جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

شناسایی ظرفیت‌های گردشگری آب در استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سمیرا میرزایی 1
معصومه فروزانی 2
منصور غنیان 1
1 دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی خوزستان
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
10.22034/gahr.2024.480930.2282
چکیده
گردشگری از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی در جهان امروز است که از نظر درآمدزایی و ایجاد اشتغال از جمله صنایع دارای رشد سریع است و به اقتصاد محلی، ملی و جهانی کمک می‌کند. اخیرا گردشگری مبتنی بر طبیعت در این صنعت مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. در همین زمینه، مناطقی که دارای منابع آبی هستند می‌توانند تجربیات متنوعی در رابطه با آب به گردشگران ارائه دهند. گردشگری به منابع آبی پتانسیل زیادی می‌دهد و توسعه‌ی این منابع جذاب را تسهیل می‌کند. این در حالی است که برنامه‌ریزی‌ برای توسعه گردشگری آبی مستلزم شناسایی ظرفیت‌های آبی در هر منطقه است. در واقع شناخت ظرفیت‌های هر منطقه این امکان را می‌دهد تا راه‌های توسعه آن را بر اساس وضع موجود و توان منطقه به طور متناسب شناسایی کرد. بر همین اساس مطالعه حاضر به‌منظور شناسایی مناطق دارای پتانسیل گردشگری آب در استان خوزستان طراحی و اجرا گردید. برای دستیابی به این هدف از روش مصاحبه و مشاهده استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش، دست‌اندرکاران گردشگری آب در نواحی روستایی و شهری شهرستان‌های دارای جاذبه‌های گردشگری در استان خوزستان بودند. نمونه‌ای به روش هدفمند به تعداد 50 نفر از بین واجدان شرایط که دارای آگاهی و دانش در مورد گردشگری آب بودند، از چهار شهرستان اهواز، دزفول، شوشتر و شادگان انتخاب شد. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از جاذبه‌های گردشگری در مناطق مورد مطالعه در استان خوزستان، مربوط به گردشگری آب می‌باشد؛ همچنین شهرستان دزفول دارای بیش‌ترین جاذبه‌ی مربوط به گردشگری آب است. علاوه بر این، توسعه‌ی گردشگری آب در مناطق روستایی و یا شهری در سطح استان خوزستان، باعث افزایش امکانات و زیرساخت‌های منطقه‌ای و ایجاد اشتغال و افزایش درآمد برای مردم محلی بخصوص جوانان شده است؛ همچنین ساکنین چنین مناطقی با رضایت از توسعه‌ی گردشگری آب و حضور گردشگران در منطقه خود، از توسعه‌ی بیشتر آن استقبال می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
استان خوزستان
طبیعت‌گردی
پتانسیل‌های گردشگری
گردشگری آب

موضوعات

عنوان مقاله English

Identifiying the water tourism capacities in Khuzestan province

نویسندگان English

Samira Mirzaei 1
Masoumeh Forouzani 2
Mansour Ghanian 1
1 Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan
2 Department of Agricultural Extension and Education,, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani , Iran.
چکیده English

Tourism is one of the most important economic activities the world today, which is fast growing in terms of generating income and creating employment, and contributes to the local, national and global economy. Nature-based tourism has attracted the attention of tourists in this industry recently. In this regard, areas that have water resources can offer the tourists a variety of experiences related to water. Tourism grants a great potential to water resources and facilitates the development of these attractive resources. Planning to development water tourism requires identification of water capacities in each region. In fact, learning about the capacities of each region provide the possibility to identify the ways of its development according to the existing situation and the potential of the region. Based on this, the present study was designed and implemented to identify areas having water tourism potential in Khuzestan province. To do this, interview and observation methods were used. The statistical population of this research composed of those involved in water tourism in the rural and urban areas of the cities encompassing tourist attractions in Khuzestan province. A purposeful sample of 50 eligible people who were knowledgable about water tourism was selected from the four Counties of Ahvaz, Dezful, Shushtar and Shadgan. The results showed that more than half of the tourist attractions in the studied areas in Khuzestan province are related to water tourism; Also, Dezful County has the most attractions related to water tourism. In addition, the development of water tourism in rural or urban areas in Khuzestan province has increased regional facilities and infrastructure and also created employment and increased income for local people, especially young people; and the residents of such areas are satisfied with the development of water tourism and the presence of the tourists in their region welcome its further progress.

