1) اسفندی ، سعید و مهرائی، پدرام (1396) ارزیابی طرح جامع شهر رشت با رویکرد ارزیابی زیست محیطی استراتژیک (SEA) ،چهارمین کنفرانس بین المللی مدیریت وبرنامه ریزی محیط زیست، خرداد96
2) باستیه، ژان.درز، برنار، شهر، (1377)، ترجمه علی اشرفی، تهران، انتشارات دانشگاه هنر.
3) براون، لستر؛ کین، هال، برای چند نفر جا هست، (1374)، ترجمه طراوتی و بهار، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
4) پورمعصومی،غزاله، نصری، سحر (1397) ارزیابی شرح خدمات تهیه طرح جامع و تفصیلی (قرارداد تیپ ١٢) از منظرزیست محیطی ،کنفرانس بین المللی عمران ،معماری ومدیریت توسعه شهری درایران دانشگاه تهران،مرداد ماه 1397
5) پوراصغر، فرهاد، زحمت کش،ارزیابی راهبردی محیط زیستی رهیافتی جهت ارتقای شاخصهای توسعه پایدار در ایران، (1387،) تهران، نشریه علمی محیط و توسعه، شماره دوم.
6) ثقفی اصل، آرش؛ زبردست، اسفندیار و ماجدی، حمید (١٣٩٢)، ارزیابی میزان تحقق پذیری پروژه های طراحی شهری در ایران، نمونه موردی: پروژه های اجراشده در تهران، مجله، معماری وشهرسازی آرمان شهر، شماره ٧، صص١٨٥-١٩٧.
7) چدویک، م. جی، نقش ارزیابی در روند برنامهریزی شهری و منطقهای،( 1365)، ترجمه زهره قراگزلو، تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن
8) حاجیان, محمد, & ملکی, سعید. (1403). تحلیل و ارزیابی شاخصهای شهر سالم از دیدگاه شهروندان(مطالعه موردی: شهر ساحلی بوشهر). جغرافیا و روابط انسانی, 7(2), 27-39. doi: 10.22034/gahr.2024.471494.2222
9) حکیمی ،فاطمه، نظری، داود، محمدی ،سجاد (1402) عنوان عدم توجه به اصول وقوانین زیست محیطی در طرح های جامع شهر مطالعه موردی کلانشهررشت ، کنفرانس ملی توسعه پایداردرعلوم جغرافیا وبرنامه ریزی ،معماری وشهرسازی
10) شیرانی، حسین، مقدمه ای بر ارزشیابی طرح ها با تاکید بر جنبه های کاربردی، (1385)، تهران، شرکت انتشاراتی نغمه زندگی.
11) راهدار, احمد. (1403). چالش ها و راهبردهای توسعه گردشگری شهری براساس مدل SWOT-QSPM (مطالعه موردی: کلانشهر اهواز). جغرافیا و روابط انسانی, 6(4), 87-111. doi: 10.22034/gahr.2023.428091.1996
12) رضوانی، محمدرضا، ارزیابی اهداف، سیاست ها و برنامه های عمران روستایی در برنامه پنج ساله دوم توسعه کشور (78-1373) با تأکید بر ساماندهی فضاها و مراکز روستایی. پژوهشهای جغرافیایی، 33-46.
13) رکنی پور، مهرداد، ارزیابی استراتژیهای توسعه مناطق کلانشهری از دیدگاه توسعه پایدار بر مبنای مدل SEA، (1385)، دانشگاه تربیت مدرس.
14) رهنمایی، محمدتقی؛ و شاه حسینی، پروانه، فرآیند برنامه ریزی شهری ایران،( 1385)، تهران: سمت.
15) زادولی ،فاطمه یزدانی، محمد حسن(1402) تحققپذیری شاخصهای زیست محیطی طرح جامع شهر اردبیل،مطالعات علوم محیط زیست،دوره هشتم ،شماره سوم
16) زبردست، اسفندیار، کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه ریزی شهری و منطقه ای،( 1380،) هنرهای زیبا، 13-21.
17) زیاری، کرامتالله، اصول و روشهای برنامه ریزی منطقهای،(1378)، یزد: دانشگاه یزد.
18) شماعی، علی و یوسفی، سعید (١٣٩٦)، ارزیابی طرح های توسعه شهری از دیدگاه شهروندان، مطالعه موردی: پیاده سازی خیابان سلمان فارسی اهواز، فصلنامه علمی- پژوهشی جغرافیا، دوره جدید، سال ١١، شماره ٥٣، صص١١٣-١٣٢.
19) عزیزی، محمد مهدی، توسعه شهری پایدار : برداشت و تحلیلی از دیدگاههای جهانی،(1380،) صفه، سال یازدهم، صص 27-15.
20) عزیزی، محمدمهدی؛ و خلیلی، احمد، ارزیابی الگوپذیری استخوانبندی بافتهای روستایی ایران در طرحهای هادی، بر اساس مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP، (1388)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، 27-40.
