تعیین زمان مناسب برای گردشگری در استان آذربایجان غربی با استفاده از شاخص اقلیم تعطیلات (HCI)

همتی, سمیرا; تقیلو, علی اکبر; جوان, خدیجه

doi:10.22034/gahr.2024.433059.2017

تعیین زمان مناسب برای گردشگری در استان آذربایجان غربی با استفاده از شاخص اقلیم تعطیلات (HCI)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سمیرا همتی

علی اکبر تقیلو

خدیجه جوان

دانشگاه ارومیه

10.22034/gahr.2024.433059.2017

چکیده

آب و هوا مهمترین عامل در توسعه صنعت گردشگری محسوب می‌شود و تأثیر قابل توجهی بر فرآیند تصمیم‌گیری گردشگران دارد. یکی از مهمترین نیازهای گردشگران، آگاهی از وضعیت اقلیمی و زمان‌های مساعد برای گردشگری است. بنابراین شناسایی و توجه به ویژگی‌های محیطی ازجمله زمان سفر بر پایه داده‌های اقلیمی در شهرها، امری لازم و ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت اقلیم گردشگری شهری در استان آذربایجان غربی با استفاده از شاخص اقلیم تعطیلات (HCI) انجام گرفته است. بدین منظور داده‌های هواشناسی روزانه 8 شهر اصلی استان برای بازه زمانی ده ساله (2017-2008) گردآوری گردید و بعد از پردازش داده‌ها و تهیه بانک اطلاعاتی، مقادیر شاخص HCI به تفکیک روز و ماه-های سال محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهر مهاباد با 197 روز بیش‌ترین تعداد روزهای توأم با آسایش را در بین شهرهای استان دارد. بعد از آن خوی با 192 روز، سلماس با 182 روز، ارومیه و پیرانشهر با 181 روز، سردشت با 171 روز، تکاب با 164 روز و ماکو با 155 روز در رده‌های بعد قرار می‌گیرند. در این روزها شرایط ایده‌آل و عالی برای تفریح و گردشگری در این شهرها وجود دارد. همچنین ماه‌های می و سپتامبر، بهترین ماه‌ها برای انجام فعالیت‌های گردشگری در استان محسوب می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

اقلیم آسایش

گردشگری

شاخص اقلیم تعطیلات (HCI)

استان آذربایجان غربی

موضوعات

جغرافیای طبیعی

عنوان مقاله English

Determine the Suitable Time for Tourism in West Azerbaijan Province Using Holiday Climate Index (HCI)

نویسندگان English

samira Hemmati

Aliakbar Taghiloo

خدیجه جوان

Urmia University

چکیده English

Climate and weather are major factors in the development of the tourism industry and have significant impact on the decision-making process of tourists. One of the most important needs of tourists is the awareness of the climate and the convenient times for tourism. Therefore, it is necessary to identify and pay attention to environmental features such as travel time based on climatic data in cities. The purpose of this study was to investigate the status of urban tourism climate in West Azerbaijan province using Holiday Climate Index (HCI). At first, daily meteorological data of 8 major cities in the province were collected for a ten years period (2008-2017) and after data processing and database preparation, the HCI values were calculated daily and monthly. The results showed that Mahabad with 197 days has the highest number of comfortable days in this province. Khoy with 192 days, Salmas with 182 days, Urmia and Piranshahr with 181 days, Sardasht with 171 days, Takab with 164 days and Maku with 155 days are next. in these days, there are ideal conditions for recreation and tourism. May and September are also the best months for tourism activities in West Azerbaijan province.

کلیدواژه‌ها English

Climate Comfort

Tourism

Holiday Climate Index (HCI)

