صنعت طیور یکی از مهم‌ترین بخش‌های تولید پروتئین حیوانی و از ارکان اساسی امنیت غذایی، اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی در مناطق روستایی به شمار می‌آید. استان آذربایجان شرقی نیز به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های مناسب اقلیمی، کشاورزی و زیرساخت‌های تولید، قابلیت بالایی برای توسعه این صنعت دارد. با این حال، چالش‌هایی مانند نوسانات اقتصادی، افزایش قیمت نهاده‌های دامی، تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب و ضعف برخی سیاست‌های حمایتی می‌تواند روند توسعه آن را با محدودیت مواجه کند. از این رو، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آینده این صنعت از طریق رویکرد آینده‌پژوهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌های مؤثر بر توسعه صنعت طیور در مناطق روستایی استان آذربایجان شرقی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه محقق‌ساخته جمع‌آوری شد. جامعه آماری شامل خبرگان، متخصصان و فعالان حوزه کشاورزی و صنعت طیور استان بود که با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی ۳۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و تحلیل اثرات متقاطع با استفاده از نرم‌افزار MICMAC استفاده شد. نتایج نشان داد که از میان ۳۰ عامل اولیه شناسایی‌شده، پنج عامل به‌عنوان پیشران‌های اصلی آینده صنعت طیور استان شناخته شدند که شامل میزان تغذیه بهینه، بهبود کیفیت نژادها و ژنتیک، کاهش تلفات تولید، مدیریت بهداشتی و پیشگیری از بیماری‌ها و نوآوری در تغذیه و پرورش هستند. این پیشران‌ها بیشترین تأثیر را بر بهره‌وری تولید، سلامت طیور و پایداری اقتصادی واحدهای پرورش دارند. بر این اساس، تمرکز بر بهینه‌سازی تغذیه، اصلاح نژاد، ارتقای مدیریت بهداشتی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در افزایش تولید، کاهش هزینه‌ها، بهبود کیفیت محصولات و تقویت امنیت غذایی در استان آذربایجان شرقی ایفا کند.