جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

شناسایی عوامل موثر بر میزان مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های کشاورزی (مطالعه موردی: دهستان داریان- استان فارس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار بخش جغرافیا، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز
2 استادیار بخش جغرافیا، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستائی، گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز
10.22034/gahr.2025.511892.2421
چکیده
مشارکت در برنامه های توسعه، بویژه توسعه روستایی اهمیت زیادی دارد، چرا که هیچ گونه برنامه ای بدون مشارکت مردم نمی تواند به موفقیت نائل آید. این مسئله در مورد زنان روستایی اهمیت خاصی پیدا می‌کند، زیرا این افراد علاوه بر این که حدود نیمی از جمعیت روستاها را تشکیل می دهند، به عنوان نیروی انسانی قابل توجه، نقش مهمی در تولید محصولات کشاورزی و غذایی و به طور کلی در فعالیت های مختلف رایج در روستا دارند. از این رو، در پژوهش حاضر به شناسایی عوامل موثر بر میزان مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های کشاورزی دهستان داریان پرداخته شده است. روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر روش پیمایشی و اسنادی می‌باشد. رویکرد غالب پژوهش پیمایشی و برخی از اطلاعات مورد نیاز با بهره‌گیری از روش اسنادی جمع‌آوری شده است. از لحاظ مکانی جامعه آماری این پژوهش روستاهای واقع در دهستان داریان واقع در استان فارس و جامعه مورد تحقیق شامل زنان خانوارهای روستایی است. روش نمونه‌گیری در این پژوهش روستاهای بالای 20 خانوار را شامل می شود و با توجه به اینکه هر 8 روستای این دهستان بالای 20 خانوار جمعیت داشتند، کلیه روستاها مورد بررسی قرار خواهند گرفت. در این پژوهش زنان ساکن در روستاها به عنوان جامعه هدف پرسشگری خواهند بود. این تعداد روستا در مجموع دارای 2315 خانوار می‌باشند که بر اساس روش کوکران تعداد 330 خانوار به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. برای پردازش داده‌ها از روش های آماری(توصیفی و استنباطی) استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که از لحاظ میزان مشارکت زنان در فعالیت های کشاورزی در بین روستاهای نمونه تفاوت معناداری وجود دارد و مشخص شد که میزان مشارکت زنان در فعالیت های کشاورزی در بعد اجتماعی فرهنگی بیشتر از دو بعد دیگر (اقتصادی و آموزشی ترویجی) است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying Factors Affecting the Participation of Rural Women in Agricultural Activities (Case Study: Dariyan District- Fars Province)

نویسندگان English

saeed negahban 1
ebrahim rastegar 2
zahra bazrafkan 3
1 Department of Geography, shiraz university
2 Department Of Geography, shiraz university
3 Department of Geography, shiraz university
چکیده English

Participation in development programs, especially rural development, is of great importance, as no program can succeed without the involvement of the people. This issue becomes particularly significant for rural women, as they comprise about half of the rural population and play an important role as a considerable workforce in the production of agricultural and food products, as well as in various common activities in the village. Therefore, this research aims to identify the factors affecting the level of participation of rural women in agricultural activities in the Dariyan District. The research methodology is descriptive-analytical and based on survey and documentary methods. The predominant approach of the research is survey-based, and some of the necessary information has been collected using documentary methods. Geographically, the statistical population of this research includes the villages located in the Dariyan District, with the study population consisting of women from rural households. The sampling method includes villages with more than 20 households, and since all eight villages in this district have populations exceeding 20 households, all of them will be examined. In this study, women residing in the villages will be the target population for questioning. These villages collectively have 2,315 households, from which 330 households have been selected as the sample size based on Cochran’s method. Statistical methods (descriptive and inferential) have been used for data processing. The research results indicated that there is a significant difference in the level of participation of women in agricultural activities among the sample villages, and it was found that women's participation in agricultural activities is higher in the socio-cultural aspect than in the other two aspects (economic and educational-extension). In this context, the results indicate a significant direct relationship between the education variable, household members, and years of residence with the women's participation component.

