تحلیل ظرفیت ها و کارکردهای نوآوری فراگیر در توسعه کشاورزی مناطق محروم روستایی

عیدی, اسما; راحلی, حسین; کاظمیه, فاطمه

doi:10.22034/gahr.2026.570178.2661

تحلیل ظرفیت ها و کارکردهای نوآوری فراگیر در توسعه کشاورزی مناطق محروم روستایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اسما عیدی ¹

حسین راحلی ²

فاطمه کاظمیه ³

¹ گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

² گروه ترویج و توسعه روستایی ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز ، تبریز، ایـران.

³ گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22034/gahr.2026.570178.2661

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تحلیل کارکردهای نوآوری فراگیر در توسعه کشاورزی مناطق محروم روستایی است. درحالی که، تحقیقات متعددی از جوانب مختلف به بررسی نوآوری جریان اصلی در حوزه ی توسعه کشاورزی پرداخته اند، اما شکاف واضحی از منظر بررسی نوآوری فراگیر در این بخش وجود دارد. بنابراین انجام پژوهش در این زمینه می تواند به ارتقاء دانش علمی، افزایش ظرفیت تحقیقاتی و تقویت رویکرد پژوهشی آن در داخل کشور کمک نماید. این پژوهش با بهره-گیری از رویکرد تحلیلی مفهومی و روش شناسی سودابی به انجام رسید. نتایج مطالعه نشان داد که جریان نوآوری فراگیر با تمرکز عمده بر چهار اصل ویژه شامل برابری (تمامی کشاورزان سزاوار آن هستند که در فرآیند خلق و انتشار نوآوری در روابطی برابر با یکدیگر قرار گیرند)، به رسمیت شناختن (تمامی کشاورزان باید از حیث نیازهایشان در زمینه‌ی نوآوری به رسمیت شناخته شوند)، مشارکت (تمامی افراد باید حقوقی برابر در زمینه مشارکت در فرآیندهای نوآورانه داشته باشند) و پایداری (نوآوری باید به گونه ای طراحی شود که ضمن حفظ منابع طبیعی و محیط زیست منافع نسل های آینده و تداوم تولید کشاورزی را تضمین کند)، می تواند نظام نوآوری کشاورزی را به سمت فراگیری، عدالت و اثربخشی بیشتر سوق دهد؛ به طوری که، تمامی کشاورزان، به ویژه بهره برداران خرد و کم درآمد، بتوانند در خلق، بکارگیری و بهره مندی از نوآوری ها نقش فعال و مؤثری ایفا کنند.

کلیدواژه‌ها

رشد فراگیر

فقرزدایی

محرومیت

نوآوری عدالت محور

موضوعات

سایر

عنوان مقاله English

Analyzing the Capacities and Functions of Inclusive Innovation in the Agricultural Development of Deprived Rural Areas

نویسندگان English

Asma Eidi ¹

Hossein Raheli ²

Fatemeh Kazemiyeh ³

¹ Department of Rural Extension and Development, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

² Department of Rural Extension and Development, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

³ Department of Rural Extension and Development, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

چکیده English

The purpose of this study is to analyze the capacities and functions of inclusive innovation in the agricultural development of deprived rural areas. While numerous studies have examined mainstream innovation from various perspectives within the field of agricultural development, a clear gap remains in the literature regarding the analysis of inclusive innovation in this sector. Therefore, research in this area can contribute to the advancement of scientific knowledge, the enhancement of research capacity, and the strengthening of this research approach at the national leve. Conceptual analysis is the main approach of the present study. In this regard, Suddaby’s conceptual analysis methodology has been adopted as the basis of the research. The results of the study indicate that the inclusive innovation process, with a primary focus on four key principles equity (all farmers deserve to engage in the creation and diffusion of innovation through equal relationships), recognition (all farmers should be acknowledged with regard to their innovation-related needs), participation (all individuals should have equal rights to participate in innovation processes), and sustainability (innovation should be designed in a way that preserves natural resources and the environment while ensuring benefits for future generations and the continuity of agricultural production) seeks to steer the agricultural innovation system toward greater inclusiveness, justice, and effectiveness. As a result, all farmers, particularly small-scale and low-income producers, are enabled to play an active and effective role in the creation, application, and utilization of innovations.

کلیدواژه‌ها English

Inclusive Growth

Poverty Alleviation

Deprivation

Justice-oriented Innovation

عسکری بزایه، ف. و محمدزاده، ر. (1398). نظام نوآوری کشاورزی و نقش دولتها در توسعه و تقویت آن. علوم و فناوری اطلاعات کشاورزی، 2(1): 19- 34.

