شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان

جراح, زینب; علم, شهرام; صابونچی, رضا

doi:10.22034/gahr.2026.574977.2678

شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان

نوع مقاله : پایان نامه و رساله

نویسندگان

زینب جراح ¹

شهرام علم ²

رضا صابونچی ³

¹ گروه مدیریت ورزشی؛ دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران.

² گروه تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، تهران، ایران.

³ گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران

10.22034/gahr.2026.574977.2678

چکیده

دف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان بود. روش پژوهش حاضر، کاربردی از نوع پژوهش‌های کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری پژوهش شامل، اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان گردشگری و گردشگری ورزشی، مدیران آژانس‌های گردشگری و گردشگری ورزشی، پژوهشگران دکتری مدیریت ورزشی و گردشگری و مدیران خبره اداره کل ورزش و جوانان استان خوزستان بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از متخصصان پژوهش بود که این فرایند تا دستیابی به مرحله اشباع نظری ادامه یافت. به‌منظور تأیید روایی و پایایی پژوهش از چهار روش اعتمادپذیری، انتقال‌پذیری، اتکاپذیری و تأیید پذیری استفاده شد و پایایی پژوهش با استفاده از روش توافق درون موضوعی 89 درصد به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد، عوامل مؤثر بر نتایج اطلاعات مربوط به شناسایی عوامل مؤثر بر گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی استان خوزستان در قالب 71 نکات کلیدی، 10 مفاهیم و ۴ مقوله شامل سازمان دهنده ملزومات توسعه پایدار، مدیریت اطلاعات، چارچوب‌های نهادی و دیجیتال‌سازی و فناوری اطلاعات دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش نشان داد تحقق توسعه پایدار گردشگری ورزش‌ها و تفریحات آبی در استان خوزستان مستلزم رویکردی یکپارچه، نهادمند و مبتنی بر مدیریت داده است. توجه همزمان به الزامات توسعه پایدار، تقویت سازوکارهای نهادی و بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال، می‌تواند مسیر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی مؤثر را هموار سازد.

کلیدواژه‌ها

گردشگری

گردشگری ورزشی

تفریحات آبی

توسعه گردشگری

تحیل تماتیک

موضوعات

گردشگری

عنوان مقاله English

Identifying the Factors Influencing the Sustainable Development of Water Sports and Recreational Tourism in Khuzestan Province

نویسندگان English

Zeinab Jarah ¹

Shahram Alam ²

Reza Saboonchi ³

¹ Department of Sport Management, Islamic Azad University, Borujerd Branch, Borujerd, Iran.

² Department of Physical Education, Islamic Azad University, Yadegar Imam Khomeini (RA) Shahre Rey Branch, Tehran, Iran.

³ Department of Sport Management, Islamic Azad University, Borujerd Branch, Borujerd, Iran.

چکیده English

The aim of the present study was to identify the factors influencing the sustainable development of water sports and recreational tourism in Khuzestan Province. This applied study employed a qualitative approach using thematic analysis. The study population included professors and experts in sport management, tourism and sport tourism, managers of tourism and sport tourism agencies, Ph.D. researchers in sport management and tourism, and experienced managers from the General Directorate of Youth and Sports of Khuzestan Province. Participants were selected through purposive and snowball sampling. Data were collected through semi-structured interviews with 20 experts, and the process continued until theoretical saturation was achieved. To ensure the validity and reliability of the study, four criteria credibility, transferability, dependability, and confirmability were applied. Reliability was calculated using intra-coder agreement, yielding 89%. The findings indicated that the factors influencing the sustainable development of water sports and recreational tourism in Khuzestan Province were categorized into 71 key points, 10 concepts, and 4 main categories: organizing requirements for sustainable development, information management, institutional frameworks, and digitalization and information technology. The conclusion suggests that achieving sustainable development in this field requires an integrated, institutional, and data-driven approach. Simultaneous attention to sustainable development requirements, strengthening institutional mechanisms, and utilizing digital technologies can facilitate effective policymaking and planning.

کلیدواژه‌ها English

Tourism

Sport Tourism

Water Recreation

Tourism Development

Thematic Analysis

- شریعتی، زینت؛ آقاجانی، حسنعلی؛ حسینی، ابوالحسن. (1399). "عوامل موثر بر مدل کسب و کارهای الکترونیکی در صنعت گردشگری". برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 9 (3)، 27-41. .Doi: 10.22080/jtpd.2020.17941.3203

- شهبازی، رضا؛ جلالی‌فراهانی، مجید؛ خبیری، محمد. (1398). "بررسی و رتبه‌بندی نقش رسانه‌های جمعی در توسعه گردشگری ورزشی شهر تبریز". مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، 7 (25)، 77-84. https://Doi.org/10.30473/jsm.2019.45334.1316

- شهبازی، رضا؛ خدادادی، محمدرسول؛ بدری آذرین، یعقوب؛ حیدری چیانه، رحیم. (1404). "گردشگری ورزشی: با رویکرد مروری سیستماتیک". دانش مدیریت ورزش.Doi: 10.22034/jsmk.2025.62715.1064

- علیدوست قهفرخی، ابراهیم؛ خدادادی، محمدرسول؛ شهبازی، رضا. (1404). "شناسایی عوامل مؤثر بر بازاریابی گردشگری ورزشی در ایران". جغرافیا و روابط انسانی، 7 (4)، 103-122. .Doi: 10.22034/gahr.2024.485690.2297

- شهبازی، رضا؛ خدادادی، محمدرسول؛ بدری آذرین، یعقوب؛ حیدری چیانه، رحیم. (1403). شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت عملکرد خدمات گردشگری ورزشی. جغرافیا و روابط انسانی، 7 (3)، 337-354. Doi: 10.22034/gahr.2025.485029.2357.