کلیدواژه‌ها English

rural women, agricultural activities, women'
s participation, Dariyan District
·       احمد‌پور، ا.، علیزاده، م.، و مومنی هلالی، ه. (1394)، شناسایی عوامل موثر بر مشارکت زنان روستایی در برنامه‌های آموزشی-ترویجی مراکز خدمات جهاد کشاورزی (مطالعه موردی: شهرستان آمل). فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، 3(8)، 14-1.
·       امینی، ع.، و طاهری، ح. (1395)، تحلیلی بر نقش پذیری زنان روستایی در فعالیت های اقتصادی و عوامل موثر بر آن: مورد مطالعه مناطق روستایی بخش سیمکان در شهرستان جهرم. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 12(2)، 51-37.
·       برقی، ح.، تقدیسی، ا.، تازیکی، ر. و نادرخانی، ز. (1392)، بررسی میزان مشارکت زنان روستایی در فعالیت های کشاورزی دهستان استر آباد شمالی شهرستان گرگان. برنامه ریزی فضایی، 3 (4)، 174-155.
·       حجازی، ی.، میرترابی، م.، حسینی، م.، (1390)، مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های پس از برداشت محصولات کشاورزی مطالعه موردی بخش آسارا شهرستان کرج، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 42-2 (1): 128-117.
·       حسینی، م.، میرترابی، م.، حجازی، ی. (1386)، بررسی تاثیر ویژگی های فردی و خانوادگی زنان روستایی بر انگیزه مشارکت آن ها در فعالیت های کشاورزی، فصلنامه مطالعات زنان، شماره 30، ص 83.
·       خسروی پور, بهمن و حسینی, سیده شهربانو . (1398). بررسی نیازهای آموزشی ترویجی زنان روستایی)موردمطالعه: شهرستان ساری استان مازندران). جغرافیا و روابط انسانی. 116-106. (2). 1.
·       شادی‌طلب، ژ. (1378)، توسعه و چالش‌های زنان ایران، نشر قطره، تهران.
·        شاهرودی، ع.، (1385)، تاثیر دانش بومی زنان روستایی بر توسعه پایدار کشاورزی، ماهنامه علمی، اجتماعی، اقتصادی جهاد، شماره 169، ص138.
·       شفیعی ثابت, ناصر , حسینی, سیده سمیر و ملکی, هوشنگ . (1397). تحلیل موانع اقتصادی مشارکت زنان در فرایند توسعه روستایی (مورد مطالعه: روستاهای شهرستان همدان)جغرافیا و روابط انسانی.705-685. (3). 1.
·       صادقی، ف. (1388)، نقش زنان روستایی در توسعه بخش کشاورزی شهر بناب. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فرودسی، مشهد.
·       علی بیگی، ا.ح.، بابایی، م.ح. و غلامی، م. (1391) تحلیل انگیزه های زنان روستایی برای مشارکت در برنامه های آموزشی و ترویجی. فصلنامه زن و جامعه، 3 (4)، 160-139.
·       قاسمی, فروزان . (1398). بررسی رویکردهای مشارکت و اشتغال زنان بر تکیه بر اقتصاد بومی در جوامع روستایی ایرانجغرافیا و روابط انسانی. 562-541. (4). 1.
·       قنبری، ی.، برقی، ح.، و قطبی‌نژاد، ن. (1395)، بررسی نقش فعالیت های کشاورزی زنان روستایی در توانمندسازی اقتصاد خانوار (مطالعه موردی: بخش برزک شهرستان کاشان). راهبرد توسعه، شماره 48، 76-62.
·        لهسایی زاده، ع. ع.؛ جهانگیری، ج. و خواجه‌نوری، ب. (1384)، بررسی مشارکت اقتصادی زنان روستایی (مطالعه موردی: استان فارس). مجله جامعه شناسی ایران. دوره 6. شماره3، صص 145-124.
·       مرکز آمار ایران (1386)، سالنامه آماری کشور تهران، دفتر اطلاع‌رسانی و پایگاه اطلاعات آماری.
·       مهربانیان، ا.، و موذنی، س. (1386)، نقش زنان در بخش کشاورزی (مطالعه مورد آسیا)، ماهنامه علمی، اجتماعی، اقتصادی جهاد، شماره 287، مرداد و شهریور ماه 1386، صفحه 195-176.
·        Handaragama, Saman; Rathnayake, Hiruni; and UIuwaduge, Pradeep (2013), Women's economic participation in rural development. International Journal  of Education  and Research, 1(8): 1-18.
·        Idrisa, Y.L, Sulumbe, I.M., & Mohammed, S.T. (2007). Socio-Economic factors affecting the participation of women in agriculture cooperatives in Gwoza local government Borno state Nigeria. Journal of Agro-Science, 6 (2), 72-78.
·        Lee, S. (2007) .Diversification of the Rural Economy: a case study on Rural Industrialization in the Republic of Korea. Pyongyang: Inses.
·        Shames-El-Din M.S.; Yutaka, T.; Kim, J.; Wang, Z.G. & Kai, S. (2000). "The role of women in promoting small industries as an example of socio-economic activities: An overview on the Japanese experience". Journal of the faculty of agriculture Kyushin University. Vol. 45. No. 1, pp. 335-347.
·        Tamele, M. (2010). Participation of women in agriculture value chains: a case study of zambian farmers. Hoge School/Utrecht, The Netherlands: Kofi Annan Business School.
World Bank (2016) Feminization of agriculture in the framework of rural transformations: What is the evidence.

  • تاریخ دریافت 21 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 02 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 24 خرداد 1404