جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

ارائه راهکارهای ارتقاء کیفی فضاهای عمومی شهر تبریز (نمونه موردی: چهارراه نادر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت شهری
10.22034/gahr.2024.456511.2122
چکیده
میدان یکی از مهمترین فضاهای شهری است که وجود آن در تمامی مراکز سکونتی انسان، اعم از شهر، روستا و یا حتی سکونتگاههای اولیه غیر قابل اجتناب است. از زمانهای دور اصلی ترین کارکرد میادین گردهم آیی افراد در مراسم اجتماعی، سیاسی و مذهبی و بروز تعاملات اجتماعی بوده است. با ورود اتومبیل شهرها دستخوش تغییرات بسیاری شدند؛ احداث خیابانهای سراسری در شهرها بخصوص با نادیده گرفتن یافت و سازمان فضایی شهرها از یک طرف و دگرگونی شرایط اجتماعی و اقتصادی از طرف دیگر از نتایج ورود اتومبیل هستند برقراری ارتباط سواره به عنوان یکی از ضروریات زندگی اهمیت در خور توجهی یافته و این به منزله ایجاد فضایی تازه است که نامی ،دیگر سوای میدان دارد. احداث پی در پی خیابان ها گشودگی های تازه ای را به وجود آورد که در دهه های اولیه غالباً با نام فلکه خوانده می شد دایره ای در وسط این گشودگی ها ایجاد پوشش گیاهی و آب نما سپس قواره و بعد از آن مهم و غیر مهم شدن این گشودگی ها توسط نصب مجسمه شاهان عملکرد غالب و غیر قابل رقابت این گشودگی ها حرکت اتومبیل بوده و آنچه مطرح نبود حضور انسان و مفاهیم عمیق نهفته در فضاهای عمومی شهری بود.
در دوران معاصر میادین شهری تنها به یک گره ترافیکی تبدیل شده‌اند و دیگر جایی برای رخدادها و ثبت خاطره‌ها باقی نمانده است. با این وجود نیاز انسان امروز به فضایی امن و فارغ از تنش های حرکت سریع وسایل نقلیه نگرش جدیدی به این گونه از فضای شهری را ضروری می سازد.
با توجه به مواردی که ذکر شد، پس از بررسی مسائل موجود در چهارراه نادر تبریز، راهکارهایی برای تقویت کیفیت آن ارائه شده‌است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Providing solutions to improve the quality of public spaces in Tabriz city (case study: Nader square)

نویسندگان English

mohammadhadi aminzadeh 1
mahdi ghasemi 2
1 Master's student in Geography and Urban Planning
2 Master's degree student in urban management
چکیده English

The square is one of the most important urban spaces, whose existence is unavoidable in all human settlements, be it cities, villages or even primary settlements. Since ancient times, the main function of squares has been the gathering of people in social, political and religious ceremonies and social interactions. With the arrival of cars, cities underwent many changes; The construction of nationwide streets in cities is especially neglected and the spatial organization of cities on the one hand and the transformation of social and economic conditions on the other hand are the results of the introduction of automobiles. It is a new space that has a name other than the square. The successive construction of streets created new openings, which in the early decades were often called flake, a circle in the middle of these openings, creating vegetation and a water feature, then a square, and after that it became important and unimportant. The dominant and incomparable function of these openings by the installation of Shahan's statue is the movement of cars, and what was not discussed was the human presence and deep concepts hidden in urban public spaces.
In the contemporary era, city squares have become only a traffic node and there is no place left for events and recording memories. However, today's human need for a safe space free from the tensions of fast moving vehicles makes a new approach to this type of urban space necessary.
According to the mentioned cases, after examining the existing problems in Tabriz's Nader intersection, solutions have been provided to strengthen its quality.

کلیدواژه‌ها English

city design
public spaces
Square
ایران، م و ابراهیمی، الف ، 1386، مقاله " نگاهی به مرکز محله‌های بافت قدیم زنجان" ، دومین همایش مسائل شهرسازی استان زنجان ، ص ۶۶.
 
برنامه پنج‌ساله شهرداری تبریز. (۱۳۹۶)
 
بلیلان، لیدا، ستارزاده داریوش، مقایسه گستردگی شهر تبریز در دوره های ایلخانی، صفوی و قاجار با استناد بر مستندات تاریخی، نشریه هویت شهر، شماره بیست و یکم، سال نهم، بهار ۱۳۹۴.
 
