جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

ارزیابی توان ژئوتوریستی میراث زمین شناختی شهرستان مراغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجو
چکیده
وجود تنوع زمین شناختی مهم ترین پایه برای توسعه ژئوتوریسم و شناسایی میراث زمین شناختی برای تاسیس ژئوپارک ها است. فعالیت های ژئوتوریستی تمرکز روی فعالیت های گردشگری زمین شناختی دارد و شاخه ای از گردشگری است که بر روی گردشگری طبیعت بی جان تمرکز دارد و نوعی گردشگری پایدار و آموزشی ( همراه با انتفاع جامعه محلی است. در واقع ژئوتوریسم ، گردشگری دانش محوری است که از تلفیق میان رشته ای صنعت گردشگری با حفظ و تفسیر جاذبه های طبیعت بی جان (همراه با مسائل فرهنگی مرتبط با آنها) و ارائه آن در قالب ژئوسایت به عموم مردم، به وجود می‌آید. ژئوتوریسم، علیرغم اینکه یک پدیده جهانی است، یک مفهوم نسبتاً جدید نیز است. هدف این پژوهش ارزیابی قابلیت ها وتوان های ژئوتوریستی میراث زمین شناختی شهرستان مراغه با استفاده از روش ارزیابی ژئوسایتGAM ( براساس نظر کارشناسان) می باشد. پژوهش حاضر از نظر روش توصیفی – تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. نتایج حاصل، شناسایی 11 ژئوسایت بود که نظر سنجی از از ژئوسایت ها با نظرات 20 نفر از کارشناسان اداره گردشگری و میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی انجام گرفت. تعیین ارزش ژئوسایت ها با استفاده از روش GAM نشان می‌دهد که ژئوسایت های منطقه فسیلی، غار هامپوئیل و چشمه معدنی گشایش، ایستی بولاغ، غار قرخ کهول و غار چپر با قرارگیری در زون Z33 توان لازم برای فعالیت های ژئوتوریستی را دارند ولی صرف داشتن پتانسیل طبیعی، به تنهایی باعث گسترش فعالیت های ژئوتوریستی نمی‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Evaluation of the geotourism potential of the geological heritage of Maragheh city

نویسنده English

Fatemeh Rangraz Forough
Department of Geomorphology, Faculty of Geography, Tabriz, Iran Geotourism Masters student in
چکیده English

The existence of geological diversity is the most important basis for the development of geotourism and the identification of geological heritage for the establishment of geoparks. Geotourism activities focus on geological tourism activities and is a branch of tourism that focuses on inanimate nature tourism and is a type of sustainable and educational tourism (with the benefit of the local community). In fact, geotourism is a knowledge-oriented tourism that comes from the interdisciplinary integration of the tourism industry with the preservation and interpretation of inanimate nature attractions (along with the cultural issues related to them) and presenting it to the general public in the form of a geosite. Geotourism, despite being a global phenomenon, is also a relatively new concept. The purpose of this research is to evaluate the geotourism potential of the geological heritage of Maragheh city using the GAM geosite evaluation method (based on experts' opinion). The current research is descriptive-analytical and practical in terms of purpose. The results were the identification of 11 geosites, and a survey of the geosites was conducted with the opinions of 20 experts from the Department of Tourism and Cultural Heritage of East Azerbaijan Province. Determining the value of geosites using the GAM method shows that the geosites of the fossil zone, Hampoil Cave and Gosheish Mineral Spring, Istibulagh, Garkh Kahol Cave and Chapar Cave, being located in the Z33 zone, have the necessary power for geotourism activities, but only Having natural potential alone does not lead to the expansion of geotourism activities.

