نوع مقاله : مقاله پژوهشی
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسنده English
Knowing the optimal climatic requirements during the wheat growth period is one of the essential things in locating. The purpose of this research is to compare the effectiveness of AHP and EDAS methods for the location of wheat planting in Qarasu watershed. For this purpose, by using rainfall (annual, germination, tillering, winter, regrowth and flowering), temperature (annual and minimum), height, slope and depth of soil with AHP and EDAS methods, the location of wheat cultivation was done. The results showed that precipitation (flowering, seeding and annual) and average temperature are the main criteria for wheat cultivation in this basin. According to the AHP method, Shamshirkhani, Dost Biglo, Ateshgah, Meshginshahr and Razi stations and according to the EDAS method, Shamshirkhani, Aberbekuh, Ardabil, Dost Biglo stations are among the studied stations, respectively, suitable places for wheat cultivation. The results of data analysis with the AHP method in the GIS environment showed that about 6% of the area of the basin is unsuitable, 52% is slightly suitable, 24% is suitable and 19% is very suitable, and with the EDAS method, about 26% is unsuitable, 42% is slightly suitable, and 21% is suitable. And 7% is very suitable for wheat cultivation. In the AHP method, only the area of suitable and very suitable areas is consistent with the current situation. But in the EDAS method, only the area of very suitable areas is less than the current situation, and other capabilities are consistent with the current situation. Therefore, the EDAS method provides better results than the AHP method.
کلیدواژهها English
-احمدوند، محمد؛ خالدی، شهریار و کردوانی، پرویز (1402). پهنهبندی اقلیم-کشاورزی کشت گندم دیم با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، نمونه موردی (استان همدان). نشریه تحقیقات کاربردی، سال 23، شماره 69، ص 192-179.
-اداره کل آب و هواشناسی استان اردبیل (1401). واحد آمار هواشناسی.
-امیری کیا، فرزانه و ناجی دو میرانی، صادق (1396). ارزیابی تناسب اراضی استان فارس برای کشت گندم دیم بر اساس عوامل اقلیمی، فیزیوگرافی و مدل تلفیقی AHP-TOPSIS در محیط GIS. نشریه پژوهشهای کاربردی زراعی، سال 30، شماره 4، ص 92-74.
-بلیانی، یدالله؛ حجازی زاده، زهرا، فرجی، عبدالله و بیات، علی (1391). پهنهبندی اقلیم کشاورزی کشت کندم دیم با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی نمونه موردمطالعه استان فارس، فصلنامه جغرافیای طبیعی، سال 5، شماره 15، ص 50-34.
-دنیایی، مجتبی و ریاحی، وحید (1400). تحلیل روند خشکسالی و روشهای سازگاری با آن (نمونه موردی: شهرستان شبستر). جغرافیا و روابط انسانی، سال 4، شماره 2، ص 487-466.
-سادات بنی عقیل، افروغ؛ راحمی کاریزکی، علی، بیابانی، عباس و فرامرزی، حسن (1395). پهنهبندی فیزیوگرافی پتانسیل کشت گندم با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی (WLC) در استان گلستان. نشریه تحقیقات کاربردی اکو فیزیولوژی گیاهی، سال 3، شماره 1، ص 30-17.
-ساری صراف، بهروز، بازگیر، سعید و محمدی، غلامحسین (1388). پهنهبندی پتانسیلهای اقلیمی کشت گندم دیم در استان آذربایجان غربی، جغرافیا و توسعه، شماره، 13، ص 26-5.
-سازمان جهاد کشاورزی اردبیل (1401). آمارنامه کشاورزی، انتشارات مدیریت طرح و برنامه، اداره آمار و فناوری اطلاعات، ص 170
-سازمان منطقهای آب استان اردبیل (1401). واحد برنامه و آمار هواشناسی
-سبحانی، بهروز (1402). پهنهبندی کشت درخت به در استان اردبیل با استفاده از روشهای AHP, ANP, DEMATEL, Antropy Shanon and WLC. جغرافیا و روابط انسانی، سال 6، شماره 3، ص 483-460.
-سبحانی، بهروز؛ صفریان، وحید و صدیق نیا، عباسعلی (1398). پهنهبندی آگروکلیماتیک کشت انگور در حوضه آبخیز قرهسو با استفاده از روشهای نوین چند معیاره، نشریه پژوهشهای اقلیمشناسی، سال 10، شماره 39، ص 138-123.
-طالعی، محمد؛ سلیمانی، حسن و فرج زاده، منوچهر (1393). ارزیابی تناسب اراضی برای کشت گندم دیم بر مبنای مدل فائو با استفاده از تکنیکهای تلفیقی FUZZY-AHP-OWA در محیط GIS (مطالعه موردی: شهرستان میانه). نشریه آبوخاک، سال 28، شماره 1، ص 156-139.
-ظاهری عبده وند، زینب و مکرم، مرضیه و مسکینی ویشکایی، فاطمه (1400). ارزیابی مناطق مناسب برای کشت گندم در دشت باغه شهرستان شوش با استفاده از روش تصمیمگیری چند معیاره. فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی، سال 30، شماره 120، ص 215-203.
-عباسی، فاطمی، احترامیان، کوروش؛ خزانهداری، لیلی، محمد نیا قرایی، سهراب و اثمری، مرتضی (1392). مکانیابی مناسبترین مناطق کشت گندم دیم ) مطالعه موردی: استان خراسان شمالی. نشریه پژوهشهای اقلیمشناسی، سال 4، شماره 13، ص 72-53.