21) فنی ،زهره، هونکزهی ،محمد امین وقهرودی منیژه (1397) ارزیابی راهبردی محیطی در توسعه شهری (مطالعه موردی: شهر زاهدان) ،فصلنامه علوم محیطی، دوره شانزدهم ،شماره 1
22) قدسیپور، سید حسن، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، AHP، (1389)، تهران: دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
23) کوشیار، گلرخ، شاخص های توسعه پایدار،(1382،) مجله مدیریت، شماره 78-77(37-32).
24) گدیئن، زیگفرید، فضا، زمان، معماری، رشد یک سنت جدید، (1350)، ترجمه منوچهر مزینی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
25) لقایی، حسنعلی؛ و محمدزاده تیتکانلو، حمیده، مقدمه ای بر مفهوم توسعه شهری پایدار و نقش برنامه ریزی شهری، (1378)، مجله هنرهای زیبا، شماره 6 (32-43)
26) مانیاگولامپونیا، ویتوریو، معماری و شهرسازی در قرن بیستم،( 1381)، ترجمه لادن اعتضادی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
27) مهدیزاده، جواد، برنامه ریزی راهبردی توسعه شهری،(1382،) تهران: حوزه معاونت شهرسازی ومعماری وزارت مسکن و شهرسازی.
28) حسین زاده, نعمت, نظافتی نمین, فردین, توکلی یرکی, علی, احمدی, هادی, & غفاری, یونس. (1399). تحلیل ساختار فضایی- کالبدی بافت فرسوده شهری با استفاده از روش تحلیل استراتژیک- سلسله مراتبی(SWOT-AHP). جغرافیا و روابط انسانی, 2(4), 352-375.
29) نوریان، فرشاد؛ و شریف، محمد، نگرشی بر روند تهیه طرح تفصیلی در شهرسازی(،1382) تهران: شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری.
منابع عربی
1) الجهاز المرکزی للإحصاء وتکنولوجیا المعلومات بوزارة التخطیط التعداد السکانی 1987.
2) أمانة بغداد – بغداد – خطة تطویر مدینة بغداد الشاملة – تقریر المرحلة الأولى: ملخص تنفیذی – 2008.
3) أمانة بغداد – تقاریر مناطق التجاوزات – التقریر الإحصائی للدوائر البلدیة 2004-2008.
4) أمانة بغداد، تقریر المخطط التنظیمی لبغداد، مؤسسة بول سیرف، 1969.
5) أمانة بغداد تعدیل المخطط التنظیمی لبغداد بموجب القرار رقم 117 لسنة 2000.
6) أمانة بغداد، الکثافات السکانیة حسب المحلة لأقضیة بغداد 1997.
7) تقریر برنامج الأمم المتحدة للمستوطنات البشریة (هابیتاتون) لعام 2000.
8) الاحصاء وتکنولوجیا المعلومات فی وزارة التخطیط، احصاءات بغداد السکانیة 1970 و 1997.
9) الإحصاء وتکنولوجیا المعلومات فی وزارة التخطیط تقدیرات السکان 2007.9
10) صالح حسن الهیتی، تطور الوظیفة السکنیة، لمدینة بغداد الکبرى رسالة ماجستیر، کلیة الآداب، قسم الجغرافیة، 1973، ص: 10.
11) عقیل شاکر العادلی، التصمیم الجیوتکنیکی لتربة مدینة بغداد، أطروحة دکتوراه غیر منشورة،کلیة العلوم، قسم علم الأرض، 1998، ص: 9.
12) مثنى ناظم داود العبیدی ، تقویم التوزیع المکانی لمراکز الدفاع المدنی فی مدینة بغداد ، رسالة ماجستیر (غیر منشورة) کلیة التربیة ابن رشد ، جامعة بغداد ، 2002 ، ص55
13) خیری علی هاشم، بغداد تاریخها ومتاحفها وآثارها الشاخصة، مکتبة مدیریة الآثار والتراث العامة، بغداد،1972
14) جمهوریة العراق ، وزارة التخطیط ، الجهاز المرکزی للإحصاء ، دائرة إحصاء بغداد ، النتائج الأولیة للعد والترقیم فی مدینة بغداد لعام 2015.
منابع انگلیسی
1. Amal K,Ali,Using the Delphi Technique to Search for Emprical Measures of Local Planning Agency Power, The Qulitatire Report ,Volume(10),No.4,2005.
2. -Ameen, R. F. M. & Mourshed, M. (2017). “Urban environmental challenges in developing countries—Astakeholder perspectiveˮ, Habitat International, 64, pp. 1–10.
3. -Ameen, R. F. M. & Mourshed, M. (2019). “Urban sustainability assessment framework development: Theranking and weighting of sustainability indicators using analytic hierarchy processˮ, Sustainable Cities andSociety, 44, pp. 356–366. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.020.
4. Amy,N.Muthus.Ramalingam,M, Environmental Impact Assessment for Urban Planning and Development Using GIS, India, Institue of Remote Sensing, 2003.
5. Dalal-Clayton,Barry.Sadler, Barry, Strategic Environmental Assessment : A Resource Book and Refence Guide to International Experience, James&James,Earthscan,UK, 2005.
