جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی عوامل موثر بر رفتارهای زیست محیطی شهروندان (مطالعه موردی؛ منطقه 4 شهرداری اهواز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
با توجه به افزایش روزافزون چالش‌های زیست‌محیطی در شهرهای بزرگ، بررسی رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی در توسعه پایدار شهری اهمیت ویژه‌ای یافته است. شهر اهواز به‌ویژه منطقه ۴ آن، با مسائل متعددی در حوزه آلودگی و مدیریت پسماند روبه‌رو است. درک عوامل مؤثر بر رفتارهای زیست‌محیطی ساکنان این منطقه می‌تواند به طراحی سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی و اجرایی مؤثر کمک کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل این عوامل، تلاش دارد تا گامی در جهت بهبود عملکرد زیست‌محیطی شهروندان و ارتقای کیفیت زندگی شهری بردارد.پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر رفتارهای زیست محیطی شهروندان شهر اهواز (نمونه موردی: منطقه ٤ شهرداری) انجام گردیده است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی – نظری و از نظر ماهیت و روش، توصیفی – تحلیلی است. . جمع آوری داده های میدانی از طریق پرسشنامه صورت گرفته و با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای پیرسون و اسپیرمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج پژوهش نشان داد که بین دانش زیست محیطی، تحصیلات و جنسیت با رفتارهای مسئولانه در قبال زیست محیطی رابطه معناداری وجود دارد؛ اما بر عکس بین نگرش زیست محیطی با رفتارهای مسئولانه در قبال زیست محیطی رابطه ای وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An Investigation into the Factors Influencing Citizens' Environmental Behaviors (Case Study: District 4 of Ahvaz Municipality)

نویسندگان English

Majid Goodarzi 1
Zahra Soltani 2
Tahereh Rivasi 3
1 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Associate Professor of Geography and Rural Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Master's student in Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده English

given the increasing environmental challenges in large urban centers, investigating citizens' environmental behaviors has gained particular significance as a key component of sustainable urban development. Ahvaz, especially its District 4, is facing numerous issues related to pollution and waste management. Understanding the factors that influence the environmental behaviors of residents in this area can help inform the development of effective policies, educational programs, and executive strategies. This study aims to identify and analyze these influencing factors as a step toward improving citizens’ environmental performance and enhancing the quality of urban life. The research is applied-theoretical in purpose and descriptive-analytical in nature and method. Data were collected through a field survey using a questionnaire and analyzed using SPSS software, employing Pearson and Spearman correlation tests. The findings indicate a significant relationship between environmental knowledge, educational level, and gender with environmentally responsible behaviors. However, contrary to expectations, no significant relationship was found between environmental attitudes and responsible environmental behaviors.