لویمی، ک. و خسروی پور، ب . (1403). اثرات پذیرش نوآوری در توسعه روستایی. جغرافیا و روابط انسانی، 6(4): 624-634.

مبینی دهکردی، ع. امیری، م. و کرمانشاه، ف. (1397). معرفی ابعاد ساختاری نوآوری فراگیر و کاربرد آن در خط‌مشی‌گذاری عمومی برای کاهش نابرابری. سیاستگذاری عمومی، 4(2): 33-56.

Chambers, R. (1997) Whose Reality Counts? Putting the First Last. Intermediate Technology, London.

Christensen, C. Baumann, H. Ruggles, R. and Sadtler, T. (2006). Disruptive Innovation for Social Change, Harvard Business Review (Harvard Business Review) 84 (12): 94- 120.

Dahlman, C. (2014), Innovation policy for Inclusive Development, OECD Global Forum, Paris.

Das, K. (2011). Indian rural clusters and innovation: challenges for inclusion. Economics, Management and Financial Markets, 6(1): 283–301.

Dutz, M. (2007). Unleashing India's Innovation: Toward Sustainable and Inclusive Growth, World Bank Publications – Books.

FAO. (2003). World agriculture: towards 2015/2030 an fao perspective, Rome.

FAO. (2019). The State of Food and Agriculture 2019. Moving forward on food loss and waste reduction, Rome.

Foster, C. Heeks, R. (2013). Conceptualising Inclusive Innovation: Modifying Systems of Innovation Frameworks to Understand Diffusion of New Technology to Low-In- come Consumers, European Journal of Development Research, 25: 333-355.

George, G. Mcgahan, A. and Prabhu, J. (2012). Innovation for Inclusive Growth: Towards a Theoretical Framework and a Research Agenda. Journal of Management Studies, 49: 661 - 683.

Giller, K. Andersson, J. Hijbeek, R. and Sumberg, J. (2021). Regenerative agriculture: an agronomic perspective. Outlook Agric 50.

Glasscock, J. A. (2022). An Overview of Fifty Years of Appropriate Technology Research Using Bibliometric Analysis, Journal of Appropriate Technology, 8(1): 17-26.

Heeks, R. Foster, C. and Nugroho. Y. (2014). New Models of Inclusive Innovation for Development. Innovation and Development, 4 (2): 175–185.

IFAD, FAO, UNICEF, WFP and WHO. (2023). The State of Food Security and Nutrition in the World 2023. Urbanization, agrifood systems transformation and healthy diets across the rural–urban continuum. Rome.

IFAD. (2016). Rural Development Report 2016 Fostering inclusive rural transformation, Rome.

OECD. (2007). Promoting pro-poor growth key policy messages. OECD Publishing, Paris.

OECD. (2014). Knowledge and Innovation for Inclusive Growth 2014: OECD Publishing, Paris.

OECD. (2015). Innovation Policies for Inclusive Growth. OECD Publishing, Paris.

OECD. (2024). Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2024: Innovation for Sustainable Productivity Growth, OECD Publishing, Paris.

OEDC. (2011). Demand- Side Innovation Policies. Executive summary. New Direction for Youth Development, 133.

OEDC. (2013). Innovation and inclusive Development. OECD Publishing, Paris.

Paunov, C. (2013). Innovation and inclusive development: A discussion of the main policy issues. Science, Technology and Industry, (1): 1- 10.

Rogers, E. M. and Shoemaker, F. F. (1971). Communication of Innovation: A Cross-Cultural Approach. 2nd Edition, The Free Press, NewYork.

Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press.

Smith, A. Fressoli, M. and Thomas, H. (2014). Grassroots innovation movements: Challenges and contributions, Journal of Cleaner Production, 63: 114 –124.

Suddaby, R. (2010). Editor’s comments: Construct clarity in theories of management and organization. Academy of Management Review. Academy of Management, 35(3): 346–357.

United Nations. (2020). Sustainable development goals, New York.

Wiggins, S. and Higgins, K. (2008). Pro-poor Growth and Development: linking economic growth and poverty reduction, Overseas Development Institute, London.

World Bank. (2018). Inclusive innovation: Concepts and applications. Washington, DC.

World Bank. (2019). Harvesting Prosperity Technology and Productivity Growth in Agriculture, World Bank Publishing, Washington, D.C.