تحلیل انگیزه هدونیک و کاربرد واقعیت مجازی در گردشگری (مطالعه موردی: استان مازندران)

دنیوی, مهری; رمضان زاده لسبوئی, مهدی; تبریزی, نازنین

doi:10.22034/gahr.2024.457220.2128

تحلیل انگیزه هدونیک و کاربرد واقعیت مجازی در گردشگری (مطالعه موردی: استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهری دنیوی ¹

مهدی رمضان زاده لسبوئی ²

نازنین تبریزی ³

¹ دانشگاه مازندران

² مازندران- بابلسر- دانشگاه مازندران- گروه جهانگردی مازندران- بابلسر- شریعتی 22- ساختمان مهرماه

³ دانشیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده علوم ‌انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

10.22034/gahr.2024.457220.2128

چکیده

گردشگران به دنبال تجربه‌های جدید و متنوع هستند و این تمایل سبب ایجاد مفاهیم جدیدی در زمینه‌ی گردشگری به نام واقعیت مجازی در گردشگری و گردشگری مجازی شده است. از این رو مطالعه در زمینه‌ی فن‌آوری‌های نوین به ویژه در بحث واقعیت مجازی اهمیت زیادی یافته‌است. هم‌چنین شناسایی انگیزه‌های گردشگران و توجه به خواسته‌ها و نیازهای آنان به ما در امر برنامه ریزی و بازاریابی کمک شایانی می‌کند. هدف پژوهش بررسی کاربرد واقعیت مجازی در گردشگری، به لحاظ کاربردی و عملکردی در استان مازندران و هم‌چنین بررسی انگیزه‌ی لذت‌جویانه (هدونیک) در گردشگری است. اطلاعات موردنیاز بر اساس روش اسنادی و میدانی (پرسشنامه) تهیه شده است. جامعه‌ی آماری این پژوهش جمعی از گردشگران استان مازندران در نظر گرفته‌شده است. از آنجایی که جامعه‌ی آماری نامحدود است، حجم نمونه 385 برآورد شده است. نمونه‌ها به شیوه‌ی تصادفی انتخاب شدند. داده های گردآوری شده بر اساس روش های آمار توصیفی و استنباطی مورد پردازش قرارگرفته‌اند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که از میان متغیرهای پژوهش متغیر انگیزه لذت جویانه بر رفاه ذهنی تاثیر می‌گذارد. هم‌چنین متغیر رفاه ذهنی نیز بر استفاده مداوم تاثیر می‌گذارد. بنابراین چنانچه انگیزه لذت‌جویانه در گردشگران تقویت شود، رفاه ذهنی بیشتری برای آنها حاصل می‌شود. هم‌چنین هرچه گردشگران در یک مقصد، رفاه ذهنی بیشتری را تجربه کنند، تمایل بیشتری برای تجربه‌ی مجدد و استفاده مداوم از آن مقصد را دارند. در حالیکه؛ متغیرهای سهولت درک شده گردشگری مجازی، سودمندی درک شده گردشگری مجازی و لذت درک شده گردشگری مجازی بر متغیر رفاه ذهنی تاثیر نمی‌گذارند.

کلیدواژه‌ها

گردشگری

انگیزه هدونیک

انگیزه لذت‌جویانه

واقعیت مجازی

مازندران

موضوعات

گردشگری

عنوان مقاله English

Analysis of hedonic motivation and application of virtual reality in tourism (Mazandaran Province)

نویسندگان English

Mehdi Donyavi ¹

mehdi رمضان زاده لسبوئی ²

Nazanin Tabrizi ³

¹ university of Mazandaran

² مازندران- بابلسر- دانشگاه مازندران- گروه جهانگردی مازندران- بابلسر- شریعتی 22- ساختمان مهرماه

³ Associate Professor, Department of Tourism, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran

