جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

ارزیابی و سنجش وضعیت نابرابری در شهرستانهای استان کرمان با تاکید بر شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات با استفاه از تکنیک های تصمیم گیری چند شاخصه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهربابک
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهربابک
چکیده
فناوری اطّلاعات و ارتباطات به عنوان یک فناوری جدید به سرعت توسعه یافته و با غلبه بر محدودیتهای زمانی و مکانی، به عنوان محور و کلید توسعه از آن یاد میشود. آنچه ممکن است سبب ناکارآمدی این فناوری شود، مقولة توزیع نابرابر آن در سطح مناطق است که پژوهشگران از آن تحت عنوان «شکاف دیجیتال» یاد می کنند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و رتبه بندی شهرستانهای استان کرمان از لحاظ دسترسی به شاخص فن آوری اطلاعات و ارتباطات صورت گرفته است.

روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و از نوع کاربردی است. جامعه آماری پژوهش 23 شهرستان استان کرمان در سال 1399 و شاخص های مورد استفاده 19 شاخص بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات است. از روش آنتروپی شانون به منظور وزن دهی شاخص ها و روش هایVIKOR ،TOPSIS ،SAW ،MORRIS به منظور رتبه بندی شهرستان های استان کرمان به لحاظ برخورداری از شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارspss انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات در استان کرمان به صورت متوازن توزیع نشده و تفاوت آشکاری بین شهرستان های این استان از نظر دسترسی به این شاخص ها ملاحظه می شود. نتیجه حاصل از رتبه بندی نهایی با استفاده از روش میانگین رتبه ها نشان می دهد که از لحاظ دسترسی به شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرستان کرمان با امتیاز (616/0) در رتبه اول وشهرستان ارزوئیه با امتیاز(023/0) در رتبه آخر قرار گرفته اند. همچنین یافته های پژوهش نشان می دهد که شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات متناسب با جمعیت در سطح استان توزیع نشده است. نهایتاً جهت توزیع متعادل شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات یک اولویت بندی میان شهرستان های استان جهت برنامه ریزی و تخصیص بودجه ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Assessing and measuring the inequality situation in the cities of Kerman province with emphasis on information and communication technology indicators using multi-indicator decision making techniques

نویسندگان English

Rokhsareh asadi korom 1
Tahereh Asadi Karam 2
1 1. Assistant Professor , shahrbabak branch Islamic azad university , shahrbabak , Iran
2 Graduated with a master's degree in geography, Islamic Azad University, Shahrbabak branch
چکیده English

Information and communication technology as a new technology developed rapidly and by overcoming time and space limitations, it is mentioned as the axis and key of development. What may cause the ineffectiveness of this technology is its unequal distribution at the regional level, which researchers refer to as the "digital divide". The present study was conducted with the aim of evaluating and ranking the cities of Kerman province in terms of access to information and communication technology index.

The research method is descriptive-analytical and applied. The statistical population of the research is 23 cities of Kerman province in 2020 and the indicators used are 19 indicators of the information and communication technology sector. Shannon's entropy method has been used in order to weight indices and VIKOR, TOPSIS, SAW, MORRIS methods have been used in order to rank the cities of Kerman province in terms of information and communication technology indicators. Data analysis was done using spss software. The findings of the research show that information and communication technology indicators in Kerman province are not distributed in a balanced way and there is an obvious difference between the cities of this province in terms of access to these indicators. The result of the final ranking using the average ranking method shows that in terms of access to information and communication technology indicators, Kerman city ranks first with a score of (0.616) and Orzoia ranks first with a score of (0.023). They are placed last. Also, the findings of the research show that information and communication technology indicators are not distributed according to the population in the province. Finally, for the balanced distribution of information and communication technology indicators, a prioritization among the cities of the province has been presented for planning and budget allocation.

