جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

ارزیابی شهر انعطاف‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی (نمونه مورد مطالعه: شهر ارومیه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه ارومیه، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، گروه شهرسازی، ایران.
2 عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه، دانشکده معماری، شهرسازی وهنر، گروه معماری، ارومیه، ایران.
10.22034/gahr.2025.522535.2472
چکیده
زمینه و هدف : با پیشرفت و رشد جوامع مشکلات شهری نیز افزایش می‌یابد یکی از این مشکلات تغییرات اقلیمی است که به انعطاف‌پذیری بیشتر شهرها نیاز دارد. انعطاف‌پذیری توانایی پاسخ‌دهی فضاهای شهری نسبت به تغییرات محیطی است . هدف اصلی آن بررسی میزان انعطاف‌پذیری شهر ارومیه با استفاده از مناطق ۵ گانه آن در مواجهه با تغییرات اقلیمی است.

روش پژوهش :پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و از لحاظ ماهیت توصیفی – تحلیلی است.این مطالعه حاوی سه بخش است : بخش اول مطالعات اقلیم (دماو بارش)شهر ارومیه طی ۳۰ سال گذشته و آینده . بخش دوم : مربوط به مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و با استفاده از مشاهدات میدانی و امتیازبندی با روش لیکرت و استفاده از نمره عاملی برای رتبه بندی شاخص ها در نظر گرفته شده است و بخش سوم : انجام آزمون کولموگروف – اسمیرنوف با استفاده از نرم افزار spss که به رتبه‌بندی داده‌ها با استفاده از نمره عاملی پرداخته شده است.

یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن است که شهر ارومیه برای مواجهه با تغییرات اقلیمی آینده ضعیف عمل کرده و نیازمند بازنگری در برنامه ها و شرایط محیطی است.

نتیجه گیری :تغییرات اقلیمی در ۳۰ سال آینده در شهر ارومیه سالانه به طور متوسط ۰.۷ درجه سیلسیوس خواهد بود پس شرایط آب و هوایی در ۳۰ سال آینده نیازمند برنامه ریزی است . از طرفی با توجه به نتایج حاصل از جدول شاخص های انعطاف پذیری می توان گفت دو معیارانعطاف پذیری در بافت و کالبد شهری و سازگاری و چند منظوره بودن فضا دارای بالاترین امتیاز یعنی ۲.۰۴ و ۲.۰۲ بوده و شرایط مطلوبی دارند اما دو بعد برنامه ریزی و مدیریت بحران و ابعاد محیط زیستی در موضع ضعف قرار دارند و با امتیاز ۱.۲۳۲ و ۱.۶۸ نیازمند بازنگری و ارائه برنامه جامع می باشند
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Assessment of Urban Resilience in Response to Climate Change (Case Study: Urmia City)

نویسندگان English

Fatemeh Khojasteh Maghal 1
Aram Khezerlou 2
1 Master of Urban Planning, Urmia University, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Urban Planning Department, Iran.
2 Faculty member, Urmia University, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Department of Architecture, Urmia, Iran.
چکیده English

With the growth and development of contemporary societies, urban challenges have intensified—one of the most critical being climate change, which necessitates enhanced flexibility within urban systems. Urban flexibility refers to the capacity of urban spaces to adapt to environmental changes and serves as a fundamental indicator for assessing community resilience. This study aims to evaluate the degree of flexibility in Urmia city in response to climate change, focusing on its five administrative districts. Methodologically, this applied research follows a descriptive-analytical approach and is structured in three stages. The first stage involves a climatological analysis of Urmia's temperature and precipitation trends over the past 30 years and projections for the coming decades. The second stage includes a literature review and field observations, utilizing Likert-scale assessments and factor scoring to evaluate urban flexibility indicators. The third stage applies the Kolmogorov–Smirnov test using SPSS software to statistically rank the data based on factor scores.

The findings reveal that Urmia exhibits insufficient preparedness to face future climate challenges, indicating the need for revised urban planning strategies and adaptive environmental policies. Projections suggest that the city's average annual temperature may increase by approximately 0.7°C over the next 30 years, emphasizing the urgency of climate-sensitive planning. Moreover, among the four dimensions of flexibility assessed—morphological and physical adaptability, spatial multifunctionality, environmental sustainability, and crisis management—two indicators (urban morphology flexibility and spatial multifunctionality) received the highest scores (2.04 and 2.02 respectively), suggesting relatively favorable conditions. In contrast, the environmental and crisis management dimensions scored significantly lower (1.68 and 1.23), highlighting critical weaknesses and the need for comprehensive strategic interventions.

کلیدواژه‌ها English

Urban Resilience
Climate Change
Urmia
Temperature
Precipitation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 اردیبهشت 1404

  • تاریخ دریافت 23 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1404