چکیده English

Tourists are looking for new and diverse products and experiences, and this desire has led to the creation of new concepts in the field of tourism called virtual reality in tourism and virtual tourism. Therefore, the study of new technologies has become very important, especially in the discussion of virtual reality. On the other hand, identifying the motivations of tourists and paying attention to their wants and needs helps us in planning and marketing. The purpose of this study is to investigate the application of virtual reality in tourism, in terms of application and function in Mazandaran province and also to investigate hedonic motivation in tourism. The required information has been prepared based on the documentary and field method (questionnaire). The statistical population of this study is a group of tourists in Mazandaran province. Since the statistical population in this study is unlimited, the sample size is estimated to be 385. Samples were also randomly selected. The collected data were processed based on descriptive and inferential statistical methods. The results show that among the research variables, the hedonic motivations affect subjective well - being. Also, the subjective well - being variable also affects continuous use. Therefore, if the hedonic motivations to tourists is reinforced, more mental well - being is achieved. Also, if tourists experience a more mental well – being they use that destination again. the results show that, the Perceived ease-of-use of virtual tourism, perceived usefulness of virtual tourism and perceived pleasure of virtual tourism don't affect the variable subjective well - being.

کلیدواژه‌ها English

Tourism

hedonic motivation

virtual reality

Mazandaran

استرآبادی، ایمان. (1390). بررسی ابعاد ارتقا گردشگری الکترونیکی در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه مهر البرز.
جعفری، وحید. (1396). تعیین اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد صنعت گردشگری شهرستان دلفان. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه مدیریت. دانشگاه پیام نور مرکز کرمانشاه.
چاکررضا، شیوا؛ میرزائی، روزبه و تبریزی، نازنین. (1398). نقش واقعیت مجازی در ایجاد حس حضور، تمایلات رفتاری و بازاریابی مقاصد گردشگری. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 8(30)،79-94.
خورشید دوست، علی محمد. (1388). کاربرد روش التذاذی (هدونیک) در برآورد ارتباط میان سطح خدمات، آلودگی و بهای مسکن در مناطق انتخابی تبریز. مجله‌ی محیط‌شناسی، 35(51)، 92ـ 81.
راجی، زهرا. (1400). مروری بر پژوهشهای صورت گرفته در حوزه گردشگری مجازی در ایران. جغرافیا و روابط انسانی، 4(2)، 1-18.
راودراد،‌ اعظم و حاجی محمدی،‌ علی. (1389). تفاوت شناخت حاصل از گردشگری واقعی و گردشگری مجازی بر پایه نظریه‌ی روایت. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 3(2)، 81ـ 61.
رمضان‌زاده لسبوئی، مهدی. (1395). سنجش تعیین کننده های اصلی وفاداری در گردشگری روستایی (مطالعه موردی: روستاهای دهستان گیلجا،‌ تنکابن). فصلنامه جغرافیا، 14(49)، 94-79.
رنجبریان، بهرام و زاهدی، محمد. (1389). خدمات صنعت جهانگردی. اصفهان: انتشارات چهارباغ.
رنجبریان، بهرام؛ غفاری، محمد و امامی، علیرضا. (1392). شناسایی و تجزیه و تحلیل انگیزه‌های گردشگران خارجی جهت سفر به شهر اصفهان. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 5(17)، 21-36.
زمانی، اکرم. (1392). بررسی اثرات گردشگری الکترونیک(E- Tourism) بر درآمدهای بخش گردشگری در کشورهای منتخب. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه اقتصاد. دانشکده اقتصاد و حسابداری. دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران مرکزی.
سلطانی، مرضیه. (1388). تحلیل فضایی نقش ICT در توسعه گردشگری الکترونیکی شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه جغرافیا. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه اصفهان.
شجاعی، مسلم. (1389). اولویت‌بندی شاخص‌های سطح‌بندی مقصدهای گردشگری استان مازندران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه گردشگری. دانشکده مدیریت و حسابداری. دانشگاه علامه طباطبایی.
شهرتی فر، محمد. (1387). تاریخچه فناوری ارتباطات و اطلاعات. ماهنامه عصر فاوا، 4(38)، 57-67.
شهسواری، مهدی و ممیز،‌ آیت اله. (1391). ارائه مدلی برای پذیرش سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمانی (مورد مطالعه: صنعت خودرو)، نشریه چشم‌انداز مدیریت صنعتی، 2(3)، 125-144.
علیقلی زاده فیروزجایی، ناصر و قنبر زاده، اشعری. (1394). سنجش حمایت ساکنین روستایی از توسعه ی گردشگری در روستاهای مناطق جنگلی و عوامل موثر بر آن. مجله‌ی برنامه ریزی و توسعه گردشگری، 4(15)، 188-170.
فتح تبار فیروز جاه، اصغر. (1390). تحلیل سیاست‌های گردشگری استان مازندران از منظر مدل چارلز جونز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه مطالعات ایران و سیاست‌گذاری عمومی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه تهران.
کاظمیان، محسن؛ حبیبی، علیرضا و حبیبی، مرتضی. (1399). بررسی میزان تاثیر سهولت استفاده،‌ سودمندی درک شده و تصویر اجتماعی استفاده از موبایل بانک بر نگرش مشتریان و تمایل مشتریان به استفاده (مورد مطالعه: استفاه کنندگان موبایل بانک تجارت). فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت حسابداری، 2(28)، 1-20.
موسوی، رقیه. (1395). تحلیل ریسک‌های درک شده گردشگری در نواحی مقصد با تأکید بر وفاداری گردشگران (مطالعه موردی: غرب استان مازندران). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه گردشگری. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی. دانشگاه مازندران.
میرزاخانی، فهیمه. (1395). بررسی تأثیر کیفیت درک شده و تجربه ی برند بر وفاداری به برند، با در نظر گرفتن نقش میانجی احساس لذت جویانه (مورد مطالعه مصرف کنندگان لوازم خانگی ال جی در شهر همدان). پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور.
نام آور، سمانه. (1393). بررسی تأثیر مستقیم و غیر مستقیم انگیزه‌ها و ارزش‌های لذت‌جویانه و فایده باور بر قصد خرید مصرف‌کننده (مورد مطالعه خریداران ماهیان زینتی شهر تهران). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه بازرگانی. دانشکده مدیریت. دانشگاه آزاد اسلامی.
هوشنگی، محسن؛ الهی، سید مجید؛ امین افشار، زهرا و صدوق، سید محمود. (1394). بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی و سبک رهبری بر پذیرش تکنولوژی و مدیریت دانش (مورد مطالعه: شرکت‌های تولیدی استان قزوین)، مدیریت فرهنگ سازمانی، 13(3)، 762-739.