کلیدواژه‌ها English

Key words: geotourism
geo- heritage
Maragheh city
GAM model
  • اربابی سبزواری ، آزاده (1393). ارزیابی توانمندی ها و قابلیت های ژئوتوریسم در توسعه پایدار (مطالعه موردی: سراب دربند در شهرستان صحنه) ، فصلنامه جغرافیای طبیعی ، سال هفتم ، شماره 26
  • ابراهیمی کچللر، سودا (1399). ارزیابی توان ژئوتوریستی و تحلیل رقابت پذیری جنگل فندقلو، دربند هیر، دریاچه نئور، پایاننامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی
  • جمشیدی پور، ابولفضل (1401). ارزیابی زمین گردشگری به روش GAM، قنات قصبه گناباد، بیست و پنجمین همایش ملی انجمن زمین شناسی ایران، 5 و 6 بهمن ماه ، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران
  • حجازی، سید اسدلله و قنبری ، محمد (1392). ارزیابی توانمندی های ژئوتوریستی شهرستان مراغه ،دومین همایش ملی گردشگری و طبیعت گردی ایران زمین ، 17 تیر ماه ، همدان ، ایران
  • حجازی، سید اسدالله، رسولی، عادل، ایمان زاده، طاها و حیدری، سیدعبدالسلام،(1402). بررسی توانمندی های ژئوتوریسمی ژئوسایت ها با استفاده از روش کامنسکو، مطالعه موردی: ژئوسایت های شهرستان بوکان، مجله جغرافیا و روابط انسانی، دوره 6، شماره 1، شماره پیاپی،21،صص 259-242
  • خبازی، مصطفی ، فهیمی فر، اصغر، اله اشتهاردیان ، احسان ، نوحه سرا ، مریم و روحانی فرد، زهرا(1394).روش ارزیابی ژئوتوریسم چشمه های آبگرم به روش پرالونگ اصلاح شده ( مطالعه موردی: آبگرم جوشان کرمان)، نشریه نقش جهان- مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی، سال پنجم ، شماره 3، صص 28-18
  • درخشان، عباس،رسولی، عادل، مبارک تپه رشت، شهاب و امامی، کامیار (1395). ارزیابی ژئوتوریسم تاقدیس شمال شرقی شهرستان میناب به روش GAM، اولین همایش ملی جغرافیا ، محیط زیست ، امنیت و گردشگری،29 و30 دی ماه، دانشگاه بزرگمهر قائنات، ایران
  • رستگار، ابراهیم و دارابی، حسن (1401). ارزیابی کمی پتانسیل های ژئوتوریستی شهرستان فیروز آباد: فرصتی برای توسعه پایدار منطقه ای، فصلنامه پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، سال یازدهم، شماره 3، صص143-120
  • سالاری، ممند (1398). ارزیابی ژئومورفوسایت ها و واکاوری قوت ها و ضعف های آنها با به کارگیری مدل های GAM و M-GAM (مطالعه موردی: شهرستان سردشت)، مدیریت مخاطرات محیطی، سال 6، شماره 2،صص 204-185
  • سلمانی ، محمد، فرجی سبکبار، حسنعلی ،ناظمی ، محمد و اروجی ، حسن (1394). ارزیابی توانمندی ها و کاربری های ژئومورفوسایت ها ( مطالعه موردی: ژئومورفوسایت های شهرستان طبس)، پژوهش های جغرافیای انسانی ، سال 47 ، شماره 1 ، صص 192-177
  • صفر آبادی ، اعظم و احمدپور ، علی (1398). برنامه ریزی تفرجگاه های پیرامون شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت ( مطالعه موردی: چشمه آبگرم تو دلویه )، نشریه آمایش جغرافیایی فضا، سال نهم، شماره 31، صص 227-243
  • قنواتی ، عزت اله و رعیتی شوازی ، منیره (1394). ارزیابی قابلیت های ژئومورفوسایت های گردشگری ( مطالعه موردی: شهرستان تفت)، مجله ی برنامه ریزی و توسعه گردشگری ، سال چهارم، شماره 14،صص 212-193
  • قهرمان، ناصر، سید میرزایی، سید محمد و ازکیا، مصطفی(1402). برنامه ریزی توسعه گردشگری پایدار در شهر مراغه براساس تکنیک سوات، نشریه علمی- پژوهشی معماری و شهرسازی، دوره 16، شماره 46،صص 240- 229
  • کرمی، فریبا و شریفی، رقیه(1392). ارزیابی گردشگری روستایی با استفاده از مدل swot مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی مراغه، نشریه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، سال 17، شماره 46، صص 196-173
