جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

شوری آب زیرزمینی در روند تغییر اقلیم استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2 استادیار، گروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
10.22034/gahr.2026.498320.2354
چکیده
آب زیرزمینی به‌عنوان بستر تغییر و تحولات تحت عوامل تاثیر گذار بررسی گردد. توان آبی هر منطقه از طریق روش‌های بیلان آبی ناشی از اقلیم و هجوم انسانی قابل برآورد است. افزایش جمعیت و توسعه‌ی روزافزون صنعت و تخلیه‌ی بی‌حد و حصر پساب‌های شهری، و تغییر اقلیم، از سال‌های گذشته موجب نوسانات شدید آب زیرزمینی شده و بمراتب نه تنها کمییت آب زیرزمینی بلکه کیفیت آنرا تحت تاثیر قرار می دهد. آمار30 ساله عناصر اقلیمی استان گیلان تهیه و از طریق روش منکندال و psiتغییر اقلیم ایستگاه‌ها بررسی و تعداد سال‌های و دوره‌های تر و خشک برآورد و درون‌یابی شد، بیشترین تغییرات اقلیمی در شرق گیلان و بیشترین تاثیرات را بر روی آب زیرزمینی را نیز در همین منطقه برجای گذارده است. از طرف دیگر با برداشت بی رویه آب زیرزمینی استان گیلان بیشترین نوسانات آب زیرزمینی مربوط به شرق گیلان است. و تاثیراتی شگرف بر عناصر کیفی آب چاه‌ها به مدت 16 سال اخیر داشته؛ مؤثرترین عناصر در شوری Nacl، Ec، Na، Cl، Sar دسته‌بندی آنالیز و درون‌یابی شد. در نتیجه نقشه تغییر اقلیم، نوسانات آب زیرزمینی وکیفی (شوری) تقریباً برهم منطبقند که بیشترین همبستگی را در شرق گیلان نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Climate change monitoring and groundwater salinity in Gilan province

نویسندگان English

Amir Farajpoor 1
Jalal Behzadi 2
Ebrahim Amiri 2
1 PhD student in Water Engineering Sciences, Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran
2 Assistant profesor.Department of Agriculture, Lahijan Branch., Islamic Azad University, Lahijan, Iran
چکیده English

The water potential of each region can be estimated through water balance methods such as Thund White. With the increase in population and the increasing development of industry and the endless discharge of urban wastewater, and climate change, in recent years has caused salinity of groundwater and salinity can be studied through the effective elements. In this study, 30-year statistics of climatic elements of Guilan province were prepared and studied through the climate change of stations and using the climatic elements of the water balance of Guilan province was also estimated. Water quality elements of wells have been prepared and classified for the last 16 years and the most effective elements in salinity of Nacl, Ec, Na, Cl, Sar were analyzed. As a result of climate change and mutations and the number of wet and dry years were estimated and arranged, interpolation was done through data, which is the most concentrated elements to the east of Gilan. According to Torrent White method, using the elements of precipitation and temperature, modified and unmodified evapotranspiration, excess water and soil moisture consumption of the province's power and water, the highest water power is related to groundwater in East Gilan. Also, the influential qualitative data on salinity were interpolated separately and finally, through the algebra icon in the gis environment, all quality maps were combined and the final map was obtained. Climate change map, water balance, salinity were almost coincident from Astana to Rudsar coast continues. Climate change (precipitation), especially by jumping in the negative and dry sector and the influx of elements affecting salinity and seawater due to the weakening of the boundary line between the Caspian Sea and coastal freshwater in East Gilan, increases the salinity crisis of groundwater.