کلیدواژه‌ها English

Environmental behaviors
environmental attitude
environmental pollution
District 4 of Ahvaz
  • بروان، لستر و کین، هال (۱۳۷۵) برای چند نفر جا است؟ ترجمه حمید طراوتی و فرزانه بهار، تهران: چاپ دوم
  • صالحی، صادق و حمایت خواه جهرمی، مجید (۱۳۹۲) مقایسه تحلیلی ارزشهای زیست محیطی جهان اسلام و غریب تحلیل ثانویه داده های پیمایش ارزش
  • صالحی، صالح (۱۳۸۹)، نگرش جدید نسبت به محیط زیست و مصرف انرژی فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات و ارتباطات سال ششم، شماره ۲۰، تهران صص ۲۱۶-۱۹۷
  • کریم زاده سارا (۱۳۸۸)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتارهای زیست محیطی رفتار مصرف انرژی در منزل شهروندان شهر ارومیه، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران
  • گیدنر، آنتونی (۱۳۸۳) جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری تهران: نشر نی، چاپ سیزدهم
  • نخعی، آرزو و خیری بهرام (۱۳۹۱) بررسی تأثیر عوامل منتخب بر قصا خرید محصولات سیر مجله مدیریت بازاریابی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین شماره ۱۵، صص ۱۳-105.
  • نواح عبد الرضا و فروتن کیا، شهروز و پورتر کارونی، محمد (۱۳۹۰) بررسی رابطه بین میزان دینداری با ارزشها و رفتارهای زیست محیطی شهروندان (مطالعه موردی شهر اهواز)، فصلنامه مطالعات شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان سال اول، شماره اول، حص ۹۸-77.
  • بوردیو، پیر ( 1384). شکلهای سرمایه، در سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه،گردآوری کیان تاج بخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: نشر شیرازه.
  • واقفی، الهام، حقیقتیان، منصور( 1393) بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی(بعد نهادینه) بر رفتارهای اجتماعی زیست محیطی با رویکرد توسعه پایدار شهری )مطالعه موردی: شهر شیراز(، فصلنامه اقتصاد ومدیریت شهری، شماره 8 : 47 –
  • صالحی، صادق، پازوکی نژاد، زهرا، امامقلی، لقمان ( 1392 ). آموزش و پرورش و محیط زیست )نگرش،
  • آگاهی و رفتارهای زیست محیطی دانش آموزان(، نشریه علوم تربیتی، سال بیستم شماره 2 : 171
  • آزادارمکی، تقی ( 1380 ). درآمدی بر نظریهسازی در جامعهشناسی، تهران: نشر کلمه.
  • حاجیزاده میمندی، مسعود، سیارخلج، حامد، شکوهیفر، کاوه (1393). بررسی عوامل فرهنگی مرتبط با
  • رفتارهای زیست محیطی (مورد مطالعه؛ شهر یزد(، فصلنامهی مطالعات توسعهی اجتماعی فرهنگی، دورهی سوم، شمارهی 3، زمستان 33 : 9 .
  • Barber, N., Taylor, D. C. & Strick, S. (2009). "Environmental knowledge and attitudes: influencing the purchase decisions of wine consumers", International CHRIE Conference Refereed Track, pp.-۱-۱۱
  • Van Buskırk AN, Boley BB, Killmaster CH. Johannsen KL, D'Angelo GJ. Drivers of suppon for cinzen science across state wildlife management agencies in the United States Conservanon Biology. 2023 Jun:37(3):e14028
  • Pratama SH, Ristanto RH, Handayam T, Sigit DV, Komala R. Factors Influencing Students Pro- Environmental Behavior A Systematic Literature Review: Biosfer Jurnal Tadris Biologi 2024 Jul 31:15(1):135-51
  • Razali G, Iskandar Y, Fanuswan 5, Hidayat R, Mujahid MU. Psycological Factors Influencing Pro-Environmental Behavior in Urban Areas. West Science Interdisciplinary Studies 2023 Jul 31:1(07) 430-7
  • Tien Y, Huang J. Gender differences in pro-environmental behavioral intentions, environmental values, tolerance of environmental protection cost, and confidence in citizen participation in environmental policies during the COVID-19 pandemic in Taiwan. Pol. J. Environ. Stud. 2023 Sep 8:32.4813-23
  • Wijaya DI Kokchang P. Investigating factors mfluencing generation Z's pro-environmental behavior to support the energy transition in Jakarta, Indonesia. InBIO Web of Conferences 2023 (Vol. 62, p. 04005). EDP Sciences
  • Ajzen, I. (1991). The Theory of Planned Behavior, Organizational Behavior, and Human Decision Processes, 50: 179-211.
  • Stern, P. C. (1997). Toward a working definition of consumption for environmental research and policy. Significant consumption: Research directions (pp. 12–35). Washington, DC: National Academy Press, 1997.
  • Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, Intention, and Behavior: An Introduction to Theory and Research. Reading, MA: Addison-Wesley.
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 30
تابستان 1404
صفحه 497-513

  • تاریخ دریافت 24 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 19 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 30 تیر 1404