تحلیل فضایی شاخص های توسعه اجتماعی در شهرستان باشت

اکبری, محمود; اکبری, مهران

doi:10.22034/gahr.2025.513683.2428

تحلیل فضایی شاخص های توسعه اجتماعی در شهرستان باشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمود اکبری ¹

مهران اکبری ²

¹ یاسوج، دانشگاه یاسوج، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری

² گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22034/gahr.2025.513683.2428

چکیده

وجود نظام تأمین اجتماعی در هر جامعه‌ای سبب بالا رفتن امید به زندگی، بهبود کیفیت زندگی، کاهش فقر و متعادل نمودن توزیع درآمد و موضوعاتی از این دست می‌شود، به همین علت در سال‌های اخیر برنامه‌های حمایت اجتماعی و تأمین اجتماعی به سرعت در کشورهای در حال توسعه و از جمله ایران گسترش ‌یافته‌اند. در پژوهش حاضر با استفاده از تکنیک آیداس به تحلیل فضایی نماگرهای توسعه و تأمین اجتماعی در استان کهگیلویه و بویراحمد اقدام شده است و درصدد بوده است که جایگاه شهرستان باشت را در این زمینه نشان دهد. پژوهش از نوع کمی و تحلیلی است و داده‌های مورد نیاز آن از سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد به دست آمده است. امتیاز نهایی تکنیک تصمیم‌گیری آیداس نشان می‌دهد که شهرستان بویراحمد با امتیاز(0.996)، شهرستان گچساران با امتیاز(0.725) و شهرستان کهگیلویه با امتیاز(0.557) بیشترین امتیازات تکنیک آیداس را در نماگرهای توسعه و تأمین اجتماعی به خود اختصاص داده‌اند. امتیاز تکنیک آیداس برای شهرستان دنا (0.180)، شهرستان بهمئی (0.147)، شهرستان باشت (0.085)، شهرستان لنده (0.000) و شهرستان چرام (0.000) به دست آمده است. شهرستان باشت با کسب امتیاز (0.085) و جایگاه ششم کهگیلویه و بویراحمد در زمینه شاخص‌های توسعه اجتماعی وضعیت مطلوبی ندارد و برنامه ریزی برای نماگرهای توسعه و تأمین اجتماعی در این شهرستان مستلزم توجه جدی است.

کلیدواژه‌ها

توسعه"

تأمین اجتماعی"

تکنیک آیداس"

شهرستان باشت"

موضوعات

جغرافیای انسانی

عنوان مقاله English

Spatial Analysis of Social Development Indicators in Basht Township

نویسندگان English

mahmood akbari ¹

mehran akbari ²

¹ Department of Geography And Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Yasuj, Yasuj, Iran

² Department of Educational Planning, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran

چکیده English

Since the existence of a social security system in any society increases life expectancy, improves the quality of life, reduces poverty and balances the distribution of income and the like, in recent year's social protection programs and Social security has expanded rapidly in developing countries, including Iran. In the present study, using the EDAS technique, a spatial analysis of development and social security indicators in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad provinces was conducted, and an attempt was made to show the position of Basht Township in this field. The research is quantitative and analytical and the required data are obtained from the statistical yearbook of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad provinces. The final score of EDAS decision-making technique shows that Boyer-Ahmad Township with a score of (0.996), Gachsaran Township with a score of (0.725) and Kohgiluyeh Township with a score of (0.557) have the highest scores of EDAS technique in development and social security indicators. The score of EDAS technique has been obtained for Dena Township (0.180), Bahmaei Township (0.147), Basht Township (0.085), Lande Township (0.000) and Charam Township (0.000). Basht Township, with a score of (0.085) and sixth place in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad, does not have a favorable situation in terms of social development indicators, and planning for development and social security indicators in this Township requires serious attention.

کلیدواژه‌ها English

Development"

social security"

EDAS technique"

Basht Township"

1- اسدی کرم، رخساره، اسدی کرم، طاهره (1403). ارزیابی و سنجش وضعیت نابرابری در شهرستانهای استان کرمان با تاکید بر شاخصهای فناوری اطلاعات و ارتباطات با استفاده از تکنیکهای تصمیم گیری چند شاخصه، جغرافیا و روابط انسانی، دوره 7، شماره 1، صص 331-312.

2- اکبری، محمود (1394). تحلیل فضایی شاخصهای توسعه آموزشی در مناطق شهری و روستایی کهگیلویه و بویراحمد، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، شماره 15، صص 84-69.

