جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

نقش عوامل طبیعی در توسعه فیزیکی شهرهای استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده
عوامل طبیعی نقش اصلی را در شکل‌گیری و تعیین جهات توسعه نواحی سکونتگاهی دارند. شهرهای استان خوزستان نیز متاثر از عوامل طبیعی بود‌ه‌اند. در واقع، جهت یافتگی شهرهای خوزستان به‌طور مستقیم متاثر از عوامل طبیعی بوده است. در این تحقیق به تشریح مهم‌ترین عوامل طبیعی موثر در جهت یافتگی و توسعه فیزیکی شهرهای استان خوزستان پرداخته شده است. در این تحقیق از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است و داده‌های تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تصاویر ماهواره‌ای بدست آمده است. بر اساس نتایج بدست آمده، رودخانه‌های استان خوزستان سبب شده‌اند تا شهرهای مختلفی در امتداد آن‌ها شکل گیرند و در آن امتداد توسعه یابند. خط ساحلی جنوب استان خوزستان سبب شده است تا شهرهای مهمی در کنار آن استقرار یابند. تالاب‌های استان خوزستان در استقرار و توسعه شهرهای غربی و شرقی استان نقش مستقیمی داشته‌اند. ریگزارهای استان خوزستان به‌عنوان یک مانع محدودکننده از پیشروی نواحی سکونتگاهی به سمت آن مناطق جلوگیری کرده است. همچنین مورفولوژی جلگه خوزستان نیز به عنوان مهم‌ترین عامل استقرار و توسعه شهرهای استان خوزستان موثر بوده است. با توجه به موارد مذکور می‌توان نتیجه گرفت که عامل اصلی در استقرا، توسعه و جهات توسعه شهرهای خوزستان، عوامل طبیعی بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The role of natural factors in the physical development of cities in Khuzestan province

نویسندگان English

Reyaz Mare 1
Saeed Maleki 2
1 MAs student of geography and urban planning , Shahid Chamran University of Ahvaz,Ahvaz,Iran
2 Professor Department of Geography & Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran
چکیده English

Natural factors play the main role in the formation and determining the development directions of residential areas. The cities of Khuzestan province have also been affected by natural factors. In fact, the location of the cities of Khuzestan has been directly affected by natural factors. In this research, the most important natural factors affecting the physical development of cities in Khuzestan province have been explained. In this research, a descriptive-analytical method has been used, and research data has been obtained through library studies and satellite images. According to the obtained results, the rivers of Khuzestan province have caused various cities to form along them and to develop in that stretch. The southern coastline of Khuzestan province has caused important cities to be established next to it. The wetlands of Khuzestan province have played a direct role in the establishment and development of the western and eastern cities of the province. The ridges of Khuzestan province have prevented the advancement of residential areas towards those areas as a limiting obstacle. Also, the morphology of the Khuzestan plain has been effective as the most important factor in the establishment and development of the cities of Khuzestan province. According to the mentioned cases, it can be concluded that the main factor in the induction, development and development directions of the cities of Khuzestan were natural factors.

کلیدواژه‌ها English

natural factors
urban development
Khuzestan province
  1. زمردیان، محمد جعفر(1378)؛ کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی شهری و روستایی، تهران، انتشارات پیام نور.

    شیعه، اسماعیل (1381). مقدمه‌ای بر مبانی برنامه‌ریزی شهری، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، چاپ هفتم.

    علایی­طالقانی، محمود (1383)، ژئومورفوفوژی ایران، انتشارات قومس، چاپ سوم، تعداد صفحات 388

    علیپور، سلیم (1388)، ارزیابی ژئومورفولوژیکی حوضه زهکشی مهران‌رود در تعامل با توسعه شهری تبریز، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران

    علیزاده، امین (1381)؛ هیدرولوژی کاربردی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.

    گنجائیان، حمید (1399)، مخاطرات ژئومورفولوژیک مناطق شهری، روش­های مطالعات و راهکارهای کنترل آن­ها، نشر انتخاب، 144 صفحه.