 بی نام(۱۳۵۳). تاریخ آذربایجان، وبگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی بایگانی شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹، دریافت شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
 
پاکزاد ، ج ، 1384، " راهنمای طراحی فضاهای شهری " چاپ اول ، تهران، وزارت مسکن و شهرسازی ، ص 69.
 
پاکزاد، جهانشاه.(۱۳۹۱). مبانی نظری و فرایند طراحی شهری، تهران: انتشارات شهیدی ، چاپ پنجم
 
توسلی ، م. 1371 . " اصول و روش های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران" ، چاپ سوم ، تهران ، نشر مرکز مطالعات و تحقیقات شهر سازی و معماری ایران ، ص 4.
 
توسلی، محمود، ۱۳۸۵. ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران، انتشارات مرکز مطالعات معماری و شهرسازی ایران، تهران.
 
حبیبی، سیدمحسن و مسائلی، صدیقه، ۱۳۷۸، سرانه کاربری‌های شهری، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن.
 
حبیبی ، م ، 1382 ، مقاله چگونگی الگوپذیری و تجدید سازمان استخوانی محله "، نشریه هنرهای زیبا ، دانشگاه تهران ، شماره 13، صص 39-32‌.
 
خانلو، منصور، تبریز قدیم، تبریز،۱۳۶۴.
 
دیناری، احمد، ۱۳۸۴، گردشگری شهری در ایران و جهان، انتشارات واژگان خرد، مشهد.
 
سلطان زاده ، ح ، 1372 ، فضاهای شهری در بافتهای تاریخی ایران" ، دفتر پژوهشهای فرهنگی ، چاپ دوم ، صفحات 88-89.
 
سلطان زاده ، ح ، 1390، "تاریخ مختصر شهر و شهر در ایران "چاپ اول ، تهران ، انتشارات چهارطاق.
 
شکویی، حسین، ۱۳۷۳. اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا، انتشارات سمت، تهران.
 
 شماعی، علی و پور احمد، احمد ۱۳۸۵، بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران.
 
صفامنش،کامران، رشتچی، یعقوب، منادی زاده، بهروز (۱۳۷۶). ساختار کالبدی شهر تبریز و تحولات آن در دو سده اخیر، نشریه گفت و گو، شماره ۱۸.
 
طاهری، ابوالقاسم، ۱۳۷۷. امور شهرداری ها، انتشارات قومس، تهران.
 
طرح توسعه و عمران شهر تبریز. (۱۳۹۵)
 
طرح مجموعه‌ شهری تبریز. (۱۳۹۵)
 
فرید، یدالله، ۱۳۸۶، جغرافیا و شهرشناسی، انتشارات دانشگاه تبریز، تبریز.
 
فلامکی ، محمدمنصور، ۱۳۸۳، باز‌زنده سازی بناها و آثار تاریخی ، دانشگاه تهران .
 
فلامکی ، محمدمنصور، ۱۳۸۴. سیری در تجارب مرمت شهری از ونیز تا شیراز. تهران: نشر فضا.
 
فلامکی، محمد منصور، ۱۳۸۴، نوسازی و بهسازی شهری، انتشارات سمت، تهران.
 
کربلایی، حافظ، روضات الجنان، تهران، ۱۳۴۹.
 
لطیفی، غ و صفری، ن، 1392، مقاله "باز آفرینی مفهوم محله در شهر های ایرانی - اسلامی برپایه اصول نوشهرگرایی"، فصلنامه مطالعات شهری، دانشگاه کردستان، دوره 2، شماره 8.
 
لینچ، ک، 1374 ، " سیمای شهر " ، ترجمه مزینی ، م ، موسسه انتشارات دانشگاه تهران ، تهران .
 
محمود کلایه، سعید، ۱۳۹۰. "بهره گیری از ابزارهای نوین در فرایند برنامه ریزی احیاء بافت های تاریخی؛ مطالعه موردی: طرح مرمت و پیاده‌راه سازی خیابان لاله‌زار و بررسی نتایج حاصله از آن، رساله کارشناسی ارشد دررشته مرمت ابنیه و بافت تاریخی (بـه راهنمایی دکتر پیروز حناچی)، دانشگاه تهران. پردیس هنرهای زیبا، تهران.
 
