جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

تحلیل کاربری اراضی ساخته شده شهر آستارا و پیش بینی تغییرات آن در سال 2038

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین نظم فر 1
منصور رحمتی 2
یاسر افشون 3
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی،گروه جغرافیا (اردبیل، ایران
3 جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران
10.22034/gahr.2024.450717.2081
چکیده
تحلیل کاربری اراضی به تعیین نوع فعالیت‌های قابل انجام بر روی زمین و چگونگی اجرای آن فعالیت اشاره دارد. در واقع، این تحلیل نقش مهمی در برنامه‌ریزی شهری و مدیریت مناسب منابع زمین دارد. با در نظر گرفتن نیاز های جامعه و محیط زیست بر اساس تحلیل کاربری اراضی می توان بین کاربری های مختلف توازن ایجاد کرد تا از این جهت استفاده بهینه از کاربری های مختلف شهری شود . اراضی انسان‌ساخت، نتیجه فعالیت‌های انسانی در زمین‌هاست. این فعالیت‌ها می‌توانند تغییراتی در کاربری سرزمین ایجاد کنند، مانند تبدیل اراضی کشاورزی به کاربری‌های شهری و صنعتی و پیامدهای اقتصادی و زیست محیطی آن ، یکی از مسائل و دشواری‌های برنامـه ریزان شهری در مواجهه با رشد و توسعه فیزیکی شهرها و تغییر کاربری‌ها در شهر است. در این تحقیق تغییرات کاربری‌ها با هدف تحلیل کاربری اراضی شهر آستارا و تغیییرات رخ داده در کاربری ساخته شده مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از تصاویر سال‌های 2003 و 2021 ماهواره لندست و از سنجنده های TM و OLI برای استخراج نقشه کاربری منطقه استفاده شد که از نرم افزارهای ENVI و IDRISI SELVA برای بررسی تغییرات و طبقه بندی کردن کاربری‌ها و همچنین پیش بینی تغییرات برای سال 2038 استفاده شد. نتایج حاکی از این بود که اراضی ساخته شده نسبت به سال 2003 ، 27/162 هکتار در خود افزایش داشته و وسعتش افزایش پیدا کرده است، مقدار تغییرات اراضی ساخته شده برای سال 2021 بیشتر از اراضی زراعی برای سال 2021 است کاربری ساخته شده با رشد 08/118 هکتاری برای سال 2038 همراه خواهد بود که بیشترین تغییر را همراه با رشد دارا خواهد بود. اراضی ساخته شده روندی افزایشی را بین سال‌های 2003 تا 2021 داشته و این روند افزایشی برای سال 2038 حفظ می‌شود.
کلیدواژه‌ها
تحلیل کاربری اراضی
تغییرات کاربری‌ها
اراضی ساخته شده
بررسی تغییرات
سنجش از دور

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of built land use in Astara city and forecasting its changes in 2038

نویسندگان English

Hossein Nazmfar 1
mansour rahmati 2
Yasser Afshoon 3
1 Department of Geography & Rural Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Corresponding author, Associate Professor, Department of Geography and Urban and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. , Faculty of Social Sciences, Department of Geography (Ardabil, Iran)
3 Geography and Urban Planning, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili , Ardabil, Iran
چکیده English

Land use analysis refers to determining the type of activities that can be performed on the land and how to implement those activities. In fact, this analysis plays an important role in urban planning and proper management of land resources. By considering the needs of society and the environment based on land use analysis, it is possible to create a balance between different uses in order to make optimal use of different urban uses.. Built lands are the result of human activities on land. These activities can create changes in land use, such as the conversion of agricultural land to urban and industrial uses and its economic and environmental consequences, which is one of the problems and difficulties of urban planners in facing the physical growth and development of cities and changes in uses in the city. In this research, land use changes were investigated with the aim of analyzing the land use of Astara city and the changes that occurred in the built land use. For this purpose, Landsat satellite images of 2003 and 2021 and TM and OLI sensors were used to extract the land use map of the area, and ENVI and IDRISI SELVA software were used to check the changes and classify the uses and also predict the changes for 2038. became. The results indicated that compared to 2003, the built-up land has increased by 162.27 hectares and its size has increased, the amount of changes in the built-up land for 2021 is more than the cultivated land for 2021. Built-up land use with growth 118.08 hectares will be included for the year 2038, which will have the biggest change along with growth. Built-up land has an increasing trend between 2003 and 2021, and this increasing trend will be maintained for 2038.

