نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسنده English
Abstract
Reducing social harms in vulnerable urban areas requires a comprehensive approach that simultaneously emphasizes local capacities, civic participation, and institutional cooperation. In this context, cultural working groups and local social managers act as key grassroots actors who play a vital role in enhancing community resilience, identifying the real needs of neighborhoods, creating supportive networks, and empowering vulnerable groups. Drawing on the theoretical framework of social capital and employing a qualitative document analysis method, this study examines the role of these actors in mitigating social harms in disadvantaged neighborhoods.
Findings, derived from official reports, policy documents, and previous academic studies, reveal that integrated cultural and social activities based on citizen participation and collaboration with local organizations have led to reduced unemployment rates, decreased tendencies toward risky behaviors, enhanced social participation, and improved access to educational, cultural, and welfare services. Moreover, the strengthening of social capital at the neighborhood level has fostered higher public trust, reinforced local identity, and promoted a stronger sense of community belonging. Accordingly, investing in local capacities and reinforcing neighborhood-based governance can be considered an effective strategy for social and cultural policymaking in vulnerable urban areas.
کلیدواژهها English
· ابوی، رضا و دانایینیا، احمد (1390) مبانی جامعهشناسی شهری. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها.
· اشرف، احمد، (1385)، مسائل اجتماعی و آسیب شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آموزشگاه عالی خدمات.
· افضلی، رسول.، ایرانخواه، احمد، و مومنی، حسن، (۱۳۹۷)، بررسی نقش سمن ها در پیشگیری از آسیب های اجتماعی، فصلنامه جغرافیا و روابط انسانی، د.ره 1، شماره 1، 569–592.
· امیری، ر. و همکاران. (1392). بررسی پیامدهای اجتماعی حاشیهنشینی. فصلنامه جامعهشناسی شهری.
· امیری، مجتبی و پورموسوی، سید موسی و صادقی، منصوره (1392)، مطالعه آسیبهای اجتماعی ناشی از حاشیه نشینی در منطقه 91 شهرداری تهران از دیدگاه مدیران شهری، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری/ شماره پنجم، زمستان 2931
· ایراندوست، ن(1388)، توانمندسازی سکونتگاههای غیررسمی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
· بنیاد توسعه اجتماعی کشور. (۱۴۰۱). ارزیابی عملکرد برنامههای کاهش آسیب در مناطق شهری.
· پروین، ستار و مصطفیپور، کامبیز و فلاحی گیلان، روحالله و احمدزاده، مریم (۱۳۹۳)، بررسی عملکرد شهرداری تهران و نقش مشارکت اجتماعی در حوزه مدیریت آسیبهای اجتماعی شهری (گزارش شماره ۱۹۸). تهران: مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران
· پوراحمد،ا. (1388) . مدیریت فضای سبزشهری منطقه 3 شهرداری تهران. پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره 63 .صص 2.
· پیران، پرویز و همکاران(1395)، الگوهای مشارکتمحور در برنامهریزی شهری. تهران: مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران.
· حیدری، تقی و محمدی، شهرام (1399)، تحلیل و ارزیابی آسیبهای اجتماعی در محلات دارای اسکان غیررسمی (مطالعۀ موردی: محلۀ اسلامآباد - شهر زنجان)، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، 76-59، (40)11.
· رجبی، آزیتا و حصارینژاد، جعفر. (۱۳۹۲). «نقش مشارکت مردمی در توسعه شهری»، فصلنامه شهرسازی و مدیریت شهری، 4(2)، ص. ۱۲۰–۱۳۰.
· رحیمی، ع.، و همکاران. (۱۳۹۵). «مدیریت محلهای و توسعه محلات شهری». پژوهشنامه مدیریت شهری.
· ساروخانی، باقر (1375)، مقدمه ای بر آسیب شناسی اجتماعی، تهران، انتشارات آوای نور.
· سازمان بهزیستی کشور(1401)، گزارش سالانه رصد آسیبهای اجتماعی در مناطق شهری. تهران: معاونت اجتماعی.
· ساعی، م(1398) جامعهشناسی حاشیهنشینی. تهران: نشر نی.
