بررسی تأثیرات تغییرات اقلیمی بر وضعیت منابع آب‌های زیرزمینی در شمال خوزستان تحلیل جامع داده‌های هیدرولوژیک و اقلیمی

بنی نعیمه, سارا; بهارلویی, داریوش

doi:10.22034/gahr.2025.497254.2351

بررسی تأثیرات تغییرات اقلیمی بر وضعیت منابع آب‌های زیرزمینی در شمال خوزستان تحلیل جامع داده‌های هیدرولوژیک و اقلیمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سارا بنی نعیمه ¹

داریوش بهارلویی ²

¹ دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران

² دکتری مهندسی منابع آب، مدیریت نوآوری، توسعه فناوری و پژوهش های کاربردی، اهواز، ایران

10.22034/gahr.2025.497254.2351

چکیده

این پژوهش به بررسی تأثیرات تغییرات اقلیمی بر وضعیت منابع آب‌های زیرزمینی در شمال خوزستان پرداخته است. منطقه شمال خوزستان از جمله مناطق حساس کشور ایران است که به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش میزان بارش، با چالش‌های جدی در مدیریت منابع آبی مواجه است. هدف این مطالعه تحلیل تغییرات دما، میزان بارش، و تبخیر و تعرق در دوره‌های مختلف و تأثیر آن بر منابع آب زیرزمینی است. برای انجام این پژوهش، از داده‌های اقلیمی منطقه و تحلیل‌های آماری استفاده شده است. همچنین داده‌های آب زیرزمینی از چاه‌های موجود در این منطقه طی چند دهه گذشته جمع‌آوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که کاهش میزان بارندگی، افزایش دما و افزایش تبخیر و تعرق از مهم‌ترین عواملی هستند که باعث کاهش سطح آب‌های زیرزمینی شده‌اند. از سوی دیگر، تغییرات در الگوی بارش و افزایش دفعات خشک‌سالی‌ها نیز به شدت بر وضعیت منابع آب زیرزمینی تأثیر گذاشته است. در نتیجه، این پژوهش نشان می‌دهد که در صورت ادامه روند تغییرات اقلیمی، منطقه شمال خوزستان با کاهش چشمگیر منابع آب زیرزمینی مواجه خواهد شد که به تأمین آب برای مصارف کشاورزی و شرب ضربه بزرگی وارد خواهد کرد. این مقاله به ارائه راهکارهایی برای مدیریت بهینه منابع آبی و انطباق با شرایط جدید اقلیمی پرداخته است.

کلیدواژه‌ها

تغییرات اقلیمی

آب‌های زیرزمینی

شمال خوزستان

مدل MODFLOW

تبخیر و تعرق

موضوعات

جغرافیای طبیعی

عنوان مقاله English

Investigating the effects of climate change on the status of groundwater resources in northern Khuzestan. Comprehensive analysis of hydrological and climatic data.

نویسندگان English

sara baninaeimeh ¹

daruosh baharlooee ²

¹ Ph.D. student of Hydrology and Meteorology, Department of Geography, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran

² PhD in Water Resources Engineering, Innovation Management, Technology Development and Applied Research, Ahvaz, Iran

چکیده English

This study investigated the effects of climate change on the status of groundwater resources in northern Khuzestan. The northern Khuzestan region is one of the sensitive regions of Iran, which faces serious challenges in water resource management due to climate change and reduced rainfall. The aim of this study is to analyze changes in temperature, rainfall, and evapotranspiration in different periods and their impact on groundwater resources. To conduct this study, regional climate data and statistical analyses were used. Groundwater data from wells in this region were also collected and analyzed over the past few decades. The results of the study show that reduced rainfall, increased temperature, and increased evapotranspiration are among the most important factors that have caused the decline in groundwater levels. On the other hand, changes in rainfall patterns and increased frequency of droughts have also severely affected the status of groundwater resources. As a result, this study shows that if climate change continues, the northern Khuzestan region will face a significant reduction in groundwater resources, which will have a major impact on the supply of water for agricultural and drinking purposes. This article presents solutions for optimal management of water resources and adaptation to new climate conditions.

