جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

تحلیل پراکنش فضایی - مکانی کاربری های ورزشی در شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط ArcGIS

نوع مقاله : پایان نامه و رساله

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
10.22034/gahr.2024.463451.2176
چکیده
از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری‌ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است؛ کاربری های ورزشی در سطح شهرها همیشه جزء کاربری های مهم و پر طرفدار بوده و با استقبال پرشور مردم مواجه می‌گردند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری های ذکر شده؛ در پژوهش حاضر توزیع و پراکندگی کاربری‌های ورزشی در ظرف فضایی شهر اردبیل از منظر توزیع و پراکندگی فضایی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش انجام آن، توصیفی – تحلیلی می باشد. در این پژوهش کاربری های ورزشی با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS و بکارگیری ابزارها و توابع موجود در آن مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. در تحقیق حاضر سعی گردید به بررسی وضعیت پراکندگی کاربری های ورزشی در سطح شهر اردبیل به تفکیک مناطق، نواحی و محلات شهرداری پرداخته شده و فراوانی و میزان Z مرتبط با متراژ فضای اختصاص یافته به کاربری‌های ورزشی و نیز درصدها و نسبت های مرتبط با متراژ فضای اختصاص یافته به کاربری های مذکور در تفکیک های فضایی مذکور مورد بررسی قرار گیرد. قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که بر اساس خروجی های حاصل از تحلیل لکه داغ مناطق، نواحی و محلات اردبیل؛ منطقه 3، ناحیه 2-3 و محله 1-3 دارای بیشترین مقدارZ بوده و داغ ترین نقاط را از لحاظ استقرار کاربری های مذکور به خود اختصاص داده اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Spatial- locational analysis of the distribution of sports land uses in Ardabil city using spatial analysis capabilities in the environment ArcGis

نویسندگان English

Akbar Ansari Gabloo 1
ata Gaffari Ghiandeh 2
navid ghaffari chanzanagh 1
Mohammad hasan yazdani 2
1 MSc in geography and urban planning, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Social Sciences, Ardabil, Iran.
2 Professor, Department of Geography and Urban and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Social Sciences, Ardabil, Iran.
چکیده English

Since the optimal use of land and the organization of the urban body based on efficiency, environmental protection, and social justice are the main issues of urban planning, Location selection and pattern of spatial spatial distribution of urban uses should be in line with meeting the needs of all sections of the society for the well-being and comfort of the citizens. Therefore, it is important to measure the qualitative and quantitative uses in the spatial organization of the city and the spatial suitability of the uses in the specified area; Sports uses in cities are always among the most important and popular uses and are met with enthusiastic reception by the people. Considering the importance of this section of the mentioned uses; In the present study, the distribution and dispersion of sports uses in the spatial container of Ardabil city has been investigated and analyzed from the perspective of spatial distribution and dispersion.The current research is applied in terms of its purpose and descriptive-analytical in terms of its method. In this research, sports uses were investigated and analyzed using ArcGIS software and the tools and functions available in it. In this research, an attempt was made to investigate the distribution of sports uses in the city of Ardabil by regions, districts, and neighborhoods of the municipality, and the frequency and amount of Z related to the area devoted to sports uses, as well as the percentages and ratios related to the area allocated to the mentioned uses in the mentioned spatial separations should be investigated. Part of the obtained results showed that based on the results of hot spot analysis of Ardabil regions, districts and neighborhoods; region 3, district 3-2 and neighborhood 3-1 have the highest Z value and are the hottest spots in terms of establishing the mentioned uses.