- کاظمیه، فاطمه؛ عبدی، سهیلا؛ راحلی، حسین. (1404). "تحلیل راهبردهای توسعه پایدار گردشگری در روستاهای هدف استان آذربایجان غربی". جغرافیا و روابط انسانی، 8 (1)، 1-30. Doi: 10.22034/gahr.2024.459500.2152.

- شایان، حمید؛ مودودی ارخودی، مهدی؛ فردوسی، سجاد. (1401). "رفتارشناسی عرضه و تقاضای گردشگری مبتنی بر تحولات نظام سرمایه‌داری". دوفصلنامه مطالعات اجتماعی گردشگری، 10 (19): 1- 28. .Doi: 10.52547/journalitor.36268.10.19.0

- صفادل، حسن؛ کشاورز، لقمان. (1398). "تدوین الگوی عوامل موثر بر گردشگری ورزشی". پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، 8 (2): 63–76 ..Doi: 10.30473/arsm.2019.6257

- عفیفی، رامین؛ رزقی شیرسوار، هادی؛ ولی‌خانی دهاقانی، ماشالله؛ ابراهیم‌پور، علیرضا. (1401). "شناسایی عوامل مؤثر بر تقاضای گردشگری داخلی در حوزه جغرافیایی شهر تهران با رویکرد دیمتل و تحلیل مضمون". فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 12 (4): 416-431. .Doi: 10.22034/jgeoq.2022.319821.3468

- Arici, H.E., Aydin, C., Koseoglu, M. A., & Sökmen, A. (2025). Sports tourism research: A bibliometric analysis and agenda for further inquiry. Tourism and Hospitality Research, 25(3), 406-420. https://Doi.org/10.1177/14673584231218106.

- González García, R.J., Mártínez Rico, G., Bañuls Lapuerta, F., & Calabuig, F. (2022). “Residents’ perception of the impact of sports tourism on sustainable social development”. Sustainability, 14(3), 1232. https://Doi.org/10.3390/su14031232.

- Grofelnik, H., Perić, M., & Wise, N. (2020). “Applying carbon footprint method possibilities to the sustainable development of sports tourism”. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 248, 153-163. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=tzP-DwAAQBAJ&oi=fnd&pg.

- Higham, J., Vada, S. (2024). “The state-of-the-art in sport tourism geographies”. Tourism Geographies, 1–14. https://Doi.org/10.1080/14616688.2024.2373875.

- Jones, R., & Thompson, L. (2024). “Exploring the Role of Digital Innovation in Sports Tourism Demand: A Case Study of Major Events”. International Journal of Sport Tourism Studies.

- Shahbazi, R., Pashaie, S., Khodadadi, M.R., Badriazarin, Y. (2025). “Roadmap for Sports Startup Development in Iran: Identifying Key Indicators”. Research in Sport Management and Marketing, 6(1), 45-61. Doi: 10.22098/rsmm.2024.14885.1338.

- Sobry, C., & Cernaianu, S. (2022). “Sport tourism and local sustainable development. Newcastle upon Tyne, UK: Cambridge Scholars Publishing”. https://www.torrossa.com/en/resources/an/4889076.

- Stankov, U., Lazić, L., & Dragičević, V. (2023). “Sports Tourism Demand in Serbia: Socioeconomic and Cultural Drivers”. Journal of Sport & Tourism.

- Sudarmanto, E., Raharjo, B. B., Kristiyanto, A., Sulaiman, S., Setyawati, H., Priyono, B., & Jariono, G. (2025). A Systematic Review for The Development of Sustainable Tourism Destinations Based on Sports Tourism. Retos, 62, 646-654. https://orcid.org/0000-0001-7961-4643.

- VanRheenen, D., Naria, O., Melo, R., & Sobry, C. (2024). “Sport Tourism, Island Territories, and Sustainable Development: A Literature Review”. Sport Tourism, Island Territories and Sustainable Development, 59-82. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-51705-1_4.

- Wasche, H. (2017). “Interorganizational cooperation in sport tourism: A social network analysis”. Sport management review, 18(4), 542-554.

- Yang, C.C., Shen, C.C., Lin, Y.S., Lo, H.W., & Wu, J.Z. (2021). “Sustainable sports tourism performance assessment using grey-based hybrid model”. Sustainability, 13(8), 4214. https://Doi.org/10.3390/su13084214.

- Zhang, Y., Piromkam, B., Phonsri, N., & Piromkam, P. (2024). “The Sports Tourism Industry Management Model for Sustainable Development in Chengdu, China”. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 1205-1218. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/273073.