کلیدواژه‌ها English

digital divide
information and communication technology
cities of Kerman province

اذانی، مهری، رحیمی، علیرضا، کهزادی، اسفندیار و شهریاری، ذبیح الله (1391)، برآورد شکاف دیجیتال میان شهرستانهای استان اصفهان، پنجمین کنگرة بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، تبریز.

افتخاری، عبدالرضارکن الدین؛ نوری، مرضیه و منتظر، غلامعلی (1388)، تحلیلی بر ساختارهای انسانی مورد نیاز برای توسعه فناوری اطلاعات در مناطق روستایی، فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، 123-144.

اکبری، محمود، صبوری، محمد و همپانژاد، الناز (1395)، مطالعه تطبیقی سنجش توسعه یافتگی شاخص های فناوری اطلاعات(مطالعه موردی: استان فارس). برنامه ریزی فضایی(جغرافیا)، 6(3)، 75-96.
بادینی، مهدیه (1397)، بررسی نقش فناوری و اطلاعات در آموزش ریاضی، فصلنامه پژوهش در علوم مهندسی و فناوری، دوره 4، شماره2.

جمالی، آذر، ایران نژاد، پریسا و جهانیان، رمضان (1392)، تأثیر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی شغلی دبیران شهرستان بوشهر، نشریه پژوهش ها و مطالعات علوم رفتاری ، بهار 1392 شماره15.

خلیل مقدم, بیژن، خاتون آبادی، سید احمد و کلانتری, خلیل (1387)، بررسی عوامل موثر بر میزان پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات  (آی سی تی) در مرکز جامع خدمات آی سی تی قرن آباد در استان گلستان، سال 1385، فصلنامه روستا و توسعه، سال ۱۱ ،شماره ۳ ،پاییز ۱۳۸۷ ، ۵۱-۷6.

زنگی آبادی، علی و اکبری، محمود (1390)، ارزیابی وتحلیل میزان توسعه یافتگی شهرستان های استان فارس، مجله محیط شناسی، شماره 59، تهران.
سالار، پریسا و حیدری، فردوس(1398)، بررسی نقش فناوری و اطلاعات در آموزش ریاضی. سومین کنفرانس آموزش و کاربرد ریاضیات.
سروری بیرامی، سعید (1398)، نماد و فرهنگ در فضاهای شهری کلانشهر تبریز، چهارمین کنفرانس  بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی.
شاهیوندی، احمد، وارثی، حمیدرضا و محمدی، محمود (1391)، ارزیابی توزیع فضایی شاخصهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در مناطق چهاردهگانه شهرداری اصفهان، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، دوره 4،شماره 27.
صیدایی، سید اسکندر و هدایتی مقدم، زهرا (1392)، ارزیابی نقش دفاترفناوری اطلاعات وارتباطات روستایی درارائه خدمات به نواحی روستایی؛مطالعه موردی: روستاهای سین،مهرگان،مدیسه وکبوترآباد دراستان اصفهان، مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دوره 23، شماره1، 1239-146.

ضرابی، اصغر، علیزاده اصل، جبار، رحیمی، علیرضا و بابانسب، رسول (1393)، تحلیل فضایی و اولویت بندی شهرستان های آذربایجان غربی به منظور توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاهش شکاف دیجیتال ، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره29، شماره2، 15-38.