References

Agrebi, S., & Jallais, J. (2015). “Explain The Intention To Use Smartphones For Mobile Shopping”. Journal Of Retailing And Consumer Services, 22, 16-23.

Allard, T., Babin, B.J., & Chebat, J.C. (2009). When Income Matters: Customers Evaluation of Shopping Malls’ Hedonic and Utilitarian Orientation. Journal of Retailing and Consumer Services, 16, 40-49.

Beck, J., Rainoldi, M., & Egger, R. (2019). Virtual reality in tourism: A state-of-the-art review. Tourism Review, 74(3), 586–612.
Cho, Y. H. (2002). Exploring Web-based virtual tour experience: The effects of telepresence on destination image. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI NO. 3044071).
Collins, S. (2019). The effect of virtual reality on destination image: A case study of education abroad programs. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI NO. 13813474).
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS quarterly, 13(3), 319-340.
Evans, M., Jamal, A., & Foxall, G. (2009). Consumer behavior, 2nd ed. Chichester: Wiley.
Fan, X., Jiang, X., & Deng, N. (2022). Immersive technology: A meta-analysis of augmented/ virtual reality applications and their impact on tourism experience. 91, 104534.
Goeldner, C. R., & Ritchie, J. R. (2003). Tourism: principles, practices, philosophies. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
IATA. (2021). Air Passenger Market Analysis, Outlook for the global airline industry. Available From: https://www.iata.org/en/iata-repository/publications/economic-reports/airline-industry-economic-performance—april-2021—report/
Kim, M. J., & Hall, C. M. (2019). A hedonic motivation model in virtual reality tourism: Comparing visitors and non-visitors. International Journal of Information Management, 46, 236–249. doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2018.11.016.
Kim, M. J., Lee, C.-K., & Bonn, M. (2017). Obtaining a better understanding about travel-related purchase intentions among senior users of mobile social network sites. International Journal of Information Management, 37(5), 484-496.
Kim, M. J., Lee, C. K., & Jung, T. (2020). Exploring consumer behavior in virtual reality tourism using an extended stimulus organism response model. Journal of Travel Research, 59(1), 69–89.
Ko, E., Kim, E. Y., & Lee, E. K. (2009). “Modeling Consumer Adoption of Mobile Shopping for Fashion Products in Korea”. Psychology & Marketing, 26(7), 669–687.