کلیدواژه‌ها English

Land use analysis
land use changes
constructed land
changes investigation
remote sensing
1. ایرجی،حسین.زیاری،کرامت اله و یزدی،رعنا.1402.بررسی تطبیقی شاخص های مسکن پایدار در مناطق شهری با استفاده از تکنیک MCDM (نمونه موردی مناطق 12 گانه شهر شیراز)، مجله جغرافیا و روابط انسانی،دوره6،شماره 3، ص674-652
2. ایمانی هرسینی، جلیل، کابلی، محمد. فقهی، جهانگیر و طاهرزاده، علی. 1396. مدل سازی روند تغییرات پوشش/ کاربری اراضی با استفاده از زنجیره مارکوف و شبکه خودکار (مطالعه موردی استان همدان)، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 19،شماره1،ص 119-129
3. بکائیان، فاطمه. 1395. ردیابی روند تغییرات کاربری اراضی با تاکید بر توسعه فیزیکی شهر تهران با استفاده از سنجش از دور و GIS. پایان نامه برای دریافت کارشناسی ارشد، گروه منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه پیام نور واحد تهران شرق
4. ضرابی، اصغر. رنجبر نیا، بهزاد. علیزاده، جابر. 1391. تحلیلی بر کاربری اراضی C.B.D. در کلانشهرهای ایران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی(مطالعه موردی: منطقه هشت تبریز)، مجله علمی – تخصصی برنامه ریزی فضایی، سال دوم، شماره دوم،ص 104-81
5. فارسانی، آرش فاضلی. قضاوی، رضا. فرزانه، محمد رضا. 1394. بررسی عملکرد الگوریتم‌های طبقه بندی کاربری اراضی با استفاده از تکنیک‌های ادغام تصاویر (مطالعه موردی: زیر حوزه بهشت آباد). فصلنلمه سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، دوره ششم، شماره یک،ص 105-91
6. فضلی، مهرانه. 1393. شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر تغییر کاربری اراضی زراعی و جنگلی شهرستان آمل، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان
7. مجیدیان، محمد، 1394، ارزیابی و مدل سازی روند تغییرات کاربری اراضی با استفاده از سنجش از دور و شبکه خودکار مارکوف(مطالعه موردی: محدوده شهر یاسوج)، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ص 2
8. نظم فر، حسین. جعفرزاده، جعفر. (1398). بررسی کارایی روش‌های طبقه بندی تصاویر ماهواره‌ای در ارزیابی تغییرات کاربری اراضی شهری با استفاده از بهینه سازی مقیاس در پردازش شیءگرا (مورد: شهر اردبیل)، فصلنامه پژوهش و برنامه  ریزی شهری، سال 10، شماره پیاپی 36،ص 128-117
9. وهاب زاده، قربان. نویدی فر، یونس. حبیب نژاد روشن، محمود. عقبری، هیراد. 1393. بررسی تأثیر کاربری اراضی بر دبی روزانه رودخانه با استفاده از مدل HEC-HMS (مطالعه موردی: حوضه آبخیز آجرلو استان آذربایجان غربی). نشریه دانش آب و خاک، جلد 24، شماره 4، 227-263
10. میر علی زاده فرد، سید رضا و علی بخشی، سیده مریم. 1394. پایش و پیش بینی روند تغییرات کاربری اراضی با استفاده از مدل زنجیره مارکوف و مدلسازی تغییر کاربری اراضی (مطالعه موردی: دشت برتش دهلران ایلام)، مجله سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی، دوره هفتم، شماره دوم، ص 46-33
11.     Borana, s. L. and Yadav, s. k. 2017. Prediction of Land Cover Changes of Jodhpur City Using Cellular Automata Markov Modelling Techniques. International Journal of Engineering Science, 11(7): 15402-15406.
12.     Liu.J, Ren.H, Wang.X, Shirazi.Z, Quan.B, 2019, Measuring and Predicting Urban Expansion in the Angkor Region of Cambodia, Remote Sensing ,Volume 11, Issue 17.
13.     Nath.B, Wang.Z, Ge.Y, Islam.K, Niu.Z, P.Singh.R, 2020, Land Use and Land Cover Change Modeling and Future Potential Landscape Risk Assessment Using Markov-CA Model and Analytical Hierarchy Process,  Volume 9 , Issue 2
14.     Zhu, Z., Fu, Y., Woodcock, C. E., Olofsson, P., Vogelmann, J. E., Holden, C., Wang, M., Dai, S. and Yu, Y. 2016. Including land cover change in analysis of greenness trends using all available Landsat 5, 7 and 8 images: A case study from Guangzhou, China (2000–2014). Remote Sensing of the Environment, 185: 243-257.
15. Ganeshkumar B. and M. Mohan, (2014): Urban Sprawl Spatial Modeling using SLEUTH Model. International Journal of Geospatial Engineering and Technology, Vol. 1, No. 1, pp. 22-28
16. Triantakonstantis, D. and D. Stathakis, (2015): Urban Growth Prediction in Athens, Greece, Using Artificial Neural Networks. International Journal Civil structural Constr. Archit. Eng,197-193,9.
17. Esfahanizadeh, R. (2016): Urban Development Analysis Using Remote Sensing and Spatial Information System, Case Study: Lahijan City, MSc Thesis, Department of Civil Engineering,

  • تاریخ دریافت 14 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 27 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 07 خرداد 1403