سنجش شاخص‌های برآمده از شهر بیوفیلیک با تأکید بر دیدگاه سلامت روان (نمونه مورد مطالعه: مناطق و نواحی شهر اردبیل)

یزدانی, محمد حسن; سعیدی زارنجی, سمیرا; دولتیاریان, کامران

doi:10.22034/gahr.2024.434925.2029

سنجش شاخص‌های برآمده از شهر بیوفیلیک با تأکید بر دیدگاه سلامت روان (نمونه مورد مطالعه: مناطق و نواحی شهر اردبیل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد حسن یزدانی ¹

سمیرا سعیدی زارنجی ²

کامران دولتیاریان ³

¹ گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

² دانشجوی دکتری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، اردبیل، ایران

³ دانشجوی دکتری برنامه ریزی شهری

10.22034/gahr.2024.434925.2029

چکیده

با ظهور انقلاب صنعتی و تغییر نگرش‌ها و بهره‌کشی از طبیعت، گسیختگی بین فضاهای شهری و نظام های طبیعی به وجود آمده است. این امر موجب شکل‌گیری فضاهای بی‌روح شهری شده که با روحیات و نیازها و وابستگی‌های ذاتی انسانی به طبیعت هیچ انطباقی ندارند. مسائل و مشکلات بی‌شمار ناشی از این گسستگی به یکی از دغدغه‌های مهم برنامه‌ریزان شهری تبدیل شده است. در این راستا رویکرد بیوفیلیک به‌عنوان یک رویکرد نوین و جامعه‌نگر مبتنی بر طبیعت‌محوری در فضاهای شهری، با تطبیق شاخص‌های محیطی، شهروندمداری و مدیریتی به دنبال پایداری اکولوژیکی شهری است. در این راستا هدف پژوهش حاضر تبیین و بررسی وضعیت شاخص‌های شهر بیوفیلیک بر سلامت روحی و روانی شهروندان شهر اردبیل می‌باشد روش تحقیق حاضر توصیفی– تحلیلی بوده و سنجه‌های تخصصی با بهره‌گیری 60 گویه شامل زیرساخت بیوفیلیک (14 گویه)، فعالیت بیوفیلیک (14 گویه)، نگرش و آگاهی بیوفیلیک (11 گویه)، نهادها و سازمان‌های مرتبط با شهر بیوفیلیک (10 گویه)، سلامت اجتماعی و روانی (10 گویه) بود. برای تعیین پایایی ابزار پژوهش از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد میزان آلفای به دست آمده(932/.) می باشد.براساس یافته های پژوهش میانگین تمامی متغیرهای مورد مطالعه کمتر از حد متوسط(3) بوده که نشان دهنده نبود زیرساخت مناسب و عدم آگاهی مدیران و برنامه‌ریزان از شهر بیوفیلیک می‌باشد همچنین نتایج تحقیـق حاضـر اهمیـت وجـود فـضاهای سبز در سلامت شهروندان و بهبود مؤلفه‌های مربـوط به سلامت روان را نشان می‌دهد، بنـابراین امیـد اسـت که دست اندرکاران مربوطـه بـیش از پـیش بـه اهمیـت وجود فضاهای سبز پـی بـرده و گـسترش ایـن گونـه فضاها را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهند تـا بـا این وسیله گامی را در جهت کاهش استرس و افـزایش سلامت روان شهروندان برداشته باشند.

کلیدواژه‌ها

شهر بیو فیلیک

برنامه‌ریزی بیوفیلیک

سلامت روان

شهر اردبیل

موضوعات

علوم اجتماعی

عنوان مقاله English

Measuring the indicators emerging from the biophilic city from the point of view of mental health(Study sample: regions and districts of Ardabil city)

نویسندگان English

mohammad hasan yazdani ¹

Samira Saeidi zaranji ²

Kamran Dowllatyarian ³

¹ Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Social Sciences, University of mohaghegh Ardabili

² Ph.D. Student. Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

³ Ph.D. Student. Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Social University of Mohaghegh Ardabili , Ardabil, Iran