  • کتابچه راهنمای گردشگری استان،1396
  • محمد خان، شیرین ، ویسی ، عبدالکریم و ریاهی ، سمانه (1396).پتانسیل سنجی قابلیت های ژئوسایت های توده کوهستانی شاهو با بکارگیری مدل GAM ،فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، سال دوازدهم ، شماره 38،صص 110-83
  • مختاری، داود (1394). ژئوتوریسم، تبریز: دانشگاه تبریز
  • مشکینی، ابوالفضل، سلطان زاده، اکبر، رحمتی، اکبرو زارعی، یوسف(1391). فرصت ها و معضلات توسعه صنعت گردشگری مراغه، نشریه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره 1، شماره1، صص83-101
  • نکوئی صدری، بهرام (1398).مبانی زمین گردشگری، تهران : سمت
  • ویسی عبدالکریم و احمدی، عبدالمجید (1399). بررسی مقایسه ای ژئومورفوسایت های کارستی استان کرمانشاه با استفاده از مدل های GAM و M-GAM ،فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، سال اول، شماره 4 ، صص 50-33
  • ویکی پدیا
  • Bratić, M, Marjanović,M , Radivojević ,A , Pavlović,M (2020). M-GAM method in function of tourism potential assessment: Case study of the Sokobanja basin in eastern Serbia , From the journal Open Geosciences, Volume 12, Issue 1
  • Carrion ,M ., Mero , P., Salamea ,I., Carballo ,F., Aguilar, M., Ruiz , K. and Berrezueta , E.(2021). A Mineralogical Muesum as a Geotourism Attraction: A Case Study , Minerals
  • Dezilia,D, Harnani,H (2023).Geotourism Assessment Using The M- Gam Method (Modified Deosite Assessment Model) Sawahlunto Region, West Sumatra,Journal of earth and marine technology ,Vol 4, No 1
  • Marija , P., Slobodanka , S.(2022). Application of GAM Model to Protected Areas of the NorthWestern Part of Central Serbia, Arshives for Technical Sciences 2022 , vol 26, No 1 , pp 91-100
  • Taherkhani , M.(2019). Evaluating the Geotourism capabilities of Eastern Alamut  area based GAM model , Journal of Tourism & Hospitality Reasearch Islamic azad University , Garmsar Branch ,vol.6 ,No 4,pp 15-23
  • Tamang, L, Mandal,U, Karmakar, M, Banerjee,M ,Ghosh, D(2023). Geomorphosite evaluation for geotourism development using geosite assessment model(GAM):A study from a Proterozoic terrain in eastern India, International Journaal of Geoheritage and parks,V (11),1,pp 82-99
  • Tomic,N , Bozic,S (2014). A modified Geosite Assessment Model (M-GAM) and its Application on the Lazar Canyon area ( Serbia),Int. J.Environ.Res.,8(4): 1041-1052, Autumn
  • Vujicic ,M , Vasiljevic ,D, Markovic ,S, Hose ,T(2011).  Preliminary  geosite assessment model (GAM) and its application on fruška gora mountain, potential geotourism destination of Serbia, Acta geographica Slovenica 51(2):361-376
  • Yulian , B., Nataliia , K., Olga , K. , Nataliia ,P. and Oleksandra , R.(2022).Sandstone Rock Outcrops in the OUTER Eastern Carpathians in Ukraine: assessment of Geotourism Potential by the GAM and Brilha Methods,KeAi , International Journal of Geoheritage & parks , Volume 11, Issue 2, pp 221-233

  • تاریخ دریافت 03 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 16 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 09 مهر 1403