    مختاری، داود؛ سمیه، معزز (1393)، نقش عوامل هیدروژئومورفولوژِی در تأمین آب و مکان­گزینی سکونتگاه‌ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله­مراتبی "AHP" (مطالعه موردی، دشت میاندوآب)، مجله هیدروژئومورفولوژی، شماره 1، صص 19-1

    مقیمی، ابراهیم؛ محمودی، فرج‌الله (1383)، روش تحقیق در جغرافیای طبیعی (ژئومورفولوژی) انتشارات قومس تهران

    نادرصفت، محمدحسین (1379)؛ ژئومورفولوژی مناطق شهری، انتشارات سازمان سمت، چاپ اول، تهران.

    نگارش، محمدحسین (1382)، کاربرد ژئومورفولوژِی در مکان­گزینی شهرها و پیامدهای آن، مجله جغرافیا و توسعه پایدار

    آتش‌افروز، نسرین؛ صفائی‌پور، مسعود. (1400). ریز ‌ندی زمین‌لغزش با استفاده از تکنیک دیمتل و AHP فازی (مطالعه موردی: بخش دهدز استان خوزستان)، مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، دوره 1، شماره 4، صص 81-61.

    جوانشیری، مهدی؛ عنابستانی، علی‌اکبر؛ سجاسی‌قیداری، حمدالله. (1398). بررسی عوامل مؤثر بر تحولات کالبدی- فضایی سکونتگاه‌های روستایی مجموعه شهری مشهد. جغرافیا و توسعه فضای شهری، 6 (2)، 47-17.

    صفایی‌پور، مسعود؛ شجاعیان، علی؛ آتش‌افروز، نسرین. (1395). پهنه‌بندی زمین‌لغزش با استفاده از مدل AHPدر محیط GIS منطقه مورد مطالعه روستای دره گز قلندران شهر دهدز. جغرافیایی طبیعی، 9(31)، 118-105.

    قائدرحمتی، صفر؛ خادم‌الحسینی، احمد؛ سیاوشی، طاهره. (1392). تحلیل میزان ریسک پذیری سکونتگاه‌های شهری استان لرستان از خطر زلزله. جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، 9 (3)، ۱۴-۱.

    گنجائیان، حمید. (1399). مخاطرات ژئومورفولوژیک مناطق شهری، روش‌های مطالعه و راهکارهای کنترل آن، نشر انتخاب، 144 صفحه.

    لاله‌پور، منیژه؛ اسمعیل‌پور، منیژه؛ پهلوانی، فرزانه. (1400). بررسی توسعه کالبدی شهر خرم‌آباد با تأکید بر شاخص‌های توسعه درونی شهر. مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های روستایی، 16 (4)، 934-919.

    محمدخان، شیرین؛ گنجائیان، حمید؛ شهری، سمیه؛ عباس‌زاده، امیرعلی. (1398). پیش‌بینی روند توسعه شهری به سمت مناطق مخاطره‌آمیز با استفاده از تصاویر چندزمانه (مطالعه موردی: شهر مریوان). سپهر، 28 (110)، ۱۱۷-۱۰۷.

    ملکی، سعید؛ ابراهیمی. اعظم. (1402). ارزیابی روند توسعه فیزیکی نواحی سکونتگاهی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای (مطالعه موردی: شهر هندیجان). جغرافیا و توسعه، 21 (72)، 177-166.

    Bagan. H., Yamagata. Y., 2012. Landsat Analysis of Urban Growth: How Tokyo became the world's largest megacity during the last 40 years. Remote Sensing of Environment, 127, 210 –222.

    1. Bakkensen, L. A., Lent, C.,  Laura, K., Read, L.K., Linkov, I., 2016. Validating Resilience and Vulnerability Indices in the Context of Natural Disasters. Risk Analysis, 37 (5),  982-1004.
    2. Dandapat, K., Panda, G. 2018. A geographic information system-based approach of flood hazards modelling, Paschim Medinipur district, West Bengal, India. Juornal of Jamba. 10 (1): 518.
    3. Shi, X., Chen, C., Dat, K., Deng, J., Wen, N., Yin, Y., Dong, X. 2022. Monitoring and Predicting the Subsidence of Dalian Jinzhou Bay International Airport, China by Integrating InSAR Observation and Terzaghi Consolidation Theory. Remote Sens. 14 (10).
    4. Bokhari, R., Shu, H., Tariq, A., Al-Ansari, N., Guluzade, R., Chen, T., Jamil, A., Aslam, M. 2023. Land subsidence analysis using synthetic aperture radar data, Heliyon, V 9 (3).
دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 25
تابستان 1403
صفحه 562-577

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 18 مرداد 1403