ظهرانی ازبری، زهره.، تاج، شهره و برنا، رضا (1400)، نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه اقتصادی نواحی روستایی (مطالعه موردی: بخش رودبار قصران)، فصلنامه علمی و پژوهشی نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، سال 2، شماره13،.944-957
عرب نیاسر، علیرضا و رحمان زاده، سیدعلی (1396)، نقش فن آوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی در توسعه گردشگری مذهبی مورد مطالعه: شهروندان تهرانی، فصلنامه جغرافیا برنامه ریزی منطقه ای،سال 7، شماره 29، 375-399 .
عنابستانی، علی اکبر و وزیری، سمیه (1390)، تحلیل آثار اجتماعی، اقتصادی و کالبدی ICT در توسعۀ نواحی روستایی مطالعه موردی: شهرستان گرگان، مجله پژوهشهای روستایی، سال 2، شماره 1.
مسعودی، محمد، معززی مهر طهران، امیرمحمد و شبیری، سید نیما (1390)، تعیین درجه توسعه نیافتگی شهرستانهای استان اصفهان با تکنیک تاکسونومی عددی ، مجله مطالعات وپژوهش های شهری ومنطقه ای، شماره8، دانشگاه اصفهان، اصفهان.
کرمی، فرزاد و کرمشاهی، سکینه (1398)، تحلیل وضعیت توزیع خدمات و جمعیت در مناطق روستایی استان ایلام با استفاده از ضریب جینی و منحنی لورنز، جغرافیا و روابط انسانی، تابستان 1398 ،دوره2 ،شماره1 ،پیاپی 5
معاونت برنامه ریزی استانداری کرمان، دفتر آمار و اطلاعات ، سالنامه آماری استان کرمان، 1390.
مکوندی, محمد (۱۳۹۱). بررسی فناوری اطلاعات در مدیریت دانش. اولین همایش منطقه‌ای پژوهش ها و راه کارهای نوین در حسابداری و مدیریت، تنکابن، موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی شفق تنکابن.

یزدانپناه، همایون و مستأجران، رحیم (1387)، طرح ارزیابی فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداریها، فصلنامۀ مدیریت شهری، شماره 22 .

 
Alexandru، Adriana (2006)، ICT and Its Impact upon the Globalization and Accessibility of the Education in the Health Domain، online in: www.ici.ro.
Anyasi, F.I, Obiazi, A.M.O, Evbogbai, M.J.E, Akpaida, V.O.A, Onianwa, C.U, Ebegba, D(2012): Information Technology in Engineering for Sustainable Development, IOSR Journal of Electronics and Communication Engineering, Volume 3, Issue 3.
Bezweek, S., & Egbu, C. (2010). The Impact of Information Technology to Facilitate Communication Collaboration in Libyan Public Organisations. Conference of CIB World Congress, Building Better World.
Castells. M., (2000). Toward Sociology of the Network Society. Contemporary Sociology, 29(5), 693–699.
Jensen. R., (2006). The Digital Provide: Information (Technology), Market Performance, and Welfare in the South. Indian Fisheries Sector. The Quarterly Journal of Economics, 122(3), 879–892.
Kavita. S., & Narkhedeb. S., (2015). Green ICT for Sustainable Development: A Higher Education Perspective. Procedia Computer Science, 70, 701-707.
Pahjola, M, (2002) New Economy in Growth and Development United Nation University, WIDER. Discussion Paper No.2002/67. Avalable at: www.wider.unu.edu
Postnote (2006), ICT in Developing Countries, March 2006 Number 261: 1-4.
Roberts. E. & Townsend. L., (2015). The contribution of the creative economy to the resilience of rural communities: exploring cultural and digital capital. Sociol. Rural, 56(2), 197-219.
Roberts. E., Brett Anne. A., Sarah. S. & Farrington. J., (2016). A review of the rural-digital policy agenda from a community resilience perspective. Journal of Rural Studies, 1-14.
Sahay. S. Puri., (2008). The dynamics of corruption and ICT projects: case study from the public health system in India, Twenty Ninth International Conference on Information Systems.
Salimi, Ladan and Alireza Ghonoodi (2011), the study and comparison of curriculum in smart and traditional schools, Procedia Social and Behavioral Sciences 15 (2011) 3059–3062.
Talvitie, Juha(2004): Incorporating the Impact of ICT into Urban and Regional Planning, European Journal of Spatial Development,NO 10.
The Internet Coaching Library., (2014). The Digital Divide, ICT, Miniwatts Marketing Group, Page updated on May 28, 2014
دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 25
تابستان 1403
صفحه 312-332

  • تاریخ دریافت 22 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 12 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 12 اسفند 1402