چکیده English

With the emergence of the industrial revolution and the change of attitudes and exploitation of nature, there has been a rupture between urban spaces and natural systems. This has resulted in the formation of soulless urban spaces that do not have any compatibility with the spirits, needs, and innate human dependence on nature. Countless issues and problems caused by this separation have become one of the important concerns of urban planners. In this regard, the biophilic approach as a new and community-oriented approach based on nature-oriented in urban spaces, by applying environmental, citizen-oriented and management indicators, seeks urban ecological sustainability. In this regard, the aim of the current research is to explain and investigate the status of biophilic city indicators on the mental and psychological health of the citizens of Ardabil city. The current research method is descriptive-analytical and specialized measures using 60 items, including biophilic infrastructure (14 items), biophilic activity (14 items). , biophilic attitude and awareness (11 items), institutions and organizations related to biophilic city (10 items), social and mental health (10 items). Cronbach's alpha coefficient was used to determine the reliability of the research tool The obtained alpha is (.932). According to the findings of the research, the average of all the studied variables is less than the average (3), which indicates the lack of proper infrastructure and the lack of knowledge of the managers and planners about the biophilic city, as well as the results of the current research. It shows the importance of the existence of green spaces in the health of the citizens and the improvement of the components related to mental health, so it is hoped that the relevant professionals will realize the importance of the existence of green spaces and put the expansion of such spaces in the priority of their plans.

کلیدواژه‌ها English

biophilic city

biophilic planning

mental health

Ardabil city

امیدی، مصطفی، حقیقتیان، منصور و هاشمیان فر، سید علی (1396)، سلامت اجتماعی و کارکردهای آن در جوامع شهری (موردمطالعه: کلان‌شهر اصفهان)، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 7(24)، صفحات، 188 -157.

تردست، زهرا، رجبی، آزیتا، مشکینی، ابوالفضل (1399) الگوی تحقق پذیری شاخص‌های بومی شهر بیوفیلیک، (مطالعه موردی: مناطق 9 و 10 کلان‌شهر تهران)، فصلنامه شهر پایدار، 3 (1)، صفحات، 146-123.

تبریزی، نازنین، جعفر پیشه، ملیکا (1401) رویکرد بیوفیلیک در گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)، فصلنامه علمی-پژوهشی برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 11 (41)، صفحات، 147-123.

جلالیان، سید اسحاق، تردست، زهرا، ویسیان محمد (1399) تبیین الگوی شهروند بیوفیلیک (مطالعه موردی: مناطق 9 و 10 کلان‌شهر تهران)، فصلنامه پژوهشهای ‌جغرافیای ‌انسانی، 52 (3)، صفحات، 1008-993.

حاتمی، نازنین، حیدر نتاج، وحید، احمدی، فریال (1400) تعیین معیارهای مؤثر بر ارتقا سلامت روان سالمندان از دیدگاه بیوفیلیک (مطالعه موردی: منطقه یک شهر تهران)، فصلنامه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 274-243.

زیاری، کرامت الله، اجزا شکوهی، محمد، خادمی، امیر حسین (1397) کاهش آلودگی زیست محیطی منطقه 14 تهران با رویکرد برنامه ریزی شهری بیوفیلیک، فصلنامه جغرافیا و توسعه فضای شهری، 5 (1)، صفحات 19-1.

قبادی، پریسا، ملکی، آیدا، کی نژاد، محمد علی، موحدی، یزدانی، شهبازی، یاسر (1401) واکاوی تأثیر فضای شهری بیوفیلیک بر میزان استرس افراد، مجله گفتمان طراحی شهری، 3 (4)، صفحات، 17-1.

ملکی، لادن، ماجدی، حمید، زهرا سادات زر آبادی، سعیده (1398) کاربرد ابزار متاسوات در ارزیابی تطبیقی راهبردهای شهرهای بیوفیلیک با تأکید بر تغییرات اقلیمی، فصلنامه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 5 (19)، صفحات، 143-125.

Andreucci, M. B., Loder, A., Brown, M., & Brajković, J. (2021). Exploring Challenges and Opportunities of Biophilic Urban Design: Evidence from Research and Experimentation. Sustainability. 13(8). 4323. doi:10.3390/su13084323.

Bolten, B., Barbiero, G.(2020). Biophilic Design: How to enhance physical and psychological health and wellbeing in our built environments. Visions for Sustainability, 13: 11- 16.http://dx.doi.org/10.13135/2384- 8677/3829.

Hamblion . E. L. ; Burkitt . A. ; Lalor. M. K . ; Anderson. L. F. ; Thomas. H. L ; Abubakar. I. ; Morton. S. Maguire. H. & Anderson. S. R. ( 2019). Public health outcome of Tuberculosis Cluster Investigations, England 2010–2013. Journal of Infection , 78: 269–274.

Hend H. Yassin, Livable city: An approach to pedestrianization through tactical urbanism, Alexandria Engineering Journal (2019). 58, 251–259. https://doi.org/10.1016/j.aej.2019.02.005.

