جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

تجزیه و تحلیل دگرسانی‌های کانسار پلی‌متال با استفاده از شواهد دورسنجی (مطالعه موردی: میانه، استان آذربایجان شرقی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مرتضی مملوکی 1
رقیه فکری 2
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانش آموخته دکتری، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
10.22034/gahr.2024.474447.2249
چکیده
کانسارهای پلی‌متال به عنوان منابع ارزشمند فلزات پایه و گران‌بها، از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار هستند. دگرسانی‌های مرتبط با این کانسارها، اطلاعات ارزشمندی در مورد فرآیندهای تشکیل کانسار و مناطق پتانسیل معدنی ارائه می‌دهند. با توجه به محدودیت‌های روش‌های سنتی اکتشاف، استفاده از فناوری‌های دورسنجی به عنوان یک ابزار مکمل، امکان مطالعه دقیق‌تر و گسترده‌تر دگرسانی‌ها را فراهم می‌آورد. در این پژوهش، از تصاویر ماهواره‌ای با قدرت تفکیک مکانی و طیفی بالا (استر و لندست) استفاده شده است. پس از پیش‌پردازش داده‌ها و تصحیح اثرات اتمسفری، از روش‌های پردازش طیفی برای استخراج اطلاعات معدنی از تصاویر استفاده شده است. شاخص‌های طیفی مختلفی برای شناسایی کانی‌های دگرسانی مانند سریسیتی، پروپیلیتیک، آرژیلیک، سیلیسی، آرژیلیک پیشرفته استفاده و محاسبه شده اس.، نقشه‌های پراکنش این شاخص‌ها تهیه شده و با استفاده از روش‌های آماری و زمین‌آماری، ارتباط بین آن‌ها و کانی‌سازی پلی‌متال بررسی شده است. استفاده از داده‌های دورسنجی، امکان تهیه نقشه‌های دقیق و سریع از مناطق دگرسانی شده را فراهم آورده است. این نقشه‌ها می‌توانند به عنوان یک ابزار کارآمد برای اکتشاف و ارزیابی پتانسیل معدنی مناطق مورد استفاده قرار گیرند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که دورسنجی می‌تواند به عنوان یک ابزار مکمل در کنار روش‌های سنتی اکتشاف مورد استفاده قرار گیرد و به بهبود فرآیند اکتشاف و بهره‌برداری از کانسارهای پلی‌متال کمک کند.
کلیدواژه‌ها
"؛ کانسار"؛ پلی متال"؛ پروپیلیتیک"؛ سنجش از دور"؛
"؛ ناحیه میانه"

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of Changes in Polymetal Deposit using Remote Sensing Evidence (case study: Miyaneh, East Azarbaijan Province)

نویسندگان English

Morteza mamlouki 1
Roghayeh Fekri 2
1 PhD Student, Department of Physical Geography, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Ph.D Graduate, Department of Chemistry, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده English

Polymetal deposits are of high economic importance as valuable sources of base and precious metals. Alterations associated with these deposits provide valuable information about deposit formation processes and areas of mineral potential. Considering the limitations of traditional exploration methods, the use of remote sensing technologies as a complementary tool allows for a more detailed and extensive study of changes. In this research, satellite images with high spatial and spectral resolution (Aster and Landsat) have been used. After pre-processing the data and correcting the atmospheric effects, spectral processing methods have been used to extract mineral information from the images. Various spectral indices have been used and calculated to identify alteration minerals such as sericite, propylitic, argillic, siliceous, and advanced argillic. Distribution maps of these indices have been prepared and the relationship between them and polymetal mineralization has been investigated using statistical and geostatistical methods. The use of telemetry data has made it possible to prepare accurate and fast maps of altered areas. These maps can be used as an efficient tool to explore and evaluate the mineral potential of the areas. The results of this research show that telemetry can be used as a complementary tool along with traditional exploration methods and help to improve the process of exploration and exploitation of polymetal deposits.

