جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

بررسی نقش گیاهان دارویی مناطق کوهستانی در اشتغال‌زایی زنان روستایی (مطالعه موردی؛ کوه‌های ساورز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
گیاهان دارویی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور بوده و ازآنجاکه این بخش ازنظر تأمین نیازهای مردم، تأمین مواد اولیه صنایع، اشتغال افراد و ایجاد درآمد حائز اهمیت است، ثبات و استمرار آن از عوامل عمدە کمک‌کننده به توسعه پایدار اقتصادی و پایداری سکونتگاه روستایی به شمار می‌رود. این صنعت ضمن تأمین منبع درآمدی پایدار، می‌تواند در کاهش نابرابری‌های درآمدی و ثبات اقتصادی در این نواحی که یکی از عوامل مهم مهاجرت‌های روستایی ـ شهری بوده و امروزه گریبان گیر بسیاری از نواحی شهری کشور ما شده است، شود. گردشگری یکی از صنایعی است که به‌سرعت در حال رشد است. با رشد و رونق گردشگری نیازها و تقاضاهای جدید پیش می‌آید و میزان تقاضا نسبت به کالاها، خدمات و امکانات موجود افزایش می‌یابد. این امر، محیط ایجاد کسب‌وکارهای جدید را فراهم کرده و موجب افزایش روحیه کارآفرینی در بین زنان روستاییان می‌شود و همچنین منجر به افزایش سرمایه‌گذاری و ایجاد بنگاه‌های جدید اقتصادی در مناطق روستایی می‌شود، بنابراین، رونق گردشگری محیط روستا را ازنظر اقتصادی، به محیطی پویا تبدیل می‌کند و درواقع، محیط روستا به محیطی انگیزشی و محرّک برای کارآفرینی زنان روستایی تبدیل می‌شود. این مطالعه به‌صورت توصیفی- پیمایشی صورت گرفته است، جامعه آماری کلیه زنان روستایی شهرستان چرام بوده که 100 نفر به‌صورت تصادفی به‌عنوان نمونه انتخاب و تجزیه‌وتحلیل آماری به کمک نرم‌افزار spss نسخه 23 و آزمون t تک نمونه صورت گرفت، نتایج نشان داد گیاهان دارویی مناطق کوهستانی در اشتغال‌زایی زنان روستایی برحسب عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مؤثر می‌باشد (p<0.05).
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Examining the Role of Medicinal Plants in Mountainous Areas in Rural Women’s Employment (Case Study: Savorz Mountains)

نویسندگان English

Zahra Soltani 1
Majid Goodarzi 2
1 َAssociate Professor of Geography and Rural Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده English

Medicinal plants represent one of the most significant sectors of the national economy. Given their role in meeting public needs, supplying raw materials for industries, creating employment, and generating income, the stability and continuity of this sector are regarded as key contributors to sustainable economic development and the viability of rural settlements. Beyond serving as a stable source of income, this industry can reduce income inequality and enhance economic stability in rural areas, which are among the main drivers of rural-to-urban migration—a challenge increasingly faced by many urban regions in Iran. Tourism, as one of the fastest-growing industries, has amplified these dynamics. With the expansion of tourism, new needs and demands emerge, leading to increased demand for goods, services, and facilities. This development creates opportunities for new businesses, fosters entrepreneurial spirit among rural women, and stimulates investment and the establishment of new enterprises in rural areas. Consequently, the growth of tourism transforms the rural environment into an economically dynamic setting and, in practice, into a motivational and stimulating environment for rural women’s entrepreneurship.

This study employed a descriptive-survey method. The statistical population included all rural women in Charam County, among whom 100 individuals were randomly selected as the sample. Statistical analysis was conducted using SPSS version 23 and the one-sample t-test. The results indicated that medicinal plants in mountainous regions significantly contribute to rural women’s employment across social, economic, and cultural dimensions (p < 0.05).