6. . Dodds,Richard.Venables,Roger,Engineering for Sustainable Development : Guiding Principles,UK, London, The Royal Agency of Engineering, 2005
7. -Faivre, N., Fritz, M., Freitas, T., de Boissezon, B., & Vandewoestijne, S. (2017). “Nature-Based Solutions in theEU: Innovating with nature to address social, economic and environmental challengesˮ, EnvironmentalResearch, 159, pp. 509–518. https://doi.org/10.1016/j.envres.2017.08.032.
8. Firas Majeed, Zaynab Abaas (2022) An Analysis Of BAGHDAD’S Master Plans Base on the development OF Green Area Acta Sci. Pol., Administratio Locorum 22(2) 2023, 193–208.
9. Fischer T. Theory & Practice of Strategic Environmental Assessment. London :Earthscan Press; , p.5, 2007.
10. . Goodland,R.,The Strategic Environmental Assessment Family.EA-The Magazine of the IEA and EARA,5(3),p.17-19,1997.
11. Haidar, E. A. & Bahammam, A. S. (2021). “An optimal model for housing projects according to the relativeimportance of affordability and sustainability criteria and their implementation impact on initial costˮ,Sustainable Cities and Society, 64, 102535. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102535
12. Ifekhar Iqbal(2023) First Master Plan for Dhaka City: An Environmental Exploration Südasien-Chronik - South Asia Chronicle 3/2013, S. 42-61 Südasien-Seminar der Humboldt-Universität zu Berlin ISBN: 978-3-86004-295-3
13. Kaur, H. & Garg, P. (2019). “Urban sustainability assessment tools: A reviewˮ, Journal of Cleaner Production, 210, pp. 146–158. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.11.009.
14. Jackson,Tony.Roberts,Peter,A REVIEW OF INDICATORS OF SUSTAIABLE DEVELOPMENT : A REPORT FOR SCOTTISH ENTERPRISE TAYSIDE,2000.
15. Jones,Carys.Baker,Mark.Carter,Jeremy.Jay,Stephen.Short,Michael.Wood, Christopher, Strategic Environmental Assessment and Landuse Planning an International Evaluation,UK, USA, Earthscan,2005.
16. LAWRENCE, DAVID P, ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT :Practical Solutions to Recurrent Problems A JOHN WILEY & SONS, INC., PUBLICATION2003.,
17. . Lee,N and F.Walsh, Strategic Environmental Assessment : an Overview, Project Appraisal, 7(3), p.126-136, 1992.
18. Linda LazaroPetern, YuzhenYang(2019)Urban planning historical review of master plans and the way towards a sustainable city: Dar es Salaam, Tanzania Frontiers ofArchitecturalResearch(2019) 8, 359–377
19. -López Chao, A., Casares Gallego, A., Lopez-Chao, V., & Alvarellos, A. (2020). “Indicators Framework forSustainable Urban Designˮ, Atmosphere, 11 (11), 1143. https://doi.org/10.3390/atmos11111143
20. . Ministry of Environmental and Energy of Denmark, SEA of bills and other governmental proposals, 1995. Noble,B, Strategic Environmental Assessment : What is it and What Makes it Strategic?,Journal of Environmental Assessment Policy and Management, Vol 2, p.203-224, 2000.
21. . Noble.B.F, The Canadian Experience with SEA and Sustainability Environmental Impact Assessment Review,Vol 22, p.3-16,2002.
22. -Orhei Municipality(2020) Strategic Environmental Assessment (SEA) of the Master Plan of the Municipality of Orhei UN ECE Implementation of the pilot SEA of the Orhei Town Master Plan
5-
23. -Samir Al Qeisi Mohammed Mahdi Hussein Oday Abaas(2012) The city of Baghdad between the reality of rapid growth and the relay of master plans and lack of integration of the planning process Conference Paper · September 2012
24. . Partidario, Maria Rosario, Strategic Environmental Assessment,(current practices, future demands and capacity building needs), Lisbon, International Association for Impact Assessment, 2005.
25. Partidario, Maria Rosario, Strategic Environmental Assessmen Good Practices Guide, methodological guidance, Technical University of Lisbon2007.,
26. Ramakrishna Nallathiga(2009)From Master Plan to Vision Plan: The Changing Role of Plans and Plan making in City development (with reference to Mumbai) National Institute of Construction Management and Research
27. Sharifzadegan, Mohammad Hossein; Joudi Gollar, Pouya; Azizi, Hamid, Assessing the strategic plan of tehran by sustainable development approach, using the method of “Strategic Environmental Assessment (SEA) ”21,2011Procedia Enginnering ,
28. Shepherd, Anne.Ortolano, Leonard, Strategic Environmental Assessment for Sustainable Urban Development, UK, ELSEVIER SCIENCE Inc, 1996.
29. Tang,Tao.Zhu, Tan.Xu,He.Wu,Jing, Strategic Environmental Assessment of Landuse Planning in China, Environmental Informatics, Volume(3), China, p.41-51,2005
30. United Nations (2019). World Urbanization Prospects (The 2018 Revision). ST/ESA/SER.A/420
