی و تحلیل رقابت‌پذیری ژئوتوریسمی شهرستان نیر با استفاده مدل پاوولوا، جغرافیا و روابط انسانی، شماره4 صص109-86
نوحه گر، احمد، حسین زاده محمد­­ مهدی و  پیراسته اسما ،(۱۳۸۸) ارزیابی قابلیت‌های طبیعت گری جزیره قشم با بهره گیری از مدل مدیریت استراتژی SWOT نشریه جغرافیا و توسعه
یمانی، مجتبی؛ عظیمی‌راد، صمد؛ باقری، سجاد. (۱۳۹۱). بررسی قابلیت‌های ژئوتوریسمی ژئومورفوسایت‌های منطقۀ سیمره، جغرافیا و پایداری محیطی، شمارۀ ۲-۸۸-۶۹.
 
Buttler, R.W. (1980) ‘the concept of a tourist area cycle of evolution: implications for management of resources’, 2010 The Canadian Geographer, 24(1):5–12.
Haigh, Matthew (2020) Cultural tourism policy in developing regions: The case of Sarawak Malaysia Tourism Management: 1-13.
Hall, C.M. and David, B.W. (2009). Sustainable tourism futures, Routledge11-Schianetz, K., et al., 2007, Concepts and Tools for Comprehensive Sustainability Assessments.
Harrison, C. (1991) "Country side Recreation in a changing societ, London: TMS. Partnership.
Jones, W. (2008), Keeping Found Things Found: The study and practice of Personal Information Management, Morgan Kaufmann Publishers, Burlington.
Kang, M & Moscardo, G. (2006), "Exploring cross- cultural differences in attitudes towards responsible tourist behavior: A comparison of Korean, British and Australian tourists", Asia Pacific Journal of Tourism Research, Vol, 11(4).
Knowd,. L. (2001) "Rural Tourism: Panacea and Paradox, School of Environment and Agriculture", university of Western Sydney.
Miyaki, M. (2008), "Tourism and the local business community in small cities and towns: a qualitative study of the Blackstone Valley, Rhode Island", Thesis of Master, Boston University.
Moscardo, G., & Pearce, P. (1999), Mindful visitors: Heritage and tourism, Annals of Tourism Research, Vol. 26 (2).
Nowacki, Marek. Kowalczyk Aniot, Joanna. Krolikowska, Królikowska. Pstrocka, Małgorzata. and Awedyk, Matylda (2018) Strategic Planning for sustainable Tourism Development in Poland sustainable Development and world Ecology: 562-567.
Oliver, T., & Jenkins T. (2003), Sustaining rural landscapes: the role of integrated tourism, Landscape Research, Vol. 28 (3).
Pearce, D w and Atkinson, G D.,(1995), Capital theory and the Measurement of  Sustainable Development, An Indicator of Weak Sustainability, Ecological Economicd, No8, pp 103-108.
Ross K. DowlingReceived: 11 January 2010 Accepted: 18 October 2010Springer-Verlag
Saarinen, Jarkko. 2006. Traditions of Sustainability in Tourism Studies. s.l.: Annals of Tourism Research, 2006. pp. 1121-1140. Vol. 33.

  • تاریخ دریافت 30 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1403