-علی نژاد، علیرضا و خلیلی، جواد (1396). تکنیکهای نوین در تصمیمهای چند شاخص جلد 2 و 3، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه امیرکبیر.
-عینی، حسن؛ صادقی، سلیمان و حسین زاده، سید رضا (1391). مجله جغرافیا و توسعه ناحیهای. شماره 19، ص 44-22.
-فال سلیمان، محمود؛ حجی پور، محمد و صادقی، حجتالله (1392). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال 13، شماره 31، ص 155-133.
-فرج زاده اصل، منوچهر؛ خورانی، اسدالله؛ بازگیر، سعید و ضیائیان، پرویز (1390). مدلسازی و پیشبینی عملکرد گندم دیم با توجه به دورههای فنولوژیکی رشد گیاه (مطالعه موردی: استان کردستان). پژوهشهای جغرافیای طبیعی، شماره 76، ص 34-21.
-فلاح قالهری، غلامعباس، اسدی، مهدی و داداشی رودباری، عباسعلی (1394). تعیین مناطق مستعد کشت گندم دیم (مطالعه موردی: استان فارس). نشریه هواشناسی کشاورزی، سال 3، شماره 2، ص 73-68.
-کار پیشه، لیلا (1401). شناسایی چالشهای کاربرد کشاورزی دقیق از دیدگاه کارشناسان کشاورزی استان اردبیل. جغرافیا و روابط انسانی، دوره 5، شماره 1، ص 421-413.
-کمالی، غلامعلی؛ صدقیانی پور، علی؛ صداقت کردار، عبدالله و عسگری، غاحمد (1387). بررسی پتانسیل اقلیمی کشت گندم دیم در استان آذربایجان شرقی. مجله آبوخاک، سال 22، شماره 2، ص 482-468.
-میر حاجی، حمزه؛ خجسته پور، مهدی و عباسپور فرد، محمدحسین (1392). بررسی تأثیرات زیستمحیطی تولید گندم منطقه مرودشت در ایران. مجله منابع طبیعی، سال 66، شماره 2، ص 232-223.
-وزارت جهاد کشاورزی (1401). آمارنامه جهاد کشاورزی.
-Akdemir, S., Akcaoz, H., Kozilay, H., Ozalp, A. (2012). Impacts of climate factors on wheat yields in Turkey. Journal Food Agric Environ, 10:398–402.
-Dagl, D and Caglayan, A. (2016). Determination of optimal land use with analytical hierarchy process: the example of melendiz stream basin. Turkish Journal of Geography, 66:83-92 DOI 10.17211/tcd.28071.
-FAOSTAT. (2020). www.fao.org.
-Gunal H, K., Ersay, K and Acir, N. (2022). Land suitability assessment for wheat production using analytical hierarchy process in a semi-arid region of Central Anatolia. Geocarto International, 37(27):16418_16436 DOI 10.1080/10106049.2022.2108911.
-Hatfield, J and Dold, C. (2018). Agroclimatology and Wheat Production: Coping with Climate Change. Frontiers in Plant Science, DOI:10.3389/fpls.2018.00224.
-Karagoz, A., Pilanalı, N., Polat, T. (2006). Agro-Morphological Characterization of Some Wild Wheat (Aegilops L. and Triticum L.) Species. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30: 387 – 398.
-Keshavarz Ghorabaee, M., Zavadskas, E. K., Olfat, L and Turskis, Z. (2015). Multi-criterria inventory classification of the using a newmethod of evaluation based on distance from average solution (EDAS) Information, 26(3): 435-451.
-Kilic, O.M.., Ersayin, K.., Gunal, H., Khalofah, A., Alsubeie, MS. (2022). Combination of fuzzy-AHP and GIS techniques in land suitability assessment for wheat (Triticum aestivum) cultivation. Saudi Journal of Biological Sciences, 29(4):2634-2644 DOI 10.1016/j.sjbs.2021.12.050.
-Mihoub, A., Koull, N., Helimi, S., Elhafed Kherraze, M., Mokhtari, S., Pulido Fernandez, M. (2022). Developing scoring functions for soil quality to assess land suitability for irrigated wheat in Southern Algeria. Soil Use and Management, 38(1):262_276 DOI 10.1111/sum.12770.
-Mohammed, S., Alsafadi, K., Ali, H and Nasir Mousavi, S.M. (2020). Assessment of Land Suitability Potentials for Winter Wheat Cultivation by Using a Multi Criteria Decision Support Geographic Information System (MCDS-GIS) approach in Al-Yarmouk Basin (S Syria). DOI:10.1080/10106049.2020.1790674.
-Nehbandani, A., Alizadeh dehkordi, P., Dadrasi, A and Filippi, P. (202). Global Suitability Analysis of Current and Future Climates for Rainfed Wheat Production. International Journal of Plant Production, 17: 579-592.
-Ozdogan M. (2011). Modeling the impacts of climate change on wheat yields in Northwestern Turkey. Agricultute Ecosyst Environ. 141:1–12.
-Saaty, TL and vargas, LG. (1991). Predictin, Proecton and forecasting. Kluwer Academic Publishers,Dorderecht.
-Saaty, T. (1980). The Analytical Hierarchy Process. New York: John Wiley.
-Sargin, B and Karaca, S. (2023). Land suitability assessment for wheat-barley cultivation in a semi-arid region of Eastern Anatolia in Turkey. PeerJ, DOI:10.7717/peerj.16396.
