جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

تحلیل نقش آینده نگاری راهبردی در برنامه ریزی شهری مطالعه موردی: شهر قزوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی گرایش برنامه ریزی شهری دانشگاه قزوین
10.22034/gahr.2026.606860.2868
چکیده
آینده‌نگاری راهبردی فراتر از یک پیش‌بینی ساده، فرآیندی سیستماتیک و فعال برای شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای بالقوه در افق‌های زمانی دور و نزدیک است. در حوزه برنامه‌ریزی شهری، این رویکرد با فرارفتن از مدیریت بحران‌های لحظه‌ای و حرکت به سمت طراحی سناریوهای جایگزین، به برنامه‌ریزان اجازه می‌دهد تا با نگاهی پیش‌دستانه، مسیر توسعه شهر را از حالت واکنش‌گرا به حالت کنش‌گرایانه تغییر دهند. در واقع، این فرآیند با کاهش عدم قطعیت‌های آینده، بستری برای تدوین سیاست‌های منعطف و پایداری فراهم می‌آورد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش آینده نگاری راهبردی در برنامه ریزی شهری مطالعه موردی: شهر قزوین می باشد. در این پژوهش از مدل ISM استفاده شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این راستا، از مدل ساختاری تفسیری (ISM) جهت شناسایی، اولویت‌بندی و تعیین روابط سلسله‌مراتبی میان عوامل کلیدی تأثیرگذار بر آینده شهری استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با درک ساختار وابستگی‌ها میان این عوامل، می‌توان استراتژی‌های برنامه‌ریزی را از حالت سنتی به سمت رویکردهای آینده‌نگرانه سوق داد که منجر به ارتقای تاب‌آوری و پایداری در توسعه شهری شهر قزوین می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing the role of strategic foresight in urban planning, case study: Qazvin city

نویسنده English

Amir Sadeghi
Master's degree student in urban planning, University of Qazvin
چکیده English

آینده‌نگاری راهبردی فراتر از یک پیش‌بینی ساده، فرآیندی سیستماتیک و فعال برای شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای بالقوه در افق‌های زمانی دور و نزدیک است. در حوزه برنامه‌ریزی شهری، این رویکرد با فرارفتن از مدیریت بحران‌های لحظه‌ای و حرکت به سمت طراحی سناریوهای جایگزین، به برنامه‌ریزان اجازه می‌دهد تا با نگاهی پیش‌دستانه، مسیر توسعه شهر را از حالت واکنش‌گرا به حالت کنش‌گرایانه تغییر دهند. در واقع، این فرآیند با کاهش عدم قطعیت‌های آینده، بستری برای تدوین سیاست‌های منعطف و پایداری فراهم می‌آورد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش آینده نگاری راهبردی در برنامه ریزی شهری مطالعه موردی: شهر قزوین می باشد. در این پژوهش از مدل ISM استفاده شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این راستا، از مدل ساختاری تفسیری (ISM) جهت شناسایی، اولویت‌بندی و تعیین روابط سلسله‌مراتبی میان عوامل کلیدی تأثیرگذار بر آینده شهری استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با درک ساختار وابستگی‌ها میان این عوامل، می‌توان استراتژی‌های برنامه‌ریزی را از حالت سنتی به سمت رویکردهای آینده‌نگرانه سوق داد که منجر به ارتقای تاب‌آوری و پایداری در توسعه شهری شهر قزوین می‌گردد.

کلیدواژه‌ها English

Strategic foresight
urban planning
Qarzvin city
ISM model

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 18 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 19 مهر 1405