کلیدواژه‌ها English

Climate Change
GIS
Elements
Salinity
East Gilan
·   احمدپور، حوری؛ خالدیان، محمدرضا؛ اشرف زاده، افشین و رضایی، مجتبی (1389). بررسی شوری آبهای زیرزمینی استان گیلان از نظر مصارف کشاورزی با توجه به هدایت الکتریکی (EC) و دو پارامتر شوری موثر (ES) و شوری بالقوه، نشرﻳﻪ آب و ﺧﺎک، 5 (24)، 941-932.
·   اصغرپور، محمدجواد (1392). تصمیم­گیری­های چندمعیاره (چاپ یازدهم). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
·   پوریازدانخواه، هدیه؛ شهنازاری، علی؛ احمدی، زهرا؛ خالدیان، محمدرضا و اندرسن، ماتیاس نادیا (2019)، نشریه نظارت و ارزیابی محیط زیست، دوره 191، شماره مقاله: 492.
· پیران قرنی نمین، سمانه؛ جاوید، امیرحسین و قدوسی، جمال (1397). بررسی تأثیر سازندهای زمین شناسی برروی کیفیت منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت اردبیل)، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 20 (3)، 10-1.
·   زینالی، بتول و صیاد اصغری، سراسکانرود (1391). بررسی تغییرات خط ساحلی تراز آب دریاچه ارومیه و تاثیر آن بر شهرهای واقع در حوضه ی آن، دوفصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش های بوم شناسی شهری، 3 (6)، 106-103.
·   سلطانی گردفرامرزی، مهدیه؛ مظفری، غلامعلی و شفیعی، شهاب (1397). تحلیل اثرات خشکسالی های اقلیمی اخیر بر میزان شوری آب های زیرزمینی با استفاده از روش های زمین آماری و GIS در دشت یزد- اردکان، اطلاعات جغرافیایی،  27 (106)، 199-179.
·   صداقت، محمود (1378). زمین و منابع آب (آب های زیرزمینی). تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور
·   عباسپور، مجید؛ جاوید، امیر حسین؛ حسنی، امیرحسام و کوهبر، سحر (1394). تدوین شاخص کیفی آب شرب، فصلنامه پایداری توسعه و محیط زیست، 2 (3)، 1-10.
·     کرمی خانیکی، علی و غریب رضا، محمدرضا (1384). بازیافت و احیاء اراضی دلتایی با استفاده از سدهای جزر و مدی (مطالعه موردی دلتای رودخانه زهره)، سومین همایش ملی فرسایش و رسوب.
·   کمالی مسکونی، احسان و افضلی، سید فخرالدین (1398). تأثیر آبیاری با شوری مختلف بر برخی خصوصیات خاک عامل تجمع نمک (مطالعه موردی: بیغرد شهرستان خنج)، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 1(4 (پیاپی 83))، 152-141.
·   مازندرانی زاده، حامد؛ زاوش پرگو، رحیمه و دانشکار آراسته، پیمان (1398). بهینه‌سازی پارامترهای طراحی زهکش زیرزمینی باهدف کاهش خسارات محیط زیستی، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 21 (6)، 165-155.
·   ﻧﻮاﺑﻴﺎن، ﻣﺮﻳﻢ؛ یوسفی، ﺛﺮﻳﺎ؛ ﻓﺮﺿﻌﻠﻲ زاده، ﺑﺸﺮی و اﺳﻤﻌﻴلی، مهدی (1390). ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﭘﻠﺮود ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ NSFWQI، دهمین کنفرانس هیدرولیک ایران دانشگاه گیلان.
·   نواری، مهدی و عطایی آشتیانی، بهزاد (1385). بررسی اثر افزایش آب دریا در پیشروی آب‌شور در آبخوان‌های ساحلی مطالعه موردی آبخوان تالار بابل هراز. هفتمین همایش هفتمین همایش بین‌المللی سواحل، بندرها و سازه های دریایی، تهران (سازمان بنادر و کشتی رانی).
·   Colombani, N., Osti, A., Volta, G., & Mastrocicco, M. (2016). Impact of climate change on salinization of coastal water resources. Water resources management, 30, 2483-2496.
· Pholkern, K., Saraphirom, P., & Srisuk, K. (2018). Potential impact of climate change on groundwater resources in the Central Huai Luang Basin, Northeast Thailand. Science of the Total Environment, 633, 1518-1535.
· Pholkern, K., Saraphirom, P., Cloutier, V., & Srisuk, K. (2019). Use of alternative hydrogeological conceptual models to assess the potential impact of climate change on groundwater sustainable yield in Central Huai Luang Basin, Northeast Thailand. Water, 11(2), 241.
·       Chui, A. P. Y., & Ang Jr, P. (2017). High tolerance to temperature and salinity change should enable scleractinian coral Platygyra acuta from marginal environments to persist under future climate change. Plos one, 12(6), e0179423.
· Singh, R. D., & Kumar, C. P. (2010, March). Impact of climate change on groundwater resources. In Proceedings of 2nd National Ground Water Congress, 22nd March (pp. 332-350).

  • تاریخ دریافت 17 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 11 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 04 اسفند 1404