کلیدواژه‌ها English

Tourism Potentials
Nature-based Tourism
Water Tourism
Khuzestan Province
1.     ادهم ملکی، م.، غنیان، م. و چاسبی نژاد، ل.(2015). گردشگری آب، راهبردی برای توسعه پایدار استان خوزستان. کنفرانس بین‌المللی توسعه پایدار، راهکار‌ها و چالش‌ها با محوریت کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری، تبریز، 17-1.
2.     اسماعیل‌زاده، ح. و صالح‌پور، ش.(1395). تحلیلی بر تأثیر ابعاد توسعه پایدار اجتماعات محلی بر توسعه گردشگری طبیعی با نظرسنجی از ساکنان روستایی شهرستان نقده. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 48 (2)، 331 – 31.
3.     امانپور، س.، محمدی، ا. و ناصر، م.(1392). رتبه‎بندی شهرستان‎های استان خوزستان از لحاظ شاخص‎های گردشگری با استفاده از مدل TOPSIS. فصلنامه علمی- پژوهشی نگرش‎های نو در جغرافیای انسانی، سال پنجم، شماره دوم، 221-201.
4.     باباخانزاده، ا. و لطفی، ص. (1391). ارزیابی اثرات گردشگری بر روستای قوری قلعه. فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری. سال هفتم، شماره 20، 116-81.
5.     بهروزی فر، د. (1394). ضرورت توسعه صنعت گردشگری در جهت توسعه پایدار شهری. دومین کنگره علمی پژوهشی افق های نوین در حوزه مهندسی عمران، معماری، فرهنگ و مدیریت شهری ایران، تهران.
6.     بیضایی، م. و صداقتی، ع. (1396). ارائه شاخص‌های هویت فرهنگی ایرانی- اسلامی منطبق با انواع گردشگری فرهنگی و با ملاحظه عامل پایداری گردشگری. فصلنامه میراث و گردشگری، 7 (2)، 131-111.
7.     خادم‌الحسینی، احمد.، قریب ممبنی، ت. و قائد رحمتی، ص. (1394). سطح‌بندی مناطق نمونه گردشگری استان خوزستان. فصلنامه علمی- پژوهشی و بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران، دوره جدید، سال سیزدهم، شماره 47، 252-231.
8.     رحیمی، د. و رنجبر دستنایی، م. (1391). تحلیلی بر شناخت توانمندی‎ها و برنامه‎ریزی راهبردی توسعه گردشگری در سد کارون 4 (با استفاده از مدل SWOT). فصلنامه علمی- پژوهشی برنامه‎ریزی منطقه‎ای، سال دوم، شماره 7، 108-93.
9.     رضوانی، م. و مرادی، م. (1391). امکان‌سنجی توسعه گردشگری با رویکرد سیستمی در روستاهای حاشیه کویر میقان اراک. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال یکم، شماره 2، پیاپی 2، 40-15.
10.  طیب‌نیا، س.ه.، محمدی، س. و منوچهری، س. (1394). تحلیل تأثیرات گردشگری بر کیفیت زندگی روستاییان (مطالعۀ موردی: بخش اورامان شهرستان سروآباد). مجله پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، سال 5، شمارة 1، شمارة پیاپی 13، 179-163.
11.  عابدینی، م. و بیگی پورمطلق، ف. (1392). بررسی رابطه سازه‎های آبی با شرایط ژئومورفولوژی (مطالعه موردی سازه‎های آبی شوشتر). همایش انجمن کواترنری ایران، دوره 1، 4-1.
12.  فرجی راد، ع. و آقاجانی، س. (1388). تحلیلی نو پیرامون گردشگری و جدیدترین طبقه بندی آن. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی – پژوهشی، سال ششم، شماره 23، 72-61.
13.  محمدی ده چشمه، م. و داری‌پور، ن. (1394). امکان‌سنجی توسعة منطقه‌ای بر پایة صنعت گردشگری در استان خوزستان با استفاده از مدل ترکیبی FAHP- GIS. فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 6، شمارۀ پیاپی 12، 44-31.
14.  مطیعی‌لنگرودی، س. ح. و نصرتی، م. (1390). امکان‌سنجی توسعه گردشگری در نواحی روستایی از دیدگاه گردشگران (بخش کرگانرود شهرستان تالش). مجله جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال 22، شماره پیاپی 41، شماره 1، 84-69.
15.  مهراب قوچانی، ا.، غنیان، م.، خسروی‌پور، ب. و سیکراتز، ج. (1398). تبیین چارچوبی جهت بسط حمایت از توسعه گردشگری روستایی بر اساس تلفیق نظریه‌های تبادل اجتماعی و تصویر مکان (مورد مطالعه نواحی تالابی استان خوزستان). فصلنامه پژوهش‌های روستایی، 3 (10)، 469-452.
16.  مهراب قوچانی، ا.، غنیان، م.، خسروی‌پور، ب. و سیکراتز، ج. (1398). مؤلفه‌های مؤثر بر تعهد و ترجیح فعالیت‌های گردشگری در میان ساکنان نواحی روستایی تالاب‌های استان خوزستان. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 15، شماره 1، 70-59.