مزینی، منوچهر، ۱۳۷۲، مطالعات برای طراحی نظام نوین شهری، انتشارات وزارت کشور، تهران.
 
 مشکور، محمدجواد، تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری، نشر انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۲.
 
موحد، علی، ۱۳۸۶، گردشگری شهری، انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز.
 
میرزا، نادر، تاریخ و جغرافی دارالسطنه، به کوششی محمدرضا طباطبائی مجد، نشر ستوده، تبریز، ۱۳۷۳.
 
یزدانی، محمدحسن و پوراحمـد، احمد (۱۳۸۶) تأثیر مدرنیسم پر تحولات کالبدی شهرهای ایرانی اسلامی، نمونه تبریز، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی ش ۸۴.
 
Abdolahi M., Akbari S., 2007, The Collection of Regulation & Law Deh and Dehyari, Fifth Publish, Tehran, Ghalamestan Honar Publications.
 
Afrogh E., 1998, Space and Social Inequality: A Proposed Model for Spatial Segregation and Its Consequences, Tarbiat Modarres University publications.
 
Aron R., 1993, Process of Thinking in Sociology. Translated by: Parham B., Third Publish, Amozesh Enghelab Eslami Publications.
 
Azdanlo H.G., 2007, Fundamental Sociological Concept: An introduction, Nay Publishing.
 
Biro A., 1988, A Dictionary of Social Science, First Publish, Keyhan Publication.
 
Brower, Sindy, 1996, Good Neighborhood, A Study of In-Town and Suburban Residential Environment, Praeger Publisher.
 
Coser L., 1989, Master of Sociological Thought, Ideas in Historical and Social Context, Translated by: Solasi M., Second Publish, Tehran, Elmi Publications.
 
Cowan, Robert, 2005, The Dictionary of Urbanism, London, Street Wise Press.
 
Galster G., 2001, On The Nature of Neighborhood, Urban studies, V. 12, pp.2111-2124.
 
Gold J., Kolb W., 1997, A Dictionary of The Social Sciences, Edited by, Zahedi Mazandarani M.J., First Publish, Tehran, Maziyar Publications.
 
Hidarnia delkhosh T., 2002, Necessity and Manner of Urban Dividing into Quarters. Shahrdariha Monthly Journal, No. 35, Pp.73-69.
 
Khaksari A., 2006, Urban Neighborhood in Iran, First Publish, Tehran, Institute of Humanities and Cultural Studies.
 
Knox, Pual, 2000, Urban Social Geography Fourth Edition, Prentice Hall Press.
 
Madanipour A., 2000, Design of Urban Space: An Inquiry into a Socio-Spatial Process. Translated by: Mortezaie F., Second Publish, Tehran, Processing and Urban Planning Company Publications.
 
Pakzad J., 1989, Neighborhood Unit, Soffeh Quarterly, No. 1, Pp.7-14.
 
Rapoport A., 2005, The Meaning of The Built Environment: A Nonverbal Communication First Publish, Tehran, Processing and Urban Planning Company Publications.
 
Roberts, peter and Peter Sykes, Huch.2000. Urban Regeneration A.
 
Sarokhani B., 1991, Encyclopedia of Social Science, First Publish, Tehran, Keyhan Publications.
 
Schulz C. N., 1975, Existence, Space and Architecture, Transclated by: Hafezi H, Tehran Publishers.
 
Shakoie H., 2004, New Trend in Philosophy of Geography. Vol. 1. Seventh Publish, Gitashnasi Publications.
 
Small John, Micheal Withrick, 1990, A Modern Dictionary Of Geography, Edward Arnold Press.
 
Tavassoli G.H., 2002, Urban Sociology. Sixth Publish, Payam-e- Noor University Publications.
 
Williams, Michael, 1985, Neighborhood Organizations: Seeds of a New Urban Life, We Sport, Greenwood Press.
 
Zeyae Tavana H., 1991, Neighborhood: Structure and Texture Its in The Eastern Islamic Cities, Earth Science Magazin, Shahid Beheshti University, No 1, Tehran.

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 04 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 09 مرداد 1403