کلیدواژه‌ها English

"؛ Deposit"؛ Polymetal"؛ Propylitic"؛ Remote Sensing"؛
"؛ middle zone"
-        جهاندیده‌ کاظم‌پور، ک.، حسینی، م.، حکیمی آسیابر، س.، 1390. مطالعه نحوه کانه‌زایی در کانسار پلی متال عباس آباد (شمال باختر استان قزوین)، مجله زمین و منابع واحد لاهیجان، 4(3): 21-32.
-        خلج معصومی، م.، لطفی، م.، معمار کوچه باغ، ا.، خاکزاد، ا.، 1390. دگرسانی گرمابی در ناحیه آنومالی 5 ساغند با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای ASTER، مجله پژوهش‌های دانش زمین، 2(6): 29-41.
-        صادقی، س.، یزدی، م.، رسا، ا.، جانثاری، م. ر.، 1400. منشاء‌یابی نهشته‌های پلاسری کواترنر با بهره‌گیری از مطالعات دورسنجی و ژئوشیمی در محدوده زواریان، جنوب غرب قم، مرکز ایران، مجله کواترنری ایران، 7(2): 629-649.
-        عابدینی، م.، سرایی، ب.، 1402. شناسایی و استخراج تغییرات ماسوله رودخان استان گیلان در بازه زمانی 2000 تا 2020 با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای، مجله مطالعات علوم محیط زیست، 8(4): 7407-7417.
-        علوی پناه، ک.، 1385. کاربرد سنجش از دور در علوم زمین، دانشگاه تهران، ص 487.
-        فاطمی، س. ب.، رضائی، ی.، 1389. مبانی سنجش از دور، انتشارات آزاد، ص 268.
-        ماهوش محمدی، ن.، هزارخانی، ا.، مقصودی، ع.، 1397. به کارگیری روش‌های مختلف پردازش تصاویر ماهواره‌ای به منظور شناسایی و تفکیک بخش‌های دگرسانی منطقه خونی و کالکافی (استان اصفهان)، مجله دانش زمین، 9(33): 137-152.
-        معصومی، ف. ا.، رنجبر، ح. ا.، 1390. مقایسه بین داده‌های ژئوفیزیک هوایی و تصاویر حسگر استر در نقشه برداری از مناطق دگرسانی گرمابی به منظور اکتشاف کانی‌سازی مس در منطقه بافت کرمان، مجله فیزیک زمین و فضا، 37(1): 83-100.
-        نظری، س.، عرب‌امیری، ع.، کامکار روحانی، ا.، 1400. به کارگیری روش‌های دورسنجی و ژئوفیزیک زمینی در پی جویی و اکتشاف ذخایر مس در منطقه باب زنگوییه، چهار گنبد کرمان، مجله زمین شناسی مهندسی، 15(2): 337-360.
-        رنگرز فروغ، ف. 1403. ارزیابی توان ژئوتوریستی میراث زمین شناختی شهرستان مراغه، جغرافیا و روابط انسانی، انتشار آنلاین، 10.22034/GAHR.2024.437346.2042
-        نمازی، ن.، جعفری، م. ر.، جعفری‌راد، ع.، خاکزاد، ا.، 1398. بررسی دگرسانی‌های کانسار پلی‌متا پس قلعه (برگه 1:100000 تهران) با استفاده از شواهد دورسنجی، مجله علوم زمین، 29(113): 221-228.
-        نوحه گر، ا.، بداغی، م.، کاظمی، م.، کمالی، ع.، 1392. مقایسه روش‌های پیکسل مبنا و زیر پیکسل مبنا در شناسایی و استخراج زون‌های دگرسانی با استفاده از داده‌های ASTER، مجله دانش زمین، 16: 1-13.
-        Abrams, M., Hook, S. 2001. ASTER User Handbook Jet Propulsion Laboratory, Pasadena, CA-91109, USA, P. 135.
-        Asadi, H. 2000.  The Zarshuran gold deposit model applied in a mineral exploration GIS in IRAN, Delft University, Holland, P. 160.
-        Gomez, C., et al. 2004. Using ASTER remote sensing data set for geological mapping, in Namibia, Remote Sensing, 15, 125-142.
-        Hellman, M., Ramsey, M. 2004. Analysis if hot springs and associated deposits in Yellowstone national park using ASTER and AVIRIS remote sensing, Journal of Volcanology and Geothermal Research, 135, 195- 219.
-        Ranjbar, H., et al. 2004. Integration of ASTER and airborne geophysical data for exploration of copper mineralization, A case study of Sarcheshme area, Proceedings of 20th congress, International Society for Photogrammetery and Remote Sensing, Istanbul Turkey, 4, 701-706.
-        Tommaso, D., Rubinstein, N. 2007. Hydrothermal alteration mapping using ASTER data in the Infiernillo porphyry deposit, Argentina, Ore Geology Reviews, 32, 275-290.
-        Walfir, P., et al. 2005. Use of RADARSAT-1 fine mode and Landsat-5 TM selective principal component analysis for geomorphological mapping in a macrotidal mangrove coast in the Amazon Region. Can. J, Remote Sensing, 31, 214-224.

  • تاریخ دریافت 30 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 06 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 06 شهریور 1403