17.   Ameri, M. (2017). Feasibility of rural Tourism development in the village of Seyyed Hassan in Shushtar. International Journal of Geography and Regional Planning Research.Vol.2, No.1, pp.24-35.
18.   de Castro, E., & Gomes, H. (2020). Water resources and tourism development in estrela geopark territory: Meaning and contributions of fluvial beaches to valorise the destination. European Countryside, 12(4), 551-567.
19.   Eslami, S., Khalifah, Z., Mardani, A., Streimikiene, D., & Han, H. (2019). Community attachment, tourism impacts, quality of life and residents’ support for sustainable tourism development. Journal of Travel & Tourism Marketing, 36(9), 1061-1079.
20.   Fachrudin, H. T., & Lubis, M. D. (2016). Planning for riverside area as water tourism destination to improve quality of life local residents, case study: Batuan–Sikambing River, Medan, Indonesia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 234, 434-441.
21.   Fernandes, G., de Castro, E., & Gomes, H. (2020). Water resources and tourism development in estrela geopark territory: Meaning and contributions of fluvial beaches to valorise the destination. European Countryside, 12(4), 551-567.
22.   Folgado-Fernández, J. A., Di-Clemente, E., Hernández-Mogollón, J. M., & Campón-Cerro, A. M. (2018). Water tourism: A new strategy for the sustainable management of water-based ecosystems and landscapes in Extremadura (Spain). Land, 8(1), 2.
23.   Gunathilaka, M. D. K. L. (2019). Water tourism a new strategy: Assessment of water quality, landscape and aesthetic value of selected tourist destinations in ingiriya, Sri lanka. Asian Journal of Science and Technology, 10(05), 2.
24.   Hanafiah, M. H., Azman, I., Jamaluddin, M. R., & Aminuddin, N. (2016). Responsible tourism practices and quality of life: Perspective of Langkawi Island communities. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 222, 406-413.
25.   Mimbs, B. P., Boley, B. B., Bowker, J. M., Woosnam, K. M., & Green, G. T. (2020). Importance-performance analysis of residents' and tourists’ preferences for water-based recreation in the Southeastern United States. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 31, 100324.
26.   Moraru, A. D., Duhnea, C., Barbulescu, A., Juganaru, M., & Juganaru, I. D. (2021). Residents’ Attitude toward Tourism—Do the Benefits Outweigh the Downsides? The Case of Constanta, Romania. Sustainability, 13(2), 882.
27.   Moreira, C. O., & Santos, N. P. (2010). New opportunities for water environments. River tourism and water leisure activities. Water and Tourism. Resources management, planning ans sustainability, 147-168.
28.   Muhsin, M., Sumanto, A., & Rahmawati, F. (2020). Feasibility Study on Sustainable Natural Tourism In Bajulmati Natural Tourism Area. International Journal of Business, Economics and Law, 21(5), 47-52.
29.   Santos N P, Cunha L (2008) Novas oportunidades para 0 espa~o rural. Analise explorat6ria no Centro de Portugal. In Santos N P, Gama A (Coord.) Lazer: da Libertafiio do Tempo aConquista das Praticas. Imprensa da Universidade de Coimbra, Coimbra: 209-225.
30.   Yang, D. (2021). Online sports tourism platform based on FPGA and machine learning. Microprocessors and Microsystems, 80, 103584.

  • تاریخ دریافت 08 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 23 آذر 1403