3- اکبری، محمود، مولوی، ابراهیم، جوزاریان، فیض اله، التیامی نیا، رضا (1399). سطح بندی فضایی شاخصهای توسعه ارتباطات استانهای ایران در دوره زمانی 1395-1375، فصلنامه نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، دوره 12، شماره 4، صص 539-558.

4- اکبری، محمود (1400). وضعیت شاخصهای حمل و نقل در کلانشهرهای ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره 36، شماره 2، صص 171-161.

5- علی احمدی، علیرضا، زنده دل، محمد (1379). تحلیل همبستگی شاخصهای توسعه مخابرات و توسعه اقتصادی و تعیین حد بهینه توسعه مخابرات برای دستیابی به اهداف توسعه اقتصادی کشور (چارچوب و متدولوژی)، تحقیقات اقتصادی، دوره 35، شماره 56، صص 145-131.

6- دانش نظافت، علیرضا، مولایی هشجین، نصرالله، معتمدی مهر، اکبر(1395). مقایسه تطبیقی توسعه یافتگی مناطق شهری رشت با استفاده از روشهای ارزیابی چند شاخصه، مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، دوره 11، شماره 34، صص 16-1.

7- مرکز آمار ایران(1398)، سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان مدیریت و برنامهریزی استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج.

8- مهندسین مشاور شاراندیشان پارس(1388)، طرح جامع و تفصیلی شهر باشت، اداره کل مسکن و شهرسازی استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج.
1. Antonopoulos, R. (2013), Expanding Social Protection in Developing Countries: A Gender Perspective, Working Paper No. 516, Annandale-on-Hudson, NY: Levy Economics Institute at Bard College.
2. Abu Bakar, A. H. Cheen, K. S. (2013), A Framework for Assessing the Sustainable Urban Development, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 85 (2013): 484 – 492.
3. Balaceanu, C. Apostol, D. Penu, D. (2012), Sustainability and social justice, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62 (2012): 677 – 681.
4. Barrientos, A. Hulme, D. (2008), Social Protection for the Poor and Poorest in Developing Countries: Reflections on a Quiet Revolution, BWPI Working Paper 30, School of Environment and Development, University of Manchester.
5. Behrendt, C. Nguyen, Q. A. (2019), Ensuring universal social protection for the future of work, Transfer, 25(2): 205–219.
6. Cook, S. and Pincus, J. (2014), Poverty, Inequality and Social Protection in Southeast Asia an Introduction, Journal of Southeast Asian Economies, 31(1): 1-17.
7. Dempsey, N. Brown, C. Bramley, G. (2012), the Key to Sustainable Urban Development in UK Cities? The Influence of Density on Social Sustainability, Progress in Planning, 77 (2012): 89–141.
8. Feng, J. Hou, H. (2023). Review of Research on Urban Social Space and Sustainable Development, Sustainability, 15, 1-26.
9. Haji Rasouli, A. Kumarasuriyar, A. (2016), the Social Dimention of Sustainability: Towards Some Definitions and Analysis, Journal of Social Science for Policy Implications, 4(2): 23-34.
10. Hemani, S., Das, A. K. Rudlin, D. (2012), Influence of urban forms on social sustainability of Indian cities, The Sustainable City VII, 2, 783-797.
11. Justino, P. (2003), Social Security in Developing Countries: Myth or Necessity? Evidence from India, Prus Working Paper, No 20: 1-35.
12. Keshavarz Ghorabaee M, Zavadskas EK, Olfat L, Turskis Z (2015). Multi-Criteria Inventory Classification Using a New Method of Evaluation Based on Distance from Average Solution (EDAS). Informatica, 26 (3): 435-451.
13. Merrien, F. X. (2013), Social Protection as Development Policy: A New International Agenda for Action, International Development Policy Revue international de politique de développement, 5(1): 83-100.
14. Murphy, K. (2012), the social pillar of sustainable development: a literature review and framework for policy analysis, Sustainability: Science, Practice and Policy, 8(1): 15-29.
15. Palacios, R. Sluchynsky, O. (2006), Social Pensions Part I: Their Role in the verall Pension System, Social Protection Discussion Paper NO. 0601. Washington: World Bank.
16. Sari al-Qalam, M. (1991), Development of the Third World and the International System, Sefid Publications, Tehran.
17. Withisuphakorn, P. Batra, I. Parameswar, N. Dhir, S. (2019), Sustainable Development in Practice: Case Study of L’Oréal, Journal of Business and Retail Management Research (JBRMR), Vol 13, 35-47.
18. Yoshida, K. (2018), the Stability of Social Security in the United States: The Need for a Durable Institutional Design, Jnl Soc. Pol. 47(2): 397–415.