جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

شناسایی مهمترین چالش‌های شهروندی سالمندان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه مامایی،دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، ایران
3 دانشجوی کارشناسی حقوق، دانشگاه پیام نور اردبیل. ایران.
چکیده
سالمندی یکی از مسایل جدی سده چهاردهم شمسی ایران است. باتوجه به روند کنونی و پیش‌بینی‌های سازمانی، ایران در دوره سالمندی قرار داد و در یکی دو دهه اخیر وارد مرحله سالخوردگی خواهد شد. باتوجه به اثراتی منفی که سالمندی بر جوامع متحمل می‌گردد، لازم است تا در این خصوص چالش‌ها و موانع این قشر از جامعه برای حضور در شهرها شناسایی شود تا زمینه‌ای باشد برای برنامه‌ریزی به عنوان جامعه/شهر دوستدار سالمند. از همین‌رو و با توجه به اهمیت موضوع، این مطالعه در صدد شناسایی چالش‌های شهروندی سالمندان است. پژوهش حاضر از نوع اکتشافی بوده و جامعه آماری تحقیق را کارشناسان آشنا به موضوع تشکیل می‌دهند که به روش گلوله برفی، تعداد10 نفر از آنها به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدلسازی ساختاری- تفسیری (ISM) و تحلیل MICMAC استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که از بین 23 عامل شناسایی شده اولیه، 14 عامل در محاسبه روایی محتوایی، ضریب CVR بالای 75/0 را کسب کرده و به عنوان چالش‌های شهروندی سالمندان شناخته شدند. دسته‌بندی چالش‌ها نشان داد که دو عامل استاندارد نبودن محیط زندگی و تبعیض در ارایه خدمات، کلیدی‌ترین چالش‌های شهروندی سالمندان است که برطرف نمودن آنها می‌تواند تاثیر زیادی در رفع نیازهای سالمندان و تحقق شهر دوستدار سالمندان داشته باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Identifying The Challenges of Citizenship for The Elderly

نویسندگان English

mansour rahmati 1
leila reisy 2
fatemah zadvali 3
1 Associate ََProfessor of Political Geography, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil Iran.
2 Department of Midwifery , School of Nursing and Midwifery, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran
3 student of Law , University of Payam Noor , Ardabil. Iran.
چکیده English

Aging is one of the serious issues of the 14th century in Iran. According to the current trend and organizational forecasts, Iran has entered the old age period and will enter the old age stage in the last one or two decades. Considering the negative effects that aging has on societies, it is necessary to identify the challenges and obstacles of this segment of society to be present in cities in order to provide a basis for planning as an elderly-friendly society/city. . Therefore, and considering the importance of the subject, this study aims to identify the challenges of citizenship for the elderly. The current research is exploratory and the statistical population of the research is made up of experts familiar with the subject, 10 of whom were selected as the statistical sample of the research using the snowball method. Structural-interpretive modeling (ISM) and MICMAC analysis were used to analyze the data. The results of the research showed that among the 23 initially identified factors, 14 factors obtained a CVR coefficient above 0.75 in the calculation of content validity and were recognized as the challenges of elderly citizenship. The categorization of challenges showed that the two factors of non-standard living environment and discrimination in providing services are the most key challenges of senior citizens, and solving them can have a great impact on meeting the needs of the elderly and realizing a city that is friendly to the elderly.