کلیدواژه‌ها English

Sports uses
spatial-spatial analysis
hot spots
spatial-spatial dispersion
ArcGIS
آریان کیا، مصطفی (1402). ارزیابی توزیع فضایی- مکانی و بررسی وضعیت طراحی مبلمان شهری در سطح شهر گرگان با استفاده از GIS، جغرافیا و روابط انسانی، بهار1402، دوره5، شماره4، صص304-281.
بهزادفر، مصطفی (1393). کتاب تاسیسات و زیر ساخت­های شهری، انتشارات شهیدی.
جوادی­پور، محمد و سمیع­نیا، مونا (1392). ورزش همگانی در ایران و تدوین چشم انداز، استراتژی و برنامه­های آینده، پژوهش­های کاربردی در مدیریت ورزشی، دوره 1، شماره 4، صص 21-30.
خجو، مژده؛ طیبی ثانی، سید مصطفی؛ فهیمی نژاد، علی و مرسل، باقر (1398). ارزیابی و تحلیل عدالت فضایی در پراکنش کاربری­ها و خدمات ورزشی در شهرستان گرمسار، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 34،  شماره 134، صص ۵۵2 - ۵۵۸.
خسروی، علی؛ ناز قلیچی، سارا و کاظمی، علی‌اکبر (1401). بررسی خدمات شهری به منظور دستیابی به عدالت فضایی در سطح مناطق مختلف شهری شیراز، جغرافیا و روابط انسانی، 2 (2)، صص 104-83.
سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران (1384)، کتاب مطالعات تفصیلی توسعۀ فرهنگ ورزش پرورشی، انتشارات سیب سیز.
سجادی، نصرالله؛ هنری، حبیب و تیموری، آتوسا (1389). بررسی و مقایسه کارکرد مرکز توسعه ورزش همگانی و تفریحی و مرکز توسعه ورزش قهرمانی ایران بر اساس مدل وایزبورد، مطالعات مدیریت ورزشی(پژوهشکده تربیت بدنی) شماره 5، پیاپی (26)، صص 153-170.
سلطان حسینی، محمد؛ تقوایی، مسعود؛ یزدان پناه، حجت اله و مهدی، سلیمی (1391). تحلیل فضایی اماکن ورزشی در مناطق 5 و 6 اصفهان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، نشریه پژوهش و برنامه ریزی شهری، دوره 3، شماره  10، صص1-22.
سیف الدینی، فرانک (1383). کتاب مبانی برنامه­ریزی شهری، انتشارات آییژ.
فلکی، علیرضا (1400). تحلیل فضایی-­­ مکانی کاربری­های تأسیسات و تجهیزات شهری با استفاده از روش­های تحلیل­ فضایی در محیط  ArcGIS (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
غفاری چنذانق، نوید (1401). تحلیل پراکندگی مکانی- فضایی واحدهای خشکشویی و لباسشویی در سطح شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط GIS، پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
مرکز آمار ایران (1395). سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن استان اردبیل.
نمازی، آسیه و حسینی، سیداحمد (1397). تحلیل فضایی اماکن ورزشی و ارزیابی نحوه دسترسی به این مراکز با توجه به الگوی توزیع فضایی آن­ها در سطح شبکه های ارتباطی (نمونه موردی: شهر اصفهان)، مجله نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی) دوره 10, شماره 3، صص 397-412.
هدایتی، رویا (1401). بررسی و تحلیل توزیع و پراکندگی واحدهای صنفی طلا و جواهر در سطح شهر اردبیل با استفاده از قابلیتهای تحلیل فضایی در محیط GIS، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی.
 
Chandra Lal Pandey, Gyanu Maskey, Kamal Devkota, Hemant Ojha, (2019). Investigating the Institutional Landscape for Urban Water Security in Nepal Sustainability: The Journal of RecordVol. 12, No.
Liangxin Fan, Guobin Liu,  Fei Wang, Violette Geissen, and Coen J. Ritsema. (2013). Factors Affecting Domestic Water Consumption in Rural Households upon Access to Improved Matteo Water Supply: Insights from the Wei River Basin, China Convertino Published online.
Olivia Jensen Huijuan Wu. (2018). Environmental Science & Policy Urban water security indicators: Development and pilot Environmental Science & Policy Volume 83, May 2018, Pages 33-45.

  • تاریخ دریافت 29 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 02 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 24 مرداد 1403