جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی و تحلیل توزیع و پراکندگی واحدهای صنفی طلا و جواهر در سطح شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط ArcGIS

نوع مقاله : پایان نامه و رساله

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
10.22034/gahr.2024.459704.2145
چکیده
از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه و به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است، بازار طلا و جواهرات در سطح شهرها همیشه جزء مراکز تجاری مهم، پر رونق و با نام و نشان در شهرها به حساب می آیند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری ها در چشم انداز تجاری و اقتصادی شهرها از جمله شهر اردبیل که به عنوان مرکز استان نیز واقع شده است، در پژوهش حاضر سعی شد پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات با تنوع خدمات و فعالیت های مربوطه در ظرف فضایی شهر اردبیل از زاویه ملاحظات تحلیل فضایی مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات در سطح شهر اردبیل بر اساس مدل های تحلیل فضایی و آمار فضایی، انجام گرفت. برای رسیدن به هدف تحقیق از مدل های تحلیل فضایی مختلفی در محیط ArcGIS همچون لکه داغ، وزنه فراوانی، مدل میانگین نزدیکترین همسایگی استفاده گردید و در نهایت فاصله از مرکز ثقل شهر در حلقه های فاصله ای، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت، قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که واحدهای صنفی طلا و جواهرات در منطقه 1 شهر اردبیل و در نواحی 1 و 2 جمع شده و متمرکز هستند و سایر مناطق و نواحی شهر خالی از این واحدهای تجاری هستند، این امر نشان دهنده خوشه ای بودن و متمرکز بودن واحدهای صنفی مذکور در سطح شهر در نقاطی خاص بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating and analyzing the distribution and dispersion of gold and jewelry trade units in Ardabil city using spatial analysis capabilities in GIS environment.

نویسندگان English

Roya Hedayati 1
ata Gaffari Ghiandeh 2
navid ghaffari chanzanagh 1
Mohammadhasan yazdani 2
1 MSc in geography and urban planning, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Social Sciences, Ardabil, Iran.
2 Professor, Department of Geography and Urban and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Social Sciences, Ardabil, Iran.
چکیده English

Since the optimal use of land as well as urban planning based on efficiency, environmental protection, and social justice are the main issues of urban planning, the location selection and spatial distribution pattern of city uses should be in line with meeting the needs. All sections of the society and for the well-being of the citizens. Therefore, it is important to measure the qualitative and quantitative uses in the spatial organization of the city and the spatial fit of the uses in the specified area. The gold and jewelry markets in the cities are always considered important, prosperous ,well-known commercial centers in the cities. Considering the importance of this type of use in the commercial and economic outlook of cities, including Ardabil, which is also located as the capital of the province,, in the present study, the distribution of gold and jewelry units with a variety of related services and activities was tried in the spatial container of Ardabil city. This research was conducted with to investigate the distribution of gold and jewelry units in Ardabil city based on spatial analysis models and spatial statistics. To achieve the research goal, different spatial analysis models were used in the ArcGIS environment such as hot spot, abundance weight, nearest neighborhood average model, and finally the distance from the center of gravity of the city was analyzed in distance circles. Part of the obtained results showed that trade units of gold and jewelry in region 1 of Ardabil city and collected in districts 1 and 2 are concentrated and other regions and city districts are empty of these business units, this shows that the mentioned trade unions are clustered and concentrated in certain places in the city.