· ستوده، هدایت الله، (1384)، مقدمه ای بر آسیب شناسی اجتماعی. تهران، انتشارات آوای نور
· سلاورزیزاده، س.، شیخی، م.، و شکاری، ف. (۱۳۹۷). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار محلهای. فصلنامه سیاستگذاری اجتماعی، 5(1)، ۱۱۳–۱۳۴.
· سمیعیزاده طوسی، ف.، حسینی، م.، و دهقان، ر(1398)، ارزیابی اثربخشی مشارکت سازمانهای مردمنهاد در کاهش آسیبهای اجتماعی (مطالعه موردی ایرانشهر). فصلنامه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۶(۳)، ۴۵–۶۲.
· عبدی، عباس، (1390)، مساائل اجتماعی قتل در ایران، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی
· فتحی، سمیه؛ زارع، علی؛ عماری، نرگس. (۱۴۰۲). بررسی نقش آموزشهای فرهنگی در ارتقای تابآوری اجتماعی ساکنان محلههای شهری. فصلنامه مطالعات فرهنگی اجتماعی محلهای.
· فلاح، محمدرضا(1393)، نقش مشارکت فرهنگی در توسعه محلی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات اسلامی.
· کوشکی، فردین، توکلی نیا، جمیله و موسی پور موسوی، 1391 ، مشارکت شهروندی و توسعه مدیریت پایدار شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی دانشکده علوم زمین.
· محسنی تبریزی، علیرضا، (1386) جامعهشناسی مشارکت اجتماعی. تهران: انتشارات سمت.
· محمدی، فاطمه (1402)، ارزیابی عملکرد دستگاه های منولی کنترل و کاهش آسیب های اجماعی(سازمان صدا و سیما)
· مرکز پژوهشهای مجلس(1401) گزارش وضعیت حاشیهنشینی در ایران.
· مرکز مطالعات اجتماعی شهر تهران. (۱۳۹۹). گزارش طرحهای اجتماعمحور موفق در محلات شهری.
· مرکز مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهر تهران(1399) گزارش عملکرد پروژههای مشارکتی محلهای. تهران: معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری.
· مرکز مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهر تهران(1402) گزارش عملکرد خانههای مشارکت محلی در مناطق ۱۵، ۱۷ و ۱۹ تهران. تهران: معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران.
· مساواتی آذر، مجید، (1372)، دیدگاه های جامعه شناسی درباره تغییرات اجتماعی، تهران، سازمان چاپ هادی)
· مشکینی، م.، محمدی، ش.، و درویشی، ر. (۱۳۹۲). «بررسی الزامات تحقق مدیریت محلهای در کلانشهر تهران». فصلنامه مدیریت شهری.
· نادری، ق.، غلامی، ن.، و سهرابی، ف. (۱۳۹۱). «تحلیل کارکردهای مدیریت محلی در توسعه پایدار شهری». فصلنامه مطالعات شهری.
· نقدی، ح. و زارع، ن(1390)، تحلیل روند حاشیهنشینی در ایران. مشهد: پژوهشکده آمار.
· نیکزاد، م.، رضایی، ف.، و شفیعی، س. (۱۴۰۰). نقش تسهیلگران اجتماعی در کاهش آسیبهای اجتماعی در کلانشهرها. فصلنامه رفاه اجتماعی.
· وزارت کشور (1400) سند سیاستگذاری توسعه اجتماعی در مناطق کمتر برخوردار. تهران: دفتر امور اجتماعی و فرهنگی.
· هادی فر، مریم(1384)، فقر و نابرابری درآمد در ایران، تهران: اتحاد جمهوری خواهان ایران.
· خبرگزاری ایسنا. (۱۴۰۲). اجرای طرح شهر دوستدار کودک در جعفرآباد کرمانشاه. بازیابی از: https://www.isna.ir
· خبرگزاری ایمنا. (۱۴۰۲). محلهمحور شدن برنامههای فرهنگی برای کودکان در کرمانشاه. در دسترس در: https://www.imna.ir
· خبرگزاری قرآن(1402) (IQNA). گزارش نقش مساجد در افزایش مشارکت اجتماعی در محلات جنوب تهران. برگرفته از: https://iqna.ir