کلیدواژه‌ها English

Climate change

groundwater

northern Khuzestan

MODFLOW model

evapotranspiration

1- احمدی، س.، علیزاده، م.، حسینی، ن. (۱۳۹۸). "تأثیر تغییرات اقلیمی بر منابع آب زیرزمینی مطالعه موردی در استان خوزستان". فصلنامه علوم محیطی و منابع آب ایران، ۲۳(۴) ۱۵۳-۱۶۲.

2- کاوه، ح.، رضایی، ف.، مرادی، پ. (۱۴۰۰). "بررسی اثرات افزایش دما و تبخیر بر منابع آب زیرزمینی شمال خوزستان". مجله تحقیقات آب و خاک ایران، ۵۲(۲) ۷۱-۸۵.

3- حسن‌پور، م.، صابری، س.، رهنما، ب. (۱۳۹۹). "تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر منابع آب زیرزمینی با استفاده از مدل MODFLOW". مجله آب و هواشناسی ایران، ۱۲(۳) ۱۰۵-۱۱۷.

4-حسینی،س م، خرم آبادی، ف.، ذوالفقارزاده، س.، اقلیم شناسی مناطق خشک و نیمه خشک ایران مرکزی،مجله جغرافیا و روابط انسانی،تابستان1403، دوره7،شماره1،صص517-498.

5- مسعودیان، سیدابوالفضل؛ کاویانی، محمدرضا.1387. اقلیم شناسی ایران، چاپ اول، انتشارات دانشگاه اصفهان. اصفهان

6- خورشیددوست، علی محمد؛ سلمانپور، رضا.1387. تحلیل نوسانات و آستانه های یخبندان های پاییزه و بهاره شهرستان اهر، فضایی جغرافیایی، شماره21،85تا100

7- J. Williams, (2021). "Climate Change Impacts on Groundwater Resources in Arid Regions A Global Review". Journal of Hydrology, 590 125-133.

8- Sharif, H. O., Hassan, A., and Elhassan, A. (2019). "Assessing the Impact of Climate Change on Groundwater Recharge in Semi-Arid Regions". Water Resources Management, 33(9) 3143-3155.

9- Al-Ansari, N., and Abdellatif, M. (2018). "Impact of Climate Change on Groundwater in the Middle East Case Study of Iraq". Geosciences, 8(10) 365-380.

10- Keshavarz, M. R., and Jamali, S. (2019). "Groundwater Depletion in Iran Causes, Consequences, and Solutions". Environmental Earth Sciences, 78(12) 428-441.

11- Elango, L., and Senthilkumar, M. (2019). "Modelling the Impact of Climate Change on Groundwater Resources Using MODFLOW". Journal of Water Climate Change, 10(3) 554-567.

12- Amiri, A., and Zare, M. (2020). "Climate Variability and Groundwater Decline in Arid Regions of Iran". Journal of Environmental Studies, 45(7) 875-890.

13- Ebrahimi, H., and Nourani, V. (2021). "Predicting Groundwater Level Fluctuations in Arid and Semi-Arid Regions Using MODFLOW". Environmental Earth Sciences, 90(2) 323-337.

14- Yang, L., and Chen, X. (2020). "Simulation of Groundwater Flow in Response to Climate Change Scenarios Using MODFLOW". Hydrology and Earth System Sciences, 24(1) 251-267.

15- Farajzadeh, M., and Karami, H. (2022). "Impact of Climate Change on Groundwater Resources of Khuzestan Province". Iranian Journal of Hydrology, 39(4) 23-32.

16- Mohammadi, Z., and Maleki, R. (2021). "Application of MODFLOW for Groundwater Management in Semi-Arid Regions of Iran". Hydrological Processes, 35(2) 1243-1254.

17- Zandi, S., and Eslamian, S. (2020). "Managing Groundwater Resources under Climate Change A Case Study in Iran". Water Resources Management, 34(5) 212-223.

18- Sadeghi, H., and Salehi, N. (2021). "Assessing the Impact of Climate Change on Water Resources in Khuzestan Using Remote Sensing and MODFLOW". Journal of Environmental Hydrology, 29(3) 72-84.