جغرافیا و روابط انسانی

جغرافیا و روابط انسانی

ارزیابی آسایش زیست اقلیمی شهری با استفاده از شاخص‌های اقلیمی ترجونگ و اولگی (مطالعه موردی: شهر هرات)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه یزد
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد ایران
10.22034/gahr.2026.591576.2810
چکیده
پژوهش حاضربرای تعیین دوره‌های مطلوب گردشگری بر اساس شرایط آسایش اقلیمی، برای برنامه‌ریزی بهینه فعالیت‌های گردشگری ضروری است با هدف ارزیابی شرایط آسایش زیست‌اقلیمی شهر هرات در استان یزد انجام شده است. برای این منظور از دو شاخص شناخته‌شده زیست‌اقلیمی ترجونگ و اولگی استفاده گردید. داده‌های مورد استفاده شامل پارامترهای اقلیمی میانگین دمای حداکثر و حداقل به صورت ماهانه، و میانگین حد اکثر و حد اقل رطوبت نسبی به صورت ماهانه، طی یک دوره آماری ۱۹ ساله (۱۳۸۵–۱۴۰۳) از ایستگاه سینوپتیک هرات اخذ شد. شرایط آسایش اقلیمی و قابلیت گردشگری منطقه با بهره‌گیری از شاخص‌های زیست‌اقلیمی ترجونگ و اولگی و بر پایه داده‌های دما و رطوبت نسبی در مقیاس ماهانه ارزیابی شد نتایج حاصل از شاخص ترجونگ نشان داد که ماه‌های اردیبهشت و مهر در محدوده آسایش کامل (مطبوع) قرار دارند. ماه‌های خرداد، تیر و مرداد دارای شرایط گرم تا داغ در روز هستند، در حالی که شب‌های این ماه‌ها (به‌ویژه خرداد، تیر و مرداد) در محدوده مطبوع قرار می‌گیرند. ماه‌های سرد سال (آذر، دی، بهمن و اسفند) دارای شرایط بسیار خنک تا سرد هستند. بر اساس شاخص اولگی، ماه‌های اردیبهشت و شهریور در شرایط مطبوع، ماه‌های خرداد، تیر و مرداد گرم و ماه‌های سرد سال (آذر تا اسفند) نیازمند تأمین انرژی حرارتی برای رسیدن به آسایش هستند. مقایسه دو شاخص نشان می‌دهد که ماه‌های اردیبهشت و مهر به ‌عنوان دوره‌های مشترک با شرایط اقلیمی مطلوب برای گردشگری در منطقه شناخته می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment of Urban Bioclimatic Comfort Using the Terjung and Olgyay Climatic Indices: A Case Study of Herat City

نویسندگان English

Ahmad Mazidi 1
Aliullah Sarabi 2
1 Associate professor in Climatalogy , Department of Geography, Yazd University
2 MA Student Climatology Department of Geography, Yazd University, Yazd Iran
چکیده English

The present study was conducted to identify suitable tourism periods based on bioclimatic comfort conditions, with the aim of optimizing tourism activity planning in Herat City, Yazd Province. To this end, two well-established bioclimatic indices, namely the Terjung and Olgyay indices, were employed to assess the bioclimatic comfort conditions of the study area. The climatic data used in this study included monthly mean maximum and minimum air temperatures and monthly mean maximum and minimum relative humidity, obtained from the Herat Synoptic Station over a 19-year statistical period (2006–2024). The climatic comfort conditions and tourism potential of the area were evaluated using the Terjung and Olgyay bioclimatic indices based on monthly temperature and relative humidity data. The results obtained from the Terjung index indicated that May and October fall within the range of full thermal comfort (pleasant conditions). June, July, and August are characterized by warm to hot conditions during the daytime, while nighttime conditions during these months, particularly in June, July, and August, fall within the pleasant range. The cold-season months (December, January, February, and March) are characterized by very cool to cold conditions. According to the Olgyay index, May and September exhibit pleasant conditions, whereas June, July, and August are characterized by warm conditions. The cold-season months (December to March) require the provision of thermal energy to achieve comfortable conditions. A comparison of the two indices shows that May and October can be identified as the common periods with favorable climatic conditions for tourism in the study area.

کلیدواژه‌ها English

Bioclimatic Comfort
Terjung Index
Olgyay Index
Herat
Climatic Assessment
3)       لشکری، حسن ؛ سلکی، هیوا (۱۳۸۸). بهینه سازی جهت گیری فضاهای آزاد در شهر سقز بر اساس شرایط اقلیمی.
6)     رستمی، صدیق (1394). ارزیابی آسایش انسانی دشت اوباتو با مرکزیت شهرزرینه دراستان کردستان، با استفاده از 2 شاخص بیوکلیماتیک اولگی، گیونی (1995 - 2005)، اولین کنفرانس بین المللی علوم جغرافیایی.
8)     صفایی­پور، مسعود ؛ شبانکاری، مهران ؛ تقوی، سیده طیبه (1392). شاخص‌های زیست اقلیمی مؤثر بر ارزیابی آسایش انسان (مطالعه موردی: شهر شیراز). جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 24(2)،193-210.‎
9)     طیبی­ثانی، سیدمصطفی ؛ حسینی­دینانی، سپیده؛ مرسل، باقر ؛ و فهیمی­نژاد، علی (1398). ارزیابی اقلیم مناسب گردشگری تفرجی و ورزشی فضای باز در شهرستان شاهرود با بهره‌گیری از شاخص‌های کمی آسایش حرارتی. تحقیقات جغرافیایی، 35 (1)، 63–72.
11)  کامیابی، سعید (1394). بررسی انطباق معماری شهرهای استان سمنان با شرایط زیست اقلیمی، نشریه جغرافیا، شماره ،46 صص 328-33.
12) مزیدی, احمد , امیدوار, کمال , ملک احمدی, عاطفه و حسینی, سید سلام (1400). ارزیابی شاخص های زیست اقلیمی موثر برآسایش انسان (مطالعه موردی: شهر ارومیه). جغرافیا و روابط انسانی, 4(2), 155-175. doi: 10.22034/gahr.2021.286618.1560
13)  خواجه بار، مریم (1396). ارزیابی اقلیم گردشگری با استفاده از شاخص TCI و نمودار اولگی (مطالعه موردی: شهرستان میبد). اولین همایش اندیشه ها وفناوری های نوین در علوم جغرافیایی.
14)  صادقی روش، محمد حسن (1389). ارزیابی ضرائب زیست اقلیمی مؤثر در آسایش انسان مطالعه موردی: شهر یزد. جغرافیای طبیعی 10(3): 77–92.
15)  صفایی پور، محمد (1389). بررسی تاثیر عناصر اقلیمی درمعماری شهری: مطالعه موردی شهر لالی، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی شهری، سال اول، شماره 2، صص 103 – 116.
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 34
تابستان 1405
صفحه 883-894

  • تاریخ دریافت 22 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 15 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 17 شهریور 1405