کلیدواژه‌ها English

Agriculture
Medicinal Plants
Employment Generation
Rural Women
  • افتخاری، عبدالرضا رکن‌الدین. طاهرخانی، مهدی و سجاسی قیداری، حمدالله (1388). «تحلیل ابعاد و عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی کشاورزی مناطق روستایی»،روستا و توسعه، 12 (3): 72-41.
  • امانپور. محمد (1379) نقش وزارت کشاورزی در احیا و توسعه گیاهان دارویی و ارائه پیشنهاد‌ها، دوره اول، کنگره طب سنتی، تهران، 142 - 132 ص
  • انوری پور، شیما و انوری پور، حامد،1392، شناسایی عوامل مؤثر بر اشتغال‌زایی صندوق‌های اعتبارات خرد زنان روستایی استان ایلام، اولین کنفرانس بین‌المللی حماسه سیاسی (با رویکردی بر تحولات خاورمیانه) و حماسه اقتصادی (با رویکردی بر مدیریت و حسابداری)، رودهن
  • اویسی، زهرا.1389. نقش اشتغال زنان در توسعه روستایی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
  • آذر کیش، پیمان، دوستی ایرانی، امید، حسینی، امیرحسن و محمدی، رشید (1394) گیاهان دارویی ظرفیت‌ها و سرمایه‌های ماندگاری جهت پیشرفت اقتصادی ایران، چهارمین کنفرانس الگوی اسلامی و ایرانی پیشرفت، پیشرفت ایران، گذشته، حال، آینده
  • بهرامی، عبدالعلی (1383).«فرآیند برنامه‌ریزی توسعۀ روستایی»، مجموعه مقالات کنگره توسعۀ روستایی، چالش‌ها و چشم­اندازها، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران: ۱۶۰ – ۱۴5.
  • بهرامی کیا، سیف االله (1396) گیاهان دارویی به‌عنوان گنجینه پنهان طبیعت لرستان: راهکاری مؤثر در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، دومین کنفرانس بین‌المللی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در استان لرستان، ص.1
  • پاسبان، فاطمه.1385. بررسی نقش عوامل اجتماعی و اقتصادی بر اشتغال زنان روستایی، مجله توسعه روستایی.
  • جعفری، عزیز اله، ظریفیان، ابوطالب. 1394، مطالعه فلوریستیک کوه ساورز در استان کهگیلویه و بویراحمد، پژوهش‌های گیاهی، 28(5): 951- 929.
  • حکیم پور، همت و سیفی، منوچهر و کوهستانی، نعمت ا...،1394، مطالعه گیاهان دارویی- صنعتی حوزه آبخیز یاسل- انگه رود بخش بلده شهرستان نور و بررسی نقش اقتصادی آن در توسعه پایدار در بخش منابع طبیعی، دومین کنفرانس بین‌المللی توسعه پایدار، راهکارها و چالش‌ها با محوریت کشاورزی، منابع طبیعی، محیط‌زیست و گردشگری، تبریز.
  • حیدری ساربان، وکیل‌ (1391). ‌اولویت­بندی موانع مؤثر بر کارآفرینی زنان روستایی (با روش AHP) مطالعه موردی: استان اردبیل‌، مطالعات اجتماعی- روان‌شناختی زنان، 10 (2): 159-177.
  • خباززاده، نسیم‌ (1390). جایگاه زنان روستایی و موانع مشارکت آن‌ها در فرایند توسعه‌،دهیاری‌ها، 6(33): 15-12.
  • رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا. طاهر خانی، مهدی و سجاسی قیداری، حمدالله‌ (1388).‌تحلیل ابعاد و عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی کشاورزی مناطق روستایی‌،روستا و توسعه، 12 (3): 72-43.
  • زرگری، علی (1383) گیاهان دارویی، انتشارات دانشگاه تهران، 1-5
  • سجاسی، قیداری،  حمداله، اسماعیلی،  مهناز، 1393. اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر اشتغال‌زایی زنان روستایی (مطالعه موردی: دهستان گلمکان شهرستان چناران)، همایش ملی زن و توسعه پایدار روستایی.
  • شاهدی، علی و سحابی، نادر (1379) آشنایی با گیاهان داروییآذربایجان شرقی(سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی.
  • فروتن، لیلی (1390) دلایل رویکرد به گیاهان دارویی و ضرورت پرداختن به اقدامات، چالش‌ها و راهکارهای مرتبط در این زمینه، همایش منطقه‌ای جهاد اقتصادی رهیافت‌ها و راهبردها، ص.1
  • کرمی، شهره‌ (1390). ‌نظرسنجی زنان روستایی پیرامون اثر توسعه مشاغل جدید کشاورزی بر توسعۀ پایدار روستایی‌،مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی دانشجویی کارآفرینی.
  • گودآسیایی، الناز و نژادمحمدنامقی، علیرضا،1398، جاذبه‌های گردشگری گیاهان دارویی و نقش آن در توانمندسازی زنان روستایی، همایش ملی زن و توسعه گردشگری روستایی، کاشمر.
  • میرترابی، مهدیه السادات و حجازی، یوسف‌ (1390). ‌بررسی تأثیر ویژگی­های فردی و خانوادگی زنان روستایی بر انگیزه مشارکت آن‌ها در فعالیت­های کشاورزی‌، مجموعه مقالات دومین همایش ملی توسعۀ پایدار روستایی، همدان: دانشگاه بوعلی سینا، 15 و 16 تیر.
  • نادری، فاطمه، نژاد سبزی، پروانه و رسولیان، بهرام (1388) بررسی عرضه و مصرف گیاهان دارویی موجود در عطاری‌های استان لرستان در سال،1387 یافته، دوره یازدهم، شماره،5 ص.58

  • تاریخ دریافت 10 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 17 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 11 بهمن 1403