کلیدواژه‌ها English

Spatial analysis
dispersion of uses
gold and jewelry
silver sales
Ardabil city
آریان کیا، مصطفی(1402). ارزیابی توزیع فضایی- مکانی و بررسی وضعیت طراحی مبلمان شهری در سطح شهر گرگان با استفاده از GIS، جغرافیا و روابط انسانی، بهار1402، دوره5، شماره4، صص304-281.
امیدی پور، رضا؛ مرادی، حمید رضا و آرخی، صالح (1392). مقایسه روش­های طبقه بندی پیکسل پایه و شیء گرا در تهیه نقشه کاربری اراضی با استفاده از داده­های ماهواره­ای، سنجش از دور و GIS ایران، 5(3): 99-110.
پورمحمدی، محمدرضا(1385). برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، انتشارات سمت، تهران.
تیموری، راضیه؛ روستایی، شهریور؛ اکبری زمانی،اصغر و احدنژاد، محسن، (1389). «ارزیابی تناسب فضایی_مکانی پارک‌های شهری با استفاده از(GIS)»، مطالعه موردی: پارک‌های محله‌ای منطقه 2 شهرداری تبریز، مجله فضایی جغرافیایی، (30)10، صص 55-71.
حسینی، حمید (1401). بررسی الگوهای توزیع و پراکنش فضایی واحدهای صنفی فعال در سرو صبحانه بیرون از منزل با بهره‌گیری از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط ArcGIS (مطالعه موردی: شهر سنندج)، پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
خرم خرم آباد، میلاد (1400). تحلیل فضایی - مکانی کاربری­های تجاری و تجاری-خدماتی با استفاده از روش­های تحلیل­ فضایی در محیط ArcGIS (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
خسروی، علی؛ ناز قلیچی، سارا و کاظمی، علی‌اکبر (1401). بررسی خدمات شهری به منظور دستیابی به عدالت فضایی در سطح مناطق مختلف شهری شیراز، جغرافیا و روابط انسانی، 2 (2)، صص 104-83.
زیاری، کرامت الله (1378). اصول و روش‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای، انتشارات دانشگاه یزد.
سلیمان­زاده،محبوبه(1389). ارزیابی تخصص­گرایی فضایی کاربری­های تجاری و خدماتی خارج از هدایت رسمی(نمونه موردی:کلان شهر تبریز)، پایان­نامه کارشناسی­ارشد رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ­تبریز.
سرایی، محمدحسین؛ دستا، فرزانه و حاضری، مهین (1399). تحلیل توزیع فضایی خدمات آموزشی سطح شهر یزد، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 31 (2)، صص 76-62.
شیخ بیگلو، رعنا؛ نعمت الهی بناب، سمین دخت و شیخ بیگلو، حامد (1391). برنامه­­ریزی و مکان یابی بازارهای روز در مناطق شهری(مطالعه موردی منطقه3و4 شهر تبریز)، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، 3(10)، صص 105-124.
غفاری چنذانق، نوید (1401). تحلیل پراکندگی مکانی- فضایی واحدهای خشکشویی و لباسشویی در سطح شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط GIS، پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
فکری علی بابالو، لطیف (1401). تحلیل مکانی- فضایی توزیع کاربری­های فرهنگی و مذهبی در شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای ArcGIS ، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
گالری جواهرات هاتف ساعتچی1399. بازار طلا در شهر های مختلف ایران، قابل دسترس در
مرکز آمار ایران (1395). سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن استان اردبیل.
محمدی، علیرضا؛ توکلی نغمه، مصطفی؛ عباسی، سعید و تلخاب، امیر (1396)، تحلیل فضایی خدمات شهری با استفاده از تحلیلگر شبکه در محیط ArcGIS (مطالعه موردی: شهر بابلسر)، نشریه مطالعات نواحی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، ((10)1)4 ، صص 45-80.
نوری، سپیده و محمدی، علیرضا (1397). تحلیل فضایی الگو و پراکنش صنایع استان اردبیل با استفاده از آمار فضایی در محیط ArcGIS ، فصل­نامه تحقیقات جغرافیایی، ((131)1)3، صص97-108.
Fredriksson, A (2017). Location - allocation of public services – Citizen access, transparency and measurement. A method and evidence from Brazil and Sweden. Socio-Economic Planning Sciences, 59, 1-12.
Fernanedz, R (2009). Descriptiv model and Evaluation system to Locate sustain able industrial areas: journal of cleaner production,11:87-100.
Gurgun,G.,Unalmis, I.(2014). Is gold a safe haven against equity   
Middelton,V,T,C and Hawking,R.(1998) sustainable tourism:A Marketing perspective, Butterworth-Heinemann.Research Letters,Vol. 11,pp.3 g land suitability maps: a  41-348,System Based on GIS, ITC. May, A., 1996, Information Technology inUrban Planning, Rutledge, London.
Sharma, G., & Patil, G. R. (2022). Spatial and social inequities for educational services accessibility-A case study for schools in Greater Mumbai. Cities, 122, 103543.

  • تاریخ دریافت 28 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 07 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 24 تیر 1403