Martínez-López, F. J., Pla-García, C., Gázquez-Abad, J. C., & Rodríguez-Ardura, A. (2016). Hedonic motivations in online consumption behavior. International Journal of Business Environment, 8(2), 121-151.
McLean, G., & Barhorst, J. B. (2021). Living the experience before you go… but did it meet expectations? The role of virtual reality during hotel bookings. Journal of Travel Research, 1–19.
McLean, G., AlYahya, M., Barhorst, J., & Osei-Frimpong, K. (2023). Examining the influence of virtual reality tourism on consumers' subjective wellbeing. Tourism Management Perspectives. 46, 1-11.

San-Martín, S., Jimenez, N., & Liebana-Cabanillas, F. (2020). Tourism value VS barriers to booking trips online. Journal of Retailing and Consumer Services, 53, 101- 957.

Schembri, S., Merrilees, B., & Kristiansen, S. (2010). Brand consumption and narrative of self. Psychology and Marketing, 27(6), 623_638.
Singleton, P. A. (2019). Validating the Satisfaction with Travel Scale as a measure of hedonic subjective well-being for commuting in a U.S. city. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 60, 399-414.
Stainton, H. (2020). Virtual Tourism explained: What, why and where. Available From:
Talwar, S., Kaur, P., Nunkoo, R., & Dhir, A. (2022). Digitalization and sustainability: Virtual reality tourism in a post pandemic world. Journal of Sustainable Tourism.
Tam, C., Santos, D., & Oliveira, T. (2020). Exploring the influential factors of continuance intention to use mobile Apps: Extending the expectation confirmation model. Information Systems Frontiers, 22(1), 243–257.

To، P. L., Liao, C., & Lin, T. H. (2007). Shopping motivation on Internet: A study based on utilitarian and hedonic value. Jornal Of Technovation, 27, 774-787.
Tussyadiah, I. P., Wang, D., Jung, T. H., & tom Dieck, M. C. (2018). Virtual reality, presence, and attitude change: Empirical evidence from tourism. Tourism Management, 66, 140-154.

Vincent, S. L., & Li, H. (2005). Technology acceptance model for internet banking: an invariance analysis. Information & Management. 42, 373-386.
Wang, Y., So, K. K. F., & Sparks, B. A. (2017). Technology readiness and customer satisfaction with travel technologies: A cross-country investigation. Journal of Travel Research, 56(5), 563–577.
Wang, Y., Yu-Min, L., Hsin, H., & Tang, T.I. (2016). Determinants of User Acceptance of Internet Banking: An Empirical Study, International Journal of Service Industry Management, 14(5), 501-519.
Weijo, H., Hietanen, J., & Mattila, P. (2014). New insights into online consumption communities and netnography. Journal of Business Research, 67, 2072_2078.
Xiang, Z. (2017). From digitization to the age of acceleration: On information technology and tourism. Tourism Management Perspectives, 25, 147-150.

Yoon, S. J. (2014). Does social capital affect SNS usage? A look at the roles of subjective well-being and social identity. Computers in Human Behavior, 41, 295–303.

Yoon, Y., Uysal, M. (2005). An examination of the effects of Motivation and Satisfaction on destination loyalty: a structural model. Tourism Management, 26(1) 45-56.
Zhou, M., & Zhang, X. (2019). Online social networking and subjective wellbeing: Mediating effects of envy and fatigue. Computers & Education, 140, 103598.