Jennings, V. and Bakmole, O., 2019. The relationship between social cohesion and urban green space: an in Helsinki, Finland. Urban forestry & urban greening, 40, 114–124. doi:10.1016/j.ufug.2018.10.005.

Lee, E.J.; Park, S.J. (2021). Toward the Biophilic Residential Regeneration for the Green New Deal. Int. J. Environ. Res. Public Health, 18, 2523. https://doi.org/10.3390/ijerph1805252 3.

Mc Donald, R., & beatley, t. (2021). Biophilic Cities for an Urban Century: Why nature is essential for the success of cities. springer international publishing-palgrave pivot.

Newman, P., Beatley, T. & Boyer, H. (2017). Resilient Cities: Responding to Peak Oil and Climate Change, Island press.

Pedersen Zari, M. (2019). Understanding and designing nature experiences in cities: a framework for biophilic urbanism. Cities & Health. 1– 12. doi:10.1080/23748834.2019. 1695511.

Richardson, M., et al., (2021). Moments, not minutes: the nature-wellbeing relationship. International journal of wellbeing, 11 (1), 8–33. doi:10.5502/ijw.v11i1.1267.

Roe, J. and McCay, L., (2021). 1. Restorative cities: urban design for mental health and wellbeing. London: Bloomsbury Visual Arts.

Remme, R.P., et al., (2021). An ecosystem service perspective on urban nature, physical activity, and health. PNAS, 118 (22), e2018472118. doi:10.1073/pnas.2018472118.

R .C. Amat, S Ismail, M. H. Wahab, N. H. Ahmad, W. N. M W M Rani, (2020). A Dimension of Biophilia in Urban Design, Earth and Environmental Science, 409 , doi:10.1088/1755-1315/409/1/012016.

Soga, M., et al., (2021). A room with a green view: the importance of nearby nature for mental health during the COVID-19 pandemic. Ecological applications, 31 (2), e2248. doi:10.1002/eap.2248.

Soga, M., et al., (2021). Impacts of the COVID-19 pandemic on human–nature interactions: pathways, evidence and implications. People and nature, 3 (3), 518–527. doi:10. 1002/pan3.10201.

Totaforti, s. (2020). Emerging Biophilic Urbanism: The Value of the Human–Nature Relationship in the Urban Space. Sustainability. 12(5487). 1-16. doi:10.3390/su12135487.

Tomasso, L.P., et al., (2021). The relationship between nature deprivation and individual wellbeing across urban gradi ents under COVID-19. International journal of environmental research and public health, 18 (4), 1511. doi:10. 3390/ijerph18041511.

Wan, C., Shen, G.Q., and Choi, S., (2021). Underlying relationships between public urban green spaces and social cohesion: a systematic literature review. City, culture and society, 24, 100383. doi:10.1016/j.ccs.2021.100383.

Wamukoya, M. ; Kadengye D. T. ; Iddi. S. & Chikozho. C. (2020). The Nairobi Urban Health and Demographic Surveillance of slum dwellers, 2002–2019: Value, processes, and challenges. Global Epidemiology, 2:1- 10.

Xue, Fei. & Gou, Zhonghua. & Siu-Yu Lau, Stephen. & KitLau, Siu. & Hung Chung, Kin. & Zhang, Jian. (2019). From biophilic design to biophilic urbanism: Stakeholders’ perspectives, Journal of Cleaner Production, Vol.211, No.23, pp.1444-1452.

Yin, Jie & Yuana, Jing& Nastaran, Arfaeia& Catalano, Paul J.& G. Allena, Joseph& John D, Spenglera. (2020). Effects of biophilic indoor environment on stress and anxiety recovery: A between-subjects experiment in virtual reality. Environment International. 136, 1-10.

Yarantseva, M (2019). Biophilic cities as a key to sustainability: a case study of Oslo, Prosperitas, 6(3), 57-65.

Zhong, W., Schröder, T., & Bekkering, J. (2021). Biophilic design in architecture and its contributions to health, well-being, and sustainability: A critical review. Frontiers of Architectural Research. doi:10.1016/j.foar.2021.07.006 .

Zou, H., & Wang, X. (2021). Progress and Gaps in Research on Urban Green Space Morphology: A Review. Sustainability, 13(3), 1202.

Zhang, J., et al (2021). Links between green space and public health: a bibliometric review of global research trends and future prospects from 1901 to 2019. Environmental research letters, 15 (6), 063001. doi:10.1088/1748-9326/ ab7f64.