جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی جایگاه جامعه عشایری ایران در نظام برنامه ریزی کتاب های درسی آموزشی کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده
جامعه عشایری سابقه ای طولانی در تاریخ و فرهنگ ایران زمین دارد. از زمان های گذشته تاکنون بخشی از مردم در پهنه جغرافیایی ایران نوعی از زندگی را برگزیده اند که به استفاده از منابع طبیعی محیط زیست پرداخته اند. جامعه عشایری در کنار جامعه شهری و روستایی جامعه سومی را به وجود آورده است و این جامعه با گذشت ،قرون در اثر عوامل گوناگون اهمیت خود را از دست داده است و بسط و توسعه شهرنشینی و دگرگونی های عمده در ساختار اقتصادی و شیوه های تولید سبب بر هم خوردن تعادل جامع عشایری شده است. هدف از این مقاله تحلیل محتوای کتب درسی ۱۲ ساله نظام آموزشی جدید بر محور موضوع عشایر است تا مشخص شود که چه محتوایی در این کتب مطرح شده و آیا دانش آموزان با مطالعه ی این محتوا به اهمیت وجود عشایر در یک سرزمین و ظرفیت هایی که این قشر ایجاد می کند پی خواهند برد یا خیر؟ به این منظور از روش تحلیل محتوا استفاده شده و کتاب های دوره های ابتدایی و متوسطه مشترک رشته های مختلف تحصیلی انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفته اند نتایج به دست آمده گواه آن است که مبحث عشایر بیشتر در کتاب های مطالعات اجتماعی و کمتر در کتاب های علوم تجربی مورد توجه قرار گرفته است و بنظر میرسد محتوای ارائه شده آنقدری بوده است که می تواند این پیام را به دانش آموزان منتقل کند که "اولا بتوانند عشایر و زندگی عشایری را توصیف کنند و اطلاعات نسبتاً خوبی داشته باشند و ثانیا بتوانند پتانسیل ها و ظرفیت هایی که عشایر میتواند برای یک کشور به ارمغان بیاورد را بشناسند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating the status of Iranian nomadic society in the planning system of educational textbooks in the country

نویسندگان English

Ehsan Mahmoudi Baram 1
Saeed Maleki 2
Amir Mohammad Sarpas 1
1 MAs student of geography and urban planning , Shahid Chamran University of Ahvaz,Ahvaz,Iran
2 Professor Department of Geography & Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran
چکیده English

Nomadic society has a long history in the history and culture of Iran. Since the past, some people in the geographical area of Iran have chosen a way of life that uses the natural resources of the environment. The nomadic society has created a third society along with the urban and rural society and this society has lost its importance with the passage of centuries due to various factors and the expansion and development of urbanization and major transformations in the economic structure and production methods have caused Disruption of the comprehensive balance has become nomadic. The purpose of this article is to analyze the content of the 12-year textbooks of the new educational system on the subject of nomads in order to determine what content is presented in these books and whether students, by studying this content, understand the importance of the existence of nomads in a land and the capacities that these It creates a layer, will they find out or not? For this purpose, the method of content analysis was used and the books of the elementary and secondary courses of different fields of study were selected and analyzed. The results obtained prove that the topic of nomads is more in the social studies books and less in the books. experimental sciences have been taken into consideration and it seems that the content provided was enough to convey this message to the students that "firstly, they can describe nomads and nomadic life and have relatively good information, and secondly, they can use the potentials and know the capacities that nomads can bring to a country.

کلیدواژه‌ها English

Nomads
nomadic life
content analysis
textbooks
1_  بارت/ فردریک / شناخت کلی ایلات و عشایر / مترجم پرویز ورجاوند/ انتشارات موسسه مطالعاتی و تحقیقاتی اجتماعی / سال ۱۳۴۴
2-  فصلنامه ذخایر انقلاب ، ناشر سازمان امور عشایر ایران شماره ۳، سال ۱۳۶۹
3_  هاوز، هیو، ارتقای بهداشت در ،مدارس ترجمه مژده سعیدی نژاد و همکاران تهران صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)
4_ قیاسی ، محمد علی (۱۳۷۸؛ مطالعات اجتماعی ایلات و عشایر؛ وضعیت تحقیقات اجتماعی-فرهنگی در ایران، منوچهر محسنی، تهران؛ نشر رنسانس، صص ۱۸۹-۱۵۵
5_ حسینی طاق، خدیجه تحلیل محتوا کتاب هدیه آسمان پایه پنجم بر اساس رویکرد برنامه درسی مصوب پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا، ۱۳۸۷.
6_  فاتحی زاده ، مریم ؛ نصر اصفهانی ،احمدرضا و فتحی، فاطمه بررسی کیفی عملکرد دبیرستان در ایجاد و پرورش مهارتهای اجتماعی ، مجله روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه اصفهان ۱۳۸۲، شماره ۲۴
۸_ رایف، دانیل؛ لیسی استفن جی فیکو فردریک، تحلیل پیامهای رسانه ای ، ترجمه مهدخت بروجردی ،علوی سروش ، تهران، ۱۳۸۵.
۹_ چاوا، فرانکفورد، دیوید نچمیاس، روشهای پژوهش در علوم اجتماعی، ترجمه فاضل  لارجانی و رضا فاضلی سروش ، تهران، ۱۳۸۱.
۱۰_  را جردی ویمر و جوزف آر. دومینیک تحقیق در رسانه های جمعی، ترجمه دکترکاووس سید امامی، تهران، سروش، ۱۳۸۴.
۱۱- طالقانی ، محمود روش نظری تحقیق چ ششم قم دانشگاه پیام نور، ۱۳۸۱.
۱۲- سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی مطالعات اجتماعی شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، تهران، ۱۳۹۹.
۱۳ - سازمان پژوهش و برنامه ریزی ،آموزشی علوم تجربی شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران تهران ۱۳۹۹
١٤- سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ، جغرافیای ،ایران شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، تهران، ۱۳۹۹.
-Doll, Ronald.currculum   improvement;Decision making  and process, 1992,8th ed.Boston:Allyn Bacox

  • تاریخ دریافت 15 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 08 مرداد 1403