کلیدواژه‌ها English

Aging
Elderly Friendly City
Structural-Interpretive Modeling (ISM)
MICMAC
اسماعیل زاده، خالد. (1384) بررسی پدیده سالمندی، مجله فصل نو، سال چهارم،28، صص 17-24.
پناغی، لیلی، ابارشی، زهره ، منصوری، نادر، دهقانی، محسن (1388)، کیفیت زندگی و ویژگی های جمعیت شناختی مرتبط با آن در سالمندان شهر تهران ، سالمند 4، (12)، صص 77-87.
تقوایی، مسعود، مرادی، گلشن، صفرآبادی، اعظم (1389)، بررسی و ارزیابی وضعیت پارک های شهر اصفهان بر اساس معیارها و ضوابط موجود برای دسترسی معلولان و جانبازان، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره 38، صص47-64.
جوهری، لیلا (1393)، ارزیابی وضعیت شهر مشهد جهت تبدیل شدن به شهر دوستدار سالمند مورد مطالعه: مناطق1، 6، 10، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت امور شهری، استاد راهنما: دکتر امیدعلی خوارزمی، دانشگاه فردوسی مشهد.
خزاعی، ملیکا (1396)، طراحی مرکز روزانه سالمندان در مشهد با تاکید بر نیازهای محیطی سالمند، پایان نامه کارشناسی ارشد معماری، استاد راهنما: دکتر محمد حسین آیت اللهی، دانشگاه یزد.
دادخواه، امیر (1386)، خدمات ویژه سالمندی در کشورهای امریکا و ژاپن و ارایه شاخص هایی جهت تدوین برنامه راهبردی خدمات سالمندی در ایران، مجله ی سالمندی ایران، سال دوم، 3: 175-166.
دانش­نیا، الهه، صلواتی، مرتضی (1391) روابط و مکان­های فرانسلی راهی به سوی سالمندی موفق، نشریه فنی تخصصی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان، سال ، دوره 3، شماره پیاپی، صص 210-209.
رشیدقلم، پری چهر(1399)، راهنمای طراحی شهری معطوف به سالمندی فعال در واحدهای همسایگی(مورد پژوهی: محله بریانک)، پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه ریزی و طراحی شهری ، استاد راهنما: دکتر کوروش گلکار و دکتر آزاده لک،  دانشگاه شهید بهشتی.
زارع بیدکی، سعیده (1391)، تهیه طرح شهر دوستدار سالمند برای ناحیه 5 منطقه 6 تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد شهرسازی ، استاد راهنما: دکتر آتوسا مدیری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
زرقانی، سید هادی، خوارزمی، امیدعلی، جوهری، لیلا، (1394)، ارزیابی شاخص های فضایی کالبدی شهر مشهد در راستای تبدیل شدن به شهر دوستدار سالمند، جغرافیا و آمایش شهری منطقه­ای، شماره 15، صص 196-177.
زرقانی، سید هادی، خوارزمی، لیلا، (1394)، ارزیابی شاخص های شهر دوستدار سالمند در شهر مشهد با تأکید بر شاخص های فرهنگی اجتماعی، پژوهش های جغرافیای انسانی،47(4)، صص 688-573.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی، 1400
شریعت، فریبا، مرادی، فاطمه ، قهرمانی، رضا (1394) بررسی نیازهای فرهنگی واجتماعی و اقتصادی و رفاهی و ساختار شهری اعضای کانون سالمندان شهر تهران، سالمند، دوره (3)،  صص 25-8.
علی الحسابی، مهران، رفیعی، فرخنده (1390): ارزیابی نیازمندی­های سالمندان در فضاهای شهری (مطالعه موردی: پارک خلد برین  شیراز)، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 9.
فتاحی، فروزان (1397)، ارزیابی تناسب شهر تهران برای تحقق شهر دوستدار سالمند، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت گرایش مدیریت شهری، استاد راهنما:  دکتر غلامرضا کاظمیان، دانشگاه علامه طباطبائی.
کراوان، روت، (1374)، سازگاری فیزیولوژک با سالمندی، ترجمه محمد بازار نوی، فصلنامه سالمند شماره 1
مرکز آمار ایران، 1335 تا 1401 http://www.amar.org.ir
مومن کیائی، میثم، پروین، ستار، عادلیان راسی، حمیده (1399)، موانع سالمندی فعال بر اساس مفهوم حق به شهر یک مطالعه کیفی در شهر کرج. فصلنامه مددکاری اجتماعی، ۹ (۱) صص ۶۵-۴۰.
نعمتی، داریوش، آقا بخشی، حبیب الله (1392)، تهران شهر دوستدار سالمند، گامهای آغازین تحقق نخستین پایتخت سالمندی جهان (به مناسبت سال سالمندی)، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال ششم.
نعمتی، داریوش، آقابخشی، حبیب الله، (1391)، تهران شهر دوستدار سالمند، گا مهای آغازین تحقق نخستین پایتخت سالمندی جهان (به مناسبت سال سالمندی)، فصلنامه پژوهش اجتماعی ، سال ششم ، 92 . صص 43-15.
 
Buffel, T., Phillipson, C, (2016), Can global cities be ‘age-friendly cities’? Urban development and ageing populations, Cities 55 (2016) 94–100, The University of Manchester.
Buffle, T., Philipson, C., Schare, T., (2012): Ageing in urban environments: Developing age friendly, Cities, http://www.sagepublications.com. Pp.116-143.
Fo¨bker, S. Grotz, R (2005) Everyday Mobility of Elderly People in different Urban Settings: the example of the city of Bonn, Germany. Urban Studies, 43. (22) 99–118, January.
Greenfield, E. A., Scharlach, A., Lehning, A. J., & Davitt, J. K. (2012). A conceptual framework for examining the promise of the NORC program and Village models to promote aging in place. Journal of Aging Studies, 26, 273–284.
Public Spaces, www.unhabitat.org.
United Nations Human Settlements Program (UN-Habitat), 2015, Global Public Space Toolkit: From Global Principles to Local Policies and Practice, www.unhabitat.org.
WHO, (2007), Global Age-friendly Cities: A Guide, Printed in France. Publications of the World Health Organization can be obtained from WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland.
WHO. (2002). Active ageing: A policy framework
Zanjari, N., Sani, M. S., Chavoshi, M. H., Rafiey, H., & Shahboulaghi, F. M. (2017). Successful aging as a multidimensional concept: An integrative review. Medical Journal of the Islamic Republic of Iran. doi:10.14196/MJIRI.31.100.

  • تاریخ دریافت 11 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 19 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 09 بهمن 1402