West Azerbaijan Province

انتظاری، علیرضا؛ میوانه، فاطمه؛ رضایی، خسرو (1397) ارائه روش تخمین در پیشبینی شاخصهای آسایش حرارتی انسان با بهرهگیری از طبقهبندی ماشین عصبی باور عمیق، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، زمستان 97، سال 18، شماره 51، صص 40-23.
برقی، حمید؛ یزدان پناه، حجت الله؛ اسماعیلی، آرزو (1396) ارزیابی اقلیم آسایش گردشگری مسیر رودخانه زایندهرود با استفاده از شاخص CTIS، جغرافیا و برنامهریزی محیطی، پاییز 96، سال 28، شماره 3، صص 96-81.
برنا، رضا و اسدیان، فریده (1396) مطالعه شاخصهای CP، ET و TCI بر ارزیابی آسایش انسان، مطالعه موردی: استان خوزستان، نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، پاییز 96، سال 9، شماره 4، صص 217-195.
بهدوست، فرانک و پوراحمد، احمد (1394) بررسی تأثیرات گردشگری شهری در توسعه شهر کرمانشاه، فصلنامه فضای گردشگری، بهار 94، سال 4، شماره 14، صص 133-115.
جوان، خدیجه (1396) مقایسه شاخص اقلیم گردشگری (TCI) و شاخص اقلیم تعطیلات (HCI) مطالعه موردی: ارومیه، پژوهشهای جغرافیای طبیعی، پاییز 96، دوره 49، شماره 3، صص 439-423.
حاتمینژاد، حسین و شریفی، امیر (1394) بررسی نقش گسترش گردشگری شهری بر توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: شهر سنندج)، گردشگری شهری، بهار 94، دوره 2، شماره 1، صص 74-61.
ذوالفقاری، حسن (1391) تحلیلی بر پتانسیلهای اقلیم گردشگری در منطقه آزاد ارس، فضای جغرافیایی، بهار 91، سال 12، شماره 37، صص 37-19.
رهنمایی، محمدتقی؛ علیاکبری، اسماعیل؛ صفرعلیزاده، اسماعیل (1396) بررسی وضعیت عوامل مؤثر بر توانمندسازی توسعه گردشگری (مطالعه موردی: استان اذربایجان غربی)، جغرافیا و برنامهریزی، بهار 96، سال 21، شماره 59، صص 174-153.
عزیززاده، محمدرضا و جوان، خدیجه (1392) پهنهبندی مناطق مستعد اقلیمی شمالغرب کشور جهت توسعه صنعت گردشگری با استفاده از شاخص دمای موثر، گردشگری و چشمانداز آینده، بهار 92، سال 3، شماره 2، صص 128-117.
فرج زاده، حسن؛ سلیقه، محمد؛ علیجانی، بهلول (1395) کاربرد شاخص اقلیم حرارتی جهانی در ایران از منظر گردشگری، مخاطرات محیط طبیعی، بهار 95، سال 5، شماره 7، صص 137-117.
گرامی مطلق، علیرضا و شبانکاری، مهران (1385) پهنه بندی اقلیمی استان بوشهر، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان (علوم انسانی)، شماره 20، صص 187-110.
مشکینی، ابوالفضل؛ حسینی، معصومه؛ ربانی، طاها؛ عباسزاده، صغری (1395) بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی گردشگران شهری (مطالعه موردی: شهر طرقبه)، گردشگری شهری، زمستان 95، دوره 3، شماره 1، صص 30-17.
وبسایت مرکز آمار ایران (1393) سالنامه آماری استان آذربایجان غربی (فصل اول: سرزمین و آب و هوا)، صص 107-39.
هجرتی، محمدحسن؛ اسماعیلی، رضا؛ صابرحقیقت، اکرم (1390) توانمندیهای اقلیم آسایش راهبردی مناسب جهت توسعه گردشگری (مطالعه موردی: خراسان رضوی)، نگرش های نو در جغرافیای انسانی، زمستان90، سال 4، شماره 1، صص 10-1.
هوشیار، محمود (1402). ارزیابی آسایش انسانی با استفاده از شاخص‌های مختلف بیوکلیماتیک در شهر سقز. جغرافیا و روابط انسانی، 6(1)، 1-22.
de Freitas, C. R. (2003). Tourism climatology: evaluating environmental information for decision making and business planning in the recreation and tourism sector. international Journal of Biometeorology, 48(1), 45-54.
Epstein, Y., & Moran, D. S. (2006). Thermal comfort and the heat stress indices. Industrial health, 44(3), 388-398.
Farajzadeh, H., & Matzarakis, A. (2012). Evaluation of thermal comfort conditions in Ourmieh Lake, Iran. Theoretical and Applied Climatology, 107(3-4), 451-459.
He, X., Miao, S., Shen, S., Li, J., Zhang, B., Zhang, Z., & Chen, X. (2015). Influence of sky view factor on outdoor thermal environment and physiological equivalent temperature. International journal of biometeorology, 59(3), 285-297.
Matzarakis, A. (2006). Weather-and climate-related information for tourism. Tourism and Hospitality Planning & Development, 3(2), 99-115.
Matzarakis, A., & Amelung, B. (2008). Physiological equivalent temperature as indicator for impacts of climate change on thermal comfort of humans. In Seasonal forecasts, climatic change and human health(pp. 161-172). Springer, Dordrecht.
Mieczkowski, Z. (1985). The tourism climatic index: a method of evaluating world climates for tourism. Canadian Geographer/Le Géographe Canadien, 29(3), 220-233.
Mill, R. C. (2002). Tourism: the international business. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
Moreno, A. (2010). Mediterranean tourism and climate (change): A survey-based study. Tourism and Hospitality Planning & Development, 7(3), 253-265.
Rutty, M., & Scott, D. (2010). Will the Mediterranean become “too hot” for tourism? A reassessment. Tourism and Hospitality Planning & Development, 7(3), 267-281.
Rutty, M., & Scott, D. (2015). Bioclimatic comfort and the thermal perceptions and preferences of beach tourists. International journal of biometeorology, 59(1), 37-45.
Scott, D., Gössling, S., & de Freitas, C. R. (2008). Preferred climates for tourism: case studies from Canada, New Zealand and Sweden. Climate Research, 38(1), 61-73.
Scott, D., Rutty, M., Amelung, B., & Tang, M. (2016). An inter-comparison of the holiday climate index (HCI) and the tourism climate index (TCI) in Europe. Atmosphere, 7(6), 80.
Tang, M. (2013). Comparing the ‘tourism climate index’ and ‘holiday climate index’ in major European urban destinations(Master's thesis, University of Waterloo).
UNWTO (2008) World Tourism Barometer. Volume6, Number2, Madrid United Nations World Tourism Organization. Madrid,
World Tourism Organization (2006), Tourism 2020 Vision. WTO Publication Unit, World Tourism Organization, Madrid,
Ye, G., Yang, C., Chen, Y., & Li, Y. (2003). A new approach for measuring predicted mean vote (PMV) and standard effective temperature (SET∗). Building and environment, 38(1), 33-44.
Zare, S., Hasheminejad, N., Shirvan, H. E., Hemmatjo, R., Sarebanzadeh, K., & Ahmadi, S. (2018). Comparing Universal Thermal Climate Index (UTCI) with selected thermal indices/environmental parameters during 12 months of the year. Weather and climate extremes, 19, 49-57.